Có
người than rằng: Tại sao ở nước ngoài ít người năng lui
tới chùa lễ Phật, tụng kinh? Trong số những người tới
chùa, ít người thực sự tu hành, theo nghĩa tu là sửa đổi,
mà vẫn thói nào tật ấy? Tới chùa để cầu xin Phật, để
cúng dường Thầy, để gặp bạn bè nói chuyện vui (hoặc
chuyện không vui) như vậy làm sao đạo Phật phát triển và
tồn tại được?
Sự
thật đau lòng là như vậy. Chỉ vì một số Phật tử chưa
hiểu rõ giáo lý, cứ chấp chặt một vài hiểu lầm, thành
ra đi chùa hoài mà lợi ích không được bao nhiêu. Chư Tổ
đã dạy: Đó là nấu cát muốn thành cơm, muôn năm chẳng
được.
Chúng
tôi xin mạn phép nêu ra sau đây một vài hiểu lầm căn bản
mà thôi:
1)
Hiểu lầm về Phật:
Một
số Phật tử kính Phật, thờ Phật, lạy Phật, coi ngài như
một thần linh có quyền ban phước, giáng họa, tới chùa lễ
Phật để cầu xin đủ thứ: Tài lộc, tình duyên, con cháu
đỗ đạt, hết bệnh, sống lâu... Cúng Phật chút hương hoa
cho là đủ rồi. Nếu lời cầu xin được thành tựu thì cho
là Phật chứng, chùa thiêng và mang thêm lễ vật tới tạ
ơn. Nếu lời cầu xin không thành thì cho rằng chùa không thiêng,
thôi không tới nữa. Thật là oan cho Phật, tội cho chùa.
Phật
là người đã giác ngộ và giải thoát hoàn toàn, toàn trí
nhưng không toàn năng. Ngài thấu hiểu mọi việc, nhưng chính
ngài không làm trái luật thiên nhiên được. Nếu ngài toàn
năng thì ai xin gì ngài cũng cho hết, ngài dùng thần thông
đưa tất cả chúng sinh về Niết Bàn, khỏi cần tu hành chi
cho mệt.
Đức
Phật từ bi thương xót, muốn cứu độ chúng sinh, nhưng ngài
chỉ là một bực đạo sư, một người dẫn đường chỉ
lối cho mọi chúng sinh tự cất bước mà đi. Phật tử tới
chùa lễ Phật để tỏ lòng thành kính, ngưỡng mộ, thề
nguyện sẽ theo gương Phật mà tu sửa thân tâm, theo gót ngài
về nẻo giác. Những lời cầu nguyện hợp với lý vô thường,
luật nghiệp báo nhân quả thì sẽ thành tựu, còn những lời
cầu xin ích kỷ, trái luật thì sẽ không được như ý. Nếu
Phật có đủ năng lực làm toại nguyện tất cả mọi lời
thỉnh cầu thì thế giới này đã biến thành cõi Cực Lạc,
đâu còn gọi là Ta Bà đau khổ nữa.
2)
Hiểu lầm về Pháp:
Pháp
đây, nói thu hẹp là Giáo Pháp, là lời Phật dạy, là những
định luật thiên nhiên mà đức Phật đã chứng ngộ như:
Vô thường, vô ngã, nhân duyên, nghiệp báo v.v... Một số
Phật tử chỉ hiểu Pháp là những bộ kinh in sẵn để đọc
tụng, hoặc những lời thuyết Pháp; đến chùa đọc kinh,
nghe pháp cho là đã đủ mà chẳng hiểu những nghĩa lý ẩn
tàng trong kinh, nghe pháp rồi chẳng mang ra áp dụng.
Tụng
kinh là để hiểu rõ cái lý Phật dạy trong kinh, trì chú là
để nhất tâm trừ nghiệp chướng, chứ không phải chỉ để
đọc như cái máy. Hiểu nghĩa rồi còn phải mang ra thực hành,
nếu chỉ đọc mà không áp dụng để sửa cho đời tốt thêm
thì chẳng khác nào người đếm bạc cho ngân hàng, chẳng
có lợi chút gì.
Phật
dạy: Sống thuận theo Pháp, nghĩa là thuận với những luật
thiên nhiên, không ích kỷ, không tham, sân, si, không làm việc
ác, chỉ làm việc lành, giữ tâm trong sạch chứ không phải
chỉ tụng kinh là đủ.
Phật
còn dạy thêm: Chớ có chấp Pháp, Chánh Pháp còn phải bỏ,
huống chi là Tà Pháp. Qua sông hãy còn bè, đi vững hãy bỏ
gậy. Pháp chỉ là phương tiện, không phải là cứu cánh,
mà phương tiện thì chỉ dùng trong khoảng thời gian cần thiết
thôi. Cứu cánh mới là chủ yếu.
3)
Hiểu lầm về Tăng:
Chư
Tăng là đệ tử xuất gia theo Phật , giữ các giới luật,
tuân theo Lục Hòa, có nếp sống thanh tịnh, cao thượng, thay
mặt Phật mà dạy dỗ và làm gương cho những Phật tử tại
gia noi theo. Hãy bỏ ra ngoài các vị Tăng phạm giới, không
xứng đáng làm Trưởng tử Như Lai, không tròn phẩm hạnh
Chúng Trung Tôn. Những vị Tăng Ni tu hành chân chính, giữ trọn
giới luật, vẫn chỉ là người chưa phải các vị Thánh.
Các ngài cũng đang đi trên đường Phật dạy, chắc chắn
là đi xa hơn các Phật tử tại gia rất nhiều, nhưng các ngài
chưa chứng đắc, chưa hoàn toàn giải thoát. Các ngài cũng
như chúng ta, đang dò dẫm trên con đường tự tu, tự sửa;
nhưng đường đời lắm chông gai và cạm bẫy, nếu lỡ có
sụp hầm, sa hố thì phải thành tâm sám hối, lấy kinh nghiệm
đó mà sửa mình. Các ngài đang tu, tất nhiên còn sơ sót,
lỗi lầm. Phật tử không nên quá chú trọng đến những lỗi
nhỏ nhặt rồi chỉ trích, chê bai, xa lánh chùa. Luật Nhân
quả đã định: Ai tu, nấy chứng; ai tội, nấy mang, không
bao giờ sai trái.
Một
điều hiểu lầm về Tăng nữa là một số người quá ỷ
lại vào những Tăng Ni, đến chùa cúng dường nhờ Thầy chú
nguyện cho là đủ rồi, tự mình chẳng chịu làm gì nữa.
Đối với các bậc Tăng Ni tu hành đạo cao, đức cả, những
lời chú nguyện của các ngài tất nhiên có sức mạnh nhưng
chưa đủ; phải cần thêm tự lực của Phật tử đi song song
với lời chú nguyện của chư Tăng, cộng với tha lực của
Phật gia hộ thì mới mong đem lại kết quả tốt. Ngài Mục
Kiền Liên sắm sửa phẩm vật cúng dường chư tăng để xin
chú nguyện cho mẹ là bà Thanh Đề đang đọa địa ngục.
Nhưng chính bà Thanh Đề cũng phải thức tỉnh, sám hối, niệm
Phật; tự lực cộng với tha lực đầy đủ, mới thoát cảnh
khổ.
4)
Hiểu lầm về chính mình:
Chớ
nghĩ rằng mình quá tội lỗi, xấu xa, nghiệp chướng nặng
nề rồi chán nản không tu hành gì nữa. Cần hiểu rõ lời
Phật dạy: Tất cả chúng sinh đều có Phật tánh, đều là
một vị Phật sẽ thành. Vậy dù ở trong tình trạng đen tối
nào, chúng ta không nên thất vọng. Chỉ cần bỏ lòng ích
kỷ (Chấp Ngã) rồi thành tâm sám hối, quy y Tam Bảo, giữ
giới, làm lành lánh dữ, tinh tấn sửa đổi. Nếu ngã thì
đứng dậy, nếu sụp hố thì leo lên. Một lòng tin tưởng
vào lời Phật dạy, gần gũi những bậc tu hành chân chánh.
Với thời gian, chúng ta sẽ bớt khổ, thêm vui và có ngày
được giải thoát.
Điều
quan trọng nhất là tránh sự ỷ lại, mong cầu, mà cần hết
sức tu học. Ai uống nước biết nóng lạnh, ai uống thuốc
thì khỏi bệnh, ai tu nấy chứng. Phật chỉ là đạo sư, không
cứu nổi những ai không thực hành lời ngài dạy. Pháp chỉ
là phương tiện dùng xong thì bỏ đi. Tăng chỉ là những bậc
Thiện tri thức rất đáng quý trọng nhưng cũng chỉ dạy dỗ
mà không cứu nổi chúng ta. Chính chúng ta phải tự cứu lấy
mình, tự độ lấy mình. Tha lực chư Phật và đức độ chư
Tăng phải cộng với Tự lực của chúng sinh mới đưa đến
Niết Bàn, giải thoát.
Chúng
ta đi chùa, lễ Phật, tụng kinh, cúng dường chư Tăng nhưng
đừng quên tự lực phát nguyện tu hành, sửa đổi nếp sống,
hồi hướng công đức, thì việc đi chùa, lễ Phật mới giữ
trọn ý nghĩa cao siêu, mầu nhiệm. Chính mình có tinh tấn
tu hành thì đạo Phật mới phát triển theo đúng ý Phật,
với chân lý mà Phật đã tìm ra và chỉ dạy. Có như thế
thì người đi chùa mới cảm thấy hứng thú, thoải mái vì
càng hiểu Phật lại càng tôn kính chư Phật; càng tôn kính
chư Phật lại càng hiểu Phật hơn. Có như thế thì chùa chiền
Phật giáo ở hải ngoại mới hy vọng lâu bền trong khi chờ
đợi ngày về xây dựng lại quê hương.
Minh
Tâm
Trích
"Tìm Phật ở đâu?", NXB Văn Nghệ, Hoa Kỳ.
