c
-
Kinh Hiền
Ngu
-
Thích
Trung Quán dịch
-
Phẩm
thứ bốn mươi hai
-
CON
NGỘ SÁT CHA
CHÍNH tôi được nghe: Một thời ở
nước Xá Vệ, tại vườn cây của ông Cấp Cô Độc và Thái
Tử Kỳ Đà.
Thuở đó có một ông lão, vợ chết
sớm, nhà nghèo, hai cha con ở với nhau. Tự giác ngộ thấy
đời là vô thường tất cả muôn loài đều bị khổ: sinh,
già, bệnh, chết, ưu sầu, khổ não, bất luận sang hèn bần
tiện, đã có thân tất có khổ, chỉ theo Phật xuất gia là
một đặc điểm giải thoát hơn tất cả.
Vì thế nên hai cha con đến chốn
Phật ngự, cúi đầu lễ sát đất bạch rằng:
- Kính lạy đức Thế Tôn! Chúng
con một lòng thành kính tới đây, cầu xin xuất gia tu học,
cúi xin Ngài từ bi tế độ!
Phật dạy: Hay lắm! Theo ta tu học
phải chăm chỉ mới chóng có kết quả!
- Dạ, lạy đức Thế Tôn, chúng
con xin phụng giáo!
Đức Phật ngài cho người cha thọ
Tỷ Khưu giới, người con thọ Sa Di Giới.
Cứ như thế cha con hằng ngày hầu
Phật và Tăng, sớm đi khất thực, tối về chùa tụng kinh
tọa thiền.
Một hôm hai cha con đến thôn xa
khất thực, gần tối mới ra về qua một khu rừng nhiều thú
dữ, người con sợ. Nắm tay cha, vừa lôi vừa đun đi cho mau.
Cha già sức yếu, bị con lôi mạnh quá, xảy chân vấp ngã
đập đầu vào tảng đá chết mất! Người con thấy cha chết,
bỏ chạy về một mình. Song cũng không thưa trình gì với
Phật và sư Tăng chuyện đó, lặng yên như không.
Các vị Tỷ Khưu không thấy ông
già, hỏi Sa Di rằng:
- Cha con đâu? Không thấy ở Tinh
Xá?
- Bạch chư Đại Đức, hôm qua cha
con đi khất thực xa quá đường tối sợ ác thú hổ lang vồ
bắt, nên con đẩy cha đi cho mau, không may cha con trượt chân
ngã chết mất, lúc đó con sợ hãi quá chạy về một mình!
Các thầy Tỷ Khưu mắng rằng:
- Mi là kẻ đại ác, mi giết cha
mi, giết sư của mi, thế mà từ hôm qua đến nay, cứ lặng
yên không nói chi cả! Không hỏi đến cũng làm thinh!
Rồi quý thầy đem chuyện ấy thưa
với Phật, để lo liệu cho ông.
Phật nói: - Tuy có mang danh giết
cha, nhưng nó không có ý ác, là vì không thật tâm định giết,
chỉ là một sự ngộ sát thôi!
Phật hỏi Sa Di rằng:
- Con giết cha con phải không?
- Dạ, lạy đức Thế Tôn, con chỉ
có đẩy cha con đi cho mau, chớ không có ý gì ác đối với
cha con, mà thành ra con giết cha con!
Phật dạy: - Con nói phải rồi!
Ta biết tâm con không có ác, đời quá khứ cũng như thế;
vì đời đó cha con cũng giết con; lúc đó cha con cũng không
có ý ác, như thế là do thiện ác, sự báo ứng trả đáp.
Các thầy Tỷ Khưu nghe Phật nói
xong, thưa rằng:
- Kính lạy đức Thế Tôn! Đời
quá khứ cha con ông Tỷ Khưu già này, tại nhân duyên gì mà
giết nhau một cách vô tâm như vậy, cúi xin Ngài nói lại
cho chúng con được biết?
Phật dạy: - Các ông hãy lắng tai
nghe tôi nói: từ đời đó tới đây đã lâu lắm, có hai cha
con ở với nhau, gặp lúc người cha có bệnh nằm trên giường
bị ruồi muỗi làm xúc não, cha bảo con rằng:
- Con ngồi cầm quạt, đuổi ruồi
cho cha!
Người con đuổi luôn tay, nhưng
hễ ngơi tay đuổi thì ruồi lại đến bâu. Người con đuổi
mãi giận quá? Đi tìm một cây gậy lớn, chờ cho ruồi đến
bậu vào mắt, mặt trán nhiều, giơ gậy đập vào giữa trán,
người cha vỡ trán, máu chảy đẫm mặt chết tươi, thì lúc
đó người con cũng không chủ tâm giết cha.
Các ông nên biết rằng: Người
con lúc đó nay là ông Tỷ Khưu già, chính cha là Sa Di bấy
giờ, mà người cha bị con đập chết thuở đó, nay là Sa
Di. Bởi lúc đó vô tình đập chết cha, chứ không cố định,
thì nay trả báo, cũng không cố sát!
Từ đó Sa Di chăm chỉ tu hành chẳng
bao lâu đã đắc quả A Na Hàm. Các vị nghe Phật nói quả
báo như vậy, ai nấy đều tin thực, và biết rằng quả báo
không bao giờ xóa nhòa được, dầu cho lâu kiếp cũng phải
đền trả, mọi người cúi đầu tạ lễ lui ra.