TỔNG
KHỞI
Phật
nói khó được nghe,
Ðược
nghe mừng cũng khó,
Ðiều
Ðại nhân ưa nghe,
Kẻ
tiểu nhân lại chán.
Chúng
sanh đáng thương xót,
Rơi
đường hiểm lão tử,
Kẻ
quê, mọi ân ái,
Chỗ
sợ, ngu không sợ.
Thế
giới dù lớn nhỏ,
Pháp
vẫn không thường còn,
Tất
cả không lâu bền,
Tạm
hiện như điển chớp.
Thân
này thuộc già, chết,
Chỗ
về của các bệnh,
Da
mỏng che bất tịnh,
Ngu
muội bị nó lừa.
Người
thường bị giặc già,
Cướp
mất sắc trai trẻ,
Như
cành hoa xào héo,
Rã
cánh hết quí giá.
Công
đức vua Ðảnh Sanh,
Ngồi
chung trời Ðế Thích,
Phước
báu rất rộng lớn,
Ngày
nay lại còn đâu !
Vua
ấy trong Trời, người,
Dục
lạc đủ hơn hết,
Khi
chết rất đau khổ,
Do
đó khá nhận ý.
Các
dục trước vui nhỏ,
Sau
thảy thành khổ lớn,
Như
oán trước thấy tốt,
Diệt
tộc họa ở sau.
Thân
này là đồ nhơ,
Chín
lỗ thường chảy nhớp,
Cũng
như ghẻ Na-lợi,
Thầy
thuốc khôn bề trị.
Xe
xương sức rất kém,
Gân,
mạch ràng, thức chuyển,
Ngươi
cho là xe đẹp,
Nhận
thích không hổ thẹn.
Người
chết gom một chỗ,
Vất
bỏ đầy gò nổng,
Lúc
sống cùng tiếc giữ,
Khi
chết đều vất đi.
Thường
phải nghĩ như thế,
Nhất
tâm quán chớ loạn,
Phá
ngu mê đen tối,
Cầm
đuốc rạng sáng soi.
Nếu
bỏ Tứ niệm chỉ,
Tâm
ác nào chẳng tạo,
Như
voi hăng không móc,
Trọn
không theo lối khiển.
Ngày
nay gây nghiệp này,
Ngày
mai tạo việc kia,
Ưa
thích không thấy khổ,
Bất
ngờ giặc chết đến !
Lo
lắng việc của mình,
Việc
kẻ khác cũng tính,
Giặc
chết không đợi giờ,
Ðến
thì không phương thoát.
Như
nai khát tìm suối,
Vì
uống nên đến nước,
Thợ
săn không từ bi,
Không
đợi uống xong, giết.
Người
ngu cũng như thế,
Siêng
tạo các sự nghiệp,
Chết
đến không đợi giờ,
Ai
sẽ vì ngươi giữ ?
Người
tâm mong giàu sang,
Ngũ
dục lòng chưa thỏa,
Các
vị đại quốc vương,
Ðâu
khỏi được nạn này.
Chư
tiên giỏi chú thuật,
Cũng
không thoát sanh tử,
Voi
lớn vô thường đạp,
Trùng,
kiến đồng với đất.
Cho
đến tất cả người,
Chư
Phật bậc Chánh giác,
Vượt
qua dòng sanh tử,
Cũng
vẫn không thường ở.
Hẳn
nên sớm bỏ lìa,
Nhất
tâm cầu Niết-bàn,
Sau
khi mất thân này,
Ai
sẽ nhận biết ta ?
Kẻ
được gặp Pháp bảo,
Và
người chưa được gặp,
Rất
lâu Phật nhật xuất,
Phá
tối lớn vô minh.
Phóng
ra các ánh sáng,
Chỉ
người đạo, phi đạo,
Ta
từ đâu mà đến ?
Ði
sẽ trở về đâu ?
Chỗ
nào được giải thoát ?
Nghi
này ai thấu rõ ?
Phật
Thánh nhất thế trí,
Lâu
lắm mới ra đời.
Nhất
tâm chớ buông lung,
Hay
phá nghi của người,
Kia
không ưa thật lợi,
Mến
thích tâm tệ ác.
Ngươi
là chúng sanh tốt,
Nên
cầu thật pháp tướng,
Ai
biết khi nào chết ?
Chết
rồi đến ở đâu ?
Ví
như đèn trước gió,
Ðâu
biết khi nào tắt,
Pháp
chí đạo không khó,
Ðại
Thánh chỉ việc nói.
Nói
trí và cảnh trí,
Hai
việc không nhờ ngoài,
Ngươi
nếu không buông lung,
Nhất
tâm thường hành đạo.
Không
lâu được Niết-bàn,
Chỗ
đệ nhất an lạc,
Trí
sáng gần người lành,
Hết
lòng kính Phật pháp.
Nhàm
chán thân bất tịnh,
Lìa
khổ được giải thoát,
Chỗ
vắng tu chí lặng,
Ngồi
kiết già trong rừng.
Xét
tâm không buông lung,
Ngộ
ý, biết các duyên,
Nếu
không chán cõi đời,
Yên
ngủ không tự thức.
Không
nghĩ đời vô thường,
Ðáng
sợ mà chẳng sợ,
Hồ
phiền não không đáy,
Biển
sanh tử không bờ.
Thuyền
vượt khổ chưa đóng,
Ðâu
thể vui ngủ nghỉ,
Do
đây phải giác ngộ,
Chớ
để ngủ che tâm.
Trong
bốn thứ cúng dường,
Biết
lượng, biết vừa đủ,
Sợ
lớn chưa thoát được,
Phải
chuyên cần tinh tấn.
Tất
cả khổ khi đến,
Hối
hận không thể kịp,
Mặc
y ngồi cội cây,
Ðúng
như pháp được ăn.
Chớ
vì tham món ngon,
Mà
tự đến hư hỏng,
Món
ăn qua khỏi cổ,
Ngon,
dở đều không khác.
Ưa
ngon sanh buồn khổ,
Bởi
thế chớ nên ưa,
Hành
nghiệp trong thế giới,
Ngon
dở đâu chẳng trải.
Tất
cả đều thọ đủ,
Phải
lấy đó tự ngăn,
Nếu
ở trong loài thú,
Cỏ
cây là đủ ngon.
Ðịa
ngục nuốt hoàn sắt,
Sắt
đốt cháy hừng hực,
Nếu
sanh quỉ Bệ-lệ,
Máu
mủ đồ phẩn uế.
Dãi,
đàm, các bất tịnh,
Lấy
đó làm món ngon,
Nếu
được sanh Thiên cung,
Trong
cung đẹp thất bảo.
Ăn
toàn thức Tô-đà,
Thiên
nữ làm vui lòng,
Sanh
làm người hào quí,
Món
ngon đủ các thứ.
Tất
cả từng trải qua,
Nay
sao còn ưa thích ?
Qua
lại trong thế giới,
Chán
trải việc khổ, lạc.
Chỉ
chưa được Niết-bàn,
Phải
siêng cầu lợi này.
