Cởi
mở bao dung , buông bỏ thái độ giáo đ iều
Giấc
mơ Việt Nam là người Việt dù theo một truyền thống tâm
linh hay tôn giáo nào , dù có tín mộ cách mấy vào truyền
thống ấy, cũng không có thái độ coi thư ờng và chê bai
những truyền thống khác , cũng không bao giờ tự cho mình
là đã nắm được chân lý còn những kẻ khác là những kẻ
đang đi lạc đường . Cũng như khi ta rất thích ăn một loại
trái cây như trái xoài , ta không nghĩ rằng chỉ có xoài là
ngon , là đ áng ăn, còn những trái cây khác không có giá trị
, cần phải vứt bỏ ... Cũng như khi ta cho cơm Việt là ngon
, ta không chê cơm Tàu , cơm Tây , cơm Ý là dở . Mỗi truyền
thống có những đặc sắc của họ , và trong khi ta theo một
truyền thống ta vẫn có thể học hỏi và thừa hư ởng được
những cái hay cái đẹp của các truyền thống khác . Khi ta
tu Thiền , ta không mạt sát Tịnh Độ; khi ta tu Tịnh Độ,
ta không mạt sát Thiền . Nếu một người con trai Cơ Đ ốc
giáo đã yêu một cô gái Phật giáo , người con trai ấy không
bắt người yêu của mình phải bỏ Phật giáo . Trái lại
người con trai ấy để cho người yêu của mình tiếp tục
thực tập theo truyền thống Phật giáo , và mình cũng bắt
đầu học hỏi và tham dự vào những sinh hoạt tâm linh của
người mình yêu , như đi chùa , nghe Pháp , dự khóa tu, ngồi
thiền , dự ngày chánh niệm , thực tập sám hối . Và người
mình yêu cũng sẽ không bắt mình theo đạo Bụt , trái lại,
người mình yêu cũng đi nhà thờ với mình và bắt đầu học
hỏi những gì hay và đẹp trong truyền thống Cơ Đ ốc của
mình . Thay vì có một gốc rễ tâm linh , ta có tới hai gốc
rễ , và hai cái ấy không cần phải đ ối kháng nhau . Bụt
Thích Ca là một vị đạo sư, chúa Ki Tô cũng là một vị
đạo sư. Ta có thể học được rất nhiều từ cả hai vị
. Ta chỉ tiếp nhận và học hỏi được những gì mà ta có
thể tiếp nhận và học hỏi , và ta có thể bỏ ra ngoài những
gì ta cho là đã được thêm thắt vào sau , không thực sự
thi ết yếu trong sự hành trì . Ví dụ học Phật , ta có thể
đ em áp dụng tứ diệu đế, bát chánh đạo, tam pháp ấn,
tứ niệm xứ , v.v ..., vào đ ời sống hàng ngày của ta. Ta
không cần phải tin những chuyện như thái tử Siddhartha sinh
ra từ phía hông phải của hoàng hậu Ma-gia và khi mới sanh
đã có thể bước đi bảy bước và tuyên bố : ' Trên trời
dư ới đất chỉ có mình ta là tôn quý hơn cả.' Ta có thể
cho những chi ti ết ấy là không quan trọng , là do người
đ ời sau thêm thắt vào . Còn khi ta đ ọc Phúc Âm , ta cũng
chỉ cần học những đạo lý mà đ ức Ki Tô dạy trong đ
ời sống hàng ngày và trong cách tiếp xử , mà không bắt
buộc phải tin rằng đ ức Maria là mẹ đồng trinh , rằng
Thư ợng Đế có hình dáng con người , nắm hết quyền quyết
đ ịnh và thư ởng ph ạt... Thomas Jefferson, người đã so ạn
thảo bản Tuyên Bố Đ ộc Lập của Hiệp Chủng Quốc và
cũng là tổng thống Hoa Kỳ từ 1801 đến 1809, đã đ ọc Phúc
Âm (ấn bản King James) theo tinh thần đó, đã loại ra những
gì tạp nh ạp mà người sau thêm thắt vào trong Thánh Kinh
, và đã giữ lại những tinh túy của giáo lý do đ ức Ki
Tô truyền dạy để làm ra cuốn The Life and Morals of Jesus of
Nazareth , sau này được người ta gọi là Jefferson Bible .
Tổng
thống Jefferson bắt đầu làm công việc này trong nhiệm kỳ
tổng thống đầu của ông , và mỗi đ êm , sau khi công việc
trong ngày đã được hoàn tất. Cũng giống như vua Trần Thái
Tông tuy bận rộn chính sự ban ngày , ban đ êm vẫn để thì
giờ nghiên cứu Phật học và tọa thiền . Bản thảo của
cuốn thánh kinh này được tổng thống sử dụng để hành
trì , và tổng thống cũng đã có thì giờ dịch nó ra thành
ti ế ng La tinh và ti ế ng Pháp . Bản thảo này phải đ ợi
đến năm 1904 mới được buổi họp quốc hội thứ 57 cho
lệnh đ em đi xu ất bản, và mỗi nghị sĩ và thư ợng nghị
sĩ trong quốc hội Hoa Kỳ đã được tặ ng cho một cuốn
.
Trong
một lá thơ gởi cho bạn là John Adams mư ời năm sau đó, ngày
24.1.1814, tổng thống tâm sự với bạn tại sao ông phải '
lọc lại' thánh kinh như thế. Ông vi ết: ' Trong Phúc Âm ,
rõ ràng là có những đoạn những phần nói lên được tinh
thần của một con người phi thư ờng , còn những đoạn khác
phần khác là do những bộ óc rất hạ liệt thêm vào . Chọn
lấy những phần thật và loại bỏ những phần giả ra ngoài
, công việc này cũng dễ như nh ặt những hạt kim cương từ
một đ ống rác '. Nếu ta biết làm như Thomas Jefferson, ta có
thể học hỏi và thừa hư ởng được từ bất cứ truyền
thống tâm linh nào , và vì vậy ta không còn chống đ ối hay
kỳ thị một truyền thống nào khác , trái lại ta có thể
giúp cho việc thanh lọc được truyền thống của chính ta
và giúp cho các bạn của những truyền thống khác thanh lọc
được truyền thống của chính họ . Thái độ cởi mở và
bao dung này đưa tới sự xây dựng tình huynh đệ, xóa bỏ
mọi kỳ thị , và đây là công tác căn bản cho hòa bình thế
giới .
Bao
nhiêu cặp thanh niên đã sa vào tình trạ ng bế tắc tuyệt
vọng , bao nhiêu thanh niên đã tự tử cũng vì thái độ giáo
đ iều và hẹp hòi đó, cho nên chúng ta phải mở cho họ một
con đường thoát . Tại Đạo Tràng Mai Thôn nơi tôi cư trú
, các bạn gốc Do Thái Giáo , Tin Lành , Công Giáo , Anh Quốc
Giáo , Ấn Độ Giáo , và cả Hồi Giáo nữa , đã đến thực
tập và sống chung trong tinh thần này . Có những vị linh mục
Công giáo ngồi thiền rất giỏi , có những vị mục sư Tin
Lành thuy ết pháp rất hay , có vị đã từng tiếp nhận năm
giới và ba quy nhưng không thấy đ iều này có gì chống đ
ối với giáo lý Ki Tô đích thực . Các thầy và các sư cô
của đạo tràng Mai Thôn cũng có học Phúc Âm như họ đã
học khoa học , và họ cũng đã từng đi tham dự những sinh
hoạt tu tập và trao đ ổi tại các tu viện Cơ Đ ốc giáo
ở Pháp , ở Hoa Kỳ và ở nhiều nước Âu Châu khác .
