Tổ
Đình Minh Đăng Quang
PHẬT HỌC
TỪ ĐIỂN - BUDDHIST DICTIONARY
VIETNAMESE -
ENGLISH VIỆT - ANH
Thiện
Phúc
Ni
Ni:
bhiksuni (skt)—Tỳ Khưu Ni—Nun—A female bhiksu.
Ni
Ba La: Nepala (skt)—Nepal, xưa kia cũng là phần đất Nepal bây
giờ, nằm về phía Đông của tỉnh Kathmandu—Nepal, anciently
corresponding to that part of Nepal which lies east of Kathmandu.
Ni
Bách Giới Chúng Học: See Bách Giới Chúng Học Ni.
Ni
Ca La: Niskala (skt).
1)
Cây Ni Ca La: The name of a tree.
2)
Không hột hay trơ trọi: Seedless or barren.
Ni
Càn Đà Nhược Đề Tử: Nirgrantha-jnatiputra (skt)—Một người
chống đối Đức Phật khi Ngài còn tại thế, chủ thuyết
của ông ta là thuyết “định mệnh,” mọi thứ đều có
sẳn định mệnh, và không có sự tu hành nào có thể cải
đổi được định mệnh của con người—An opponent of Sakyamuni.
His doctrines were determinist, everything being fated, and no religious
practices could change one’s lot.
Ni
Câu Đà: Nyag-rodha (skt).
1)
Một loại cây giống như cây đa, tàng rộng, lá giống như
lá hồng, trái gọi là “đa lặt” được dùng để làm thuốc
ho—The down growing tree, Ficus Indica, or banyan; high and wide spreading,
leaves like persimmon leaves, fruit called “to-lo” used as a cough-medicine.
2)
Cũng được diễn dịch như là cây liễu, có lẽ do tính chất
rũ xuống của tàng cây—Also interpreted as the willow, probably
from the drooping characteristic.
Ni
Chúng Chủ: The Mistress of the nuns (Gautami—Mahaprajapati, the foster-mother
of Sakyamuni).
Ni
Cô: A nun—A young Buddhist Nun—See Tỳ Kheo Ni.
Ni
Dạ Ma: Niyama (skt).
1)
Nguyện: Restraint—Vow—Determination—Resolve.
2)
Bất Thối Bồ tát: A degree of Bodhisattva progress, never turning
back.
Ni
Dân Đà La: Nimindhara (skt)—Nemimdhara (skt)—Ni Dân Đạt La.
1)
Ni Dân Đạt La là tên của ngọn núi ở ngoài cùng của bảy
vòng núi kim sơn—Nimindhara maintaining the circle, i.e. the outermost
ring of the seven concentric ranges of the world, the mountain that holds
the land.
2)
Ni Dân Đạt La còn là tên của một loại cá có cái đầu
được coi như giống núi Ni Dân Đạt La vậy—The name of a
sea fish whose head is supposed to resemble this mountain.
Ni
Di Lưu Đà: Nirodha (skt).
1)
Diệt: Extinction—Annihilation.
2)
Diệt Đế hay Diệu Đế thứ ba trong Tứ Diệu Đế. Một khi
dây nghiệp bị bứt đứt thì sẽ không còn dính mắc vào
sanh tử luân hồi nữa: The third of the four noble truths. With the
breaking of the chain of karma there is no further bond to reincarnation.
Ni
Đà Na: Nidana (skt).
1)
The twelve causes or links in the chain of existence—See Thập Nhị
Nhân Duyên.
2)
Trong các kinh thường có bài “Tự” như lời tựa nêu lên
lý do vì sao Đức Phật lại thuyết pháp—Applied to the purpose
and occasion of writing sutras, Nidana means:
a)
Biệt Tự: Có người hỏi nên thuyết sự đó—Those written
because of a request or query.
b)
Thông Tự: Nidana (skt)—Vì nhân duyên mà thuyết sự hay nói
về một biến cố đặc biệt—Those written because of certain
events.
Ni
Đà Na Mục Đắc Ca: Nidana-matrka (skt)—Hai trong mười hai bộ
Kinh Phật—Two of the twelve divisions of the sutras:
1)
Ni Đà Na: Nidana (skt)—Kinh Nhân Duyên—Dealing with nidanas.
2)
Mục Đắc Ca: Matrka (skt)—Kinh Bổn Sự—Dealing with previous
incarnations.
Ni
Đại Sư: An abbess.
Ni
Đàn: The nun’s altar—A convent or nunery.
Ni
Để: Nidhi (skt)—Pranidhana (skt)—Nghi hoặc—To be doubtful.
Ni
Giới: Rules for nuns (348).
Ni
Kiền: Nirgrantha (skt)—Ni Kiện—Ni Càn Đà.
1)
Vô hệ, vô kết hay không bị trói buộc bởi những hệ phược
của tam giới: Freed from all ties.
2)
Một loại xuất gia ngoại đạo tu theo lối khổ hạnh cởi
truồng bôi tro—A naked heretic mendicant or devotee who is free from
all ties, wanders naked, and covers himself with ashes.
Ni
Kiện Đà Phất Đát La: Nirgrantha-putra (skt)—See Ni Kiền.
Ni
Kiện Độ: Bhiksu-khanda (skt)—Một phần trong Tứ Phần Luật
nói về luật của Tỳ Kheo Ni—A division of Vinaya, containing
the rules for nuns.
Ni
Kiện Tha Ca: Một loại quỷ Dạ Xoa không có cần cổ—A kind
of throatless yaksa.
Ni
La: Nila (skt)—Màu xanh da trời đậm hay màu xanh lá cây—Dark
blue or green.
Ni
La Âu Bát La: Nilotpala (skt)—Bông sen xanh—The blue lotus.
Ni
La Bà Đà La: Nilavajra (skt)—Ni Lam Bà—Kim Cang chùy màu lam—The
blue vajra or thunderbolt.
Ni
La Ô Bát La: See Ni La Âu Bát La.
Ni
La Phù Đà: Nirarbuda (skt)—See Ni Lạt Bộ Đà.
Ni
La Tế Đồ: Nilapita (skt)—Những chiếu chỉ và báo cáo hàng
năm được kể đến trong Tây Du Ký—“The blue collection”
of annals and royal edicts, mentioned in the record of the Voyage to the
West.
Ni
La Ưu Đàm Bát La: Nila-udumbara (skt)—Loại hoa Ưu Đàm Bát La
có hoa màu xanh đậm—An udumbara with dark blue coloured flowers.
Ni
Lạt Bộ Đà: Nirarbuda (skt)—Ni La Phù Đà—tên gọi của địa
ngục thứ hai trong tám địa ngục lạnh—Bursting tumours, the
second naraka of the eight cold hells.
Ni
Lâu Đà: Nirodha (skt)—See Ni Di Lưu Đà.
Ni
Liên Thiền: Nairanjana (skt)—Neranjara (p)—Ni Liên Thiền Na—Tên
của con sông Ni Liên Thiền, một phụ lưu về hướng Đông
của sông Phalgu. Bây giờ dân Ấn Độ gọi là sông Lilajana
với nước trong xanh, tinh khiết và mát mẻ. Dòng sông phát
xuất gần vùng Simeria, trong quận Hazaribad, miền trung tiểu
bang Bihar, thuộc vùng đông bắc Ấn Độ. Nơi mà nhà tu khổ
hạnh Sĩ Đạt Đa đã thăm viếng và tắm sau khi Ngài từ bỏ
lối tu khổ hạnh. Trên bờ sông Ni Liên có khu rừng Sa La,
nơi Đức Phật đã nghỉ ngơi vào buổi chiều trước khi Ngài
lên ngồi thiền định 49 ngày dưới cội Bồ Đề và thành
đạo tại Bồ Đề Đạo Tràng, cách một khoảng ngắn về
phía tây sông Ni Liên—The name of a river Nairanjana (Nilajan) that
flows past Gaya, an eastern tributary of the Phalgu, during the Buddha’s
time. It is now called by Indian people the Phalgu or Lilajana river with
its clear, blue, pure and cold water. The river has its source near the
Simeria region in the district of Hazaribad in the central Bihar state
of the northeast India. This river was visited and bathed by Siddarttha
after he gave up his ascetic practices. There was a Sala grove on the banks
where the Buddha spent the afternoon before the night of his enlightenment
after sitting meditation forty-nine days under the Bodhi-Tree, located
in the present-day Buddha-Gaya village which is situated at a short distance
to the west of this river.
Ni
Ma La: Nirmanarati (skt)—Ni Ma La Thiên—Hóa Lạc Thiên—Lạc
Biến Hóa Thiên—Tu Mật Đà Thiên—Cõi trời hóa lạc, cõi
trời thứ năm trong sáu cõi trời dục giới, nơi thọ mệnh
lâu đến 8.000 năm—Devas who delight in transformations, the fifth
of the six devalokas of desire, where life lasts for 8,000 years.
Ni
Pháp Sư: A nun teacher—Effeminate.
Ni
Sư: An abbess.
Ni
Sư Đàn: Nisidana (skt)—A thing to sit or lie on, a mat.
Ni
Tát Đàm: Nguyên tử, thành phần vật chất nhỏ nhất—An
atom, the smallest possible particle.
Ni
Tát Kỳ Ba Dật Đề: Naihsargika-prayascittika (skt)—Xả Đọa,
một trong ngũ thiên tội:
1)
Ni Tát Kỳ (Xả): Tội được xả bỏ vì người phạm biết
thú tội và sám hối—The sin is being forgiven on confession and
restoration being made.
2)
Ba Dật Đề (Đọa): Tội phải bị đọa vì người phạm không
chịu thú nhận và sám hối—The sin is not being forgiven because
of refusal to confess and restore.
Ni
Trưởng: Master of the nuns.
Ni
Tư Phật: Sugatacetana (skt)—Một vị đệ tử, người đã khinh
thị Đức Thích Ca Mâu Ni Phật trong tiền kiếp khi Ngài còn
là Thường Bất Khinh Bồ Tát, nhưng về sau nầy nhờ Phật
Thích ca thọ ký mà thành Phật Ni Tư—A disciple who slighted
Sakyamuni in his former incarnation of Never-Despite, but who afterwards
attained through him to Buddhahood.
Ni
Tự: A nunery or convent.
Ni
Tỳ Khưu: Tỳ Khưu Ni—A female bhiksu (bhiksuni)—A nun.
Ni
Viện: Ni tự—Nunnery—Ni viện đầu tiên được thành lập
tại Trung Hoa dưới triều đại nhà Hán—The first nunery in
China is said to have been established in the Han dynasty.
Ních:
Chật ních—Crowded.
Niêm
Cổ: Niêm Đề—Nêu lên những nguyên tắc thời xưa—To refer
to ancient examples.
Niêm
Hoa Vi Tiếu: Sự việc nầy không xuất hiện cho mãi đến năm
800 sau Tây Lịch (vì không được các bậc tông sư đời Tùy
và Đường nói đến. Đến đời Tống thì Vương An Thạch
lại nói đến sự việc nầy), nhưng lại được coi như là
điểm khởi đầu của Thiền Tông (theo Kinh Đại Phạm Thiên
Vương vấn Phật thì Phạm Vương nhân đến núi Linh Thứu,
đã dâng Phật một cành hoa Ba La vàng rồi xả thân làm
sàng tọa thỉnh Phật thuyết pháp. Đức Thế Tôn đăng tọa,
giơ cành hoa lên cho đại chúng xem, nhưng không ai hiểu Thế
Tôn muốn nhắn nhủ gì, duy chỉ một mình Ca Diếp mỉm cười.
Nhân đó Đức Thế Tôn lại nói: “Ta có chính pháp nhãn tạng,
Niết Bàn diệu tâm, thực tướng vô tướng trao lại cho Ma
Ha Ca Diếp.”)—“Buddha held up a flower and Kasyapa smiled.”
This incident does not appear till about 800 A.D., but is regarded as the
beginning of the tradition on which the Ch’an or Intuitional sect based
its existence.
Niêm
Hương: Dâng hương cúng Phật—To take and offer incense.
Niêm
Ngữ: Pháp Ngữ Lục, một từ ngữ đặc biệt trong nhà Thiền—To
take up and pass on a verbal tradition, a Zen term.
Niêm
Y: Thâu nhặt quần áo—To gather up the garment.
Niềm
An Lạc Sâu Xa: A profound peace
Niềm
Nở: Warm—To welcome someone with a warm reception.
Niềm
Thương: Affection.
Niềm
Tin: Belief—Faith—Saddhâ (s).
Niềm
Tin Mù Quáng: Blind acceptance.
Niệm:
Smrti (skt)—Sati (p).
1)
Ký ức không quên đối với cảnh: Recollection—Mindfulness—Memory—Wrath—Idea—Thought—To
think on—Remembrance—Thinking of or upon—Calling to mind—Reflect—To
remember.
2)
Niệm Kinh: To read—To recite—To say.
3)
Niệm bao gồm những nghĩa sau đây—“Sati” has the following
meanings:
·
Sự chăm chú: Attentiveness.
·
Sự chú tâm mạnh mẽ vào vấn đề gì: Fixing the mind strongly
on any subject.
·
Sự chú tâm vào một điểm: Mindfulness.
·
Sự hồi tưởng: Remembrance.
·
Ký ức (sự nhớ): Memory.
·
Sự lưu tâm: Attentiveness.
·
Sự ngẫm nghĩ: Reflection.
·
Sự tưởng nhớ: Recollection.
·
Ý thức: Consciousness.
·
Tất cả những gì khởi lên từ trong tâm: All that arise from
our mind.
Niệm
Biết:
·
Biết theo trí phân biệt của phàm phu: Smriti-vijnanana (skt)—Knowing
in accordance with ordinary people’s knowledge—A thought of knowing—Discerning
thought.
·
Niệm tỉnh thức: Smriti-buddhi or Smriti-jnanin (skt)—A thought
of awareness
Niệm
Căn: Smrtindriya (skt)—Một trong năm căn—The root or organ of
memory, one of the five indriya.
**
For more information, please see Ngũ Căn.
Niệm
Châu: Niệm chuỗi—To tell beads.
Niệm
Chuỗi: See Niệm châu.
Niệm
Định: Chánh niệm và chánh định—Correct memory and correct
samadhi.
Niệm
Giác Chi: Một trong bảy giác chi—Holding the memory continually,
one of the Sapta bodhyanga.
**
See Thất Bồ Đề Phần.
Niệm
Hương Buổi Sáng: Incense Praise at morning recitation.
Niệm
Kinh: Đọc kinh hay tụng kinh—To read prayers—To repeat the sutras.
Niệm
Lậu: Dòng trí nhớ của ảo tưởng—The leakages or stream of
delusive memory.
Niệm
Lục Tự Di Đà: See Recite Amitabha Buddha.
Niệm
Lực: Smrtibala (skt)—Một trong ngũ lực hay một trong thất
bồ đề phần, sức chuyên niệm có thể diệt trừ được
ảo tưởng giả tạo—Power of memory or thought (mindfulness) which
destroys falsity, one of the five powers or bala, or one of the seven bodhyanga.
Niệm
Ngôn: Tâm niệm thế nào thì miệng nói ra thế ấy—As the
mind remember, so the mouth speaks; also the words of memory.
Niệm
Niệm: Ksana of a ksana (skt)—Khoảng cách giữa hai niệm quá
ngắn, không thể xen tạp bởi bất cứ thứ gì—A ksana is
the ninetieth part of the duration of a thought—An instant—Thought
after thought.
Niệm
Niệm Tương Tục:
1)
Sự tương tục không ngừng nghỉ: Unbroken continuity.
2)
Sự tương tục của niệm niệm hay thiền quán vào một vật
thể: Continuing instant in unbroken thought or meditation on a subject.
3)
Niệm Phật tương tục không ngừng: Unceasing intonation (invocation)
of a Buddha’s name.
Niệm
Niệm Vô Thường: Hết thảy các pháp hữu vi sinh diệt không
dừng trụ trong từng sát na—No-permanence of Instant after instant,
i.e. the impermanence of all phenomena—Unceasing change.
Niệm
Pháp: To pray to the Dharma—Mindfulness of the Dharma.
Niệm
Phật:
(I)
Ý nghĩa của Niệm Phật—The meanings of Buddha Recitation:
1)
Niệm hồng danh Phật ra tiếng hay không ra tiếng (gọi tên
Phật bằng lời), hay quán tưởng về tướng tốt của Phật—To
repeat the name of a Buddha audibly or inaudibly, or visualization of the
Buddha’s auspicious marks.
(II)
Mục đích của niệm Phật—The purpose of
Buddha Recitation:
1)
Mục đích trước mắt của việc niệm Phật là đạt được
nhất tâm, từ nhất tâm người ta có thể từ từ thấy tánh
để rồi đạt được mục đích tối hậu là Phật quả—To
pray to Buddha—To repeat the name of a Buddha (audibly or inaudibly)—Mindfulness
of the Buddha—The intermediate goal of Buddha Recitation is to achieve
one-pointed mind; from one-pointed mind gradually one can see one’s own
nature or to achieve the ultimate goal of Buddhahood—See Recite Amitabha
Buddha.
2)
Trong Kinh Vô Lượng Thọ, Đức Thích Tôn có lời huyền ký
như sau: “Đời tương lai, kinh đạo diệt hết, ta dùng lòng
từ bi thương xót, riêng lưu trụ kinh Vô Lượng Thọ trong
khoảng một trăm năm. Nếu chúng sanh nào gặp kinh nầy, tùy
ý sở nguyện, đều được đắc độ.”—In the Long Amitabha
Sutra, Sakyamuni Buddha made the following prediction: “In the days to
come, the paths of the sutras will come to extinction. I, with compassion
and mercy, will purposely make this sutra survive for a hundred years.
Anybody who encounters this sutra will, according to his wish, surely attain
Enlightenment.”
3)
Trong Kinh Đại Tập, Đức Thế Tôn đã bảo: “Trong thời
mạt pháp, ức ức người tu hành, ít có kẻ nào đắc đạo,
chỉ nương theo Pháp môn Niệm Phật mà thoát luân hồi.”—In
the Great Heap Sutra, Sakyamuni Buddha predicted: “In the Dharma-Ending
Age, among multitude of practitioners, very few will attain the Way. The
most they can expect is to rely on the Pure Land method to escape Birth
and Death.
4)
Ngài Thiên Như Thiền Sư, sau khi đắc đạo, cũng đã khuyên
dạy: “Mạt pháp về sau, các kinh diệt hết, chỉ còn lưu
bốn chữ A Di Đà Phật để cứu độ chúng sanh. Nếu kẻ
nào không tin, tất sẽ bị đọa địa ngục.” Bởi đời
mạt pháp về sau, khi các kinh đều diệt hết, chúng sanh căn
cơ đã yếu kém, ngoài câu niệm Phật, lại không biết pháp
môn nào khác để tu trì. Nếu không tin câu niệm Phật mà
tu hành, tất phải bị luân hồi. Và trong nẻo luân hồi, việc
lành khó tạo, điều ác dễ làm, nên sớm muộn gì cũng sẽ
bị đọa địa ngục—Elder Zen Master T’ien-Ju, having attained
the Way, also admonished: “In the Dharma-Ending Age, all sutras will
disappear, and only the words”Amitabha Buddha” will remain to bring
liberation to sentient beings.” This is because, in the distant future,
deep in the Degenerate Age, when all sutras have disappeared and people’s
capacities are at a low level, they will not be aware of any method other
than Buddha Recitation. If they do not believe in and practice Pure Land,
they will certainly remain mired in the cycle of Birth and Death. Within
that cycle, good actions are difficult to perform while bad deeds are easy
to commit. Thus sooner or later they are bound to sink into the hellish
realms.
5)
Theo Ấn Quang pháp sư, một bậc cao Tăng thời cận đại ở
Trung Hoa, cũng đã bảo: “Sự cao siêu nhiệm mầu của pháp
môn niệm Phật, chỉ có Phật với Phật mới hiểu biết hết
được. Những kẻ khinh chê pháp môn niệm Phật, không phải
chỉ khinh chê hạng ông già bà cả tu Tịnh Độ, mà chính
là khinh chê luôn cả chư Phật và các bậc đại Bồ Tát như
Văn Thù, Phổ Hiền, Mã Minh, và Long Thọ. Thời mạt pháp đời
nay, chúng sanh nghiệp nặng tâm tạp. Nếu ngoài môn Niệm Phật
mà tu các môn khác, nơi phần gieo trí huệ phước đức căn
lành thì có, nơi phần liễu sanh thoát tử trong hiện thế
thì không. Tuy có một vài vị cao đức hiện những kỳ tích
phi thường, song đó đều là những bậc Bồ Tát nương theo
bản nguyện để dạy dỗ chúng sanh đời mạt pháp, như
trong Kinh Lăng Nghiêm đã nói. Nhưng các vị ấy cũng chỉ
vừa theo trình độ của chúng sanh mà thị hiện ngộ đạo
chớ không phải chứng đạo. Chỉ riêng pháp môn Tịnh Độ,
tuy ít người tu chứng được niệm Phật tam muội như khi
xưa, nhưng có thể nương theo nguyện lực của mình và bản
nguyện của Phật A Di Đà, mà đới nghiệp vãng sanh về cõi
Tây Phương Cực Lạc. Khi về cõi ấy rồi thì không còn luân
hồi, không bị thối chuyển, lần lần tu tập cho đến lúc
chứng quả vô sanh.”—The Patriarch Yin Kuang, a Chinese Pure Land
Master of recent times, also said: “The magnificence and extraordinary
nature of the Buddha Recitation dharma can only be fully understood among
the Buddhas. For those who look down on this dharma door of Buddha Recitation,
not only will they belittle the ‘old men and elderly women’ who are
practicing Pureland, they will also belittle the Buddhas and the Maha-Bodhisattvas
such as Manjusri, Samantabhadra, Asvaghosha, and Nagarjuna. In the current
Dharma-Ending Age, sentient beings bear heavy karma and their minds
are deluded. If they practice other methods rather than Buddha Recitation,
they can expect to sow the seeds of merit, virtue and wisdom but not to
escape the cycle of Birth and Death in their present lifetimes. Although
there are a few instances of great monks exhibiting extraordinary achievement,
they are in reality transformation Bodhisattvas. In accordance with
their vows, they act as examples for sentient beings in the Dharma-Ending
Age, as is taught in the Surangama Sutra (a key Zen text). Even then, these
Bodhisattvas, adapting themselves to people's ’apacities, can only take
the expedient appearance of having awakened to theWay, but not having attained
Enlightenment. In the specific case of Pure Land, very few sentient beings
can achieve the Buddha Recitation Samadhi these days, compared to earlier
times. However, through Buddha Recitation, they can take their residual
karma along with them to the Pure Land by relying on their own vows and
those of Amitabha Buddha. Once there, they have escaped Birth and Death,
achieved non-retrogression, and can progress in cultivation until they
reach the stage of Non-Birth.”
(III)
Tịnh Độ và Thiền—The Pure Land and Zen—Nhiều đại thiền
sư Trung Quốc đã ngộ bên Thiền vẫn âm thầm hành trì và
hoằng hóa pháp môn niệm Phật. Trong số các vị nầy, có
những vị đã đạt được đại ngộ như Thiền sư Vĩnh Minh,
Thiên Y Hoài, Viên Chiếu Bản, và Tử Tân, vân vân. Đến như
ngài Bách Trượng Hoài Hải, đệ tử kế thừa pháp của Thiền
sư Mã Tổ Đạo Nhất ở Giang Tây, người mà những tòng lâm
trong thiên hạ đều phải theo cách thức kiến lập thanh quy
pháp chế. Từ xưa đến nay chưa có ai dám có lời thị phi
hay trái với pháp chế nầy. Theo thanh quy của ngài, thì nghi
thức tụng cầu cho những vị Tăng bệnh nặng có lời văn
như sau: “Phải nhóm chúng lại, tất cả đồng tụng bài
kệ tán Phật A Di Đà, rồi cao tiếng niệm Nam Mô A Di Đà
Phật, hoặc trăm câu, hoặc ngàn câu. Khi niệm xong, hồi hướng
phục nguyện rằng ‘Nếu các duyên chưa mãn, sớm được
an lành. Như hạn lớn đến kỳ, nguyện sanh về An Dưỡng
Địa.’ Đây rõ ràng là bằng chứng chỉ quy Tịnh Độ vậy.
Lại trong nghi thức đưa những vị Tăng đã tịch có đoạn
nói: “Đại chúng đồng niệm A Di Đà Phật hồi hướng phục
nguyện rằng: Thần siêu cõi Tịnh, nghiệp dứt đường trần,
thượng phẩm sen nở hiện kim thân, nhứt sanh Phật trao phần
quả ký.” Đến như lúc trà tỳ, trong thanh quy lại dạy:
“Vị Duy Na chỉ dẫn khánh niệm ‘Nam Mô Tây Phương Cực
Lạc Thế Giới Đại Từ Đại Bi A Di Đà Phật’ mười lần,
đại chúng đồng xướng họa theo. Khi xướng xong lại hồi
hướng rằng ‘Trước đây xưng dương mười niệm, phụ giúp
vãng sanh.’” Tất cả những thanh quy nhà Thiền vừa kể
trên trong các thiền gia, chứng minh rõ ràng sự quy hướng
Tịnh Độ của các ngài—Many great Zen masters in China, already
achieved great enlightenment in Zen, quietly practiced and propagated Pure
Land Teachings. Among them are found many Elder Masters of high achievement,
including Masters Yung Ming, T’ien-I-Huai, Yuan-Chao-Pen, and Tzu-Shen,
etc. Even Zen Master Pai-Chang-Huai-Hai, direct successor to the great
Zen Master Ma-Tsu-Tao-I in Chiang-His. Zen communities throughout the world
are established on his model and have adopted the “Pure Rules” for
monasteries which he instituted. Since ancient times, no one has dared
to criticize or violate this set of rules. According to these rules, prayers
for the benefit of seriously ill monks and nuns include the following passage:
“The fourfold assembly should gather together , and all shall recite
verses of praise to Amitabha Buddha and chant his name from one hundred
to one thousand times. At the end, the following words of transference
should be read ‘If conditions have not yet come to an end, let him quickly
recover. If the time of death has arrived, we pray that he will be reborn
in the Pure Land.’ This is clearly pointing the way back to the Pure
Land.” Moreover, the liturgy for sending off deceased monks includes
this passage: “The great assembly should all recite the name of Amitabha
Buddha in unison, transfering the merits and making the following vows:
Let his soul be reborn in the Pure Land, his karma in the world of dust
severed; let him be rborn in the upper lotus grade, with a golden body.
May he also receive a prediction of Buddhahood in one lifetime.”
Furthermore, at the time of burial or cremation, the Pure Rules stipulate:
“The monk in charge of the service should lead the way, striking the
small bell, and recite the name of Amitabha Buddha ten times, with the
great assembly following the unison. After recitation, the following words
of transference should be read ‘We have just intoned the Buddha’s name
ten times to assist in rebirth.” All of the above mentioned Pure Rules
clearly pointing the way back to the Pure Land.
(IV)
Phân loại Niệm Phật—Categories of Recitation of Buddha-name: Theo
Hòa Thượng Thích Thiền Tâm trong Tịnh Độ Thập Nghi Hoặc
Vấn Luận, có hai loại niệm Phật—According to Most Venerable
Thích Thiền Tâm in The Treatise on the Ten Doubts, question number
three, there are two kinds of Recitation of Buddha-name:
1)
Duyên Tưởng Niệm Phật: Niệm Phật là duyên tưởng theo ba
mươi hai tướng tốt của Phật, làm sao cho khi mở mắt hay
nhắm mắt cũng đều thấy Phật—One method of Buddha Recitation
is to focus on or visualize the thirty-two auspicious signs of the Buddha,
concentrating the Mind so that, asleep or awake, you always see the Buddha.
2)
Chuyên Xưng Danh Hiệu: Một phương pháp khác thông dụng hơn
là chuyên xưng danh hiệu, chấp trì không tán loạn, cứ bền
giữ như thế, trong đời nầy cũng được thấy Phật. Phép
xưng danh cần phải lắng lòng không cho tán loạn, mỗi niệm
nối tiếp nhau, buộc tâm nơi hiệu Phật. Khi miệng niệm Nam
Mô A Di Đà Phật, tâm phải soi theo mỗi câu mỗi chữ cho rành
rẽ rõ ràng. Khi xưng danh hiệu Phật, không luận ít hay nhiều,
đều phải một lòng một ý tâm tâm nối nhau. Niệm như thế
mới có thể diệt được tám triệu kiếp tội nặng nơi đường
sanh tử. Nếu chẳng vậy thì tội chướng khó tiêu trừ—Another,
more common employed method is to concentrate exclusively on reciting the
Buddha’s name, holding fast singlemindedly and without interruption.
In this way, the practitioner will see the Buddha in this very life. This
method requires that the Mind be calm, still and undisturbed, each recitation
follows one before, the Mind focus on the Buddha name. While the mouth
recites the Buddha’s name, the Mind should clearly contemplate each and
every utterance, so that each and every word is clear and distinct. During
recitation, regardless of the number of utterances, Mind and thought should
be utterly sincere and focussed. Only with such singleminded practice can
each utterance erase ‘eight million eons of heavy transgressions.’
Otherwise, karmic obstructions are difficult to eradicate.
3)
Lý Sự Niệm Phật—Theoretical and Practical Buddha Recitation: Niệm
Phật đều có lý và sự—Reciting Buddha has theory and practice.
a)
Lý Niệm Phật—Theoretical Buddha Recitation: Lý là lẽ phải
là điều suy luận. Đây là cảnh giới giải ngộ thuộc về
phần chơn tánh—Theories are truths, are the matter of thoughts and
reflections. This is the realm of being able to penetrate deeply into the
True Nature.
b)
Sự Niệm Phật—Practical Buddha Recitation: Sự là phương
tiện, là công hạnh hành trì tu tập, là hình thức. Đây là
cảnh giới thuộc về phần tướng—Practice is a skillful method
or means toward an end, the effort put forth in cultivation and application
of theory. This is regarded as the ralm of Form-Characteristic.
c)
Tuy nhiên, nếu luận đến chỗ cùng cực thì lý là sự và
sự là lý, tánh là tướng, tướng là tánh. Lý tức sự, sự
tức lý; lý sự đều viên dung lẫn nhau mà Kinh Hoa Nghiêm gọi
là lý sự vô ngại, sự sự vô ngại. Trên đường tu tập,
lý sự làm trong ngoài cho nhau, phối hợp cùng giúp đỡ lẫn
nhau cho được thành tựu. Có lý thì việc làm mới có giềng
mối cương lãnh, có sự mới chứng minh và thực hiện được
điều suy luận để đi đến mục tiêu và thâu đoạt kết
quả vãng sanh hay giác ngộ. Lý như đôi mắt sáng để nhìn
đường; sự như đôi chân khỏe để tiến bước. Nếu không
có mắt hoặc có mà lờ lạc, tất dễ lạc đường. Nếu
không có chân, thì dù cho mắt có sáng tỏ bao nhiêu cũng chẳng
làm sao đi đến nơi đến chốn được. Nếu như có lý mà
không có sự, thì cũng như người có họa đồ, biết rõ đường
lối mà chẳng chịu đi. Ví bằng có sự mà không có lý, thì
cũng như kẻ tuy có đi nhưng mờ mịt đường đi, không người
hướng đạo. Có lý lại thêm có sự, thì cũng như người
đã thông suốt đường lối rồi, vừa cất bước hành trình,
tất sẽ về đến nơi bảo sở. Cho nên trên đường tu hành
nếu có sự mà chẳng có lý thì chẳng đi đến đâu, đôi
khi còn bị lầm đường. Tuy nhiên, đáng sợ nhất là những
kẻ hiểu lý mà không hành sự, tức là không thực hành, chỉ
ngồi nói suông, thì dù cho có nhàn đàm hý luận cả đời
cũng chẳng tiến được chút nào. Vì vậy Phật pháp có thể
độ hạng người ngu dốt chẳng thông một chữ, chớ vô phương
độ những kẻ thế trí biện thông mà không chịu hành trì—However,
if this discussion is taken to the ultimate level, then theory is practice,
practice is theory. True nature is form characteristic, and form characteristic
is true nature. Theory and practice are perfectly harmonious which the
Avatamsaka Sutra called ‘Theory and practice are without limitation,
practice-practice without limitation.’ On the path of cultivation, theory
and practice are the inside and outside of each other, respectively combining
to help each other achieve completeness or enlightenment. Theory is necessary
to provide purpose and direction; practice gives validation and proof for
reasons and deductions of theory to reach goals and achive results of gaining
rebirth or enlightenment. Theory is like two shining eyes to look on the
path of enlightenment; practice is like a pair of strong healthy legs making
strides. If eyes are missing or blind, or are working insufficiently, it
is easy to get lost on the path. If legs are missing, then no matter how
sufficient the eyes are, it is impossible to reach the aimed destination.
Moreover, knowing theory but not practice is similar to a person who has
a map, and clearly knows the path to enlightenment, but refusing to travel.
Having practice but not knowing theory is similar to a person who despite
traveling finds the progress is slow, often gets lost, without anyone to
rely on for guidance. Having both theory and practice is similar to a person
who knows clearly the path and once the travel begins knows the proper
destination will be reached. Therefore, on the cultivated path, having
practice but missing theoretical understanding will not be of any help.
However, the most disturbing thing is those who understand theory but refuse
to practice, instead always speak hollowly, and not practice what they
speak. Even though they are able to debate, discuss, and analyze theory
in the most magnificent manner throughout their entire lives, they will
never make any progress in their whole life. Therefore, the Buddha Dharma
can help those who are ignorant and completely uneducated but have no means
to help those with ‘worldly intelligence’ who lack practice and application
of their knowledge.
(V)
Chơn Niệm Phật—Truthfully and genuinely recite Buddha: Theo Đại
Sư Ấn Quang—According to Great Master Yin-Kuang:
1) Mỗi câu tràng hạt Phật là Tâm,
2) Phật đã là Tâm chạy uổng tìm.
3) Bể Phật dung hòa Tâm với Cảnh.
4) Trời Tâm bình đẳng Phật cùng sanh.
5) Bỏ Tâm theo Phật còn mơ mộng.
6) Chấp Phật là Tâm chẳng trọn lành.
7) Tâm Phật nguyên lai đều huyễn giả.
8) Phật Tâm đồng diệt đến viên thành.
1)
Each recitation overfilled with Buddha
as
the Mind,
2)
Buddha is Mind, do not waste time
searching.
3)
Buddhahood is Mind and Environment in harmony.
4)
Equality of Mind is the birth of a Buddha.
5)
Abandon the True Mind but wish to fllow
Buddha
is a delusional dream.
6)
Attach to Mind is Buddha will not lead to goodness.
7)
Mind, Buddha is inherently artificial and ilusory.
8)
Buddha, Mind both eliminated, attains Perfection.”
Hòa
Thượng Thích Thiền Tâm trong Liên Tông Thập Tam Tổ đã chú
giải—Most Venerable explained in the Thirteen Patriarchs of Pureland
Buddhism:
1)
Mỗi câu tràng hạt Phật là Tâm—Khi lần chuỗi niệm Phật,
thì tâm phải thanh tịnh, nghĩa là miệng niệm, tai nghe rõ
tiếng niệm Phật, và ý không suy nghĩ vu vơ, nói cách khác,
chớ nên khởi sanh vọng tưởng, thì ngay đó mỗi câu niệm
đều được cảm ứng đạo giao hay tương ưng với chư Phật.
Đây chính là “Sự Tướng Hành Trì” là pháp thức niệm
Phật của hàng liên hữu hiện nay: Each recitation overfilled with
Buddha as the Mind—When Pureland cultivators count beads reciting Buddha,
the Mind needs to be pure and quiescent; mouth recites Buddha, ear listens
clearly to the sounds of Buddha Recitation, Mind does not wander and think
about any thing else, in other words, do not let any delusional thought
arise. If this is accomplished, in that very moment, each recitation will
be harmonious, establishing the “miraculous connections” with Buddha.
This is presently the “form-Practice,” which is the dharma practice
of Buddha Recitation Lotus cultivators.
2)
Phật đã là Tâm uổng chạy tìm—Phải biết Phật không phải
từ bên ngoài đến, mà chính thật là do từ Tâm của mình
mà thành. Vì cái tâm ấy nó bao hàm hết khắp cả mười phương
pháp giới (see Tâm I-H). Một tâm mà hay sanh ra tất cả. Nếu
hành giả nhất quyết cầu Phật ở ngoài Tâm mình thì kẻ
đó chưa rõ pháp môn “Lý Tánh Duy Tâm.” Cổ đức dạy:
“Phật tại Tây Phương vốn chẳng xa. Tây phương ngay ở
tại lòng ta.” Lại nữa, tam đồ ác đạo vốn không xa, tam
đồ ngay ở tại lòng ta. Cho nên hành giả luôn bình tâm kiểm
điểm xem trong Tâm mình có Phật hay chỉ có Tam Đồ—Buddha
is Mind, do not waste time searching—It is important to understand Buddha
does not come from the outside, but is attained from within the cultivator’s
Mind. For the Mind encompasses all the ten directions of dharma realms
(see Tâm I-H). One Mind can give rise to everything. If anyone who cultivates
but is determined to find Buddha outside of his or her Mind, then such
a person is one who is not clear about the dharma door of “Theory
Nature Is Within The Mind” or everything comes from the Mind. Old saints
taught: “The Buddha in the West is inherently not far, Western direction
truly exists within our nature.” Moreover, it is necessary to know that
the three domains, evil paths are inherently not far, three domains truly
exist from within our nature. Therefore, sincere cultivators just calmly
and peacefully re-examine our Minds to see if Buddha exists or the three
domains and unwholesome paths exist.
3)
Bể Phật dung hòa Tâm với Cảnh—Muốn được thành đạo
giải thoát, chứng quả vị Đại Bồ Đề của Phật, hành
giả phải dung hòa cả hai phần Sự và Lý. Phải biết Tâm
là Lý vì nó vô hình vô tướng. Còn Sự là Cảnh vì
nó có hình có tướng—Buddhahood is Mind and Environment in harmony—If
anyone wishes to attain the Emancipation and the fruit of Ultimate Enlightenment
of Buddhahood, it is necessary to harmonize both Practice and Theory. It
is important to understand that Mind is Theory because it is formless,
and Practice is Environment because it has form.
4)
Trời Tâm bình đẳng Phật cùng sanh—Hễ Tâm bình đẳng thì
chính là Tâm Phật, vì các pháp đều bình đẳng, đều có
đủ ba môn giải thoát là Không, Vô Tướng, và Vô Nguyện
như nhau cả. Phật được gọi là đấng Bình Đẳng, vì đối
với tất cả các loài chúng sanh, Ngài đều dùng lòng từ
bi, thương xót và hóa độ giống y như nhau. Tổ muốn nhắc
chúng ta trong tu hành cho được thành đạo phải dứt bỏ cái
tâm phân biệt—Equality of Mind is the birth of Buddha—If the Equality
of Mind exists then that is the Buddha’s Mind for all dharmas are equal,
fair, non-biased, and are complete with the following three doors of
emancipation and enlightenment of Emptiness, Non-Form, and Non-Vow. The
Buddha is known as the “Equality One” because in associating with all
sentient beings, He uses compassion, mercy, and empathy to transform and
aid them regardless of their forms whether they are heavenly beings
or are hell dwellers. The Patriarch wanted to remind all of us on the cultivated
path, if anyone wishes to attain enlightenment, it is necessary to eliminate
the “Discriminatory Mind.”
5)
Bỏ Tâm theo Phật còn mơ mộng—Như có kẻ nào tu hành mà
cứ để cho cái Tâm của mình cứ luôn luôn chạy theo vọng
tưởng, tức là phan duyên, quên mất cái Chân Tâm của mình
đi, tu như thế mà muốn được thành đạo hay được Phật
rước về chốn Tây Phương Cựu Lạc, thì kẻ đó chỉ là
người mơ mộng mà thôi, quyết sẽ chẳng bao giờ thành Phật
được. Phật tử chơn thuần phải để cho Tâm của mình luôn
thanh tịnh thì mới hợp với Tâm của Phật và mới thấy
được Phật—Abandon True Mind but wish to follow Buddha is a delusional
dream—Anyone who cultivates for enlightenment but always continue to
allow the Mind to follow delusional thoughts or distractions, allowing
for the Mind to pull and dictate one’s being, and to forget about one’s
True Mind or Buddha Nature. If cultivated in this way but wishes to attain
the enlightened path, or have Buddha delivered to the Western Ultimate
Bliss World, then such a person is only a delusional dreamer, such an individual
is certain never see the Buddha. Sincere cultivators should always allow
their minds to be pure and quiescent in order to accord with the Mind of
the Buddha, and once this happens they will see the Buddha.
6)
Chấp Phật là Tâm chẳng trọn lành—Người tu hành nào mà
cứ luôn miệng nói lý rằng tâm tôi đã là Phật, cần chi
phải tu hành, cần chi phải lạy Phật hay niệm Phật, cần
chi phải tụnh kinh, xuất gia, thọ giới, cần chi phải đi
chùa nghe pháp, vân vân. Vì thế nên không chịu tu theo cách
Hành Trì Sự Tướng, không chịu Y Giáo Phụng Hành. Ngược
lại, Tâm chứa đầy những cống cao, ngã mạn, kẻ đó ắt
chẳng được trọn lành. Khi lành chẳng được trọn, ắt
phải là trọn ác. Tổ muốn nhắc chúng ta chớ nên nói lý
suông “Phật là Tâm” trên đầu môi chót lưỡi, mà bỏ
đi sự thực hành—Attach to Mind is Buddha then will not attain goodness—For
cultivators who often speak hollowly and only in Theory, such as my Mind
is already Buddha, then what is the need for a cultivated path? What
is the need for prostrating to Buddha, or reciting Buddha’s name? What
is the need to chant sutra, leave home, or taking precepts? What is the
need for going to temples to listen to the Dharma? Etc. Thus, they refuse
to cultivate, refuse to apply the teaching to practice, and their minds
are filled with egotism and conceit. Such people will never attain goodness.
If they never attain goodness, then clearly they will attain wickedness.
The Patriarch would like to remind all of us that do not speak hollowly
by saying ‘Buddha is Mind’ and then abandon all ‘form practices and
applications’ because to say and to do so one is guaranteed to ‘not
attain goodness’ on the cultivated path.
7)
Tâm Phật nguyên lai đều giả huyễn—Trong cái Chơn Như Pháp
Tánh Giới ấy, thì Tâm cũng không có, nghĩa là Tâm bất khả
đắc, Phật cũng bất khả đắc. Nếu người tu hành nào mà
còn thấy có Phật có Tâm thì còn bị dính mắc vào trong các
sự chấp trước, ắt sẽ không bao giờ giải thoát được.
Tổ muốn khai thị cho chúng ta về Đệ Nhất Nghĩa Không là
cảnh giới đại triệt, đại ngộ của các bậc Thánh nhân
giải thoát, chứ không phải là cảnh giới của hàng phàm
phu bạt địa chúng ta. Vì chúng ta là phàm phu chưa chứng đắc
một chút gì cả nên cần phải chấp vào nơi sự tướng để
mà tu. Nghĩa là thấy có vọng tâm cần dứt trừ, hay thấy
có Phật để cầu tiếp dẫn—Mind, Buddha is inherently artificial
and ilusory—In the True Dharma Realm Characteristic, the Mind does not
existthe Buddha does not exist either. Thus, if any cultivator still sees
or discriminates there is Buddha, there is Mind, that cultivator is still
trapped and stucked in ‘attaching to forms and discriminations’ and
will never attain liberation and enlightenment. The Patriarch wanted to
open our Minds to follow the Highest and Most Deeply Penetrating Doctrine
belonging in the realm of the ‘Great Enlightenment’ of the Saintly
Beings who have attained liberation and does not belong to the realm
of the unenlightened mortals such as ourselves. Because we are ordinary
mortals who have not attained enlightenment, it is necessary for
us to be attached to the practice and form characteristics in order to
cultivate, in other words, we need the dharma as means for us to attain
enlightenment. This means we see the existence of the delusional mind needing
to be eliminated, and we see the existence of Buddha in order to pray for
deliverance.
8)
Phật Tâm đồng diệt đến viên thành—Nếu như ai mà tu chứng
đắc đến được cảnh giới không còn thấy có Tâm nữa
như ngài Huệ Khả trả lời đức Đạt Ma Tổ Sư ‘Tôi tìm
Tâm không được,’ hay không thấy có Phật, thì các bậc
ấy đã chứng đạo và trở về được cái thể Nhứt Chơn
rồi vậy. Bát Nhã Tâm Kinh gọi là ‘Ngũ uẩn giai không’
tức là phủi chân bước lên bờ giải thoát—Buddha, Mind both
eliminated: Attain Perfection—If anyone is able to penetrate fully the
state where the mind no longer exists or no longer seen, as the way the
Second Patriarch said to Bodhidharma ‘I cannot find the Mind,’ or do
not see the existence of Buddha; then such a person has attained enlightenment
and has returned to Oneness of emptiness and Nirvana. The Heart Sutra refers
to the Mind as the ‘Five Skandhas Emptiness.” If this is achieved,
one has crossed over and landed on the shore of enlightenment.
Niệm
Phật Giả: Hành giả tu hành bằng cách niệm Phật, đặc biệt
là Phật A Di Đà, với hy vọng được vãng sanh Cực Lạc—One
who repeats the name of a Buddha, especially Amitabha, with the hope of
entering the Pure Land.
Niệm
Phật Tam Muội: Buddha Recitation Samadhi.
(A)
Khi niệm Phật, hành giả phải chú tâm nghĩ tưởng đến pháp
thân Phật. Trong khi niệm Phật, hành giả nên thở ra vô đều
đặn thế nào mà mình cảm thấy thoải mái nhất, chứ đừng
gượng ép thở dài thở ngắn; vì gượng ép sẽ có nguy cơ
bịnh đường hô hấp. Người làm công quả giúp việc nhà
bếp dốt nát, mặt mày lem luốc, nhưng chuyên trì niệm hồng
danh Phật sẽ thành tựu vãng sanh Cực lạc; ngược lại người
thông minh đĩnh ngộ mà chỉ nhàn đàm hý luận, thì chuyện
vào địa ngục là không thể nghĩ bàn—During repeating the Buddha’s
name, the individual whole-heartedly thinks of the appearance of the Buddha
or of the Dharmakaya. During reciting the Buddha’s name, one should inhale
and exhale regularly and confortably; try not to lengthen or shorten your
normal breath span because by trying to lengthen or shorten your breath,
you may develop a respiratory problem. A person who come to the temple
to help in the kitchen, dull-witted, and face is covered with soot, but
diligently practises Buddha recitation will surely achieve the Pure Land
rebirth; in contrast, an intelligent person spends all time in gossiping,
rebirth in hells is inconceivable. There are two kinds of samadhi:
1)
Định Khẩu Tam Muội: A fixed mouth samadhi.
2)
Định Tâm Tam Muội: A fixed mind samadhi.
(B)
Theo Đại Sư Huệ Viễn trong Liên Tông Thập Tam Tổ, niệm
Phật Tam Muội là nhớ chuyên và tưởng lặng—According to
Great Master Hui-Yuan in The Thirteen Patriarchs of Pureland Buddhism,
Buddha Recitation Samadhi means “often remembering” and “having quiescence.”
1)
Nhớ Chuyên—Often Remembering: Tâm trí lúc nào cũng chuyên nghĩ
nhớ đến Đức Phật A Di Đà, chớ không bị chia chẻ nhiều
lối, do đó mà được vào trong cảnh “chí một, tâm đồng.”—Often
remembering means always to think and remember Amitabha Buddha and
if this is the case, the mind will not be split into infinite directions;
therefore, the cultivator is able to penetrate the state of “single mind
of complete equality.”
a)
Chí một—One mind: Đây là tâm chỉ có duy nhất một chí quyết,
ấy là “cầu vãng sanh Cực Lạc.”—The mind that has only “one
determination,” that is “to gain rebirth in the Ultimate Bliss World.”
b)
Tâm Đồng—Complete Equality: Tâm giống y hệt như tâm của
chư Phật, tức là tâm hoàn toàn lặng lẽ, thanh tịnh—This
mind is similar to the Mind of Buddhas, which is a mind of complete purity
and quiescence.
2)
Tưởng Lặng—Having Quiescence: Tất cả các tư tưởng phù
phiếm của chúng sanh đều bị lặng chìm hết cả. Làm được
như vậy là được vào trong cảnh “khí thanh, thần sáng.”
Hai điều nầy tự nhiên thầm hợp, nương về mà phát sanh
ra diệu dụng—It is to have all our sentient beings’ delusional
thoughts, filled with afflictions, become completely tranquil and quiet.
If this is achieved, the cultivator will be able to enter the state of
“pure mind and enlightened spirit.” These two states will naturally
and spontaneously combine to depend on each other to give rise to an unfathomable
connection with the Budhas and Bodhisattvas.
a)
Khí Thanh—Pure Mind: Khi khí thanh thì trí huệ phát sanh. Trí
nầy có khả năng soi ngộ đến tất cả các đạo lý nhiệm
mầu—When pure mind exists, it will give rise to Wisdom. This wisdom
shines through and penetrates all of the most profound and magnificient
Dharma teachings.
b)
Thần Sáng—Enlightened Spirit: Thần sáng có nghĩa là tinh thần
chiếu suốt các nơi tăm tối, không chỗ tối tăm nào mà chẳng
được soi tới—Enlightened spirit means the spirit will shine to
all darkness, there is no area of ignorance does not reach it.
Niệm
Phật Tán Loạn: To recite the Buddha’s name in a disturbed and agitated
way—Phật tử chân thuần không nên niệm Phật tán loạn—Devoted
practitioner should never recite the Buddha’s name in a disturbed and
agitated way.
Niệm
Phật Tông: Tông phái lấy việc xưng tụng hồng danh Đức
Phật A Di Đà với chủ đích cầu nguyện vãng sanh Cực Lạc
làm tôn chỉ, được sáng lập bởi các ngài Đạo Xước,
Thiện Đạo và các vị khác vào thời nhà Đường—The sect
which repeats only the name of Amitabha with the intention to go to (be
reborn) the Western Paradise after death, founded in the T’ang dynasty
by Tao-Ch’o, Shan-Tao, and others.
Niệm
Phật Và Lục Ba La Mật: Theo ngài Ngẫu Ích Đại Sư, Tổ thứ
Chín của Trung Quốc Liên Tông Thập Tam Tổ, niệm Phật và
hành trì Lục Độ không sai khác—According to Great Master Ou-I,
the Ninth Patriarch of the Chinese Thirteen Patriarchs of the Pureland
Buddhism, there are no differences between practicing Buddha Recitation
and practicing the Six Paramitas:
1)
Niệm Phật mà buông bỏ được thân tâm và thế giới ấy
là Đại Bố Thí: Reciting the Buddha’s name without being
attached to mind and body is the practice of “Great Giving.”
2)
Niệm Phật mà không khởi tham sân si ấy là Đại Trì Giới:
Reciting the Buddha’s name without having greed, hatred, and ignorance,
is the practice of “Great Maintaining Precepts.”
3)
Niệm Phật mà không màng đến các điều nhơn ngã hay các
lời thị phi, ấy là Đại Nhẫn Nhục: Reciting the Buddha’s
name without attachments to self, others, right, wrong, better, worse or
any similar gossip is the practice of “Great Tolerance.”
4)
Niệm Phật không gián đoạn, không tạp vọng, ấy là Đại
Tinh Tấn: Reciting the Buddha’s name without interruptions and distractions
is the practice of “Great Vigor.”
5)
Niệm Phật không còn tưởng nghĩ đến các việc trần tục,
dù lớn hay dù nhỏ, ấy là Đại Thiền Định: Reciting the
Buddha’s name without delusional and chaotic thoughts is the practice
of “Great Meditation.”
6)
Niệm Phật mà không bị các pháp khác lôi kéo mê hoặc, ấy
là Đại Trí Huệ: Reciting the Buddha’s name without being allured
and attracted by other cultivated paths or Dharma doors is the practice
of “Great Wisdom.”
Niệm
Phật Vãng Sanh: Một người chỉ cần niệm Phật, thì dù trong
quá khứ người ấy có phạm phải lỗi lầm, vẫn được
phước đức của Phật A Di Đà và được nhận về Tây phương
Cực Lạc—If a person merely repeat the name of Amitabha, no matter
how evil his life may have been in the past, will acquire the merits of
Amitabha and be received into Western Paradise.
Niệm
Phật Vãng Sanh Nguyện: The eighteenth vow of the forty-eight vows
of Amitabha—See Tứ Thập Bát Nguyện.
Niệm
Phật Vi Bổn: Phật A Di Đà sẽ rước người về Tây phương
Cực Lạc dù người ấy chỉ niệm hồng danh Ngài---Amitabha
Buddha will revert or receive the one who merely repeat his name.
Niệm
Tăng: Mindfulness of the Sangha.
Niệm
Thiên: Niệm dục giới Thiên hay niệm Tam Giới Thiên, một
trong sáu loại Dục Thiên (Tiểu Thừa nói niệm Dục giới
Thiên, Đại Thừa nói niệm Tam Giới Thiên)—One of the six devalokas,
that of recollection and desire.
Niệm
Trì: Duy trì trí nhớ không gián đoạn—To apprehend and to hold
in memory.
Niệm
Trước: Từ loạn niệm dẫn đến chấp trước vào ảo tưởng—Through
perverted memory to cling to illusion.
Niệm
Tụng:
1)
Niệm hồng danh một vị Phật: To recite, repeat, intone the name
of a Buddha.
2)
Niệm Đà La Ni hay niệm chú: To recite a dharani or spell.
Niệm
Vô Thường: Instant after instant, always think about “no permanence.”
Niệm
Xứ: Smrtyupasthana (skt)—Dùng trí để quán sát cảnh—The presence
in the mind of all memories, or the region which is contemplated by memory—Objects
on which memory or the thought should dwell.
**
For more information, please see Tứ Niệm
Xứ.
Niên:
A year.
Niên
Giám: Yearbook.
Niên
Giới: Số năm thụ giới—The number of years since receiving the
commandments.
Niên
Kỵ: Ngày giỗ (kỵ)—Anniversary of a death and the ceremonies associated
with it.
Niên
Lạp: Cuối năm—The end of a year.
Niên
Mãn Thọ Cụ: Nhận cụ túc giới, thí dụ như thọ cụ túc
giới vào tuổi 20—To receive full commandments, i.e. be fully ordained
at the regulation age of 20.
Niên
Thiếu Tịnh Hạnh: Người tịnh hạnh trẻ—A young brahman.
Niên
Tinh: The year-star of an individual.
Niết:
1)
Bùn đen trong đáy ao: Black mud at the bottom of a pool.
2)
Bùn lầy: Muddy.
3)
Nhuộm đen: To blacken.
4)
Uế nhiễm: To defile.
Niết
Bàn: Nirvana (skt)—Nibbana (p)—Bát Nê Hoàn—Bát Niết Bàn—Bát
Niết Bàn Na—Nê Viết—Nê Hoàn—Nê Bạn—Niết Bàn Na.
(I)
Nghĩa của Niết Bàn—The meanings of Nirvana: Nirvana gồm ‘Nir’
có nghĩa là ra khỏi, và ‘vana’ có nghĩa là khát ái. Nirvana
có nghĩa lá thoát khỏi luân hồi sanh tử, chấm dứt khổ
đau, và hoàn toàn tịch diệt, không còn ham muốn hay khổ đau
nữa (Tịch diệt hay diệt độ). Niết Bàn là giai đoạn cuối
cùng cho những ai đã dứt trừ khát ái và chấm dứt khổ
đau. Nói cách khác, Niết Bàn là chấm dứt vô minh và ham muốn
để đạt đến sự bình an và tự do nội tại. Niết Bàn
với chữ “n” thường đối lại với sanh tử. Niết bàn
còn dùng để chỉ trạng thái giải thoát qua toàn giác. Niết
Bàn cũng được dùng theo nghĩa trở về với tánh thanh tịnh
xưa nay của Phật tánh sau khi thân xác tiêu tan, tức là trở
về với sự tự do hoàn toàn của trạng thái vô ngại. Trạng
thái tối hậu là vô trụ Niết Bàn, nghĩa là sự thành tựu
tự do hoàn toàn, không còn bị ràng buộc ở nơi nào nữa.
Niết Bàn là danh từ chung cho cả Tiểu Thừa lẫn Đại Thừa.
Theo Kinh Lăng Già, Đức Phật bảo Mahamati: “Nầy Mahamati,
Niết Bàn nghĩa là thấy suốt vào trú xứ của thực tính
trong ý nghĩa chân thật của nó. Trú xứ của thực tính là
nơi mà một sự vật tự nó trú. Trú trong chính cái chỗ của
mình nghĩa là không xao động, tức là mãi mãi tĩnh lặng.
Nhìn thấy suốt vào trú xứ của thực tính đúng như nó nghĩa
là thông hiểu rằng chỉ có cái được nhìn từ chính tâm
mình, chứ không có thể giới nào bên ngoài như thế cả.”
Sau khi Đức Phật vắng bóng, hầu hết các thảo luận suy
luận siêu hình tập trung quanh đề tài Niết Bàn. Kinh Đại
Bát Niết Bàn, những đoạn văn bằng tiếng Bắc Phạn vừa
được phát kiến mới đây, một ở Trung Á và đoạn khác
ở Cao Dã Sơn cho thấy một thảo luận sống động về các
vấn đề như Phật tánh, Chân như, Pháp giới, Pháp thân, và
sự khác nhau giữa các ý tưởng Tiểu Thừa và Đại Thừa.
Tất cả những chủ điểm đó liên quan đến vấn đề Niết
Bàn, và cho thấy mối bận tâm lớn của suy luận được đặt
trên vấn đề vô cùng quan trọng nầy—Nirvana consists of ‘nir’
meaning exit, and ‘vana’ meaning craving. Nirvana means the extinguishing
or liberating from existence by ending all suffering. So Nirvana is the
total extinction of desires and sufferings, or release (giải thoát).
It is the final stage of those who have put an end to suffering by the
removal of craving from their mind (Tranquil extinction: Tịch diệt—Extinction
or extinguish: Diệt)—Inaction or without effort: Vô vi—No rebirth:
Bất sanh—Calm joy: An lạc—Transmigration to extinction: Diệt
độ). In other word, Nirvana means extinction of ignorance and craving
and awakening to inner Peace and Freedom. Nirvana with a small “n”
stands against samsara or birth and death. Nirvana also refers to the state
of liberation through full enlightenment. Nirvana is also used in the sense
of a return to the original purity of the Buddha-nature after the disolution
of the physical body, that is to the perfect freedom of the unconditioned
state. The supreme goal of Buddhist endeavor—An attainable state in this
life by right aspiration, purity of life, and the elimination of egoism—The
Buddha speaks of Nirvana as “Unborn, unoriginated, uncreated, and unformed,”
contrasting with the born, originated, created and formed phenomenal world.
The ultimate state is the Nirvana of No Abode (Apratisthita-nirvana),
that is to say, the attainment of perfect freedom, not being bound to one
place. Nirvana is used in both Hinayana and Mahayana Buddhist schools.
In the Lankavatara Sutra, the Buddha told Mahamati: “Oh Mahamati, Nirvana
means seeing into the abode of reality in its true significance. The abode
of reality is where a thing stands by itself. To abide in one’s self-station
means not to be astir, i.e., to be eternally quiescent. By seeing into
the abode of reality as it is means to understand that there is only what
is seen of one’s own mind, and no external world as such.” After the
Buddha’s departure, most of the metaphysical discussions and speculations
centered around the subject of Nirvana. The Mahaparinirvana Sutra, the
Sanskrit fragments of which were discovered recently, one in Central Asia
and another in Koyasan, indicates a vivid discussion on the questions as
to what is ‘Buddha-nature,’ ‘Thusness,’ ‘the Realm of Principle,’
‘Dharma-body’ and the distinction between the Hinayana and Mahayana
ideas. All of these topics relate to the problem of Nirvana, and indicate
the great amount of speculationundertaken on this most important question.
(II)
Đặc tánh của Niết Bàn—The characteristics of Nirvana
(A)
Đặc tính tổng quát của Niết Bàn—General characteristics of
Nirvana:
1)
Thường Trụ: Permanent.
2)
Tịch Diệt: Tranquil extinguish.
3)
Bất Lão: No Aging.
4)
Bất Tử: No Death.
5)
Thanh Tịnh: Purity.
6)
Giải Thoát: Release—Liberated from existence.
7)
Vô Vi: Inaction—Without effort—Passiveness.
8)
Bất Sanh: No rebirth.
9)
An lạc: Calm joy.
10)
Diệt Độ: Transmigration to extinction
a)
Diệt Sanh Tử: Cessation of rebirth—Extinction or end of all return
to reincarnation.
b)
Diệt Tham Dục: Extinction of passion.
c)
Chấm dứt hết thảy khổ đau để đi vào an lạc: Extinction
of all misery and entry into bliss.
(B)
Đặc Tính riêng của Niết Bàn—Special characteristics of Nirvana:
1)
Niết Bàn có thể được vui hưởng ngay trong kiếp nầy như
là một trạng thái có thể đạt được: Nirvana may be enjoyed
in the present life as an attainable state.
2)
Theo Kinh Niết Bàn thì Niết Bàn có đầy đủ những bản chất
của cõi siêu việt sau đây—According to the Nirvana Sutra, Nirvana
has all of the followings in the transcendental realm:
a)
Thường (không cón bị chi phối bởi vô thường): Permanence
(permanence versus impermanence).
b)
Lạc: Bliss (Bliss versus suffering).
c)
Ngã: Personality (Supreme self versus personal ego).
d)
Tịnh: Purity (Equanimity versus anxiety).
3)
Niết Bàn có đầy đủ những bản chất sau—Nirvana has all
of the following characteristics—See Niết Bàn Bát Vị.
4)
Theo Bồ Tát Long Thọ trong Triết Học Trung Quán, Niết Bàn
hoặc thực tại tuyệt đối không thể là hữu (vật tồn
tại), bởi vì nếu nó là hữu, nó sẽ bị kềm chế ở nơi
sanh, hoại, diệt, vì không có sự tồn tại nào của kinh nghiệm
có thể tránh khỏi bị hoại diệt. Nếu Ni
