Điều
chỉnh nhận thức
Trong
khi lắng nghe, bạn có thể tự bảo: 'Tội nghiệp quá, tri
giác sai lầm như thế, thảo nào mà lại không khổ và không
làm người khác khổ.' Và nếu bạn cần nói một câu gì đó
trong khi lắng nghe để khuyến khích người kia nói tiếp, thì
câu ấy có thể là: 'Tội nghiệp bố quá, vậy mà con không
biết.' hoặc 'Tội nghiệp mẹ quá, vậy mà con không biết.'
Tôi đã từng giúp rất nhiều người làm cha làm mẹ hòa giải
với con. Trong khi họ lắng nghe, họ cũng nói: 'Tội nghiệp
cho con tôi quá, thế mà mẹ không biết.' Và hàng ngàn những
người làm cha làm mẹ đã nhờ phép lắng nghe mà hòa giải
được với con.
Được
người khác lắng nghe như thế trong một giờ đồng hồ, mình
có cảm tưởng nhẹ hẳn người, như vừa uống tới mười
thang thuốc bổ! Trong xã hội ta, Đông cũng như Tây, có quá
nhiều gia đình trong đó không ai biết lắng nghe ai, do đó
sự truyền thông bị bế tắc, những hiểu lầm chồng chất,
và ai cũng khổ. Có người khi bị bế tắc phải đi tìm thầy
trị liệu bệnh tâm thần. Bổn phận của những nhà trị
liệu tâm thần là lắng nghe ta. Nhưng không chắc khả năng
và phẩm chất lắng nghe của những người ấy được bảo
đảm. Nếu vị thầy trị liệu ấy có quá nhiều khổ đau
trong tâm, nếu chính người ấy không truyền thông được
với những thành viên khác trong gia đình, thì phẩm chất lắng
nghe của người ấy còn kém, và khi nói ta không cảm thấy
được lắng nghe, được hiểu, và ta không cảm thấy có thuyên
giảm. Còn nếu bạn biết nắm lấy hơi thở, ôm lấy niềm
đau, duy trì được lòng xót thương, thì khả năng lắng nghe
của bạn sẽ lớn lắm và bạn có thể làm hay hơn những
nhà trị liệu tâm thần!
Mai
kia, gặp những dịp an lành, hòa hoãn, bạn sẽ tìm cách cung
cấp những dữ kiện về sự thật đã xảy ra để giúp bố
hoặc mẹ điều chỉnh những tri giác sai lầm của các vị
ấy. Phải làm việc này từ từ, mỗi lần chỉ đưa ra một
ít dữ kiện, để quý vị ấy có thể đủ sức tiếp nhận
và quán chiếu. Nếu bạn nóng nảy, muốn nói hết ra một
lần thì sợ người kia chịu không nổi. Bạn có thấy là
năng lượng từ bi luôn luôn chuyên chở năng lượng kiên nhẫn
hay không?
Trái
tim đã nở như một đóa hoa
Còn
nếu trong khi lắng nghe mà bạn thấy được những sai lầm
và những vụng về của bạn thì bạn nên sử dụng những
dữ kiện mà bạn mới tiếp nhận để điều chỉnh ngay những
nhận thức sai lầm của bạn và xin lỗi bố hoặc mẹ ngay
về những vụng về của mình. Tôi đã từng yểm trợ cho
rất nhiều bậc làm cha làm mẹ để họ có thể xin lỗi con
của họ về những nhận thức sai lầm và những vụng về
của họ trong khi đối xử với con. Và chúng tôi cũng đã
giúp được rất nhiều người trẻ hòa giải được với
cha mẹ. Trong những khóa tu tập bảy ngày hoặc hăm mốt ngày
tổ chức tại Làng Mai hay tại các nước khác, luôn luôn phép
lạ của sự hòa giải được xảy ra vào gần cuối khóa.
Những ngày đầu của khóa tu tập là để tập thở, tập
đi, tập ôm ấp và nhận diện những nỗi khổ niềm đau của
chính mình. Những ngày kế tiếp là để quán chiếu, thấy
được niềm đau của người kia, tập hiểu, tập chấp nhận,
tập nói và tập nghe. Vào ngày thứ sáu, mọi người được
yêu cầu thực tập các phép lắng nghe và ái ngữ để đi
đến hòa giải. Và phải làm cho được trước khi khóa tu
tập kết thúc! Có không biết bao nhiêu cặp vợ chồng, cha
con, mẹ con, anh em, bạn bè, v.v... đã thành công trong việc
thực tập, và điều này đem lại cho chúng tôi rất nhiều
hạnh phúc.
Tôi
còn nhớ năm 2002 tại thành phố Oldenburg, trong khóa tu cho trên
sáu trăm người Đức, vào ngày chót, có bốn người thanh
niên Đức đã tới báo tin cho tôi biết là tối hôm trước
đó họ đã dùng điện thoại di động để thực tập lắng
nghe và ái ngữ và đã hòa giải được với phụ thân của
họ! Tôi rất phục những chàng thanh niên ấy. Vẻ mặt họ
rạng rỡ, hạnh phúc của họ rất lớn. Trong những năm qua,
họ đã không nói được với cha họ những lời nói thương
yêu như hôm qua họ đã nói. 'Tại sao?', bạn sẽ hỏi. Tại
vì hạt giống thương yêu trong họ đã được tưới tẩm
và đâm hoa kết trái sau sáu ngày thực tập, trái tim của
họ đã nở ra được như một bông hoa cho nên họ đã có
thể nói lên được dễ dàng những câu nói đầy ân tình
và thương yêu như thế. Thực tập hòa giải được với người
thân có mặt ngay trong khóa tu đã là một chuyện mầu nhiệm
rồi, mà sử dụng điện thoại cầm tay để làm được thành
công việc này với một người ở xa hàng trăm cây số, tôi
nghĩ đó là một phép lạ đích thực.