CHƯƠNG 13

GIỚI THIỆU
CÔNG THỨC MÓN ĂN

Mục đích của chế độ dinh dưỡng bằng thực phẩm rau đậu là tạo sự cân bằng và hòa hợp các chất dinh dưỡng cần yếu cho cơ thể. Khi các thực phẩm nguyên chất được chế tác đúng cách, kết quả sẽ có tác dụng duy trì sức khỏe bền lâu.

Ngũ cốc nguyên chất, rau tươi, đậu tươi, và đậu khô là nền tảng của chế độ dinh dưỡng mới này. Nếu bạn chưa bao giờ ăn thực phẩm rau đậu, có thể những thực phẩm này xa lạ với bạn, nhưng không phải là khó tìm kiếm, bất kỳ ở siêu thị nào cũng có.

Kỹ thuật dùng để nấu nướng lý tưởng nhất là nấu bằng nồi áp xuất, kế đến là hấp, rồi luộc và xào. Dùng nồi áp xuất có thể tiết kiệm được phân nửa thời gian khi nấu các loại đậu. Tuy nhiên, đừng nấu split peas hay đậu lentils, vì nó có thể làm nghẹt ống thoát hơi an toàn. Nên dùng kỹ thuật hấp (steaming) để hấp các loại rau thay vì luộc nhằm lưu giữ các chất vitamin. Đối với món xào, nên dùng thật ít dầu và dùng loại dầu tốt như canola hay olive, có thể dùng một ít nước súp nấu saün thay thế dầu nếu bạn muốn.

KỸ THUẬT NẤU CÁC LOẠI ĐẬU KHÔ

Ngoại trừ đậu lentils và split peas, các loại đậu khác phải ngâm tối thiểu 4 tiếng đồng hồ, thường là ngâm qua đêm trước khi nấu. Dưới đây là bảng kê thời gian nấu các loại đậu:
 

Loại Đậu (1 cup)	Nước	Thời Gian Nấu	Sản Lượng
Aduki beans	3 cups	2 giờ	2 cups
Baby lima beans	2 cups	1giờ 30 phút	13/4 cups
Black beans	4 cups	1giờ 30 phút	2 cups
Black-eyed peas	3 cups	1 giờ	2 cups
Chick-peas	4 cups	3 giờ	2 1/2 cups
Kidney beans	3 cups	1 giờ 30 phút	2 cups
Lentils	3 cups	45 phút	2 1/4 cups
Lima beans	2 cups	1 giờ 30 phút	1 1/4 cups
Mung beans	2 1/2 cups	1 giờ 30 phút	2 cups
Navy beans	3 cups	2 giờ 30 phút	2 cups
Pinto beans	3 cups	2 giờ 30 phút	2 cups
Red beans	3 cups	3 giờ	2 cups
Split peas	3 cups	45 phút	2 1/4 cups

KỸ THUẬT NẤU NGŨ CỐC LỨT

Gạo Lứt (brown rice): Cứ một cup gạo lứt cần hai cup nước và khi chín sẽ cho khoảng ba cups cơm, dùng cho ba người ăn. Sau khi đãi sạch gạo, đổ chung với số lượng nước tương ứng, đặt vào nồi cơm điện, bật công tắc (turn on), chờ cho sôi đều xong là tắt (turn off) cho đến khi mặt nước cạn bằng với mặt gạo là bật công tắc lại (turn on), rồi để nó tự động tắt. Thời gian mất khoảng 55 phút. Cơm ăn không hết có thể để trong tủ lạnh dùng trong khoảng một tuần lễ. Nếu muốn để lâu hơn, nên chia ra từng phần rồi bỏ vào ngăn đông lạnh, khi ăn chỉ việc cho vào micro-wave hay bỏ vào non-stick pan để trên bếp lửa là cơm trở lại tình trạng nóng hổi bình thường.

Các loại ngũ cốc khác cũng tương tự, tuy thời gian và lượng nước tương ứng khác nhau dưới đây:
 

Loại ngũ cốc (1 cup)	Nước	Thời Gian Nấu	Sản Lượng (yield)
Gạo Lứt (brown rice)	2 cups	55 phút	3 cups
Yến mạch lứt (oats)	2 cups	1 giờ	2 1/2 cups
Kê (millet)	3 cups	45 phút	3 1/2 cups
Lúa mạch lứt (barley)	3 cups	45 phút	3 1/2 cups
Kiều mạch (buckwheat)	2 cups	15 phút	2 1/2 cups
Gạo trắng thường	1 1/2 cups	20 phút	3 cups
Gạo hoang dã (wild rice)	3 cups	1 giờ	3 1/2 cups
Hạt lúa mì lứt (wheat)	3 cups	2 giờ	2 3/4 cups

Trong phần thứ hai của sách này bạn sẽ tìm thấy thực đơn (menu) cho các bữa ăn sáng, ăn trưa, và ăn chiều dùng một hay nhiều tuần lễ. Tất cả công thức món ăn (recipes) đều được đặt trên căn bản ít dầu, không cholesterol, và nhiều chất xơ. Dựa theo chương trình này bạn có thể sắp đặt việc đi mua sắm vật liệu cần thiết dùng cho cả tuần hay nửa tháng.

Bạn có thể áp dụng toàn thể các công thức món ăn này, hay cũng có thể áp dụng từng công thức món ăn mà bạn thích hoặc cũng có thể biến chế thành công thức món ăn riêng của bạn. Tuy nhiên bạn đừng nên đi ra ngoài các nguyên tắc mà chúng tôi đã nêu ra là: (1) Thay thế các thực phẩm có nguồn gốc thịt cá (animal sources) bằng các thực phẩm có nguồn gốc thực vật (plant foods). (2) Thay thế các thực phẩm tinh lọc (refined foods) bằng thực phẩm nguyên chất (unrefined foods). (3) Thay thế các thực phẩm đóng hộp bằng thực phẩm tươi (fresh), đông lạnh (frozen) và thực phẩm khô. (4) Giảm thiểu dầu, đường, muối, và bột ngọt.

Có một vài công thức món ăn mà chúng tôi dùng thực phẩm biến chế để chuyển tiếp (transition foods) hầu để giúp khẩu vị mới không xa lạ với khẩu vị cũ.

Mặc dầu sách cho nhiều công thức món ăn khác nhau, nhưng bạn có thể cần ít hơn bởi vì thức ăn còn dư có thể trở thành món ăn kế tiếp. Thí dụ thức ăn dư bữa ăn chiều sẽ trở thành thức ăn trưa ngày mai.

Có nhiều món như cơm gạo lứt, soups, và món kho bạn có thể nấu một lần cho một tuần. Chương trình nhiều công thức món ăn cho một tuần nhằm giúp bạn sửa soạn nhanh chóng và dễ dàng. Mặc dầu bạn sẽ tiêu nhiều thì giờ ở những lần đầu, nhưng những lần sau sẽ nhanh hơn.

Nếu bạn muốn ăn thêm snack giữa các bữa ăn, hãy chọn trái cây tươi hay khô. Trái cây khô do bạn làm tốt và sạch sẽ hơn. Trái cây khô mua ngoài thị trường thường có dầu loại phẩm chất xấu hay là mỡ heo.

Chúng tôi cũng giới thiệu một một số công thức món ăn đặc biệt ba miền Việt Nam, như phở, bún Huế hay hủ tiếu Mỹ Tho, dùng cho các bữa ăn có tính cách tiệc tùng, thiết đãi bạn bè. Công thức được cung cấp với lượng gia vị thấp. Nếu muốn những món ăn này ngon và đậm đà như sở thích, quý bạn nên gia tăng lượng đường, muối, dầu và bột nêm. Ngoài ra, bên cạnh đó là một vài món ăn đặc biệt của dân tộc Trung Hoa như canh bát bửu, canh lục hòa; và của người Hoa Kỳ xuất xứ từ Mexico và Italy như spaghetti, taco, v..v.. Chúng tôi mời quý bạn bước vào khu vườn thiên nhiên, tuy mộc mạc đơn sơ nhưng tràn đầy sức sống, năng động, thích thú và mới lạ.