Tổ
Đình Minh Đăng Quang
PHẬT HỌC
TỪ ĐIỂN - BUDDHIST DICTIONARY
VIETNAMESE -
ENGLISH VIỆT - ANH
Thiện
Phúc
Lu
Lu
Mờ: To be on the decline—To eclipse.
Lú:
Dull-brained.
Lũ
Lượt: In crowds.
Luân:
Cakra (skt)—Tra Yết La—Bánh xe—Wheel—Disc—Rotation—To revolve
(v).
**
For more information, please see Tam Luân, Ngũ Luân and Cửu Luân.
Luân
Bảo: Bánh xe báu của Chuyển Luân Thánh Vương, giúp ngài du
hành các nơi để hàng phục chúng sanh. Có bốn loại bằng
vàng, bạc, đồng và sắt—A Cakravatin’s wheel, either gold,
silver, copper or iron, manifesting his rank and power:
1)
Kim Luân Vương: Cakravatin’s Gold Wheel.
2)
Ngân Luân Vương: Cakravatin’s Silver Wheel.
3)
Đồng Luân Vương: Cakravatin’s Copper Wheel.
4)
Thiết Luân Vương: Cakravatin’s Iron Wheel.
Luân
Chuyển:
1)
Xoay vòng: To rotate.
2)
Luân Chuyển trong Ba Cõi Sáu Đường: Samsara (skt)—The turning
of the wheel—Transmigration in the three realms and six ways.
3)
Bánh Xe Luân Hồi: The wheel of transmigration.
4)
Vòng sanh Tử: The round of existence.
Luân
Duyên: See Luân Mãn.
Luân
Đa Lợi Hoa:
1)
Một loại ngọc quí thanh tịnh: A precious pearl that purifies.
2)
Một loại hoa Luân Đa Lợi có mùi thơm: A specially fragrant flower.
Luân
Đóa: Vành tai tròn đầy, một trong những tướng hảo của
Phật—Ears round and full, a mark of a Buddha.
**
For more information, please see Tam Thập Nhị Hảo Tướng
Của Phật.
Luân
Hoàn: To turn around.
Luân
Hồi: Samsara—To revolve—To turn around the wheel of life.
Luân
Hồi Là Niết Bàn, Niết Bàn Là Luân Hồi: Reincarnation.
·
Luân là bánh xe hay cái vòng, hồi là trở lại; luân hồi là
cái vòng quanh quẩn cứ xoay vần: Reincarnation means going around
as the wheel turns around.
·
Thế giới nầy là Ta bà hay Niết bàn là hoàn toàn tùy thuộc
vào trạng thái tâm. Nếu tâm giác ngộ thì thế giới nầy
là Niết bàn. Nếu tâm mê mờ thì lập tức thế giới nầy
biến thành Ta Bà—Whether the world is Samsara or Nirvana depends
entirely on our state of mind. If our mind is enlightened, then this world
is Nirvana; if our mind is unenlightened, then this world is Samsara.
·
Với những ai biết tu thì ta bà là Niết Bàn, và Niết Bàn
là ta bà: For those who strive to cultivate, samsara is Nirvana, Nirvana
is samsara.
Luân
Hồi Sanh Tử: Samsara (p & skt)— The cycle of births and deaths
(birth, deah, and rebirth)—Luân hồi sanh tử trong đó chúng sanh
cứ lập đi lập lại sanh tử tử sanh tùy theo nghiệp lực
của mình—The state of transmigration or samsara, where beings repeat
cycles of birth and death according to the law of karma.
Luân
Lưu: In turn—By turns.
Luân
Lý: Moral.
Luân
Lý Phật: The Buddha moral code
Luân
Mãn: Luân Duyên—Vành xe hay vỏ xe—A felly or tire.
Luân
Phiên: In turn—By turns—Alternate—To take turns (a rotation of duties).
Luân
Phúc: Căm xe—Wheel-spokes.
Luân
Tạng: Luân Tạng được xây giữa tầng tháp lớn với một
cái trụ mở ra tám mặt, treo tất cả các bộ kinh lên đó,
và làm bánh xe xoay vòng xung quanh, mỗi vòng quay là có công
đức như đọc kinh (đây là phát kiến của Phó Đại Sĩ đời
nhà Lương)—Revolving scriptures—A revolving stand with eight faces,
representing the sacred canon—A praying wheel, the revolving of which
brings as much merit to the operator as if he had read the whole
scriptures.
Luân
Tề: Trục hay trung tâm bánh xe—The navel or hub of a wheel.
Luân
Thường: Morals.
Luân
Tọa: Chỗ ngồi của vị Chuyển Luân Thánh Vương hay Phật—The
throne of a Cakravatin or a Buddha.
Luân
Tướng: Vầng lọng trên đỉnh tháp, hoặc dưới chân của
Chuyển Luân Thánh Vương hay Phật (vòng lộng thường có chín
tầng gọi là cửu luân)—The wheel sign, on the top of a pagoda,
or on the feet of a cakravartin or Buddha.
**
For more information, please see Cửu Luân.
Luân
Vi Sơn: Cakravala (skt)—Hai vòng núi đồng tâm tạo nên chu vi
của thế giới—The double concentric circles of mountains forming
the periphery of a world.
Luân
Viên Cụ Túc: Mạn Đồ La như chiếc bánh xe (có đầy đủ
vành, trục, nan hoa, tròn trịa đầy đủ), nói về công đức
viên mãn của chư Phật không một chút khiếm khuyết (tập
trung tất cả công đức chư Phật vào Mạn Đồ La để cho
chúng sanh bước vào Phổ Môn)—A complete Mandala showing
the Buddhas and others, symbolizing their works—A magic circle.
Luân
Vương: Cakravartin (skt).
1)
Tiếng Phạn là Chước Ca La Đại Cức Để Hạt La Xà hay Giá
Ca Việt La—C(h)akravartin (skt).
2)
Vị Chuyển Luân Vương vận chuyển luân bảo đi khắp nơi
không trở ngại để hàng phục bốn phương—A ruler of the
wheels of whose chariot roll everywhere without obstruction.
3)
Vị quốc vương tối thượng cai trị thế giới—An emperor,
a sovereign of the world, a supreme ruler.
4)
Đức Phật với giáo thuyết phổ cập và pháp giới của Ngài—A
Buddha whose truth and realm are universal (Buddha as universal spiritual
king).
5)
Dấu hiệu của Luân Vương là một cái dĩa gồm bốn thứ
theo thứ tự—The symbol is the cakra or disc, which is of four kinds
indicating the rank:
·
Kim Luân Vương: Gold cakra.
·
Ngân Luân Vương: Silver cakra.
·
Đồng Luân Vương: Copper cakra.
·
Thiết Luân Vương: Iron cakra.
**For
more information, please see Luân Bảo.
Luận:
1)
(v)—To comment—To discuss—To discourse upon—To reason over.
2)
(n)—Sastra (skt)—Abhidharma—Upadesa—Discourses—Treatises on dogma—Philosophy—Discussions—Commentaries.
3)
Luận Tạng: See Luận A Tỳ Đạt Ma Câu Xá in Vietnamese-English
Section, and Abhdharma in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Luận
A Tỳ Đạt Ma Câu Xaù: Abhidharmakosa-Bhasya-Sastra—Bộ Luận
“Kho Tàng Pháp Bảo” được Ngài Thế Thân soạn vào thế
kỷ thứ năm sau Tây lịch. Đây là bộ luận quan trọng nhất,
giải thích đầy đủ về tông phái Nhất Thiết Hữu Bộ của
Phật giáo Tiểu Thừa, được Ngài Huyền Trang dịch sang Hoa
ngữ—The sastra of “Treasure Chamber of the Abhidharma” composed
by Vasubandhu in the fifth century AD. This is the most important compilation
of the Sarvastivada (Hinayana) teaching. It was translated into Chinese
by Hsuan-Tsang.
Luận
Án: Dissertation—Thesis.
Luận
Bàn: To discuss—To comment.
Luận
Biện Trung Biên: Madhyantavibhaga Sastra—Bộ Luận được Ngài
Thế Thân soạn về Đức Phật Di Lặc—The sastra was composed
by Vasubandhu on the Coming Buddha, Maitreya.
Luận
Câu Xá: Abhidharma Kosasastra.
Luận
Cứu Cánh Nhất Thừa Bảo tánh Luận: Ratnagotravibhagamahayanottara
sastra—Bộ Luận Do Nặc Na Ma Đề soạn về Như Lai tạng trong
Phật giáo Đại Thừa—The sastra was composed by Ratnamati on the
Tathagatagarbha in Mahayana Buddhism.
Luận
Du Già Sư Địa: Yogacarabhumi Sastra—Bộ Luận được Ngài Di
Lặc thuyết giảng và Ngài Huyền Trang dịch, nói về giáo
lý căn bản của phái Du Già hay Duy Thức—The sastra was expounded
by Maitreya and translated into Chinese by Hsuan-Tsang, about the doctrine
of the Yogacara or Vijnanavada.
Luận
Duy Thức Nhị Thập: Vimsatika Sastra—Bộ Luận được Ngài
Thế Thân soạn về Giáo Lý Duy Thức—The sastra was composed
by Vasubandhu on the General Teaching of Consciousness.
Luận
Duy Thức Tam Thập Tụng: Trimsika Sastra—Bộ Luận được Ngài
Thế Thân soạn về 30 câu kệ của giáo lý Duy Thức—The sastra
was composed by Vasubandhu on the thirty stanzas of the Teaching of Consciousness.
Luận
Đại Thừa Khởi Tín Luận: Mahayana-Sraddhotpada-Sastra, được
Bồ tát Mã Minh soạn về lý thuyết và thực hành tinh yếu
trong trường phái Đại Thừa—The sastra was composed by Asvaghosa,
basic doctrines and practices in Mahayana.
Luận
Đại Thừa tập Bồ tát Học: Siksasamuccaya Sastra—Bộ luận
nói về giáo lý để tu tập Bồ Tát, được Ngài Pháp Xứng
soạn—The sastra was composed by Dharmakirti about the doctrine and
practices for Bodhisattvas.
Luận
Đại Thừa Thành Nghiệp: Karmasiddhiprakarana sastra—Bộ Luận
được Ngài Thế Thân soạn về những hành vi của nhân loại—The
sastra was composed by Vasubandhu on human beings’ deeds.
Luận
Đại Thừa Trang Nghiêm: Mahayana-sutra-lamkara—Bộ Luận được
Ngài Vô Trước soạn về những câu kệ của Ngài Di Lặc—The
sastra was composed by Asanga on Maitreya’s gatha (metrical hymn).
Luận
Đàm: To converse.
Luận
Điểm Phật Pháp: From the view point (point of view) of the Dharma.
Luận
Gia: Sastra-writers—Interpreters—Philosophers.
Luận
Giải: To comment and explain.
Luận
Khởi Tín Đại Thừa: The treatise on the Awakening of Faith.
Luận
Kim Cang Châm: Vajrasuci Sastra—Luận được soạn bởi Ngài Pháp
Xứng, phê phán nghiêm khắc kinh Vệ Đà và địa vị tối
thượng của Phạm Thiên—The sastra was composed by Dharmakirti,
seriously criticized about the Veda sutra and the supreme position of Braham
in Hinduism.
Luận
Nghị: Upadesa (skt)—Luận về bộ kinh thứ 12 trong số 12 bộ
kinh Phật—Dogmatic treatises, the twelve and the last section of the
canon.
Luận
Nhiếp Đại Thừa: Mahayanasamgraha Sastra—Bộ Luận được Ngài
Vô Trước soạn về Phật Giáo Đại Thừa—The sastra was composed
by Asanga on the Mahayana Buddhism.
Luận
Nhơn Minh Nhập Chánh Lý: Nyayapravesa Sastra—Bộ Luận được
Ngài Do Thương Kiết La Chủ soạn, nói về Luận Lý học—The
sastra was composed by Sankarasvamin, written on “Introduction to Logic.”
Luận
Phật Địa Kinh: Buddhabhumisutra-sastra—Bộ Luận chú giải về
Kinh Phật Địa, được Ngài Thân Quang Đẳng soạn và Ngài
Huyền Trang dịch sang Hoa ngữ—The sastra explained the Buddhabhumi
Sutra, composed by Bandhuprabha. It was translated into Chinese by Hsuan-Tsang.
Luận
Sa Môn Bất Kính Vương Giả: Ordained Buddhists do not have to honor
royalty—Thời vua An Đế nhà Tấn, vua xa giá từ Giang Lăng
đến Giang Tây, quan Trấn Nam là Hà Vô Kỵ yêu cầu Đại Sư
Huệ Viễn đích thân xuống núi nghinh tiếp đức vua. Đại
sư lấy cớ đau yếu, khước từ không bái yết. Đến năm
Nguyên Hưng thứ hai, quan Phụ Chánh Hoàn Huyền lại gởi cho
Đại sư Huệ Viễn một văn thơ, trong đó có nhiều lý luận
bắt buộc hàng Sa Môn phải lễ bái quốc vương. Đại sư
soạn văn thư phúc đáp và quyển “Sa Môn Bất Kinh Vương
Giả Luận” gồm 5 thiên được thành hình để hồi âm. Triều
đình xem xong rất lấy làm nể trọng và phải chấp nhận
quan điểm của ngài—During the time of Emperor An Đế, the emperor
traveled from the Giang Lăng region to Jiang-Tsi; the Great General of
the North named Hà-Vô-Kỵ requested the Great Master to descend the
mountain to welcome the Emperor. The Great Master used the excuse he was
ill and weak to decline this request. Then the second year of Nguyên
Hưng reign period, Magistrate Hoàn Huyền once again sent the Greta
Master another document. In it this magistrate gave many reasons why Buddhist
Monks must bow and prostrate to the emperor. In response, the Great Master
wrote a letter and the book with five volumes titled “Ordained Buddhists
Do Not Have To Honor Royalty.” After the imperial court reviewed his
writing, they highly repsected im and had no choice but to honor his views.
**For
more information, please see Huệ Viễn.
Luận
Sớ: Phần giảng giải và phê bình Luận Tạng—Sastras with
commentary.
Luận
Sư: See Luận Gia.
Luận
Tạng: Abhidharma-Pitaka (skt)—A Tỳ Đạt Ma Tạng—Ưu Bà Đề
Xá Tạng (Upadesa)—Luận Tạng là một trong ba tạng kinh điển.
Luận Tạng bao gồm phần giải thích và biện luận kinh điển
hay những lời Phật dạy. Luận Tạng đầu tiên được mọi
người công nhận là của ngài Đại Ca Diếp, một đệ tử
của Phật biên soạn, nhưng mãi về sau nầy mới hoàn thành.
Bộ Luận tạng Hoa Ngữ gồm ba phần—Thesaurus of discussions
or discourses, one of the three divisions of the Tripitaka. It comprises
the philosophical works. The first compilation is accredited to Maha-Kasyapa,
disciple of Buddha, but the work is of a later period. The Chinese version
is in three sections:
1)
Đại Thừa Luận: The Mahayana Philosophy.
2)
Tiểu Thừa Luận: The Hinayana Philosophy.
3)
Tống Nguyên Tục Nhập Tạng Chư Luận (960-1368 sau Tây Lịch):
The Sung and Yuan Addenda (960-1368 AD).
Luận
Thành Duy Thức: Vijnaptimatratasddhi-sastra—Bộ Luận do Ngài Hộ
Pháp Đẳng soạn về Tông phái Du Già và A Lại Da Thức—The
sastra was composed by Dharmapala on the explanation about Yogacara and
Alaya Consciousness.
Luận
Thập trụ Tỳ Bà Sa: Dasabhumika-Vibhasa-Sastra—Bộ Luận bàn
về Thập Địa Phẩm, một chương quan trọng nhất trong Kinh
Hoa Nghiêm, nói về hai giai đoạn đầu của quả vị Bồ Tát,
đã tạo ảnh hưởng rất lớn với sự phát triển của các
trường phái Tịnh Độ Trung Hoa. Cưu Ma La Thập dịch sang Hoa
ngữ—The sastra was composed by Nagarjuna, discussed and explained the
course of the development (ten stages) of a bodhisattva, one of the most
important chapter in Avatamsaka Sutra, was the doctrinal basic of the early
Chinese Pure Land schools. It was translated into Chinese by Kumarajiva.
Luận
Thuyết: Argumentation.
Luận
Tông: Tông phái Tam Luận—The Madhyamaka school of the San-Lun (Sanron)—The
Abhidharma or sastra school.
Luận
Trí Độ: The Perfection of Wisdom Treatise.
Luận
Trung Quán: Madhyamaka Sastra (skt)— The Treatise on the Middle way
or the Guide-Book of the School of the Middle Way—Bộ Trung Luận do
Bồ Tát Long Thọ soạn, nhấn mạnh vào giáo lý Trung Đạo,
giáo lý căn bản của trường phái Trung Quán của Phật
giáo Đại thừa Ấn Độ. Theo Trung Quán, nghĩa chân thật của
Tánh Không là Phi Hữu hay không thực chất—The sastra was composed
by Nagarjuna. It stressed on the teaching of the Middle Way, the basic
teaching of the Madhyamika school of the Indian Mahayana Buddhism. According
to the Madhyamaka Sastra, the true meaning of Emptiness (Sunyata) is non-existence,
or the nonsubstantiveness.
Luận
Vãng Sanh: Rebirth Treatise—Commentary on the Longer Amitabha Sutra—Treatise
on the Pure Land.
Luật:
Vinaya or Uparaksa (skt)—Tiếng Phạn là Ưu Bà La Xoa hay Tỳ Ni,
dịch là “luật” hay “giới luật.” Tên khác của Ba La
Đề Mộc Xoa, tức là những quy luật của cuộc sống trong
tự viện. Đây cũng là một trong ba tạng kinh điển. Người
ta nói Ngài Ưu Ba Ly đã kết tập đầu tiên—Disciplines—Law—Rule—Other
name for Pratimoksa, sila, and upalaksa. The discipline, or monastic rules;
one of the three divisions of the Canon, or Tripitaka, and said to have
been compiled by Upali—See Pratimoksa, and Vinaya in Sanskrit/Pali-Vietnamese
Section.
Luật
Biến Đổi: The law of transformation.
Luật
Hành: Sự thi hành giới luật—The discipline in practice, to act
according to the rules.
Luật
Lệ: Rules and regulations.
Luật
Nghi: Luật pháp và quy tắc cho phép người Phật tử thuần
thành hành động đúng trong mọi hoàn cảnh (pháp điều tiết
thân tâm để ngăn ngừa cái ác gọi là luật, pháp giúp thích
ứng với phép tác chân chính bên ngoài gọi là nghi)—Rules
and ceremonies, an intuitive apprehension of which, both written and unwritten,
enables devotees to practice and act properly under all circumstances.
Luật
Nghi Giới: Phần đầu trong Tam Tụ Tịnh Giới—The first of
the three collections of pure precepts—See Tam Tụ Tịnh Giới (1).
Luật
Nhơn Quả: Karma law—The law of causality—Law of Cause and Effect.
Luật
Nhân Quả Hiển Nhiên Không Thể Nghi Ngờ Hay Nghĩ Bàn: The truth
of the law of Cause and Effect is self-evident, beyond doubt and inconceivable.
Luật
Phái: Trường phái Luật tông—The discipline branch or school—See
Luật Tông.
Luật
Pháp: The laws or methods of the discipline; rules and laws.
Luật
Sám: Phép sám hối mà giới luật đã trình bày—Repentance
and penance according to the rules.
Luật
Sư: Vị thầy giỏi giải thích về giới luật, nghĩa là biết
được sự hành trì của luật, khéo giải thích khiến người
nghe dễ hiểu và hành trì theo—Master and teacher of the rules
of the discipline.
Luật
Tạng: Bộ tạng Luật, một phần trong ba bộ kinh điển—The
Vinaya-pitaka, one of the three divisions of the Canon, or Tripitaka—See
Vinaya in Sanskrit/Pali-Vietnamese Section.
Luật
Thiên Nhiên: Natural Law.
Luật
Thiền: Hai tông phái Luật tông và Thiên tông—The two schools
of Discipline and Intuition.
Luật
Thiện Kiến Tỳ Bà Sa: Samantapasadika-Vinaya—Bộ Luật nói về
những giới luật cho các Tăng sĩ thuộc phái Thượng Tọa
Bộ, được Ngài Tăng Già Bạt Đà La dịch ra Hán tự—The
Vinaya-Pitaka stressed on moral codes for the monks and nuns in the Theravada.
It was translated into Chinese by Samghabhadra.
Luật
Thừa: Cỗ xe giới luật, hay tông phái của giới luật. Giáo
thuyết dạy về tu hành giải thoát bằng cách hành trì giới
luật, hay nương theo tạng luật để tu hành giải thoát—The
Vinaya-vehicle, the teaching which emphasizes the discipline.
Luật
Tông: Vinayisme (skt)—The Vinaya school—Luật Tông là một nhánh
Phật Giáo thoát thai từ phái Hóa Địa Bộ (Mahishasaka) và
trở thành một bộ phận lớn của nhóm Sthavira, được sư
Dharmagupta, người Tích Lan thành lập. Tuy nhiên, có nhiều người
cho rằng người đầu tiên sáng lập ra Luật Tông tại Ấn
Độ chính là ngài Ưu Ba Ly, một trong mười đệ tử lớn
của Đức Phật. Ngài nổi tiếng với tác phẩm Luật Tứ
Phần. Luật tông phát triển nhiều nhất ở miền nam Ấn Độ.
Luật Tông là trường phái mà chủ thuyết dựa vào luật nghi
tu hành của cuộc sống trong tự viện, một trường phái Phật
giáo lớn của Trung Quốc và Nhật, nhấn mạnh đặc biệt
việc tuân thủ nghiêm ngặt các qui tắc được Luật tạng
đề ra. Tại Trung Quốc, Luật tông được ngài Đạo Tuyên
sáng lập vào đời nhà Đường (theo tông nầy thì người
ta chỉ cần tinh chuyên hành trì giới luật là được giải
thoát, vì giữ giới trì luật mà sanh định, nhờ định mà
sanh huệ). Văn bản chính yếu của phái nầy là “Tứ Phần
Luật” —Vinaya school, or Discipline school, or Dhammaguttika literally
means “protector of the teaching;” Buddhist school belonging to the
larger grouping of Sthaviras. Developed out of the Mahishasaka school.
It was founded by the Sinhalese monk Dhammagupta and was prevalent primarily
in Southern India. However, Buddhist scholars believe that the founder
of the school was Upali, one of the ten great disciples of the Buddha.
He is known as the author of the “The Discipline of Four Divisions.”
Vinaya School emphasizes the monastic discipline, a major school
of Buddhism in China and Japan that primarily stresses strict observance
of the rules laid down in the Vinaya-pitaka. The school was founded
in China by T’ao-Hsuan of the T’ang dynasty. The main text of this
school is the Four Parts of “Vinaya-Pitaka.”—See Luật Tứ Phần.
Luật
Tứ Phần: Dharmaguptaka-Vinaya—Bộ Luật Phật giáo, gồm 250
giới Tỳ Kheo và 348 giới Tỳ Kheo Ni. Bộ Luật được các
Ngài Phật Da Xá và Trúc Phật Niệm dịch sang Hán tự—Buddhism
vinaya contains 250rules for monks and 348 for nuns. It was translated
into Chinese by Buddhayasas and Chu-Fo-Nien—See Luật Tông.
Luật
Tướng: Pháp tướng của giới luật—The discipline or its characteristics.
Luật
Tỳ Kheo: Luật dành riêng cho Tỳ Kheo trong tịnh xá, riêng biệt
cho chư Tăng và chư Ni—Monastic disciplinary text included in the
Vinaya and preserved in separate version for monks and nuns—For more
information, please see Pratimoksa in Pali/Sanskrit Section.
Luật
Tỳ Kheo Ni: See Pratimoksa in Pali/Sanskrit Section.
Lúc:
Moment—When.
Lúc
Ấy: At that moment (juncture).
Lúc
Đầu: At the beginning.
Lục:
Sat or Sad (skt)—Sáu—Six.
Lục
Ái Thân: Tanha-kaya (p)—Theo Kinh Phúng Tụng trong Trường Bộ
Kinh, có sáu ái thân—According to the Sangiti Sutta in the Long Discourses
of the Buddha, there are six groups of craving:
1)
Sắc Ái: Craving for sights.
2)
Thanh Ái: Craving for sounds.
3)
Hương Ái: Craving for smella.
4)
Vị Ái: Craving for tastes.
5)
Xúc Ái: Craving for touches.
6)
Pháp Ái: Craving for mind-objects.
Lục
Ba: The six paramitas—See Lục Độ Ba La Mật.
Lục
Ba La Mật: The six paramitas—See Lục Độ Ba La Mật in Vietnamese-English
Section.
Lục
Ban Thần Túc: Còn gọi là Lục Thoại (Thụy) hay sáu điềm
lành xuất hiện khi Đức Phật thuyết Kinh Pháp Hoa, vì do thần
cảnh thông của Phật xuất hiện ra nên gọi là thần túc—The
six supernatural signs—See Lục Thoại.
Lục
Báo: Six retributions—Trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm, quyển Tám,
Đức Phật đã nhắc nhở ngài A Nan về Lục Báo như sau: “Ông
A Nan! Chúng sanh vì lục thức tạo nghiệp, bị chiêu lấy ác
báo theo sáu căn ra.”—In the Surangama Sutra, book Eight, the Buddha
reminded Ananda about the six retributions as follows: “Ananda! Living
beings create karma with their six consciousnesses. The evil retributions
they call down upon themselves come from the six sense-organs.”
1)
Kiến Báo—Retribution of Seeing:
a)
Kiến báo chiêu dẫn các nghiệp. Kiến nghiệp nầy giao kết
thì lúc chết, trước hết thấy lửa đầy mười phương.
Thần thức của người chết nương bay theo khói, sa vào địa
ngục vô gián, phát hiện ra hai tướng—Retribution of seeing,
which beckons one and leads one to evil ends. The karma of seeing intermingles,
so that at the time of death one first sees a raging conflaration which
fills the ten directions. The deceased one’s spiritual consciousness
takes flight, but then falls. Riding on a wisp of smoke, it enters the
intermittent hell. There, it is aware of two appearances:
·
Một là thấy sáng thì có thể thấy khắp nơi các ác vật,
sanh ra sợ hãi vô cùng—One is a perception of brightness in which
can be seen all sorts of evil things, and it gives rise to boundless fear.
·
Hai là thấy tối, lặng lẽ chẳng thấy gì cả, sinh ra sợ
hãi vô cùng—The second one is a perception of darkness in which there
is total stillness and no sight, and it experiences boundless terror.
b)
Như vậy thấy lửa đốt—When the fire that comes from seeing burns:
·
Nơi thính căn, có thể làm những nước sôi trong chảo đồng:
The sense of hearing. It becomes cauldrons of boiling water and molten
copper.
·
Đốt nơi tỷ căn, có thể làm khói đen, hơi lửa: When it burns
the breath, it becomes black smoke and purple fumes.
·
Đốt nơi tri vị căn, có thể làm những viên sắt nóng: When
it burns the sense of taste, it becomes the scorching hot pellets and molten
iron gruel.
·
Đốt nơi xúc căn, có thể làm cái lò tro than nóng: When it
burns the sense of touch, it becomes white-hot ember and glowing coals.
·
Đốt nơi tâm căn, có thể sanh ra đống lửa, tung ra bay cả
không giới: When it burns the mind, it becomes stars of fire that shower
everywhere and whip up and inflame the entire realm of space.
2)
Văn Báo—Retribution of Hearing:
a)
Văn báo chiêu dẫn ác quả. Văn nghiệp nầy giao kết, lúc
chết thấy sóng chìm ngập trời đất, thần thức nương theo
sóng trôi vào ngục vô gián. Phát hiện ra hai tướng—Retribution
of hearing, which beckons one and leads one to evil ends. The karma of
hearing intermingles, and thus at the time of death onr first sees gigantic
waves that dorwn heaven and earth. The deceased one’s spiritual consciousness
falls into the water and rides the current into the unitermittent
hell. There, it is aware of two sensations:
·
Một là nghe rõ, nghe nhiều tiếng ồn làm rối loạn tinh thần:
One is open hearing, in which it hears all sorts of noise and its essential
spirit becomes confused.
·
Hai là không nghe thấy gì, vắng lặng u trầm: The second is closed
hearing, in which there is total stillness and no hearing, and its soul
sinks into oblivion.
b)
Sóng nghe như thế chảy vào cái nghe làm thành sự trách phạt,
gạn hỏi. Chảy vào cái thấy làm thành sấm sét và các khí
độc. Chảy vào hơi thở, làm thành mưa sương, tưới các
trùng độc khắp thân thể. Chảy vào vị làm thành mủ huyết
và những đồ uế tạp. Chảy vào xúc, làm thành súc sinh,
ma quỷ và phân. Chảy vào ý, làm thành sét và mưa đá phá
hoại tâm phách: When the waves from hearing flow into the hearing,
they become scolding and interogation. When they flow into the seeing,
they become thunder and roaring the evil poisonous vapors. When they flow
into the breath, they become rain and fog that is permeated with
poisonous organisms that entirely fill up the body. When they flow
into the sense of taste, they become pus and blood and every kind of filth.
When they flow into the sense of touch, they become animal and ghosts,
and excrement and urine. When they flow into the mind, they become lightning
and hail which ravage the heart and soul.
3)
Khứu Báo—Retribution of Smelling:
a)
Khứu báo chiêu dẫn ác quả, khứu nghiệp nầy giao kết, lúc
chết thấy độc khí đầy dẫy xa gần. Thần thức nương
theo khí vào vô gián địa ngục. Phát hiện ra hai tướng—The
retribution of smelling, which beckons one and leads one to evil ends.
The karma of smelling intermingles, and thus at the time of death one first
sees a poisonous smoke that permeates the atmosphere near and far. The
deceased one’s spiritual consciousness wells up out of the earth and
enters the unintermittent hell. There, it is aware of two sensations:
·
Một là thông khứu, bị các độc khí nhiễu loạn tâm thần:
One is unobstructed smelling, in which it is thouroughly infused
with the evil vapors and its mind becomes distressed.
·
Hai là tắc khứu, khí không thông, bức tức mà té xỉu xuống
đất: The second is obstructed smelling, in which its breath is cut off
and there is no passage, and it lies stifled and suffocating on the ground.
b)
Khi ngửi như thế xông vào hơi thở, làm thành nghẹt và thông.
Xông vào cái thấy làm thành lửa và đuốc. Xông vào cái nghe
làm chìm, đắm, sôi, trào. Xông vào vị, làm thành vị ương
vị thối. Xông vào xúc làm thành nát, rũ, thành núi đại
nhục có trăm nghìn con mắt mà vô số trùng ăn. Xông vào cái
nghĩ làm thành tro nóng, chướng khí và cát bay mà đập nát
thân thể: When the vapor of smelling invades the breath, it becomes
cross examination and bearing witness. When it invades the seeing, it becomes
fire and torches. When it invades the hearing, it becomes sinking and drowning,
oceans, and bubbling cauldrons. When it invades the sense of taste, it
becomes putrid or rancid foods. When it invades the sense of touch, it
becomes ripping apart and beating to a pulp. It also becomes a huge mountain
of flesh which has a hundred thousand eyes and which is sucked and
fed upon by numberless worms. When in invades the mind, it becomes ashes,
pestilent airs, and flying sand and gravel which cut the body to ribbons.
4)
Vi Báo—Retribution of Tasting:
a)
Vị báo chiêu dẫn ác quả. Vị nghiệp nầy giao kết, lúc
chết thấy lưới sắt phát ra lửa dữ, cháy rực khắp thế
giới. Thần thức mắc lưới vào ngục vô gián phát hiện
ra hai tướng—The retribution of tasting, which beckons and leads one
to evil ends. This karma of tasting intermingles, and thus at the time
of death one first sees an iron net ablaze with a raging fire that covers
over the entire world. The deceased one’s spiritual consciousness passes
down through this hanging net, and suspended upside down, it enters the
uninterminttent hell. There, it is aware of two sensations.
·
Một là hít khí vào, kết thành băng, thân bị nứt nẻ—One
is a sucking air which congeals into ice so that it freezes the flesh of
his body.
·
Hai là thở khí ra, bốc lên thành lửa dữ cháy tan cốt tủy—The
second a spitting blast of air which spwes out a raging fire that roasts
his bones and marrow to a pulp.
b)
Thứ vị nếm ấy trải qua cái nếm, làm thành sự thừa lĩnh,
nhẫn chịu. Trải qua cái thấy, làm thành vàng đá nóng đỏ.
Trải qua cái nghe, làm thành gươm đao sắc. Trải qua hơi thở,
làm thành lồng sắt lớn trùm cả quốc độ. Trải qua xúc,
làm thành cung, tên, nỏ. Trải qua ý, làm thành thứ sắc nóng
bay trên hư không rưới xuống: When the tasting of flavors passes
through the sense of taste, it becomes what must be acknowledged and what
must be endured. When it passes through the seeing, it becomes burning
metal and stones. When it passes through the hearing, it becomes sharp
weapons and knives. When it passes through the sense of smell, it becomes
a vast iron cage that encloses the entire land. When it passes through
the sense of touch, it becomes bows and arrows, crossbows, and darts. When
it passes through the mind, it becomes flying pieces of molten iron
that rain down from out of space.
5)
Xúc Báo—Retribution of Touching:
a)
Xúc báo chiêu dẫn ác quả. Xúc nghiệp nầy giao kết, lúc
chết thấy núi lớn bốn phía họp lại, không có đường
đi ra. Thần thức thấy thành lớn bằng sắt, các rắn lửa,
chó lửa, cọp, gấu, sư tử, những lính đầu trâu, quỷ la
sát đầu ngựa cầm thương đao, lùa người vào thành đến
ngục vô gián. Phát hiện ra hai tướng—The retribution of touching
which beckons and leads one to evil ends. The karma of touching intermingles,
and thus at the time of death one first sees huge mountains closing
in on one from four sides, leaving no path of escape. The deceased one’s
spiritual consciousness then sees a vast iron city. Fiery snakes and fiery
dogs, wolves, lions, ox-headed jail keepers, and horse-headed rakshasas
brandishing spears and lances drive it into the iron city toward the unintermittent
hell. There, it is aware of two sensations.
·
Một là xúc hợp lại, núi giáp lại ép thân thể, xương thịt
tuôn máu: One is touch that involves coming together, in which mountains
come together to squeeze its body until its flesh, bones, and blood are
totally dispersed.
·
Hai là xúc ly, gươm đao đâm chém vào người, tim gan tan nát:
The second is thouch that involves separation, in which knives and swords
attack the body, ripping the heart and liver to shreds.
b)
Thứ xúc ấy trải qua cái xúc, làm thành đường, quán, sảnh,
án. Trải qua cái thấy làm thành thiêu đốt. Trải qua cái
nghe làm thành đập, đánh, đâm, bắn. Trải qua hơi thở làm
thành túi, đẫy, tra khảo, trói buộc. Trải qua cái nếm làm
thành kiềm, kẹp, chém, chặt. Trải qua cái ý, làm thành sa
xuống, bay lên, nấu, nướng: When this touching passes through the
sensation of touch, it becomes striking, binding, stabbing, and piercing.
When it passes through the seeing, it becomes burning and scorching. When
it passes through the hearing, it becomes questioning, investigating, court
examinations, and interrogation. When it passes through the sense of smell,
it becomes enclosurs, bags, beating, and binding up. When it passes through
the sense of taste, it becomes plowing, pinching, chopping, and severing.
When it passes through the mind, it becomes falling, flying, frying, and
broiling.
6)
Tư Báo—Retribution of Thinking:
a)
Tư báo chiêu dẫn ác quả. Tư nghiệp nầy giao kết, lúc chết
thấy gió dữ thổi hư nát quốc độ. Thần thức bị thổi
bay lên hư không, theo gió rơi vào ngục vô gián. Phát hiện
ra hai tướng—The retribution of thinking, which beckons and leads
one to evil ends. The karma of thinking intermingles, and thus at
the time of death one first sees a foul wind which devastates the land.
The deceased one’s spiritual consciousness is blown up into space, and
then, spiraling downward, it rides that wind straight into the unintermittent
hell. There, it is aware of two sensations.
·
Một là không biết, mê muội vô cùng, chạy mãi không thôi:
One is extreme confusion, which causes it to be frantic and to race about
ceaselessly.
·
Hai là không mê, biết cái khổ bị nấu, bị thiêu, đau đớn
vô cùng: The second is not confusion, but rather an acute awareness which
causes it to suffer from endless roasting and burning, the extreme pain
of which is difficult to bear.
b)
Cái nghĩ bậy đó kết cái nghĩ, làm thành phương hướng,
xứ sở. Kết cái thấy, làm thành nghiệp cảnh và đối chứng.
Kết cái nghe, làm thành hòn đá lớn chụm lại, làm băng,
làm sương, đất. Kết hơi thở, làm thành xe lửa lớn. Kết
cái nếm, làm thành tiếng la, hét, khóc, than. Kết cái xúc,
làm thành thân lớn, thân nhỏ, và trong một ngày vạn lần
chết đi sống lại, cúi xuống, ngước lên: When this deviant
thought combines with thinking, it becomes locations and places. When it
combines with seeing, it becomes inspection and testimonies. When it combines
with hearing, it becomes huge crushing rocks, ice, and frost, dirt and
fog. When it combines with smelling, it becomes a great fiery car,
a fiery boat, and a fiery jail. When it combines with tasting, it becomes
loud calling, wailing, and regretful crying. When it combines with touch,
it becomes sensations large and small, where ten thousand births
and ten thousand deaths are endured every day, and of lying with one’s
face to the ground.
Lục
Bát Hoằng Thệ: The forty-eight great or surpassing vows of Amitabha—See
Tứ Thập Bát Nguyện.
Lục
Bất Cung Kinh Pháp: Six kinds of disrespect—See Sáu Không Cung Kính
Pháp.
Lục
Bộ Đại Thừa Kinh: Sáu bộ kinh mà Đại Sư Từ Ân đã chọn
cho Pháp Tướng tông—The six works chosen by master Tz’u-En as
authoritative in the Dharmalaksana school.
1)
Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh: The Flower Adornment Sutra.
2)
Giải Thâm Mật Kinh:
3)
Như Lai Xuất Hiện Công Đức Trang Nghiêm Kinh:
4)
A Tỳ Đạt Ma Kinh: Abhidharma Sutra.
5)
Lăng Già Kinh: Lankavatara Sutra.
6)
Đại Thừa Mật Nghiêm Kinh: Kinh Hậu Nghiêm.
Lục
Cảnh: Sáu cảnh đối lại với lục căn nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt,
thân, ý là cảnh trí, âm thanh, vị, xúc, ý tưởng cũng như
thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác, xúc giác và tâm
phân biệt—The six objects—The six objective fields of the six senses
of sight, sound, smell, taste, touch and idea or thought; rupa, form and
colour, is the field of vision; sound of hearing, scent of smelling, the
five flavours of tasting, physical feeling of touch, and mental presentation
of discernment.
Lục
Căn:
(A)
Nghĩa của Lục Căn—The meanings of the six senses—Sáu căn—The
six organs (faculties)—The six roots of sensations—The six indriyas:
1)
Mắt: Eye.
2)
Tai: Ear.
3)
Mũi: Nose.
4)
Lưỡi: Tongue.
5)
Thân: Body.
6)
Ý: Mind.
**
For more information, please see Lục Cảnh—Lục Nhập—Lục Tình—Lục
Trần—Lục Xứ.
(B)
Lục Căn là những đối tượng của Thiền Tập—The six senses
are objects of meditation practices—Theo Tỳ Kheo Piyananda trong Những
Hạt Ngọc Trí Tuệ Phật Giáo, bạn phải luôn tỉnh thức
về những cơ quan của giác quan như mắt, tai, mũi, lưỡi,
thân và sự tiếp xúc của chúng với thế giới bên ngoài.
Bạn phải tỉnh thức về những cảm nghĩ phát sinh do kết
quả của những sự tiếp xúc ấy—According to Bikkhu Piyananda
in The Gems Of Buddhism Wisdom, you must always be aware of the sense organs
such as eye, ear, nose, tongue and body and the contact they are having
with the outside world. You must be aware of the feelings that are arising
as a result of this contact.
·
Mắt đang tiếp xúc với sắc: Eye is now in contact with forms (rupa).
·
Tai đang tiếp xúc với thanh: Ear is now in contact with sound.
·
Mũi đang tiếp xúc với mùi: Nose is now in conatct with smell.
·
Lưỡi đang tiếp xúc với vị: Tongue is now in contact with taste.
·
Thân đang tiếp xúc với sự xúc chạm: Body is now in contact
with touching.
·
Ý đang tiếp xúc với những vạn pháp: Mind is now in contact
with all things (dharma).
Lục
Căn Công Đức: Công năng thành tựu của lục căn—The powers
of the six senses (the achievement by purification of their interchange
of function).
Lục
Căn Ngũ Dụng: Dùng một căn thay thế cho căn khác, hoặc là
chỉ dùng một căn để thay thế cho tất cả các căn khác,
đây là Phật lực—Substitution of one of the organ for another,
or the use of one organ to do the work of all the others, which is a Buddha’s
power.
Lục
Căn Nhân: Theo A Tỳ Đàm của tông Câu Xá, có sáu căn nhân
trong thuyết nhân quả—According to the Abhidharma of the Kosa School,
there are six chief causes in the Theory of Causal Relation.
1)
Năng Tác Nhân: Karana-hetu (skt)—Năng tác nhân là yếu tố dẫn
đạo trong sự phát sinh một hậu quả—The active cause as the
leading factor in the production of an effect.
2)
Câu Hữu Nhân: Sahabhu-hetu (skt)—Câu hữu nhân là loại nhân
mà trên hai yếu tố luôn luôn cùng hành sự với nhau—The
co-existent cause, more than two factors always working together.
3)
Đồng Loại Nhân: Sabhaga-hetu (skt)—Là loại nhân trợ giúp
những nhân khác cùng loại với nó—The similar-species cause,
a cause helping other causes of its kind.
4)
Tương Ưng Nhân: Saprayukta-hetu (skt)—Là loại nhân xuất hiện
bất cứ lúc nào, từ bất cứ động lực nào, đối với
bất cứ sự kiện nào, trong bất cứ cơ hội nào, và trong
bất cứ trường hợp nào—The concomitant cause, appearing at any
time, from any motive, with regard to any fact, on any occasion and in
any environment.
5)
Biến Hành Nhân: Sarvatgrata-hetu (skt)—Là nhân luôn luôn liên
hệ với những tà kiến, hoài nghi hay vô minh, tạo ra tất
cả những sai lầm của con người—The universally prevalent cause,
a cause always connected with wrong views, doubts or ignorance which produces
all the errors of men.
6)
Dị Thục Nhân: Vipaka-hetu (skt)—Là nhân tạo ra kết quả của
nó trong một đời sống khác, như khi những thưởng phạt
nhận lãnh được trong trong đời kế tiếp sau khi chết—The
cause ripening in a different life, a cause which produces its effect in
a different life, as when retributions are obtained in the life after death.
Lục
Căn Nhân Tứ Trợ Duyên: Bảy mươi lăm pháp trong A Tỳ Đàm
của Câu Xá Tông, dù phân ly, đều liên kết nhau trong thế
giới hiện thực. Hiện tượng nầy được cắt nghĩa bằng
lý thuyết tương quan nhân quả hay thuyết về mười nhân,
trong đó có sáu căn nhân và bốn trợ duyên—The seventy-five
elements mentioned in the Abhidharma of the Kosa School, though separate
from one another, are found linked together in the actual world. This phenomenon
is explained by the theory of causal relation or combination, sometimes
called the Doctrine of the Ten Causes, in which six Chief Causes (hetu)
and four Sub-causes (pratyaya) are assumed.
(A)
Lục Căn Nhân—The Six Chief Causes—See Lục Căn Nhân.
(B)
Tứ Trợ Duyên: The Four Sub-causes—See Tứ Trợ Duyên.
Lục
Căn Ô Nhiễm: Six impure faculties—See Lục Căn Thanh Tịnh.
Lục
Căn Sám Hối: Sám hối tội lỗi của lục căn—A penitential
service over the sins of the six senses.
Lục
Căn Thanh Tịnh: Sáu căn thanh tịnh nghĩa là tiêu trừ tội
cấu từ vô thủy để phát triển sức mạnh vô hạn (như
trường hợp Đức Phật). Sự phát triển tròn đầy nầy làm
cho mắt có thể thấy đươc vạn vật trong Tam thiên Đại
thiên thế giới, từ cảnh trời cao nhất xuống cõi địa
ngục thấp nhứt, thấy tất cả chúng sanh trong đó từ quá
khứ, hiện tại, vị lai, cũng như nghiệp lực của từng cá
nhân—Six pure faculties—The six organs and their purification in order
to develop their unlimited power and interchange (in the case of Buddha).
This full development enables the eye to see everything in a great chiliocosm
from its highest heaven down to its lowest hells and all the beings past,
present, and future with all the karma of each.
Lục
Căn Thanh Tịnh Vị: Trạng thái lục căn thanh tịnh mà tông
Thiên Thai đã định nghĩa trong Thập Tín Vị của Biệt
Giáo hay Tương Tự Tức của Viên Giáo—The state of the organs
thus purified is defined by T’ien-T’ai as the semblance stage in the
Perfect teaching.
Lục
Cấu: Theo Câu Xá Luận có sáu điều làm ô uế tịnh tâm—According
to the Kosa Sastra, there are six things that defile the pure mind:
1)
Não (phiền muộn): Vexation.
2)
Siểm (nịnh nọt): Flattery.
3)
Kiêu (khi lờn người khác): Arrogance.
4)
Cuồng (Dối gạt người khác): Exaggeration.
5)
Hận: Hatred.
6)
Hại (làm hại người khác): Malice.
Lục
Cấu Pháp: See Lục Cấu.
Lục
Chấn: See Lục Chủng Chấn Động.
Lục
Chúng: The six kinds of bhiksus—See Lục Quần Tỳ Kheo.
Lục
Chúng Sanh:
(A)
Lục chúng sanh được ví với sáu con vật—The six creatures
are compared with the six animals:
1)
Chó: A dog.
2)
Chim: A bird.
3)
Rắn: A snake.
4)
Linh Cẩu: A hyena.
5)
Cá Sấu: A crocodile (sisumara).
6)
Khỉ: A monkey.
(B)
Lục chúng sanh hay lục căn, chúng giống như những con thú
hoang bị nhốt và lúc nào cũng muốn thoát ra. Chỉ khi nào
chúng được thuần hóa thì chúng mới được hạnh phúc. Cũng
như thế chỉ khi nào sáu căn được thuần lương bởi chân
lý Phật, thì chừng đó con người mới thật sự có hạnh
phúc—The six senses or six organs of sense. They are likened to six
wild creatures in confinement and always struggling to escape. Only when
they are domesticated will they be happy. So is it with the six senses
and the taming power of Buddha-truth.
Lục
Chủng Ấn: The six seals or proofs—B La Mật.
Lục
Chủng Câu Sinh Hoặc: Sáu loại mê hoặc thông thường với
chúng sanh—The six deceivers common to all the living:
1)
Tham: Greed.
2)
Sân: Anger.
3)
Vô Minh: Si—Ignorance.
4)
Hôn trầm: Torpor.
5)
Nghi hoặc: Doubt.
6)
Bất Chánh Kiến: Tà kiến—Incorrect views.
Lục
Chủng Chánh Hành: Sáu loại thực hành chánh đáng—The six
kinds of proper practice.
1)
Từ 1 đến 5 cũng giống như trong Ngũ Chánh Hạnh: From 1 to
5 are the same as in the five proper kinds of practice—See Ngũ Chánh
Hạnh.
6)
Cúng Dường: Making offerings.
Lục
Chủng Chấn: See Lục Chủng Chấn Động.
Lục
Chủng Chấn Động: Ba loại sáu thứ chấn động—The six earthquakes
or earth-shakings of which there are three categories:
(I)
Sáu thời chấn động theo Kinh Trường A Hàm—Earthquakes in
the six periods of a day, according to the Long Agama Sutra:
1)
Lúc Phật nhập thai: At the Buddha’s conception.
2)
Lúc Phật xuất thai: At the Buddha’s birth.
3)
Lúc Phật thành đạo: At the Buddha’s enlightenment.
4)
Lúc Phật chuyển Pháp Luân: At the Buddha’s first preaching.
5)
Lúc thiên ma khuyến thỉnh Ngài sống: When Mara besought him to
live.
6)
Lúc Phật nhập Niết Bàn: At the Buddha’s Nirvana.
(II)
Sáu phương chấn động theo Kinh Đại Bát Nhã. Khi Thế Tôn
nhập sư tử du hý tam muội, thì sáu loại chấn động nổi
lên—Earthquakes in six directions, according to the Maha-Prajna Sutra.
The six different kinds of shaking of the chiliocosm, or universe, when
the Buddha entered into the samadhi of joyful wandering:
1)
Đông vọt lên thì Tây chìm xuống: East rose and West sank.
2)
Tây vọt lên thì Đông chìm xuống: West rose and east sank.
3)
Nam vọt lên thì Bắc chìm xuống: South rose and North sank.
4)
Bắc vọt lên thì Nam chìm xuống: North rose and South sank.
5)
Bốn bên vọt lên thì chính giữa chìm xuống: Surroundings (borders)
rose the centre (middle) sank.
6)
Chính giữa vọt lên thì bốn bên chìm xuống: Centre (middle)
rose and surroundings (borders) sank.
(III)
(A)
Sáu tướng chấn động, theo Kinh Hoa Nghiêm—Six laksanas or marks
of earthquake, according to the Avatamsaka Sutra:
1)
Động: Shaking.
2)
Khởi: Rising.
3)
Dũng: Waving.
4)
Chấn: Reverberating.
5)
Giác: Khuấy động—Arousing.
6)
Hống: Roaring.
(B)
Sáu tướng chấn động, theo Kinh Bát Nhã—Six laksanas or marks
of earthquake, according to the Maha-Prajna Sutra:
1)
Động: Shaking.
2)
Khởi: Rising.
3)
Chấn: Reverberating.
4)
Kích: Khua đập—Beating.
5)
Hống: Roaring.
6)
Nứt ra: Cracking.
Lục
Chủng Khảo: Six types of testing condition—Khảo là những ảnh
hưởng diễn biến của nghiệp thiện ác, nhưng chúng có sức
thầm lôi cuốn hành giả làm cho bê trễ sự tu trì. Khi mới
tu ai cũng có lòng hảo tâm, nhưng lần lượt bị những duyên
nghiệp bên ngoài, nên một trăm người đã rớt hết chín
mươi chín. Cổ đức nói: “Tu hành nhứt niên Phật tại tiền,
nhị niên Phật tại Tây Thiên, tam niên vấn Phật yếu tiền.”
Nghĩa là ‘sự tu hành năm đầu Phật như ở trước mặt,
năm thứ hai Phật đã về tây, sang năm thứ ba ai muốn hỏi
đến Phật hay bảo niệm Phật, phải trả tiền mới chịu
nói tới, hoặc niệm qua ít câu.’ Theo Hòa Thượng Thích Thiền
Tâm trong Niệm Phật Thập Yếu, có sáu loại khảo—Testing
conditions are the fluctuating effects of good and bad karma, which have
the power to influence the practitioner and retard his cultivation. When
first taking up cultivation, every practitioner has a seed of good intentions.
However, as they encounter karmic conditions, one after another, both internal
and external, ninety-nine cultivators out of a hundred will fail. The ancients
had a saying: “In the first year of cultivation, Amitabha Buddha is right
before eyes; the second year, He has already returned to the West; by the
time the third year rolls around, if someone inquires about Him or requests
recitation, payment is required before a few words are spoken or a few
versess recited.” According to Most Venerable Thích Thiền Tâm in
The Pure Land Buddhism in Theory and Practice, there are six types of testing
conditions:
1)
Nội Khảo: Internal Testing Conditions—Có người trong lúc tu
tập, bỗng khởi lên những tâm niệm tham lam, giận hờn, dục
nhiễm, ganh ghét, khinh mạn, ngi ngờ, hoặc si mê dễ hôn trầm
buồn ngủ. Những tâm niệm ấy đôi khi phát hiện rất mãnh
liệt, gặp duyên sự nhỏ cũng dễ cau có bực mình. Nhiều
lúc trong giấc mơ, lại thấy các tướng thiện ác biến chuyển.
Trong đây những tình tiết chi ly không thể tả hết được.
Gặp cảnh nầy hành giả phải ý thức đó là công năng tu
hành nên nghiệp tướng phát hiện. Ngay lúc ấy nên giác ngộ
các nghiệp tướng đều như huyễn, nêu cao chánh niệm, thì
tự nhiên các tướng ấy sẽ lần lượt tiêu tan. Nếu không
nhận thức rõ ràng, tất sẽ bị nó xoay chuyển làm cho thối
đọa. Tiên đức bảo: “Chẳng sợ nghiệp khởi sớm, chỉ
e giác ngộ chậm” chính là điểm nầy. Có người đang lúc
dụng công, bỗng phát sanh tán loạn mỏi nhọc khó cưỡng
nổi. Ngay khi ấy nên đứng lên lễ Phật rồi đi kinh hành,
hoặc tạm xả lui ra ngoài đọc một vài trang sách, sửa năm
ba cành hoa, chờ cho thanh tịnh sẽ trở vào niệm Phật lại.
Nếu không ý thức, cứ cưỡng ép cầu cho mau nhứt tâm, thì
càng cố gắng lại càng loạn. Đây là sự uyển chuyển trong
lúc dụng công, ví như thế giặc quá mạnh tợ nước tràn,
người chủ soáy phải tùy cơ, nên cố thủ chớ không nên
ra đánh. Có vị tu hành khi niệm Phật, bỗng thấy cô tịch
như bản đàn độc điệu dễ sanh buồn chán, thì không ngại
gì phụ thêm trì chú, quán tưởng, hoặc tụng kinh—During
cultivation, some people suddenly develop thoughts of greed, anger, lust,
jealousy, scorn or doubt. They may also suffer delusion, leading to drowsiness
and sleep. These thoughts sometimes arise with great intensity, making
the practitioner feel annoyed and upset over, at times, trivial matters.
Sometimes auspicious and evil events alternate in his dreams. The specific
details of these events are too numerous to be described. Faced with these
occurences, the practitioner should realize that these karmic marks have
appeared as a consequence of his cultivation. He should immediately understand
that all karmic occurences and marks are illusory and dream-like; he should
foster right thought and they will disappear one after another. Otherwise,
he will certainly be swayed, lose his concentration and retrogress. The
ancients used to say in this respect: “Do not fear an early manifestation
of evil karma, fear only a late Awakening.” Sometimes the practitioner,
in the midst of intense cultvation, suddently becomes confused and weary,
which is a state difficult to fight off. At that very moment, he should
arise and bow to the Buddhas or circumambulate the altar. Or else, he may
take a temporary break, read a few pages of a book or rearrange some flowers,
waiting for his mind to calm down before returning to the altar to resume
recitation. Otherwise, the more he tries to focus his mind, the more scattered
it becomes. This is a case of flexibility in cultivation. It is similar
to the situation of a commander-in-chief facing an invading army as powerful
as a river overflowing its banks. In such a situation, the general should
stay on the defensive, consolidating his position, rather than charging
into battle. Some practitioners suddenly feel solitary an
