19. Kinh
Song tầm
(Dvedhàvitakka sutta)
Tôi nghe như vầy:
Một thời Thế Tôn ở
Savatthi (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Ðộc). Tại đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: "Chư
Tỷ-kheo". --"Thưa vâng", các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn.
Thế Tôn thuyết giảng như sau:
-- Chư Tỷ-kheo, trước
khi Ta giác ngộ, khi chưa thành Chánh Giác và còn là Bồ-tát,
Ta suy nghĩ như sau: "Ta sống suy tư và chia hai suy tầm". Chư
Tỷ-kheo, phàm có dục tầm nào, sân tầm nào, hại tầm nào,
Ta phân thành phần thứ nhất; phàm có ly dục tầm nào, vô
sân tầm nào, vô hại tầm nào, Ta phân thành phần thứ hai.
Chư Tỷ-kheo, rồi Ta
sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần. Khi dục tầm khởi
lên, Ta tuệ tri: "Dục tầm này khởi lên nơi Ta, và dục tầm
này đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến
hại cả hai, diệt trí tuệ, dự phần vào phiền não, không
đưa đến Niết-bàn". Chư Tỷ-kheo, khi Ta suy tư: "Dục tầm
này đưa đến tự hại", dục tầm được biến mất, Chư
Tỷ-kheo, khi ta suy tư: "Dục tầm đưa đến hại người", dục
tầm được biến mất. Chư Tỷ-kheo, khi Ta suy tư: "Dục tầm
đưa đến hại cả hai", dục tầm được biến mất. Chư Tỷ-kheo,
khi Ta suy tư: "Dục tầm diệt trí tuệ, dự phần vào phiền
não, không đưa đến Niết-bàn", dục tầm được biến mất.
Chư Tỷ-kheo, như vậy Ta tiếp tục trừ bỏ, xả ly và đoạn
tận dục tầm.
Chư Tỷ-kheo, trong khi
Ta sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, sân tầm khởi
lên... (như trên)... hại tầm khởi lên. Ta tuệ tri: "Hại tầm
này khởi lên nơi Ta, và hại tầm này đưa đến tự hại,
đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai, diệt trí tuệ,
dự phần vào phiền não, không đưa đến Niết-bàn". Chư Tỷ-kheo,
khi Ta suy tư: "Hại tầm này đưa đến tự hại"... "Hại tầm
diệt trí tuệ, dự phần vào phiền não, không đưa đến Niết-bàn",
hại tầm biến mất. Chư Tỷ-kheo, như vậy Ta tiếp tục trừ
bỏ, xả ly và đoạn tận hại tầm.
Chư Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
suy tư, quán sát nhiều vấn đề gì, thời tâm sanh khuynh hướng
đối vấn đề ấy. Chư Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo suy tư, quán
sát nhiều về dục tầm, vị ấy từ bỏ ly dục tầm. Khi
tâm đã nặng về dục tầm, thời tâm vị ấy có khuynh hướng
về dục tầm. Chư Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo suy tư quán sát nhiều
về sân tầm... (như trên)... về hại tầm, vị ấy từ bỏ
vô hại tầm. Khi tâm đã đặt nặng về hại tầm thời tâm
vị ấy có khuynh hướng về hại tầm.
Chư Tỷ-kheo, ví như
vào cuối tháng mùa mưa, về mùa thu, khi lúa đã trổ hạt,
một người mục đồng chăn giữ bò, cầm roi đánh các con
bò bên này, đánh bên kia, chế ngự chúng, ngăn chận chúng.
Vì sao vậy? Chư Tỷ-kheo, vì người mục đồng thấy do nhân
duyên này, đưa đến sự chết, sự tù tội, sự đánh đập
hay sự trách móc. Chư Tỷ-kheo, cũng vậy, Ta đã thấy sự
nguy hại, sự hạ liệt, sự uế nhiễm của các pháp bất
thiện, và thấy sự viễn ly, sự lợi ích, sự thanh tịnh
của các thiện pháp.
Chư Tỷ-kheo, trong khi
Ta sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần như vậy, khi
ly dục tầm khởi lên, Ta tuệ tri như vầy: "Ly dục tầm này
khởi lên nơi Ta và ly dục tầm này không đưa đến tự hại,
không đưa đến hại người, không đưa đến hại cả hai,
tăng trưởng trí tuệ, không dự phần vào phiền não, đưa
đến Niết-bàn". Chư Tỷ-kheo, nếu ban đêm Ta suy tư, quán
sát (về ly dục tầm) không phải từ nhân duyên ấy Ta thấy
sợ hãi. Chư Tỷ-kheo, nếu ban ngày Ta suy tư, quán sát (về
ly dục tầm), không phải từ nhân duyên ấy Ta thấy sợ hãi.
Chư Tỷ-kheo, nếu ban đêm, ban ngày, Ta suy tư, quán sát (về
ly dục tầm), không phải từ nhân duyên ấy Ta thấy sợ hãi.
Và Ta suy tư, quán sát quá lâu, thân ta có thể mệt mỏi; khi
thân mệt mỏi thì tâm bị dao động; khi tâm bị dao động
thì tâm rất khó được định tĩnh. Chư Tỷ-kheo, rồi tự
nội thân Ta trấn an tâm, trấn tịnh tâm, khiến được nhất
tâm, khiến thành định tĩnh. Vì sao vậy? Vì để tâm Ta khỏi
dao động.
Chư Tỷ-kheo, trong khi
Ta sống không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần như vậy, khi
vô sân tầm khởi lên... (như trên)... vô hại tầm khởi lên.
Ta tuệ tri như vậy: "Vô hại tầm này khởi lên nơi Ta và
vô hại tầm này không đưa đến tự hại, không đưa đến
hại người, không đưa đến hại cả hai, tăng trưởng trí
tuệ, không dự phần vào phiền não, đưa đến Niết-bàn".
Chư Tỷ-kheo, nếu ban đêm... không phải từ nhân duyên ấy,
mà Ta thấy sợ hãi. Và nếu Ta suy tư, quán sát quá lâu, thân
Ta có thể mệt mỏi; khi thân Ta mệt mỏi thì tâm bị dao động,
khi tâm bị dao động, tâm rất khó được định tĩnh. Chư
Tỷ-kheo, rồi tự nội thân Ta trấn an tâm, trấn tịnh tâm,
khiến được nhất tâm, khiến thành định tĩnh. Vì sao vậy?
Vì để tâm Ta khỏi dao động.
Chư Tỷ-kheo, nếu vị
Tỷ-kheo suy tư, quán sát nhiều về vấn đề gì thời tâm
sanh khuynh hướng đối với vấn đề ấy. Chư Tỷ-kheo, nếu
Tỷ-kheo suy tư, quán sát nhiều về ly dục tầm, vị ấy từ
bỏ dục tầm. Khi tâm đã đặt nặng về ly dục tầm, tâm
vị ấy có khuynh hướng về ly dục tầm. Chư Tỷ-kheo, nếu
Tỷ-kheo suy tư, quán sát nhiều về vô sân tầm... (như trên)...
nếu Tỷ-kheo suy tư, quán sát nhiều về bất hại tầm, vị
ấy từ bỏ hại tầm. Khi tâm đã đặt nặng về bất hại
tầm, thời tâm vị ấy có khuynh hướng về bất hại tầm.
Chư Tỷ-kheo, ví như
vào cuối tháng hè, khi tất cả lúa gạo đã cất vào kho thóc,
một người mục đồng chăn giữ các con bò. Khi người mục
đồng ở dưới gốc cây hay ở ngoài trời, người ấy có
thể nghĩ đến có việc cần phải làm, và người ấy nghĩ:
"Ðây là những con bò". Chư Tỷ-kheo, cũng vậy ở đây, có
việc cần phải làm, và Ta nghĩ: "Ðây là những pháp".
Chư Tỷ-kheo, Ta phát
tâm dõng mãnh, tinh tấn, không có tiêu cực, niệm không tán
loạn được an trú, tâm được khinh an, không có cuồng nhiệt,
tâm được định tĩnh nhất tâm.
Chư Tỷ-kheo, Ta ly dục,
ly ác, bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một
trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Diệt
tầm và tứ, Ta chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái
hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất
tâm. Ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc
thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, Ta chứng
và an trú Thiền thứ ba. Xả lạc xả khổ, diệt hỷ ưu đã
cảm thọ trước, Ta chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ,
không lạc, xả niệm thanh tịnh.
Với tâm định tĩnh,
thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến,
dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Ta dẫn tâm,
hướng tâm đến túc mạng trí. Ta nhớ đến các đời sống
quá khứ, như một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm
đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi
đời, năm mươi đời, một trăm đời, hai trăm đời, một
ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều hoại kiếp, nhiều
thành kiếp, nhiều hoại và thành kiếp. Ta nhớ rằng: "Tại
chỗ kia, Ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai
cấp như thế này, các món ăn như thế này, thọ khổ lạc
như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết
tại chỗ kia, Ta được sanh ra tại chỗ này. Tại chỗ này,
Ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, giai cấp như
thế này, các món ăn như thế này, thọ khổ lạc như thế
này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết tại chỗ
này, Ta được sanh ra ở đây". Như vậy Ta nhớ đến nhiều
đời sống quá khứ cùng với các nét đại cương và các
chi tiết.
Chư Tỷ-kheo, trong đêm
canh đầu Ta chứng được minh thứ nhất, vô minh diệt, minh
sanh; bóng tối diệt, ánh sáng sanh, trong khi Ta sống không phóng
dật, nhiệt tâm, tinh cần.
Với tâm định tĩnh,
thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến,
dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Ta dẫn tâm,
hướng tâm đến sanh tử trí về chúng sanh. Ta với thiên nhãn
thuần tịnh siêu nhân, thấy sự sống và sự chết của chúng
sanh. Ta tuệ tri rằng, chúng sanh người hạ liệt, kẻ cao sang,
người đẹp đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất
hạnh, đều do hạnh nghiệp của họ. Những chúng sanh làm
những ác hạnh về thân, ác hạnh về lời nói, ác hạnh về
ý, phỉ báng các bậc Thánh, theo tà kiến, tạo các nghiệp
theo tà kiến. Những người này, sau khi thân hoại mạng chung,
phải sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn
những chúng sanh nào thành tựu những thiện hạnh về thân,
thành tựu những thiện hạnh về lời nói, thành tựu những
thiện hạnh về ý, không phỉ báng các bậc Thánh, theo chánh
kiến, tạo các nghiệp theo chánh kiến, những người này,
sau khi thân hoại mạng chung, được sanh lên các thiện thú,
cõi Trời, trên đời này. Như vậy với thiên nhãn thuần tịnh
siêu nhân, Ta thấy sự sống chết của chúng sanh. Ta tuệ tri
rằng, chúng sanh, người hạ liệt, kẻ cao sang, người đẹp
đẽ, kẻ thô xấu, người may mắn, kẻ bất hạnh, đều do
hạnh nghiệp của họ.
Chư Tỷ-kheo, trong đêm
canh giữa, Ta chứng được minh thứ hai, vô minh diệt, minh
sanh; bóng tối diệt, ánh sáng sanh, trong khi Ta sống không phóng
dật, nhiệt tâm, tinh cần.
Với tâm định tĩnh,
thuần tịnh, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến,
dễ sử dụng, vững chắc, bình thản như vậy, Ta dẫn tâm,
hướng tâm đến lậu tận trí. Ta thắng tri như thật: "Ðây
là khổ", thắng tri như thật: "Ðây là nguyên nhân của khổ",
thắng tri như thật: "Ðây là khổ diệt", thắng tri như thật:
"Ðây là con đường đưa đến khổ diệt", thắng tri như thật:
"Ðây là những lậu hoặc", thắng tri như thật: "Ðây là nguyên
nhân các lậu hoặc", thắng tri như thật: "Ðây là các lậu
hoặc diệt", thắng tri như thật: "Ðây là con đường đưa
đến các lậu hoặc diệt".
Nhờ biết như vậy,
nhờ thấy như vậy, tâm của Ta thoát khỏi dục lậu, thoát
khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Ðối với tự thân
đã giải thoát như vậy, khởi lên trí hiểu biết: Ta đã
giải thoát. Ta đã thắng tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã
thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái
này nữa".
Chư Tỷ-kheo, trong đêm
canh ba, Ta chứng được minh thứ ba, vô minh diệt, minh sanh;
bóng tối diệt, ánh sáng sanh, trong khi Ta sống không phóng
dật nhiệt tâm tinh cần.
Chư Tỷ-kheo, giống như
trong khu rừng rậm rạp có một hồ nước lớn thâm sâu, và
một đoàn nai lớn sống gần một bên. Có một người đến,
không muốn chúng được lợi ích, không muốn chúng được
hạnh phúc, không muốn chúng được an ổn, khỏi các ách nạn.
Nếu có con đường nào được yên ổn, được an toàn, đưa
đến hoan hỷ, người ấy sẽ chận đóng con đường này lại,
sẽ mở con đường nguy hiểm, sẽ đặt con mồi đực, sẽ
đặt con mồi cái. Chư Tỷ-kheo, như vậy, sau một thời gian
đoàn nai lớn ấy gặp ách nạn và hao mòn dần. Chư Tỷ-kheo,
có một người đến, muốn đoàn nai ấy được lợi ích,
muốn chúng được hạnh phúc, muốn chúng được an ổn, khỏi
các ách nạn. Nếu có con đường nào được yên ổn, được
an toàn, người ấy sẽ mở con đường này, sẽ đóng con đường
nguy hiểm lại, sẽ đem con mồi đực đi, sẽ hủy bỏ con
mồi cái. Chư Tỷ-kheo, như vậy đoàn nai lớn ấy sau một
thời gian sẽ được tăng trưởng, hưng thịnh, thành mãn.
Chư Tỷ-kheo, Ta nói ví
dụ ấy để giải thích ý nghĩa như sau: Chư Tỷ-kheo, hồ
nước lớn, thâm sâu chỉ cho các dục. Chư Tỷ-kheo, đoàn
nai lớn chỉ cho các loài hữu tình. Chư Tỷ-kheo, con người
không muốn chúng được lợi ích, không muốn chúng được
hạnh phúc, không muốn chúng được an ổn, khỏi các ách nạn
chỉ cho ác ma. Chư Tỷ-kheo, con đường nguy hiểm chỉ cho con
đường tà đạo có tám ngành, tức là tà tri kiến, tà tư
duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà
định. Chư Tỷ-kheo, con mồi đực chỉ cho hỷ và tham. Chư
Tỷ-kheo, con mồi cái chỉ cho vô minh. Chư Tỷ-kheo, còn người
muốn chúng được lợi ích, muốn chúng được hạnh phúc,
muốn chúng được an ổn khỏi các ách nạn chỉ cho Như Lai,
bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác. Con đường yên ổn, an toàn,
đưa đến hoan hỷ chỉ cho con đường Thánh đạo Tám ngành,
tức là Chánh tri kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp,
Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định.
Chư Tỷ-kheo, như vậy
Ta mở con đường yên ổn, an toàn, đưa đến hoan hỷ, Ta đóng
con đường nguy hiểm, Ta mang đi con mồi đực, Ta hủy bỏ
con mồi cái. Chư Tỷ-kheo, những gì vị Ðạo Sư cần phải
làm cho các đệ tử vì lòng thương tưởng họ, những điều
ấy Ta đã làm, vì lòng thương tưởng các Người. Chư Tỷ-kheo,
đây là các gốc cây, đây là các chỗ trống. Hãy Thiền định,
chớ có phóng dật, chớ có hối tiếc về sau. Ðó là lời
giáo huấn của Ta.
Thế Tôn thuyết giảng
như vậy. Các Tỷ-kheo ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy Thế
Tôn.
Hòa
thượng Thích Minh Châu dịch Việt
Majjhima
Nikaya 19
Dvedhavitakka
Sutta
Two
Sorts of Thinking
Translation
by Bhikkhu Thanissaro
For
free distribution only, as a gift of Dhamma
I have
heard that on one occasion the Blessed One was staying at Savatthi,
in Jeta's Grove, Anathapindika's monastery.
There he addressed the monks: "Monks!"
"Yes,
lord," the monks replied.
The
Blessed One said, "Monks, before my self-awakening, when I was still just
an unawakened Bodhisatta, the thought occurred to me: 'Why don't I keep
dividing my thinking into two sorts?' So I made thinking imbued with sensuality,
thinking imbued with ill will, and thinking imbued with harmfulness one
sort, and thinking imbued with renunciation, thinking imbued with non-ill
will, and thinking imbued with harmlessness another sort.
"And
as I remained thus heedful, ardent, and resolute, thinking imbued with
sensuality arose. I discerned that 'Thinking imbued with sensuality has
arisen in me; and that leads to my own affliction or to the affliction
of others or to the affliction of both. It obstructs discernment, promotes
vexation, and does not lead to Unbinding.'
"As
I noticed that it leads to my own affliction, it subsided. As I noticed
that it leads to the affliction of others...to the affliction of both...it
obstructs discernment, promotes vexation, and does not lead to Unbinding,
it subsided. Whenever thinking imbued with sensuality had arisen, I simply
abandoned it, destroyed it, dispelled it, wiped it out of existence.
"And
as I remained thus heedful, ardent, and resolute, thinking imbued with
ill will arose. I discerned that 'Thinking imbued with ill will has arisen
in me; and that leads to my own affliction or to the affliction of others
or to the affliction of both. It obstructs discernment, promotes vexation,
and does not lead to Unbinding.'
"As
I noticed that it leads to my own affliction, it subsided. As I noticed
that it leads to the affliction of others...to the affliction of both...it
obstructs discernment, promotes vexation, and does not lead to Unbinding,
it subsided. Whenever thinking imbued with ill will had arisen, I simply
abandoned it, destroyed it, dispelled it, wiped it out of existence.
"And
as I remained thus heedful, ardent, and resolute, thinking imbued with
harmfulness arose. I discerned that 'Thinking imbued with harmfulness has
arisen in me; and that leads to my own affliction or to the affliction
of others or to the affliction of both. It obstructs discernment, promotes
vexation, and does not lead to Unbinding.'
"As
I noticed that it leads to my own affliction, it subsided. As I noticed
that it leads to the affliction of others...to the affliction of both...it
obstructs discernment, promotes vexation, and does not lead to Unbinding,
it subsided. Whenever thinking imbued with harmfulness had arisen, I simply
abandoned it, destroyed it, dispelled it, wiped it out of existence.
"Whatever
a monk keeps pursuing with his thinking and pondering, that becomes the
inclination of his awareness. If a monk keeps pursuing thinking imbued
with sensuality, abandoning thinking imbued with renunciation, his mind
is bent by that thinking imbued with sensuality. If a monk keeps pursuing
thinking imbued with ill will, abandoning thinking imbued with non-ill
will, his mind is bent by that thinking imbued with ill will. If a monk
keeps pursuing thinking imbued with harmfulness, abandoning thinking imbued
with harmlessness, his mind is bent by that thinking imbued with harmfulness.
"Just
as in the last month of the Rains, in the autumn season when the crops
are ripening, a cowherd would look after his cows: He would tap and poke
and check and curb them with a stick on this side and that. Why is that?
Because he foresees flogging or imprisonment or a fine or public censure
arising from that [if he let his cows wander into the crops]. In the same
way I foresaw in unskillful qualities drawbacks, degradation, and defilement,
and I foresaw in skillful qualities rewards related to renunciation and
promoting cleansing.
"And
as I remained thus heedful, ardent, and resolute, thinking imbued with
renunciation arose. I discerned that 'Thinking imbued with renunciation
has arisen in me; and that leads neither to my own affliction, nor to the
affliction of others, nor to the affliction of both. It fosters discernment,
promotes lack of vexation, and leads to Unbinding. If I were to think and
ponder in line with that even for a night...even for a day...even for a
day and night, I do not envision any danger that would come from it, except
that thinking and pondering a long time would tire the body. When the body
is tired, the mind is disturbed; and a disturbed mind is far from concentration.'
So I steadied my mind right within, settled, unified, and concentrated
it. Why is that? So that my mind would not be disturbed.
"And
as I remained thus heedful, ardent, and resolute, thinking imbued with
non-ill will arose. I discerned that 'Thinking imbued with non-ill will
has arisen in me; and that leads neither to my own affliction, nor to the
affliction of others, nor to the affliction of both. It fosters discernment,
promotes lack of vexation, and leads to Unbinding. If I were to think and
ponder in line with that even for a night...even for a day...even for a
day and night, I do not envision any danger that would come from it, except
that thinking and pondering a long time would tire the body. When the body
is tired, the mind is disturbed; and a disturbed mind is far from concentration.'
So I steadied my mind right within, settled, unified, and concentrated
it. Why is that? So that my mind would not be disturbed.
"And
as I remained thus heedful, ardent, and resolute, thinking imbued with
harmlessness arose. I discerned that 'Thinking imbued with harmlessness
has arisen in me; and that leads neither to my own affliction, nor to the
affliction of others, nor to the affliction of both. It fosters discernment,
promotes lack of vexation, and leads to Unbinding. If I were to think and
ponder in line with that even for a night...even for a day...even for a
day and night, I do not envision any danger that would come from it, except
that thinking and pondering a long time would tire the body. When the body
is tired, the mind is disturbed; and a disturbed mind is far from concentration.'
So I steadied my mind right within, settled, unified, and concentrated
it. Why is that? So that my mind would not be disturbed.
"Whatever
a monk keeps pursuing with his thinking and pondering, that becomes the
inclination of his awareness. If a monk keeps pursuing thinking imbued
with renunciation, abandoning thinking imbued with sensuality, his mind
is bent by that thinking imbued with renunciation. If a monk keeps pursuing
thinking imbued with non-ill will, abandoning thinking imbued with ill
will, his mind is bent by that thinking imbued with non-ill will. If a
monk keeps pursuing thinking imbued with harmlessness, abandoning thinking
imbued with harmfulness, his mind is bent by that thinking imbued with
harmlessness.
"Just
as in the last month of the hot season, when all the crops have been gathered
into the village, a cowherd would look after his cows: While resting under
the shade of a tree or out in the open, he simply keeps himself mindful
of 'those cows.' In the same way, I simply kept myself mindful of 'those
mental qualities.'
"Unflagging
persistence was aroused in me, and unmuddled mindfulness established. My
body was calm and unaroused, my mind concentrated and single. Quite withdrawn
from sensuality, withdrawn from unskillful mental qualities, I entered
and remained in the first jhana: rapture and pleasure born from withdrawal,
accompanied by directed thought and evaluation. With the stilling of directed
thought and evaluation, I entered and remained in the second jhana: rapture
and pleasure born of composure, unification of awareness free from directed
thought and evaluation -- internal assurance. With the fading of rapture
I remained in equanimity, mindful and alert, and physically sensitive of
pleasure. I entered and remained in the third jhana, of which the Noble
Ones declare, 'Equanimous and mindful, he has a pleasurable abiding.' With
the abandoning of pleasure and pain -- as with the earlier disappearance
of elation and distress -- I entered and remained in the fourth jhana:
purity of equanimity and mindfulness, neither pleasure nor pain.
"When
the mind was thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilement,
pliant, malleable, steady, and attained to imperturbability, I directed
it to the
knowledge of recollecting my past lives. I recollected
my manifold past lives, i.e., one birth, two...five, ten...fifty, a hundred,
a thousand, a hundred thousand, many eons of cosmic contraction, many eons
of cosmic expansion, many eons of cosmic contraction and expansion: 'There
I had such a name, belonged to such a clan, had such an appearance. Such
was my food, such my experience of pleasure and pain, such the end of my
life. Passing away from that state, I re-arose there. There too I had such
a name, belonged to such a clan, had such an appearance. Such was my food,
such my experience of pleasure and pain, such the end of my life. Passing
away from that state, I re-arose here.' Thus I remembered my manifold past
lives in their modes and details.
"This
was the first knowledge I attained in the first watch of the night. Ignorance
was destroyed; knowledge arose; darkness was destroyed; light arose --
as happens in one who is heedful, ardent, and resolute.
"When
the mind was thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilement,
pliant, malleable, steady, and attained to imperturbability, I directed
it to the knowledge of the passing away and reappearance of beings.
I saw -- by means of the divine eye, purified and surpassing the human
-- beings passing away and re-appearing, and I discerned how they are inferior
and superior, beautiful and ugly, fortunate and unfortunate in accordance
with their kamma: 'These beings -- who were endowed with bad conduct of
body, speech and mind, who reviled the Noble Ones, held wrong views and
undertook actions under the influence of wrong views -- with the break-up
of the body, after death, have re-appeared in the plane of deprivation,
the bad destination, the lower realms, in hell.
But these beings -- who were endowed with good conduct of body, speech,
and mind, who did not revile the Noble Ones, who held right views and undertook
actions under the influence of right views -- with the break-up of the
body, after death, have re-appeared in the good destinations, in the heavenly
world.' Thus -- by means of the divine eye, purified and surpassing the
human -- I saw beings passing away and re-appearing, and I discerned how
they are inferior and superior, beautiful and ugly, fortunate and unfortunate
in accordance with their kamma.
"This
was the second knowledge I attained in the second watch of the night. Ignorance
was destroyed; knowledge arose; darkness was destroyed; light arose --
as happens in one who is heedful, ardent, and resolute.
"When
the mind was thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilement,
pliant, malleable, steady, and attained to imperturbability, I directed
it to the knowledge of the ending of the mental fermentations. I
discerned, as it was actually present, that 'This is stress...This is the
origination of stress...This is the cessation of stress...This is the way
leading to the cessation of stress...These are fermentations...This is
the origination of fermentations...This is the cessation of fermentations...This
is the way leading to the cessation of fermentations.' My heart, thus knowing,
thus seeing, was released from the fermentation of sensuality, released
from the fermentation of becoming, released from the fermentation of ignorance.
With release, there was the knowledge, 'Released.' I discerned that 'Birth
is ended, the holy life fulfilled, the task done. There is nothing further
for this world.'
"This
was the third knowledge I attained in the third watch of the night. Ignorance
was destroyed; knowledge arose; darkness was destroyed; light arose --
as happens in one who is heedful, ardent, and resolute.
"Suppose,
monks, that in a forested wilderness there were a large low-lying marsh,
in dependence on which there lived a large herd of deer; and a certain
man were to appear, not desiring their benefit, not desiring their welfare,
not desiring their rest from bondage. He would close off the safe, restful
path that led to their rapture, and would open up a false path, set out
a male decoy, place a female decoy, and thus the large herd of deer, at
a later time, would fall into ruin and disaster. Then suppose that a certain
man were to appear to that same large herd of deer, desiring their benefit,
desiring their welfare, desiring their rest from bondage. He would open
up the safe, restful path that led to their rapture, would close off the
false path, take away the male decoy, destroy the female decoy, and thus
the large herd of deer, at a later time, would come into growth, increase,
and abundance.
"I
have given this simile in order to convey a meaning. The meaning is this:
'The large, low-lying marsh' is a term for sensual pleasures. 'The large
herd of deer' is a term for beings. 'The man not desiring their benefit,
not desiring their welfare, not desiring their rest from bondage' is a
term for Mara, the Evil One. 'The false path' is a term for the eightfold
wrong path, i.e., wrong view, wrong resolve, wrong speech, wrong action,
wrong livelihood, wrong effort, wrong mindfulness, and wrong concentration.
'The male decoy' is a term for passion and delight. 'The female decoy'
is a term for ignorance. 'The man desiring their benefit, desiring their
welfare, desiring their rest from bondage' is a term for the Tathagata,
the Worthy One, the Rightly Self-awakened One. 'The safe, restful path
that led to their rapture' is a term for the noble eightfold path, i.e.,
right view, right resolve, right speech, right action, right livelihood,
right effort, right mindfulness, and right concentration.
"So,
monks, I have opened up the safe, restful path, closed off the false path,
removed the male decoy, destroyed the female. Whatever a teacher should
do -- seeking the welfare of his disciples, out of sympathy for them --
that have I done for you. Over there are the roots of trees; over there,
empty dwellings. Practice jhana, monks. Don't be heedless. Don't later
fall into regret. This is our message to you."
That
is what the Blessed One said. Gratified, the monks delighted in the Blessed
One's words.
Revised:
9 November 1998 ; http://world.std.com/~metta/canon/majjhima/mn19.html
