Mục
Lục
Ý
Nghĩa Của Chữ Ăn Chay
Phần
Thứ Nhất: Ăn Chay Qua Lăng Kính Khoa Học
Mục
Đích Của Sự Ăn Chay
Phân
Loại Ăn Chay
Sự
Lợi ích của ăn Chay
Ăn
Chay Đúng Phương Pháp
Phần
Thứ Hai: Ăn Chay Trong Đạo Phật
Mục
Đích
Sự
Lơi Ích
Những
Vấn Đề Nhạy Cảm Liên Quan Đến Ăn Chay Trong Đạo Phật
Sự
Khác Biệt
Vấn
Đề Ăn Thịt
Đức
Phật Có Thừa Nhận Chuyện Ăn Thịt không?
Kinh
Bắc Tông Nói Về Ăn Thịt
Có
Phải Đức Phật Tịch Diệt Vì Ăn Thịt Chăng?
Vì
Sao Có Sự Khác biệt?
Phần
Thứ Ba: Trả Lời Những Thắc Mắc Về Ăn Chay Ăn Mặn
Trả
lời câu hỏi thứ 1: Vấn đề tên gọi các món chay giả mặn.
Trả
lời câu hỏi thứ 2: Người ta thường nói: “Ăn mặn nói
ngay còn hơn ăn chay nói dối." Ông nghĩ sao?
Trả
lời câu hỏi thứ 3: Tại sao một số vị sư ăn trường chay
từ khi còn tu ở Việt Nam, nay qua đây lại bị bệnh tiểu
đường và cũng có một số vị khác bị bệnh tim mạch, như
vậy là sao? Sao nói ăn chay chữa được nhiều bệnh?
Trả
lời câu hỏi thứ 4: Có người xem lịch sử Việt Nam thấy
ngài Tuệ Trung Thượng Sĩ, là một vị giác ngộ, thầy của
vua Trần Nhân Tông sơ tổ Thiền phái Trúc Lâm cũng ăn mặn
nên nói rằng ăn chay không cần thiết. Lý này là thế nào?
Có phải ngài Tuệ Trung Thượng Sĩ ăn mặn không?
Nội
dung của buổi thuyết trình ngày hôm nay của chúng tôi gồm
có ba phần: (1) ăn chay qua lăng kính khoa học tức quan niệm
về ăn chay của người Tây phương, (2) ăn chay trong đạo Phật,
và (3) trả lời những thắc mắc liên quan đến vấn đề
ăn chay. Trước khi đi vào ba đề mục chính, chúng tôi
xin nói sơ qua về từ ngữ “ăn chay”.
Ý
NGHĨA CỦA CHỮ ĂN CHAY
Theo
quan niệm dân gian của người Việt Nam chúng ta, khi nói đến
ăn chay là ăn những chất thanh tịnh, không ăn thịt cá và
các thứ cay nồng thuộc loại ngũ vị tân (hành, hẹ, tỏi,
kiệu và hưng cừ). Nếu dùng cá thịt và ngũ vị tân,
người ta gọi là ăn mặn. Nhưng thật ra, chữ "Chay"
nguyên ủy vốn là chữ “Trai”, có nghĩa là thanh tịnh.
Chữ
Trai còn có nghĩa là thời thực, tức là ăn trước giờ
Ngọ, nếu ăn quá ngọ gọi là phi thời thực. Thời đại
Phật Giáo Nguyên Thuỷ và thời đại bộ phái Phật giáo,
Trai thực là chỉ bữa ăn trước giờ Ngọ. Thời đại
Phật Giáo Phát Triển tức Phật Giáo Bắc Truyền hay Phật
Giáo Bắc Tông, phát khởi từ ý tưởng từ bi không giết
hại sinh mạng chúng sinh, Trai thực chuyển sang nghĩa Tố
thực. Tố thực nghĩa là không ăn thịt. Giờ
đây nói ăn chay, trì trai là theo nghĩa này.
Đối
nghịch với chữ ăn chay là ăn mặn. Ăn mặn ở đây
không có nghĩa là ăn muối nhiều mà là "Ăn Mạng" để chỉ
sự ăn sinh mạng các loài động vật. Lâu ngày người
ta nói trại ra thành ăn mặn, hay cũng là để tránh chữ ăn
mạng (chúng sinh), nghe không được thoải mái.
Đối
với người Hoa Kỳ, những người ăn chay gọi chung gồm hai
loại là vegetarian và vegan. Từ ngữ vegetarian
dùng để chỉ những người không ăn thịt các loài động
vật. Thịt động vật được họ định nghĩa là thịt các
loài sinh vật có cảm giác và tự cử động được, tức
là các sinh vật biết đi, biết bò, biết cọ quậy, biết
bay và biết bơi. Nhưng họ có thể ăn trứng và uống
sữa. Còn vegan là những vegetarian không ăn trứng, không
uống sữa và các thực phẩm làm bằng sữa như bơ, phó mát,
tóm lại, vegan không dùng bất kỳ chất gì được lấy ra
từ cơ thể loài vật.
Kính
thưa quý vị, thưa các bạn,
Hiện
nay ở Việt Nam, có một vị giảng sư trong giảng sư đoàn
của giáo hội đề nghị chúng ta không nên dùng từ ngữ ăn
chay và ăn mặn cũng như từ ngữ Tiểu Thừa và Đại Thừa;
vì những từ ngữ này có tính cách chia rẽ, kỳ thị.
Chúng tôi đã suy nghĩ mãi mà cũng chưa tìm ra từ ngữ thích
hợp để thay thế từ ngữ ăn chay nên vẫn giữ nguyên chữ
ăn chay trong bài thuyết trình này.
PHẦN
THỨ NHẤT
ĂN
CHAY QUA LĂNG KÍNH KHOA HỌC
MỤC
ĐÍCH CỦA SỰ ĂN CHAY
Mục
đích ăn chay của phần lớn người Hoa Kỳ nói riêng và người
Tây Phương nói chung là bảo vệ sức khoẻ và bảo vệ môi
sinh. Những công trình nghiên cứu khoa học đã so sánh
hai chế độ ăn uống -- chế độ ăn thịt và chế độ ăn
chay -- và họ đã tìm ra nhiều bằng chứng cho thấy chế độ
dinh dưỡng chay có nhiều lợi ích sức khoẻ hơn là chế độ
ăn thịt.
Theo
những nghiên cứu này thì ăn chay không những giúp thân thể
được khỏe mạnh, tinh thần vui tươi mà sẽ làm cho thế
giới trở nên tốt đẹp hơn. Họ trưng ra những kết
quả của sự nghiên cứu, thí dụ như, khi nhu cầu ăn thịt
giảm, người ta sẽ không duy trì những trại chăn nuôi khổng
lồ mà chất phế thải đã làm ô nhiễm không khí và nước
uống; các chất sát trùng và chất hóa học dùng để tẩy
rửa cơ sở chăn nuôi, chuồng trại, đã làm cằn cỗi đất
đai, làm thay đổi bầu khí quyển; súc vật ăn mười phần
ngũ cốc để sản xuất được một phần thịt đã làm hao
tốn thực phẩm lẽ ra có thể được dùng để cung cấp cho
dân chúng của những xứ nghèo đói.
Các
nhà khoa học đã tính "cứ mỗi pound thịt bò bạn ăn là 220
square feet rừng cây nhiệt đới vùng Trung Mỹ bị phá hủy
và sự phá hủy này đã cung cấp 500 pounds khí cạc-bon đai-ốc-xai
vào bầu khí quyển". Bác sĩ Neal D. Barnard, chủ tịch Ủy Ban
Y Sĩ Trách Nhiệm Y Khoa Hoa Kỳ, cũng đã nhấn mạnh rằng,
"nếu bạn là người ăn thịt, bạn đang góp phần vào việc
phá hủy môi trường sinh sống trên trái đất, dầu bạn biết
hay không biết.”
PHÂN
LOẠI ĂN CHAY
Hiện
nay có nhiều loại ăn chay khác nhau trên thế giới, nhưng đi
vào chi tiết thì có năm loại ăn chay được sắp loại theo
nhu cầu và sở thích. Trước đây các nhà dinh dưỡng
phân ra làm bốn loại ăn chay, nay thêm một loại ăn chay nữa
hiện khá phổ biến tại Hoa Kỳ. Năm loại ăn chay đó
là:
(1)
Vegan
(ăn chay thuần tuý tức ăn chay ròng): Những người này không
ăn các thực phẩm có nguồn gốc từ các loài động vật,
tức là không ăn bất cứ loại thịt động vật nào, không
ăn trứng, không uống sữa và không ăn các sản phẩm của
sữa, không ăn mật ong, cũng như không tiêu dùng các vật dụng
có liên hệ tới sự sống của con vật như mặc áo lụa dệt
bằng tơ, áo len dệt bằng lông cừu, áo lông thú, mang giầy,
bóp, ví bằng da cá sấu, hoặc da bò.
(2)
Lacto
Vegetarians (ăn chay có sữa): Những người này không ăn
thịt động vật và trứng, nhưng dùng thêm sữa và các phó
sản của sữa như bơ, phó mát.
(3)
Ovo
Vegetarians (ăn chay có trứng): Những người này không ăn
thịt động vật và không uống sữa, nhưng cò dùng thêm trứng.
(4)
Lacto-Ovo
Vegetarians (ăn chay có trứng và sữa): Những người này
không ăn thịt động vật, nhưng ăn trứng, uống sữa và các
phó sản của sữa như bơ, phó mát.
(5)
Partime
vegetarians (ăn chay bán phần) hay còn gọi là ăn chay uyển
chuyển (flexitarians).
Hiện
nay tại Hoa Kỳ, có khoảng 12 triệu rưỡi người ăn chay.
Chủ nghĩa ăn chay đang đi vào dòng sinh hoạt chính của người
dân Hoa Kỳ và có khuynh hướng thịnh hành ở các nước đang
phát triển.
Vậy
thử hỏi ăn chay có lợi ích gì mà càng ngày càng nhiều người
ăn chay?
SỰ
LỢI ÍCH CỦA SỰ ĂN CHAY
Ở
miền Nam California có một bệnh viện khá nổi tiếng thuộc
viện đại học University of Loma Linda. Đó là bệnh viện
Loma Linda, mang tên thành phố Loma Linda, một tỉnh nhỏ không
xa quận Cam của người Việt. Bệnh viện và viện đại
học đều thuộc giáo phái Tin Lành Cơ Đốc Giáo (Seventh-Day
Adventist). Tín đồ đạo này chủ trương ăn chay, tuy rằng
họ cũng ăn chay theo nhiều kiểu khác nhau như trên đã nói.
Gần trường đại học là một siêu thị lớn cũng mang tên
Loma Linda, bán toàn đồ chay, không bán thịt cá, không bán
rượu và thuốc lá. Một điều khá đặc biệt là
bệnh nhân cũng như đa số bác sĩ và nhân viên bệnh viện
ở đây đều ăn chay. Theo các cuộc nghiên cứu độc
lập cho biết tín đồ thuộc giáo phái này ít bị chết vì
bệnh tim hơn số đông người Mỹ khác. Các nhà khoa học,
sau nhiều chục năm nghiên cứu đã tìm thấy nhiều bằng chứng
là ăn chay có những điều lợi như sau:
(1)
Bớt bị bệnh tim mạch
Những
người ăn chay, nhất là ăn chay thuần tuý, có hàm lượng
cholesterol rất thấp. Điều này cũng dễ hiểu, vì thực phẩm
chế tạo từ nguồn thực vật không những không có cholesterol,
mà cũng có rất ít chất béo bão hòa (saturated fat), là nguyên
do chính làm tăng cholesterol "xấu" ở trong máu. Vì vậy nếu
muốn giảm bớt rủi ro bị bệnh tim mạch như tai biến mạch
máu não, bị stroke, thì ăn chay rất có lợi. Tuy vậy cũng
cần nhớ là có một số thực vật như dầu dừa, nước cốt
dừa hay dầu palm chẳng hạn, có rất nhiều chất béo bão
hòa (không tốt). Ngoài ra ăn chay loại ăn trứng uống sữa
mà lạm dụng ăn nhiều trứng, uống nhiều sữa, thì vừa
mập lại vừa dễ cao cholesterol.
(2)
Bớt
bị bệnh cao áp huyết
Nhiều
cuộc nghiên cứu khoa học và thống kê cho thấy người ăn
chay thường có huyết áp bình thường, đôi khi thấp hơn bình
thường. Nguyên do tại sao ăn chay lại phòng ngừa được chứng
cao áp huyết thì chưa biết được chính xác. Tuy nhiên, cũng
có thể do lối sống hàng ngày của người ăn chay, có những
người ăn chay, (không phải là tất cả) có cuộc sống rất
đơn giản thoải mái, chỉ riêng điều này cũng giúp cho huyết
áp bình thường rồi.
(3)
Bớt
bị bệnh đường ruột
Người
ăn chay ít bị táo bón. Điều này cũng dễ hiểu vì thực
phẩm gốc thực vật có nhiều chất xơ (fiber), lại có số
lượng nhiều và mềm hơn, lưu thông qua đường ruột mau hơn.
Thêm vào đó, những người ăn chay ít bị bệnh màng ruột
mọc chồi (diverticulosis), tức là có những túi, bọng nhỏ
lồi ra từ màng ruột, nhiều khi sinh viêm, đau bụng như đau
ruột dư.
(4)
Bớt
béo phì
Người
ăn chay ít bị mập, một phần vì thực phẩm rau đậu nhiều
chất xơ hơn, dung lượng lớn hơn, nên ăn nhiều nhưng không
thu nhập nhiều năng lượng calori vào cơ thể. Tuy nhiên,
nếu dùng nhiều đường và tinh bột, sẽ sinh nhiều năng lượng
(calori) mà cơ thể không hoạt động đủ để tiêu xài năng
lượng thì sẽ sinh mập và từ đó sinh ra các vấn đề sức
khỏe khác. Việc béo phì và tăng mỡ máu ở những người
ăn chay trường là do chế độ ăn chay thiều cân đối, không
đúng phương pháp; quá thừa chất đường và tinh bột dẫn
đến việc tạo nên quá nhiều mỡ thực vật trglyceride. Trong
khi đó, cholesterol lại có xu hướng thấp hơn và làm giảm
nhiều cholesterol có lợi, còn cholesterol xấu lại tăng lên.
Cũng nên nói thêm, không phải cứ ăn chay mà có cơ thể thon
gọn. Nhiều người ăn chay nhưng lại thiếu vận động
cơ thể và đã kiêng thịt, kiêng tôm cá mà lại đi ăn những
thức ăn chiên xào nhiều dầu chẳng hạn và ăn tráng miệng
sau bữa ăn bằng bánh ngọt với cà rem thì lại còn nhiều
calori hơn thịt nữa.
(5)
Bớt
bị bệnh ung thư vú, ung thư kết tràng và ung thư nhiếp hộ
tuyến
(6)
Bớt bị bệnh xốp xương
(7)
Bớt
bị bệnh tiểu đường
Theo
Học Viện Quốc Gia Bệnh Tiểu Đường-Tiêu Hóa và Thận (the
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases), một
chương trình luyện tập thể dục đều đặn kết hợp với
một chế độ ăn chay có thể giảm 58% nguy cơ bị bệnh tiểu
đường loại II và tỏ ra hiệu quả hơn việc uống thuốc.
Theo
các nhà khoa học cho biết ăn chay, nhưng mà phải ăn chay đúng
cách, đúng phương pháp mới mang lại nhiều lợi ích cho sức
khoẻ như chúng tôi vừa trình bày. Nếu theo được chế độ
ăn chay có ít cholesterol, ít chất béo bão hoà, nhiều chất
béo không bão hoà, nhiều vitamin C, E … sẽ giúp chống oxy
hóa, giảm hàm lượng cholesterol trong máu và giúp ngăn ngừa
được nhiều thứ bệnh.
Nếu
ăn chay không đúng cách, không đúng phương pháp có thể dẫn
đến tình trạng béo phì và bệnh tiểu đường, cũng như
các bệnh về tim mạch. Thực phẩm chay ngày nay được
biến chế cho phù hợp với khẩu vị người ăn nên rất ngon,
không thua kém gì thức ăn mặn.
Chúng
tôi thấy các quầy thực phẩm chay trong các nhà hàng chay tại
thành phố Saigon, Việt Nam và tại thành phố Little Saigon, tiểu
bang California, Hoa Kỳ trưng bày khá nhiều món chay giả mặn
làm từ hạt đậu nành và các loại thực phẩm ngũ cốc giầu
tinh bột như các món cơm chiên Dương Châu, mì xào giòn, rau
cải xào nấm đông cô, phở áp chảo, chả giò, cá kho tộ,
canh chua Thái Lan..v..v. được nấu với một lượng khá nhiều
dầu, đường, nước cốt dừa, bột ngọt... Các món này ăn
rất ngon miệng nên được nhiều người ưa chuộng, nhưng
lại là nguồn cung cấp năng lượng (calorie) khá lớn,
dễ phát phì, không mấy tốt cho sức khoẻ, nếu ăn thường
xuyên.
Thêm
vào đó, do thức ăn chay tiêu hóa nhanh, khiến người ăn có
cảm giác mau đói, phải ăn thêm cơm, hoặc mì sợi trong bữa
ăn chính hoặc ăn tăng cường thêm bữa phụ trong giờ nghỉ
giải lao (như potato chip, corn chip..). Đây cũng là một nguyên
nhân khiến người ăn chay dễ béo phì.
Các
loại ăn chay đều có thể cung cấp đủ nhu cầu năng lượng
và các chất dinh dưỡng cần thiết nếu được thực hiện
đúng phương pháp.
ĂN
CHAY ĐÚNG PHƯƠNG PHÁP
Ăn
chay được xem là đúng cách, đúng phương pháp khi chúng (thực
phẩm chay) cung cấp cho cơ thể chúng ta một số năng lượng
vừa đủ cần thiết để hoạt động và tăng trưởng.
Dù ăn chay theo loại nào thì dưới góc độ dinh dưỡng cũng
phải hội đủ ba yếu tố cơ bản:
(Thứ
nhất) ăn đa dạng nhiều loại thực phẩm. Trong khẩu
phần ăn hàng ngày, nếu thiếu một thành phần nào đó lâu
dài, dễ gây bệnh như thiếu các loại vitamin A, B2, C, D, E
và chất xơ có thể dẫn đến ung thư ruột và dạ dày.
Nên nhớ là không có bất kỳ một loại thực phẩm đơn độc
nào bao hàm đầy đủ các chất dinh dưỡng mà cơ thể cần
đến.
(Thứ
hai) ăn các loại thực phẩm càng ít chế biến hoặc chưa
chế biến càng có lợi về dinh dưỡng. Cứ qua một lần
chế biến thì chất dinh dưỡng của thực phẩm bị giảm
đi do quá trình chuyển hoá. Ví dụ như gạo được chế
biến cho trắng vì qua quá trình đánh bóng gạo, đã làm mất
đi rất nhiều chất dinh dưỡng nằm ngoài vỏ hạt gạo.
Các loại ngũ cốc khác cũng vậy và rau trái cây tươi tốt
hơn trái cây đóng hộp.
(Thứ
ba) ăn chừng mực, tức là không nên ăn quá nhiều một
loại thực phẩm hoặc ăn quá ít một loại và không ăn quá
no hoặc để quá đói và tránh ăn nhanh, nuốt vội.
Nói
một cách khác, ăn chay đúng cách có nghĩa là ăn nhiều
loại rau, đậu, hạt, củ, trái cây khác nhau và ngũ cốc chưa
biến chế, ăn ít hoặc là không nên ăn những thức ăn có
chứa nhiều chất béo bão hòa, đường, tinh bột và không
nên ăn thường xuyên các thực phẩm chay biến chế công nghiệp
(cũng nên nói thêm là thực phẩm chay công nghiệp biến chế
ngày nay rất đa dạng được biến chế qua nhiều khâu xử
lý nên chất dinh dưỡng bị thất thoát nhiều).
Kính
thưa quý vị, thưa các bạn,
Trên
đây là ba yếu tố cơ bản trong việc ăn chay để tạo sự
cân đối và bảo đảm nguồn dinh dưỡng trong cơ thể và
cho một sức khỏe tốt.
Một
số người vẫn lầm tưởng ăn chay sẽ thiếu dinh dưỡng,
nhưng thực tế khoa học đã chứng minh không phải như vậy.
Việc thiếu dinh dưỡng và gây ra một số bệnh là do chúng
ta đã ăn không đúng cách và thiếu hợp lý về dinh dưỡng.
Thường người Việt nam chúng ta sử dụng ngũ cốc nhiều
hơn, nhất là cơm gạo trắng, các loại bún, bánh phở và
các loại bánh khác làm từ bột gạo, như bánh canh, bánh đúc,
bánh xèo, nên xảy ra tình trạng dư thừa năng lượng từ
ngũ cốc. Nếu không sử dụng hết năng lượng dư thừa
này qua các hoạt động thể lực thì rất dẽ béo phì và
dễ sinh ra bệnh tiểu đường. Vì thế yếu tố cân bằng
dinh dưỡng là điều cần thiết. Nên ăn nhiều rau, đậu,
trái cây hơn là ngũ cốc. BS. Nguyễn Thị Kim Hưng, giám
đốc Trung Tâm Dinh Dưỡng TP. HCM đưa ra một tỷ lệ hợp
lý về ngũ cốc và rau đậu là 4/6 hay 3/7. Tỷ
lệ này có nghĩa là bốn phần ngũ cốc (ít biến chế hay
chưa biến chế) và sáu phần rau đậu trái cây hay ba phần
ngũ cốc (ít biến chế hay chưa biến chế) và bảy phần rau
đậu trái cây.
Cũng
có một số người ăn chay lo ngại rằng chế độ ăn chay
dù bất cứ loại nào cũng sẽ ảnh hưởng không tốt đối
với sức khoẻ do không đầy đủ chất đạm (protein).
Điều này hoàn toàn không đúng vì các nhà dinh dưỡng cho
biết hàm lượng chất đạm trong chế độ ăn chay nhiều hơn
nhu cầu dinh dưỡng theo khuyến nghị của Bộ Nông Nghiệp
Hoa Kỳ. Tuy nhiên thức ăn có nguồn gốc thực vật tuy
giầu chất đạm nhưng có loại lại không đầy đủ acid amino
thiết yếu (ngoại trừ đậu nành). Thí dụ như lysine có trong
gạo, bắp, lúa mì; threonine có trong gạo; tryptophan có trong
bắp và methionine trong các loại đậu. Vì thế các nhà
dinh dưỡng khuyến cáo người ăn chay nên sử dụng đa dạng
các loại chất đạm thực vật cho cân đối về mặt dinh
dưỡng. Thí dụ như xôi nếp lức nấu với đậu đen,
đậu đỏ hay hạt sen, ăn với muối mè, bánh mì lát sandwich
nâu (nguyên cám) phết bơ đậu phụng, súp đậu lentil, đậu
lima, đậu đen hay đậu đỏ ăn với bánh mì nâu. Cơm
gạo lức nấu với đậu trắng, đậu xanh, đậu ngự hay đậu
đỏ. Hỗn hợp như thế vừa ngon lại vừa bổ.
Một
điều hiểu lầm thường gặp nơi người ăn chay là họ cứ
nghĩ rằng chỉ có sữa bò mới có thể bù lại được những
chất có trong thịt. Trên thực tế, không phải sữa bò và
các phó sản từ sữa đều có hàm lượng chất sắt, chất
kẽm và khoáng chất khác. Trong khi đó, chỉ cần 2 đến 3
khẩu phần đậu trắng, đậu xanh hay đậu đen mỗi ngày là
đảm bảo cung cấp đầy đủ.
Ăn
chay đúng phương pháp sẽ không có tình trạng thiếu máu.
Tuy nhiên, nếu thiếu máu là do thiếu sắt, kẽm, do thiếu
cân bằng dinh dưỡng. Nên ăn nhiều rau quả (đặc biệt
là cam, chanh, dưa đỏ, ớt, cà chua, bông cải xanh...). Rau quả
có nhiều vitamin C, giúp tăng cường hấp thu sắt và lấn át
cả tác dụng ngăn cản hấp thu sắt của acid phytic, acid oxalic,
acid tannic...
Dù
vậy, loại ăn chay trường thuần tuý Vegan, nếu ăn đúng phương
pháp vẫn có thể thiếu Vitamin B12 do thực phẩm rau đậu không
có loại vitamin này. Thiếu vitamin B12 có thể gây nên
tình trạng thiếu hồng huyết cầu hoặc có thể dẫn đến
bệnh dây thần kinh. Tuy nhiên, hiện nay có một số công
ty sữa đậu nành ở Hoa Kỳ sản xuất sữa đậu nành có
pha trộn thêm các loại vitamin B12, A, D và Calcium và các loại
thức ăn sáng cereal cũng có pha trộn thêm vitamin B12; nên những
người ăn chay không phải bận tâm nhiều về thiếu vitamin
B12. Tốt hơn hết những người ăn chay trường thuần
tuý và những người ăn chay là phụ nữ mang thai, phụ nữ
cho con bú và những người cao tuổi nên bổ sung vitamin B12
hay multi-vitamin hàng ngày.
Nói
tóm lại những người ăn chay thuần tuý và ăn chay trường
cần phải sử dụng đa dạng nhiều loại thức ăn giàu chất
kẽm, chất sắt mỗi ngày như các hạt họ đậu, rau lá xanh
đậm và trái cây tươi lẫn sấy khô. Ngũ cốc nguyên
hạt cũng là một thành phần không thể thiếu. Gạo lức và
lúa mì nguyên cám cần được xem là chủ lực trong các bữa
ăn hằng ngày. Nên tránh hay hạn chế ăn các loại bánh mì
kẹp sandwich trắng, bánh mì Pháp, cơm gạo trắng hay các sản
phẩm ngũ cốc tinh luyện.
Cũng
nên nói thêm, gần đây có nhiều thông tin xấu về đậu nành,
tạo sự hoang mang cho những người tiêu thụ. Những nguồn
thông tin này được các nhà khoa học xếp vào loại thông
tin “nhiễu” nhằm đánh phá kỹ nghệ trồng đậu nành ở
Hoa Kỳ. Đậu nành rất tốt cho cơ thể. Người
dân Okinawa có rất nhiều người sống trường thọ và khoẻ
mạnh nhất thế giới. Phần lớn là do ăn đậu nành
(60 gram đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành trong bữa
ăn hàng ngày). “Chúng tôi khuyến khích mọi người
sử dụng nhiều đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành.”
Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hưng, giám đốc Trung Tâm Dinh Dưỡng
TP. HCM đã nói với 11 triệu dân thành phố Saigon như vậy
trong một cuộc hội nghị về dinh dưỡng.
Phần
Thứ Hai: Ăn Chay Trong Đạo Phật
