Cc
DANH
LAM NƯỚC VIỆT
Võ Văn Tường
và Huỳnh Như Phương
Lời
giới thiệu của Hòa thượng Thích Thiện Siêu
-
-
-
MỤC
LỤC [^]
-
Lời giới thiệu của Hòa
thượng Thích Thiện Siêu
-
Lời nói đầu
-
Phần I
-
[1] Chùa Dâu
(Tỉnh Hà Bắc)
-
[2] Chùa Phật
Tích (Tỉnh Hà Bắc)
-
[3] Chùa Bút
Tháp (Tỉnh Hà Bắc)
-
[4] Chùa Trấn
Quốc (Hà Nội)
-
[4] Chùa Một
Cột (Hà Nội)
-
[5] Chùa Láng
(Hà Nội)
-
[6] Chùa Quán
Sứ (Hà Nội)
-
[7] Chùa Kim Liên
(Hà Nội)
-
[8] Chùa Thầy
(Hà Tây)
-
[9] Chùa Trăm
Gian (Hà Tây)
-
[10] Chùa Mía
(Hà Tây)
-
[11] Chùa Hương
(Hà Tây)
-
[12] Chùa Tây
Phương (Hà Tây)
-
[13] Chùa Côn
Sơn (Hải Hưng)
-
[14] Chùa Dư
Hàng (Hải Phòng)
-
[15] Chùa Tháp
(Phổ Minh) (Nam Hà)
-
[16] Chùa Cổ
Lễ (Nam Hà)
-
[17] Chùa Hoa
Yên (Quảng Ninh)
-
[18] Chùa Keo
(Thái Bình)
-
Phần II
[19]
Chùa Thiên Mụ (Thừa Thiên - Huế)
[20]
Chùa Báo Quốc (Thừa Thiên - Huế)
[21]
Chùa Quốc Ân (Thừa Thiên - Huế)
[22]
Chùa Từ Đàm (Thừa Thiên - Huế)
[23]
Chùa Thuyền Tôn (Thừa Thiên - Huế)
[24]
Chùa Linh Ứng (Quảng Nam - Đà Nẵng)
[25]
Chùa Chúc Thánh (Quảng Nam - Đà Nẵng)
[26]
Chùa Thiên Ấn (Quảng Ngãi)
[27]
Chùa Thập Tháp Di Đà (Bình Định)
[28]
Chùa Phước Sơn (Phú Yên)
[29]
Chùa Long Sơn (Khánh Hòa)
[30]
Chùa Linh Sơn (Lâm Đồng)
-
[31]
Thiền Viện Trúc Lâm (Lâm Đồng)
-
Phần III
-
[32] Chùa Giác
Lâm (Tp. Hồ Chí Minh)
-
[33] Chùa Ấn
Quang (Tp. Hồ Chí Minh)
-
[34] Chùa Xá
Lợi (Tp. Hồ Chí Minh)
-
[35] Chùa Vĩnh
Nghiêm (Tp. Hồ Chí Minh)
-
[36] Tịnh Xá
Trung Tâm (Tp. Hồ Chí Minh)
-
[37] Thiền Viện
Vạn Hạnh (Tp. Hồ Chí Minh)
-
[38] Chùa Bửu
Phong (Đồng Nai)
-
[39] Chùa Hội
Khánh (Sông Bé)
-
[40] Chùa Vĩnh
Tràng (Tiền Giang)
-
[41] Chùa Kh'leang
(Sóc Trăng)
-
[42] Chùa Tây
An (An Giang)
-
[43] Chùa Tam
Bảo (Kiên Giang)
-
[44] Thích Ca
Phật Đài (Bà Rịa - Vũng Tàu)
LỜI
GIỚI THIỆU [^]
Trong lịch sử phát triển
của Phật giáo, một tôn giáo trầm mặc, cổ xưa nhưng luôn
luôn sống động, mới mẻ, kiến trúc ngôi chùa cũng theo thời
gian mà biến đổi cả về hình thức lẫn ý nghĩa. Lúc khởi
đầu, người ta chỉ thấy những túp lều tạm trú cho một
tăng sĩ, rồi trở thành một tịnh xá, nơi tá túc cho nhiều
vị tu hành học tập, cùng với sự hiện diện của những
ngôi tháp hình bán cầu hoặc hình có nhiều mặt tôn thờ
xá lợi đức Phật hay chư Tổ. Thêm vào đó là những kiến
trúc phụ, những phẩm vật trang trí, những bia, tượng, pháp
khí … Đến nay, ngôi chùa là một kiến trúc Phật giáo tổng
hợp các tính chất trên, đặc sắc, phong phú và đầy sáng
tạo.
Phật giáo bắt rễ đến
đâu là thâm nhập ngay vào mọi sinh hoạt của quần chúng
nhân dân. Phật giáo Việt Nam là một tiêu biểu rõ nét : trong
suốt hai ngàn năm gắn bó với đất nước và dân tộc, những
ngôi chùa là những chứng tích lịch sử, tư tưởng, văn hóa,
nghệ thuật, in dấu những sinh hoạt của người Việt Nam
qua các thời đại.
Trong những năm gần
đây, khá nhiều công trình nghiên cứu, giới thiệu về chùa
Việt Nam đã được xuất bản. Đây là dấu hiệu đáng mừng
trong việc khơi dậy tinh thần tôn trọng văn hóa dân tộc
cũng như văn hóa Phật giáo. Cuốn sách DANH LAM NƯỚC VIỆT
do Võ Văn Tường và Huỳnh Như Phương biên soạn là một đóng
góp đáng kể cho nỗ lực đầy ý nghĩa ấy. Đặc biệt, qua
những hình ảnh và các bài viết miêu tả các ngôi chùa nổi
tiếng, hai soạn giả còn giới thiệu một số sinh hoạt, hành
trạng, có khi cả những tình cảm, tư duy và sự khéo léo
tế nhị của Phật gia, danh nhân lịch sử, văn thi gia, nghệ
nhân qua các mẩu chuyện, truyền thuyết, bài thơ gắn liền
với những khung thời gian, không gian liên hệ. Tất cả tạo
thành một màu sắc truyền thống, đa dạng và sáng tạo, khi
thì rực rỡ sống động, khi thì lung linh thi vị.
Ở đây, dù khá công
phu và cẩn thận khi trình bày các tư liệu, những người
biên soạn hình như không đặt nặng tính chất khảo cứu
khoa học mà chỉ nhằm giới thiệu một số nét kiến trúc
và điêu khắc độc đáo của chùa Việt Nam lồng trong một
tấm lòng hoài cổ.
Hơn mười bốn ngàn
ngôi chùa được thống kê - và có lẽ con số thực sự còn
cao hơn nữa - đã tô điểm cho non sông nước Việt. Người
Việt thường dùng hai từ ghép "danh lam thắng cảnh" như mặc
nhiên công nhận chùa nổi danh đi đôi với cảnh xinh đẹp.
Thực vậy, thiên nhiên làm đẹp ngôi chùa và ngôi chùa tạo
duyên dáng cho thiên nhiên. Ngay cả những nơi đô hội, sự
hiện diện của ngôi chùa hẳn cũng làm dịu bớt không khí
náo nhiệt, sôi nổi đến gần như hời hợt vô tình của
nếp sống hiện đại. Trong ý nghĩa này, thật khó mà chọn
hết được những ngôi chùa nổi tiếng.
Tại sao soạn giả chọn
45 trong số lượng lớn các danh lam của nước Việt ? Hiển
nhiên, trước hết là do khuôn khổ giới hạn của cuốn sách
; kế đến, theo như Lời nói đầu, "… đây là những ngôi
chùa tương đối tiêu biểu cho sự phát triển của đạo Phật
ở Việt Nam, cho các hệ phái cũng như các địa phương trên
cả nước". Có thể có độc giả sẽ không đồng ý về sự
lựa chọn trên, vì tiêu chuẩn chọn lựa còn bị hạn chế
ít nhiều. Tuy nhiên, đây không phải là một thống kê khoa
học. Có lẽ những người biên soạn chỉ muốn cố gắng
giới thiệu một số di sản văn hóa với lòng cảm xúc, sự
kính mộ đối với tôn giáo Từ bi và Trí tuệ đã truyền
sức sống của mình vào dân tộc và mang sức sống của chính
dân tộc.
Nhận định như thế,
tôi nghĩ rằng DANH LAM NƯỚC VIỆT của Võ Văn Tường và Huỳnh
Như Phương là một công trình có giá trị và xin trân trọng
giới thiệu cùng chư độc giả.
-
Chùa
Từ Đàm, Trọng Đông Quý Dậu, 1993
-
Hòa Thượng
THÍCH THIỆN SIÊU
LỜI
NÓI ĐẦU [^]
Từ lâu, nhiều ngôi
chùa ở Việt Nam đã trở thành nơi lưu giữ các giá trị
văn hóa đặc sắc của dân tộc. Tìm hiểu ngôi chùa không
chỉ là để nhận thức con đường du nhập và truyền bá
đạo Phật ở nước ta mà còn là để lĩnh hội nhiều phương
diện của văn hóa Việt Nam. Chính điều đó sẽ góp phần
nâng cao lòng tự hào và ý thức bảo tồn những di sản văn
hóa quý giá mà tiền nhân đã sáng tạo.
Trong bối cảnh đất
nước đang đổi mới, hòa vào phong trào bảo vệ và phát
triển văn hóa dân tộc, nhiều công trình nghiên cứu về chùa
Việt Nam đã được công bố. Biên soạn cuốn sách DANH LAM
THẮNG CẢNH này, chúng tôi muốn góp phần khiêm tốn của
mình giới thiệu với bạn đọc những nét khái quát về lịch
sử, cảnh quan, lễ hội, nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc
cùng những sự kiện văn học có liên quan đến 45 ngôi chùa
nổi tiếng trên đất nước ta. Theo thiển ý, đây là những
ngôi chùa tương đối tiêu biểu cho sự phát triển của đạo
Phật ở Việt Nam, cho các hệ phái cũng như các địa phương
trên cả nước. Bên cạnh các bài viết là những tấm ảnh
màu ghi lại phong cảnh, công trình kiến trúc và điêu khắc
các ngôi chùa. Tất nhiên vẫn còn rất nhiều danh lam tiêu
biểu khác mà hoặc do chưa có đầy đủ tư liệu, hoặc do
khuôn khổ tập sách, chúng tôi chưa thể giới thiệu ở đây.
Xin bạn đọc rộng lòng lượng thứ.
Viết cuốn sách này,
chúng tôi được may mắn tiếp thu, kế thừa những tư liệu
và nhận định của các nhà nghiên cứu đi trước qua các
công trình biên khảo về Phật giáo Việt Nam cũng như về
lịch sử các ngôi chùa. Kết hợp với các chuyến đi thực
tế đến các địa phương, chúng tôi đã tìm hiểu, đối
chiếu, bổ sung tư liệu để hoàn thành các bài viết của
mình. Nhân dịp cuốn sách được xuất bản, chúng tôi chân
thành cảm ơn chư vị trụ trì các tự viện, tịnh xá đã
tận tình giúp đỡ chúng tôi thu thập nhiều tư liệu ; cảm
ơn các tác giả những công trình mà chúng tôi đã tham khảo
qua thư mục in ở cuốn sách ; đặc biệt cảm ơn các ông
Trương Ngọc Tường, Trần Tuấn Mẫn và Nguyễn Thái Hòa đã
đóng góp nhiều ý kiến quý báu. Dù vậy, cuốn DANH LAM NƯỚC
VIỆT chắc chắn vẫn không tránh khỏi những hạn chế và
thiếu sót.
Cuốn sách này rất vinh
dự được Hòa thượng Thích Thiện Siêu, Phó Chủ tịch Thường
trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam kiêm
Trưởng ban Giáo dục Tăng Ni, viết lời giới thiệu. Chúng
tôi vô cùng biết ơn sự quan tâm của Hòa thượng. Chúng tôi
chân thành cảm ơn các dịch giả tiếng Anh - Trần Phương
Lan, Nguyễn Văn Nghệ, Châu Văn Thuận và Thùy Dương. Chúng
tôi cũng xin cảm tạ Ban Giám đốc Nhà xuất bản Mỹ Thuật
đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cuốn sách được
ra mắt.
-
Thành
phố Hồ Chí Minh, tháng 12-1993
-
VÕ
VĂN TƯỜNG - HUỲNH NHƯ PHƯƠNG
Chân
thành cảm tạ thầy Thích Nguyên Tạng đã gửi tặng
Thư
Viện Hoa Sen phiến bản điện tử quyển sách này. (Tâm Diệu)