5. Kinh
Không uế nhiễm
(Anangana sutta)
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn ở
Savatthi (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), vườn ông Anathapindika
(Cấp Cô Ðộc). Ở tại đây, Tôn giả Sariputta (Xá-lợi-phất)
gọi các Tỷ-kheo. "Chư Hiền Tỷ-kheo". --"Thưa Hiền giả",
các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta
nói như sau:
-- Này chư Hiền, ở
đời có bốn hạng người. Thế nào là bốn? Chư Hiền, ở
đây, có hạng người có cấu uế, nhưng không như thật tuệ
tri: "Nội thân ta có cấu uế". Lại nữa chư Hiền, ở đây,
có hạng người có cấu uế, và như thật tuệ tri: "Nội thân
ta có cấu uế". Lại nữa chư Hiền, ở đây có hạng người
không có cấu uế, nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân
ta không có cấu uế". Lại nữa, chư Hiền, ở đây, có hạng
người không có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội thân
ta không có cấu uế".
Chư Hiền, ở đây, hạng
người có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội thân
ta có cấu uế". Trong hai hạng người có cấu uế, hạng người
này vì vậy được gọi là hạng người hạ liệt. Chư Hiền,
ở đây, hạng người có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội
thân ta có cấu uế". Trong hai hạng người có cấu uế, hạng
người này vì vậy được gọi là hạng người ưu thắng.
Chư Hiền, ở đây, có
hạng người không có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri:
"Nội thân ta không có cấu uế". Trong hai hạng người không
có cấu uế, hạng người này vì vậy được gọi là hạng
người hạ liệt. Chư Hiền, ở đây, hạng người không có
cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội thân ta không có cấu
uế". Trong hai hạng người không có cấu uế, hạng người
này vì vậy được gọi là hạng người ưu thắng.
Ðược nói như vậy,
Tôn giả Mahamoggallana (Ðại Mục-kiền-liên) nói với Tôn giả
Sariputta như sau:
-- Tôn giả Sariputta,
do nhân gì, do duyên gì, trong hai hạng người có cấu uế này,
một hạng người được gọi là hạ liệt, một hạng người
được gọi là ưu thắng? Tôn giả Sariputta, do nhân gì, do
duyên gì trong hai hạng người không có cấu uế này, một
hạng người được gọi là hạ liệt, một hạng người được
gọi là ưu thắng?
-- Ở đây, Hiền giả,
hạng người có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri: "Nội
thân ta có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi như
sau: "Người này sẽ không khởi lên ước muốn, sẽ không
cố gắng, sẽ không tinh tấn để diệt trừ cấu uế ấy.
Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có sân,
còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm còn ô nhiễm".
Này Hiền giả, giống như một cái bát bằng đồng, mang từ
chợ về hay mang từ nhà thợ rèn về, phủ đầy bụi bặm,
và người chủ cái bát ấy không dùng đến, không lau chùi
và quăng cái bát ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả,
như vậy cái bát ấy, sau một thời gian càng ô nhiễm hơn,
càng đầy bụi bặm hơn.
-- Này Hiền giả, sự
thật là vậy.
-- Này Hiền giả, như
vậy hạng người có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri:
"Nội thân ta có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi
như sau: "Người này sẽ không khởi lên ước muốn, sẽ không
cố gắng, sẽ không tinh tấn để diệt trừ cấu uế ấy.
Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có sân,
còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm còn nhiễm".
Ở đây, này Hiền giả,
hạng người có cấu uế, và như thật tuệ tri: "Nội thân
ta có cấu uế". Với người này, có thể chờ đợi như sau:
"Người này sẽ khởi lên ước muốn, sẽ cố gắng, sẽ tinh
tấn để diệt trừ cấu uế ấy. Người này sẽ từ trần,
trong khi không còn tham, không còn sân, không còn si, trong khi
không còn cấu uế, trong khi tâm không còn ô nhiễm". Này Hiền
giả, giống như cái bát bằng đồng, mang từ chợ về hay
mang từ nhà thợ rèn về, phủ đầy bụi bặm, và người
chủ cái bát ấy dùng đến, lau chùi và không quăng cái bát
ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền giả, như vậy cái
bát ấy, sau một thời gian được thanh tịnh hơn, được sạch
sẽ hơn.
-- Này Hiền giả, sự
thật là vậy.
-- Này Hiền giả, như
vậy hạng người có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội
thân ta có cấu uế". Với hạng người này, có thể chờ đợi
như sau: "Người này sẽ khởi lên ước muốn, sẽ cố gắng,
sẽ tinh tấn, để diệt trừ cấu uế ấy. Người này sẽ
từ trần, trong khi không còn tham, không còn sân, không còn
si, trong khi không còn cấu uế, trong khi tâm không còn ô nhiễm".
Ở đây, này Hiền giả,
hạng người không có cấu uế nhưng không như thật tuệ tri:
"Nội thân ta không có cấu uế". Với người này, có thể
chờ đợi như sau: "Người này sẽ tư niệm tịnh tướng.
Do tư niệm tịnh tướng, tham sẽ làm ô nhiễm tâm của người
này. Người này sẽ từ trần, trong khi còn có tham, còn có
sân, còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm còn ô nhiễm".
Này Hiền giả, giống như một cái bát bằng đồng, mang từ
chợ về hay mang từ nhà thợ rèn về, thanh tịnh và sạch
sẽ. Và người chủ cái bát ấy không dùng đến, không lau
chùi và quăng cái bát ấy vào chỗ đầy bụi bặm. Này Hiền
giả, như vậy cái bát ấy, sau một thời gian, càng ô nhiễm
hơn, càng bụi bặm hơn.
-- Này Hiền giả, sự
thật là vậy.
-- Này Hiền giả, như
vậy hạng người không có cấu uế nhưng không như thật tuệ
tri: "Nội thân ta không có cấu uế". Với người này có thể
chờ đợi sau: "Người này sẽ tư niệm tịnh tướng. Do tư
niệm tịnh tướng, tham sẽ làm ô nhiễm tâm của người này.
Người này sẽ từ trần trong khi còn có tham, còn có sân,
còn có si, trong khi còn cấu uế, trong khi tâm còn ô nhiễm".
Ở đây, này Hiền giả,
hạng người không có cấu uế và như thật tuệ tri: "Nội
thân ta không có cấu uế". Với người này có thể chờ đợi
như sau: "Người này sẽ không tư niệm tịnh tướng. Do không
tư niệm tịnh tướng, tham sẽ không làm ô nhiễm tâm của
người này. Người này sẽ từ trần, trong khi không có tham,
không có sân, không có si, trong khi không còn cấu uế, trong
khi tâm không còn ô nhiễm". Này Hiền giả, giống như một
cái bát bằng đồng, mang từ chợ về hay mang từ nhà thợ
rèn về, thanh tịnh và sạch sẽ và người chủ cái bát ấy
dùng đến, lau chùi và không quăng cái bát ấy vào chỗ đầy
bụi bặm. Này Hiền giả, như vậy cái bát ấy, sau một thời
gian, càng được thanh tịnh hơn, càng được sạch sẽ hơn.
-- Này Hiền giả, sự
thật là vậy.
-- Này Hiền giả, như
vậy hạng người không có cấu uế, và như thật tuệ tri:
"Nội thân ta không có cấu uế". Với người này có thể chờ
đợi như sau: "Người này sẽ không tư niệm tịnh tướng.
Do không tư niệm tịnh tướng, tham sẽ không làm ô nhiễm
tâm người này. Người này sẽ từ trần, không có tham, không
có sân, không có si, không còn cấu uế, tâm không còn ô nhiễm".
Này Hiền giả Moggallana,
do nhân này, do duyên này, trong hai người có cấu uế này,
một người được gọi là hạ liệt, một người được
gọi là ưu thắng. Này Hiền giả Moggallana, do nhân này, do
duyên này, trong hai người này không có cấu uế, một người
được gọi là hạ liệt, một người được gọi là ưu thắng.
-- Này Hiền giả, cấu
uế gọi là cấu uế, danh từ gì là đồng nghĩa cái gọi
là cấu uế?
-- Này Hiền giả, các
ác bất thiện pháp, cảnh giới của dục là đồng nghĩa cái
gọi là cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Nếu ta có phạm giới tội, mong rằng các Tỷ-kheo
chớ có biết về ta rằng là đã phạm giới tội". Này Hiền
giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo có thể biết
được các Tỷ-kheo ấy đã phạm giới tội. Tỷ-kheo này nghĩ
rằng: "Các Tỷ-kheo đã biết được ta đã phạm giới tội".
Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Phẫn nộ
và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Nếu ta có phạm giới tội, mong rằng các Tỷ-kheo
hãy quở trách ta ở chỗ kín đáo, không phải ở giữa Tăng
chúng". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo
quở trách Tỷ-kheo ấy ở giữa Tăng chúng, không phải ở
chỗ kín đáo. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo quở trách
ta ở giữa Tăng chúng, không phải ở chỗ kín đáo". Do đó
vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn
nộ, và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Nếu ta có phạm giới tội, mong rằng một Tỷ-kheo
đồng đẳng hãy quở trách ta, chớ không phải một vị không
đồng đẳng". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra:
một Tỷ-kheo không đồng đẳng quở trách Tỷ-kheo ấy, không
phải một Tỷ-kheo đồng đẳng. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một
Tỷ-kheo không đồng đẳng quở trách ta, không phải một Tỷ-kheo
đồng đẳng". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất
mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về
cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Mong rằng bậc Ðạo Sư hãy hỏi ta nhiều lần trong
khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo! Mong rằng bậc Ðạo Sư không
hỏi Tỷ-kheo khác nhiều lần trong khi giảng pháp cho chúng
Tỷ-kheo!". Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: bậc
Ðạo Sư hỏi một Tỷ-kheo khác nhiều lần trong khi giảng
pháp cho chúng Tỷ-kheo, bậc Ðạo Sư không hỏi Tỷ-kheo ấy
nhiều lần trong khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo. Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Bậc Ðạo Sư hỏi một Tỷ-kheo khác nhiều lần
trong khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo. Bậc Ðạo Sư không hỏi
ta nhiều lần trong khi giảng pháp cho chúng Tỷ-kheo". Do đó,
vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn
nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Mong rằng các Tỷ-kheo hãy để ta đi trước trong
khi vào làng để dùng cơm! Mong rằng các Tỷ-kheo không để
một Tỷ-kheo khác đi trước trong khi vào làng để dùng cơm!"
Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo để
một Tỷ-kheo khác đi trước trong khi vào làng để dùng cơm,
các Tỷ-kheo không để Tỷ-kheo ấy đi trước trong khi vào
làng để dùng cơm. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo để
một Tỷ-kheo khác đi trước trong khi vào làng để dùng cơm,
các Tỷ-kheo không để ta đi trước trong khi vào làng để
dùng cơm". Do đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn.
Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu
uế.
Này Hiền giả, sự tình
xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo khởi lên ý muốn như sau: "Mong
rằng tại chỗ ăn, ta được chỗ ngồi tốt nhất, nước
uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất! Mong rằng
Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn không được chỗ ngồi tốt nhất,
nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất!" Này
Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác
tại chỗ ăn được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt
nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất; còn Tỷ-kheo ấy tại
chỗ ăn không được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống tốt
nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất. Tỷ-kheo này nghĩ rằng:
"Một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn được chỗ ngồi tốt nhất,
nước uống tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất. Tại
chỗ ăn, ta không được chỗ ngồi tốt nhất, nước uống
tốt nhất, đồ ăn khất thực tốt nhất". Do đó, vị này
trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ
và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Mong rằng tại chỗ ăn sau khi ăn xong, ta sẽ thuyết
tùy hỷ pháp, không phải Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau khi
ăn xong, sẽ thuyết pháp tùy hỷ pháp!" Này Hiền giả, sự
tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau
khi ăn xong, thuyết tùy hỷ pháp; Tỷ-kheo ấy tại chỗ ăn,
sau khi ăn xong, không thuyết tùy hỷ pháp. Tỷ-kheo này nghĩ
rằng: "Một Tỷ-kheo khác tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, thuyết
tùy hỷ pháp. Ta tại chỗ ăn, sau khi ăn xong, không thuyết
tùy hỷ pháp". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất
mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về
cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Mong rằng, ta sẽ thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ
tập tại ngôi tịnh xá, chớ không phải một Tỷ-kheo khác
thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá!" Này
Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác
thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá; còn
Tỷ-kheo ấy không thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại
ngôi tịnh xá Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác thuyết
pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá, còn ta không
thuyết pháp cho các Tỷ-kheo tụ tập tại ngôi tịnh xá". Do
đó vị này trở thành phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả,
phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Mong rằng, ta sẽ thuyết pháp cho các Tỷ-kheo-ni tụ
tập tại ngôi tịnh xá,... (như trên)... ta sẽ thuyết pháp
cho các Nam cư sĩ... ta sẽ thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ
tập tại ngôi tịnh xá, chớ không phải một Tỷ-kheo khác
thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh xá!"
Này Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo
khác thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh
xá; còn Tỷ-kheo ấy không thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ
tập tại ngôi tịnh xá. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo
khác thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại ngôi tịnh
xá; còn ta không thuyết pháp cho các Nữ cư sĩ tụ tập tại
ngôi tịnh xá". Do đó, vị này trở thành phẫn nộ và bất
mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai thuộc về
cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Mong rằng các Tỷ-kheo cung kính, tôn trọng, lễ bái,
cúng dường ta; các vị Tỷ-kheo chớ có cung kính, tôn trọng,
lễ bái cúng dường một Tỷ-kheo khác!" Này Hiền giả, sự
tình này có thể xảy ra: các Tỷ-kheo cung kính, tôn trọng
lễ bái, cũng dường một Tỷ-kheo khác, các Tỷ-kheo không
cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường Tỷ-kheo ấy. Tỷ-kheo
này nghĩ rằng: "Các Tỷ-kheo cung kính, tôn trọng, lễ bái,
cúng dường một Tỷ-kheo khác chớ không cung kính, tôn trọng,
lễ bái, cúng dường ta". Do đó vị này trở thành phẫn nộ
và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả hai
thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo khởi lên ý muốn như sau:
"Mong rằng các Tỷ-kheo-ni... (như trên)... các Nam cư sĩ... (như
trên)... các Nữ cư sĩ cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng
dường ta. Các Nữ cư sĩ không cung kính, tôn trọng, lễ bái,
cúng dường một Tỷ-kheo khác!" Này Hiền giả, sự tình này
có thể xảy ra: các Nữ cư sĩ cung kính, tôn trọng, lễ bái,
cúng dường một Tỷ-kheo khác, các Nữ cư sĩ không cung kính,
tôn trọng, lễ bái, cúng dường Tỷ-kheo ấy. Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Các Nữ cư sĩ cung kính, tôn trọng, lễ bái, cúng
dường một Tỷ-kheo khác; các Nữ cư sĩ không cung kính, tôn
trọng, lễ bái, cúng dường ta". Do đó vị này trở thành
phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn,
cả hai thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả, sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Mong rằng ta nhận được các y phục tối thắng,
Tỷ-kheo khác không nhận được các y phục tối thắng!" Này
Hiền giả, sự tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác
nhận được các y phục tối thắng, Tỷ-kheo ấy không nhận
được các y phục tối thắng. Tỷ-kheo này nghĩ rằng: "Một
Tỷ-kheo khác nhận được các y phục tối thắng; ta không
nhận được các y phục tối thắng". Do đó vị này trở thành
phẫn nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn,
cả hai thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả sự tình
này xảy ra, ở đây, một Tỷ-kheo có thể khởi lên ý muốn
như sau: "Mong rằng ta nhận được các đồ ăn khất thực
tối thắng... (như trên)... các sàng tọa tối thắng, các dược
phẩm trị bịnh tối thắng. Tỷ-kheo khác không nhận được
các dược phẩm trị bịnh tối thắng!" Này Hiền giả, sự
tình này có thể xảy ra: một Tỷ-kheo khác nhận được các
dược phẩm trị bịnh tối thắng, còn Tỷ-kheo ấy không nhận
được các dược phẩm trị bịnh tối thắng". Tỷ-kheo này
nghĩ rằng: "Một Tỷ-kheo khác nhận được các dược phẩm
trị bịnh tối thắng; còn ta không nhận được các dược
phẩm trị bịnh tối thắng". Do đó vị này trở thành phẫn
nộ và bất mãn. Này Hiền giả, phẫn nộ và bất mãn, cả
hai thuộc về cấu uế.
Này Hiền giả, các ác
bất thiện pháp, cảnh giới của dục này là đồng nghĩa
cái gọi là cấu uế.
Này Hiền giả, đối
với Tỷ-kheo nào, các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của
dục này còn được thấy và nghe là chưa được diệt trừ,
nếu Tỷ-kheo ấy là vị sống trong rừng núi, tại các trú
xứ xa vắng, sống hạnh khất thực, thứ lớp khất thực
từng nhà một, theo hạnh mang phấn tảo y, mặc y phục thô
xấu, thời các đồng phạm hạnh không cung kính, tôn trọng,
lễ bái, cúng dường Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc
Tôn giả này còn được thấy và còn được nghe các ác, bất
thiện pháp, cảnh giới dục của Tỷ-kheo chưa được diệt
trừ.
Này Hiền giả, ví như
một bát bằng đồng, mang từ chợ về hay từ nhà người
thợ rèn về, bát ấy thanh tịnh, sạch sẽ. Nhưng người chủ
của bát ấy đựng đầy bát với xác rắn, xác chó hay xác
người, đậy lại với một cái bát đồng khác rồi mang về
hàng chợ lại. Có người thấy vậy bèn hỏi: "Bạn mang cái
gì có vẻ đẹp đẽ ngon lành vậy?" Khi cầm cái bát lên,
mở ra và nhìn vào, thì với người ấy, không ưa thích khởi
lên, sự ghê tởm khởi lên, và sự yếm ố khởi lên. Những
người đói còn chưa muốn ăn các thứ ấy, huống nữa là
những người đã no.
Này Hiền giả, đối
với Tỷ-kheo nào, các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của
dục này còn được thấy và được nghe là chưa được diệt
trừ, nếu Tỷ-kheo ấy là vị sống trong rừng núi, tại các
trú xứ xa vắng, sống hạnh khất thực, thứ lớp khất thực
từng nhà một, theo hạnh mang phấn tảo y, mặc y phục thô
xấu, thời các đồng phạm hạnh không cung kính, tôn trọng,
lễ bái, cúng dường Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc
Tôn giả này còn được thấy và còn được nghe các ác, bất
thiện pháp, cảnh giới của dục này là chưa được diệt
trừ.
Này Hiền giả, đối
với Tỷ-kheo nào mà các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của
dục này được thấy và được nghe là đã diệt trừ, nếu
Tỷ-kheo ấy sống gần làng mạc, chấp nhận biệt thỉnh thực,
mang y người gia chủ cúng, thời các đồng phạm hạnh cung
kính, tôn trọng, lễ bái, cúng dường vị Tỷ-kheo ấy. Vì
sao vậy? Vì các bậc Tôn giả này được thấy và được
nghe các ác, bất thiện pháp, cảnh giới của dục của vị
Tỷ-kheo ấy đã được diệt trừ.
Này Hiền giả, ví như
một bát đồng, mang từ hàng chợ về hay từ nhà người thợ
rèn về, bát ấy thanh tịnh, sạch sẽ. Người chủ cái bát
ấy dựng đầy với gạo ngon, cơm lành, các hột đen đã lấy
ra, các loại đồ ăn, đậy lại với một bát đồng khác
rồi mang về hàng chợ lại. Các người thấy vậy bèn hỏi:
"Bạn mang cái gì có vẻ đẹp đẽ ngon lành vậy?" Khi cầm
cái bát lên, mở ra và nhìn vào, thì đối với người ấy,
ưa thích khởi lên, sự không ghê tởm khởi lên, sự không
yếm ố khởi lên. Người no còn muốn ăn các thứ ấy huống
nữa là người đói.
Này Hiền giả, cũng
vậy, đối với vị Tỷ-kheo nào, mà các ác, bất thiện pháp,
cảnh giới của dục này được thấy và được nghe là đã
diệt trừ, nếu Tỷ-kheo ấy sống ở biên giới gần làng
mạc, chấp nhận biệt thỉnh thực, mang y người gia chủ cúng,
thời các đồng phạm hạnh cung kính, tôn trọng lễ bái cúng
dường Tỷ-kheo ấy. Vì sao vậy? Vì các bậc Tôn giả này
được thấy và được nghe các ác, bất thiện pháp cảnh
giới của dục này đã được diệt trừ.
Ðược nghe nói vậy,
Tôn giả Mahamoggallana thưa với Tôn giả Sariputta:
-- Hiền giả Sariputta,
một ví dụ khởi lên cho tôi!
-- Hiền giả Moggallana,
hãy nói lên ví dụ ấy.
-- Hiền giả, một thời
tôi ở thành Vương Xá, tại Giribbaja. Này Hiền giả, rồi
tôi đắp y vào buổi sáng, mang theo y bát, vào thành Vương
Xá để khất thực. Lúc bấy giờ, Samiti, con một người làm
xe, đang đẽo một vành xe, và tà mạng ngoại đạo Panduputta,
trước là con của một người làm xe, đang đứng một bên.
Rồi tà mạng ngoại đạo Panduputta trước là con một người
làm xe, khởi lên ý nghĩ như sau: "Mong rằng Samiti, con người
thợ xe, hãy đẽo đường cong này, đường méo này và các
mắt gỗ này, để vành xe này không có cong, không có đường
méo, không có mắt gỗ, được trơn tru và được đặt vào
trong trục chính". Này Hiền giả, tà mạng ngoại đạo Panduputta,
trước là con một người làm xe suy nghĩ như thế nào, thời
đúng như vậy, Samiti, con người làm xe, đẽo đường cong
này, đường méo này và các mắt gỗ này của vành xe ấy.
Này Hiền giả, tà mạng ngoại đạo Panduputta trước là con
người làm xe, hoan hỷ nói lên lời hoan hỷ như sau: "Hình
như người này đang đẽo (vành xe ấy) như là với tâm của
anh ta, anh ta biết tâm ta vậy".
Này Hiền giả, những
ai không có lòng tin, vì mục đích sinh sống, không phải vì
lòng tin mà xuất gia, sống đời sống vô gia đình, những
vị gian ngụy, xảo trá, khi cuống, trạo cử, kiêu mạn, dao
động, lắm lời, tạp thoại, không hộ trì các căn, không
tiết độ trong ăn uống, không chú tâm cảnh giác, không tha
thiết với hạnh Sa-môn, không nhiệt thành tôn trọng Phật
pháp, ưa sống sung túc, biếng nhác, dẫn đầu về đọa lạc,
chối bỏ trọng trách sống viễn ly, giải đãi không tinh tấn,
lãng quên không chú niệm, không định tâm, tâm tán loạn,
liệt tuệ, đần độn. Tôn giả Sariputta với pháp môn này,
như là với tâm của Tôn giả, Tôn giả biết tâm của những
hạng người ấy.
Những kẻ Thiện nam
tử, do lòng tin, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia
đình; những vị nào không gian ngụy, không xảo trá, không
khi cuống, không trạo cử, không kiêu mạn, không dao động,
không lắm lời, không tạp thoại, hộ trì các căn, tiết độ
trong ăn uống, chú tâm cảnh giác, tha thiết với hạnh Sa-môn,
nhiệt thành tôn trọng Phật pháp, không sống trong sung túc,
không biếng nhác, bỏ rơi gánh nặng về đọa lạc, dẫn đầu
về viễn ly, tinh cần, tinh tấn, nỗ lực, chú tâm cảnh giác,
định tâm, nhất tâm, có trí tuệ, không đần độn. Những
vị này sau khi nghe pháp môn này của Tôn giả Sariputta, hình
như đang uống, hình như đang nếm với lời nói và tâm ý.
Thật lành thay, một vị Tôn giả đồng phạm hạnh đã khiến
cho vượt khỏi bất thiện và an trú vào chánh thiện!
Này Hiền giả, ví như
một người đàn bà hay người đàn ông, còn đang tuổi trẻ,
tánh ưa trang sức, sau khi gội đầu xong, sau khi được một
vòng hoa sen xanh hay một vòng vũ sanh hoa, hay một vòng thiện
tư hoa, dùng hai tay cầm lấy vòng hoa ấy và đặt trên đỉnh
đầu. Này Hiền giả, cũng vậy những Thiện nam tử vì lòng
tin đã xuất gia, từ bỏ gia đình sống không gia đình, không
gian ngụy... (như trên)... Thật lành thay một Tôn giả đồng
phạm hạnh đã khiến cho vượt khỏi bất thiện và an trú
vào chánh thiện!
Như vậy hai vị cao đức
ấy cùng nhau thiện thuyết, cùng nhau tùy hỷ.
Hòa
thượng Thích Minh Châu dịch Việt
