Tổ
Đình Minh Đăng Quang
PHẬT HỌC
TỪ ĐIỂN - BUDDHIST DICTIONARY
ENGLISH - VIETNAMESE
ANH VIỆT
Thiện
Phúc
R
Rabit’s
horns: See Thố Giác.
Racism
(n): Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc.
Racist
(n): Người theo chủ nghĩa phân biệt chủng tộc.
Rack
something: Decay or ruin something—Hủy hoại điều gì.
Radiance
(n): Light—Ánh sáng chói.
Radiant
(a): Sán lạn—Bright—Shining.
Radiate
(v): Gửi đi muôn hướng.
Radical
(a): Cấp tiến—Căn bản—Cực đoan—Quá khích—Fundamental.
Radical
Ignorance: See Căn Bản Vô Minh.
Radicalism
(n): Chủ nghĩa cấp tiến.
Raft
(n): Kaula (skt)—A ferryboat—Chiếc bè—In Mahayana Buddhism, the
teaching is likened a raft; when the goal, the other shore, is reached,
then the raft is left behind. The form of teaching is not final dogma but
an expedient method. According to the Discourse on the Water Snake’s
Parable, the Buddha taught: “My teaching is like a raft for crossing
over, not for carrying.”—Trong Phật giáo Đại Thừa, giáo pháp
giống như chiếc bè; khi cứu cánh bỉ ngạn đã đến, thì
bè cũng phải bỏ lại sau lưng. Giáo pháp không phải là cứu
cánh mà chỉ là phương tiện thôi. Theo Kinh Ẩn dụ Con Rắn,
Đức Phật dạy: “Giáo pháp của ta như chiếc bè để vượt
qua chứ không phải để nắm giữ.”—For more information, please
see Bè.
Rags:
Rách rưới.
Rage:
Sân hận.
Rahula:
La Hầu La—Con trai duy nhứt của Thái tử Tất Đạt Đa, cũng
là một trong mười đệ tử lớn của Phật, được tôn kính
do công phu mật hạnh của Ngài—The only son of Prince Siddhattha,
one of the Buddha’s ten major disciples, respected as the foremost in
inconspicuous practice (mật hạnh).
**
For more information, please see La Hầu
La in Vietnamese-English Section, and
Rahula in Sanskrit/Pali-Vietnamese
Section.
Rainbow
hued: Sắc cầu vồng
Rains
Retreat: Vassa (skt)—Monsoon-Season Retreat—Summer retreat—An cư
kiết hạ—The period of three months in the Monsoon season, during
which monks and nuns are expected to reside in one place and devote themselves
to their practice. The end of the Rains Retreat coincides with the Ullambana
Festival. It is an auspicious day for monks and nuns, as on that day those
who attended the Rains Retreat become one year older in the Order—Trong
ba tháng mùa mưa, chư Tăng Ni an cư tu tập. Cuối mùa an cư
lại trùng với mùa Vu Lan. Đây là ngày kiết tường cho chư
Tăng Ni, vào ngày đó chư Tăng Ni sẽ được tăng lên một
tuổi hạ.
Raise
(v): Nâng cao.
Rajagaha
(skt): Thành Vương Xá—Capital of ancient kingdom of Magadha which
is now Rajgir in the state of Bihar in northeast India.
Raksasi
(skt): Ái La sát—Female demon.
Rakshas
(skt): A terrifying ghost or demon with black body, red hair, and green
eyes. Rakshas are reputed to be devoured of humans—La sát.
Range
(v): Roam (wander) about—Lang thang đây đó.
Rapt
(a): Attentive—Chuyên tâm—Nhập định.
Rapture
(skt): Sự sung sướng (thiền định)—Meditation.
Rare
(a): Hiếm.
Rarely:
Năm khi mười họa.
Rational
(a): Có lý trí—Rất hữu lý—Có suy lý—Có biện biệt—Reasonable.
Rational
outlook: Quan điểm thuần lý.
Rational
system of thoughts: Hệ thống tư tưởng hợp lý.
Rationale:
Cơ sở lý luận—Lý do cơ bản—Nguyên lý—Lý luận.
Rationalism
(n): Chủ nghĩa duy lý.
Rationalist
(n): Nhà duy lý luận.
Rationality
(n): Sự hợp lý—Tính hợp lý.
Rationalization
(n): Sự hợp lý hóa.
Ratnakuta
Sutra (skt): One of the oldest sutras of Mahayana. In the Ratnakuta, the
thought of the Middle Way is developed. It also contains sutras on transcendental
wisdom (Prajna Paramita Sutra and Longer Amitabha Sutra)—Bộ kinh tối
cổ của Phật Giáo Đại Thừa—See Kinh Đại Bửu Tích.
Rattling
staff: See Thanh Trượng.
Reach
the bliss of nirvana: Đạt được an vui nơi niết bàn.
Reach
Buddhahood: Become a Buddha—Attain Enlightenment—Đắc quả giác
ngộ—Đắc quả vị Phật.
Reach
one’s height: Reach one’s summit—Đạt tới đỉnh.
Ready-made:
Làm sẳn—Man is not ready-made.
Ready-made
answers: Những câu trả lời có sẳn.
Real
(a): Thật sự—Chân thực—Chân chánh—Thực tại—Hiện
thực—See Như Thực.
Real
Buddha: See Chân Phật.
Real
Buddha son: See Chân Phật Tử.
Real
evidence: Chân chứng
Real
Mahayana: See Thực Đại Thừa Giáo.
Real
mind: See Chân Tâm.
Real
nature: See Thực Tính.
Real
presence of the Buddha: Sự hiện diện thực của Đức Phật.
Real
religious way of living: Lối sống đạo thật sự.
Real
(serious) repentance: See Chân Sám Hối in Vietnamese-English Section.
Real
self: Thực ngã.
Real
state: Tattva (skt)—Trạng thái thực.
Real
state of the case: Trạng thái có thực của trường hợp.
Real
talent: Chân tài.
Real
and unreal: Chân ngụy.
Realism
(n): Hiện thực luận—See Duy Cảnh Vô Thức.
Realistic
school: See Hữu Giáo.
Reality
(n): Dharma Body—Dharma Realm—Suchness—Sự thật—Chân tướng—Thực
tại có thực—See Chân Như, Thực Tại and Thực Tướng.
Reality
as cause: Chân nhân.
Reality
of life: Thực tại của cuộc sống—According to Zen Master Dogen,
our attitude should be one diligent practice in every situation that we
encounter. If we fall into hell, we just go through hell; this is the most
important attitude to have in daily life. When we encounter unhappiness,
we work through it with sincerity. Just sit in the reality of life, seeing
heaven and hell, misery and joy, life and death all with the same eye—Theo
Thiền sư Đạo Nguyên (Nhật), chúng ta phải có thái độ tu
tập tinh chuyên trong mọi hoàn cảnh mà ta gặp. Nếu ta rơi
vào địa ngục, ta cứ đi qua địa ngục; đây là thái độ
quan trọng cần phải có trong cuộc sống hằng ngày. Khi ta
gặp bất hạnh ta cứ vượt qua nó một cách thành thực. Cứ
ngồi trong thực tại của cuộc sống, nhìn thiên đàng địa
ngục, khổ vui, sống chết với con mắt giống nhau.
Reality
of the means: See Trung Đạo Thực Tướng.
Reality
is nullity: See Thực Tướng Vô Tướng.
Reality
of all things: Sự hiện hữu của mọi vật.
Realize
(v): Sacchikaroti (p)—Sakshatkaroti (skt)—Nhận thức—Tác chứng—Tâm
chứng—Nhận ra rõ ràng như thực—See Chứng.
Realize
something: Understand something thoroughly—Hiểu rõ việc gì.
Realize
the supreme goal of the holy life: Chứng đắc vô thượng cứu cánh
của đời sống phạm hạnh.
Realization
(n): Full understanding—Chứng pháp hay nhận thức thấu đáo
về Pháp—The realization of experiential proof of the dharma in bodhi
or nirvana—See Chứng.
Realization
and doctrinal teaching: Se Tự Chứng Và Giáo Pháp.
Realization
of liberation: See Giải Thoát.
Realization
of the true nature of life: Nhận chân cuộc đời—Upon realizing
that life is an ocean of sufferings and ephemeral, one would courageously
make up his mind to reach out to enlightenment and the liberation from
the cycle of births and deaths. One must always realize that there is an
immeasurable suffering which is one of the central notion of the Buddha’s
teachings: “No matter how rich you are, when passing away you will leave
all empty handed and not to know where we are going.”—Nhận chân
được đời là một bể khổ vô tận, là giả tạm, nên dõng
mãnh phát tâm cầu đạo giác ngộ, thoát khỏi luân hồi sanh
tử. Nhận chân được lời Phật dạy rằng dù giàu có của
cải chất đầy cả Tam thiên đại thiên thế giới, khi nhắm
mắt cũng ra đi với hai bàn tay trắng. Lại không biết mình
đi về đâu mới là điều đáng sầu khổ.
Realization
of Nirvana: Nibbana-sacchikiriya (p)—Chứng ngộ Niết bàn.
Realization
of the way: See Chứng Đạo.
Realizing
the Path: See Chứng Đạo.
Realizing
the Paths and Fruitions: Maggaphala-sacchikaranam (p)—Chứng đạo
quả.
Realm
(n): Dhatu (skt)—Cảnh giới—Spheres—Elements—See Cảnh Giới
and Thập Bát Giới.
Realm
of all the living: Chúng sanh giới.
Realm
of animals: Cảnh giới súc sanh—See Súc Sanh.
Realm
of asuras (titans): Cảnh giới A-Tu-La.
Realm
beyond form: Vô sắc giới—Formless realm.
Realm
of bodhisattvas: Bồ Tát thừa.
Realm
of the Buddhas: Phật thừa—Cõi Phật.
Realm
of demi-gods: A-tu-la.
Realm
of desire: Ái giới.
Realm
of desire or love: Dục giới—Ái giới.
Realm
of devas: See Thiên Đạo.
Realm
of Deva Yama: Se Diệm Ma Thiên.
Realm
of feeling: See Tính Hữu and Hữu Tình Chúng.
Realm
of fire: See Hỏa Giới.
Realm
of form: Rupadhatu—Sắc giới—Material forms—See Cõi Trời Sắc
Giới.
Realm
of formlessness: See Vô Sắc Giới.
Realm
of the gods: Cảnh trời.
Realm
of hearer: Thanh văn thừa.
Realm
of hell beings: Cảnh giới địa ngục.
Realm
of human beings: Cảnh giới người.
Realm
of hungry ghosts: Cảnh giới Ngạ quỷ—See Ngạ Quỷ Giới.
Realm
of imagination: Cảnh giới tưởng tượng—Buddhists are never interested
in the realms of imagination—Phật tử không bao gờ có hứng thú
với những cảnh giới tưởng tượng.
Realm
of life: Cảnh giới đời sống
Realm
of mind: See Thức Giới.
Realm
of those who practice the twelve links: Duyên giác thừa.
Realm
of reality: Dharma realm—Pháp giới—See Nhứt Thực Cảnh Giới.
Realm
of space: Không giới.
Realm
of woe: Ác đạo.
Three
realms of woe: Tam đồ ác đạo (Hell-beings, hungry ghosts, animals)—See
Ác Đạo in Vietnamese-English Section.
Reap
(v) what you sow: Gặt (hái) những gì bạn gieo—Every action has
its reaction.
Reason
(n): Lý trí—Lý do—Lý lẽ—Lý luận—See Nhân.
Reasonable
(a): Hữu lý—Hợp lý—Chính đáng.
Reasoning:
Suy lý—Suy luận—Lý luận—Nghị luận.
Rebel:
Kẻ nổi loạn.
Rebirth
(n): Tái sanh—Rebirth is the recombination of mind and matter. After
passing away of the physical body or the matter, the mental forces
or the mind recombine and assume a new combination in a different material
form and condition in another existence—Sự tái sanh là sự tái
kết hợp của thể xác và tinh thần. Sau khi thân vật chất
chết đi, thì thần thức hay tâm sẽ tái phối hợp một hình
thức vật thể mới để trở thành một sự hiện hữu khác—See
Tái Sanh.
Rebirth
retribution: See Sanh Báo.
Rebirth
signs: Proof of rebirth in the Pure Land—Dấu hiệu Vãng sanh Tịnh
Độ.
Rebirth
Treatise: Commentary on the Longer Amitabha Sutra—Treatise on the Pure
Land--Luận Vãng Sanh.
Reborn
in Heaven: See Sanh Thiên.
Reborn
in the Pure Land: Vãng sanh Cực Lạc—All Buddhists want to reach
Buddhahood; however, they believe that it is easier and more certain to
practice Buddha-Recitation to be reborn in the Pure Land—Tất cả Phật
tử đều muốn tu để thành Phật, tuy nhiên họ tin rằng thực
hành niệm Phật và vãng sanh Tịnh Độ thì dễ và chắc chắn
hơn.
Rebuke
(v): Quở trách.
Recall
(v): To recollect—Nhớ lại.
Recapitulation
(n): Qui về một mối—Đồng qui.
Receive
(v): Nhận—See Nhiếp Thọ.
Receive
Buddha’s predictions: Được Phật thọ ký.
Receive
(v) ceremonial ordination as a monk: See Tác Pháp Đắc.
Receive
(v) a favor: Thọ ân.
Receive
great approval from someone: Được ai nhiệt liệt tán đồng.
Receive
higher ordination: Thọ đại giới (tỳ kheo và tỳ kheo ni).
Receive
(v) instructions: Thọ giáo.
Receive
(v) the law: Thọ pháp.
Receive
lesser ordination: Thọ tiểu giới (sa di).
1)
Become a novice: Thành Sa di.
2)
Tam quy thập giới: Take the Three Refuges and Ten Precepts.
Receive
(v) one’s monastic age: Thọ tuế—To add to one’s monastic age
on the conclusion of the summer retreat.
Receive
(v) the precepts: See Thọ Giới.
Receive
prediction from the Buddha: See Thọ Ký.
Receive
(v) the results of karma of one’s deeds: Thọ nghiệp.
Receive
someone into the Order: Ordain someone—Nhận ai vào Giáo Đoàn (truyền
giới cho ai).
Receive
someone warmly: Welcome someone heartly—Tiếp đón ai nồng nhiệt.
Receive
(v) the teaching most respectfully: Cung kính nghe nhận giáo pháp.
Recently:
Gần đây—Lately.
Receptionism
(n): Chủ thuyết lãnh thụ.
Receptionist
monk: Tri Khách.
Receptivity
and obedience of faith: See Tín Thọ.
Reciprocity
(n): Hỗ tương.
Recite
(v): Đọc kinh.
Recite
Amitabha Buddha: Niệm Lục tự Di Đà—When a person is is dying,
he needs to keep the mind focused and recite Namo Amitabha Buddha up to
ten times before his last breath. If this happens, his spirit will follow
the vow of Amitabha Buddha and go to the Pure Land. Recitation is the central
practice of the Pure Land sect. Namo means to return to take refuge; Amitabha
means Limitless Light and Limitless Life; Buddha means the “Enlightened
One.” We don’t know when our life ends, to avoid being surprised
by the spirit of impermanence, let us at all times apply ourselves to earnest
recitation of the Buddha’s name, not waiting until we have fulfilled
our family obligations before reciting the Buddha’ name, only then will
we escape bewilderment and confusion in our last moment—Khi người
sắp chết, người ấy nên giữ tâm tập trung vào niệm Phật
A Di Đà từ mười lần hơn trước hơi thở cuối cùng. Nếu
làm được như vậy thì tâm thức sẽ được Phật A Di Đà
tiếp dẫn về Tịnh Độ. Niệm Phật là phương cách thực
tập trọng yếu của phái Tịnh Độ. Nam mô có nghĩa là “về
nương,” A Di Đà có nghĩa là “Vô Lượng quang” và “Vô
lượng thọ,” Phật có nghĩa là “Đấng giác ngộ.” Vì
vậy Nam mô A Di Đà Phật có nghĩa là “Con nguyện về nương
nơi Đấng giác ngộ của Vô Lượng Quang và Vô Lượng Thọ.
Chúng ta nào ai biết trước ngày mình ra đi, muốn tránh
sự bất ngờ của quỷ vô thường, chúng ta phải cố gắng
niệm Phật, đừng đợi đến lúc xong việc nhà rồi hẳn
niệm Phật, để giây phút cuối cùng thoát đi không bối rối.
Recite
Bodhisattva precepts: Tụng giới Bồ Tát.
Recite
Buddha in all three time-spans: Cả đời niệm Phật—To recite Buddha
with a beginning, middle, and an end. One who devotes to recite Buddha
incessantly until the death of his body.
Recite
the Buddha sutras: Tụng kinh.
Recite
a poem (verse): Đọc thuộc lòng một bài kệ.
Recite
the scriptures: Tụng đọc kinh điển.
Recite
the sutra: Sutra recitation—Tụng kinh.
Recite
a verse (poem): Đọc thuộc lòng một bài kệ.
Recite
vows: Tuyên đọc lời nguyện—Buddhists usually recite vows at the
end of the prayer service ceremonies—Phật tử thường hay đọc
lời phát nguyện vào cuối các buổi lễ.
Reciting
the Buddha’s name singlemindedly: See Nhứt Tâm Niệm Phật.
Recluse
(n): Nhà tu khổ hạnh—Asectic.
Recognize
(v): Samvetti (skt)—Giải hội—Thừa nhận—Hiểu rõ—To
comprehend—To ascertain.
Recognize
something: Accept something as a fact—Thừa nhận hay công nhận
cái gì.
Recognition
(n): Sự thừa nhận.
Recollection
of one’s previous (past) lives: Knowledge of one’s own past births—Túc
mạng minh (trí biết các đời sống trong quá khứ).
Recommend
(v): Dặn bảo—To advise—To counsel.
Recompense
(n): Báo—Báo đáp—There are three kinds of recompenses (for more
information, please see Báo):
1)
Recompenses in the present life for deeds done now: Hiện báo.
2)
Recompenses in the next rebirth for deeds done now: Hiện báo.
3)
Recompenses in subsequent life: Hậu báo.
Recompense
for ill: See Báo và Ác báo.
Reconcile
(v): Hòa giải—To mediate.
Reconciliation
(n): Sự hòa giải—Sự điều đình.
Reconstruct
something on a large-scale: Tái thiết cái gì trên quy mô rộng
lớn.
Reconversion
(n): Sự tái qui-y.
Record
Conerning the Passing On the Lamp: See Cảnh Đức Truyền Đăng Lục.
Record
and differentiate: See Ký Biệt.
Record
(v) a document: Ghi chép tài liệu.
Recount
a story: Tell a story—Kể chuyện.
Recover
(v): Bình phục—To recuperate—To get well again.
Recover
from something: Phục hồi.
Recovery:
Sự phục hồi.
Re-create:
Tái tạo—Làm lại—Cải tạo.
Recuperate
(v): Hồi phục—To recover.
Red
dust: Hồng trần—Universe—World.
Red
sect: See Hồng Giáo.
Redeem
(v): Chuộc lại—Cứu chuộc—Cứu rỗi.
Redeem
a fault (sin): To make up for one’s fault—See Chuộc Lỗi.
Redeemer
(n): Đấng cứu chuộc.
Redemption
(n): Sự cứu chuộc.
Reduce
evil karmas and create the good ones: Giảm ác nghiệp, tăng
thiện nghiệp.
Reduplication
(n): Sự sao chép lại.
Refectory:
The dinning hall of a monastery—Trai đường.
Refer
(v) to: Liên quan đến—Ám chỉ—To implicit—To imply—To hint.
Refinement
(n): Sự gạn lọc
Reflect
(v): Vitakketi (p)—Vitark (skt)—Phản ảnh—Tưởng—Suy nghĩ
sâu xa—See Tầm (5).
Reflect
on something: Reflect over a matter—Suy nghĩ sâu xa về điều gì.
Reflect
upon the light of awareness inwardly: Chiếu ánh sáng tỉnh thức
vào bên trong.
Reflected
image: Abha or Paribimba (skt)—Bóng dáng.
Reflection
(n): Vitakka (p)—Vitarka (skt)—Trầm tư—Sự phản tỉnh—Sự
quán sát—Sự suy tư—Sự suy nghĩ—See Quán Tưởng, and Thiền—See
Tầm (5).
Reflection
of the Perfect Buddha-wisdom: See Đại Viên Cảnh Trí Quán.
Reform
(v): Duy tân—Cải cách.
Reformation
(n): Sự canh tân.
Reformer
(n): Người canh tân.
Refracted
rays: Ánh sáng khúc xạ.
Refrain
(v): Kềm chế.
Refrain
from doing something: Tránh làm việc gì.
Refrain
from laughing: Nín cười.
Refuse
(v): Từ chối—To decline.
Refute
(v): Bác bỏ.
Refute
tenets: Phá chấp—Refute the belief in the reality of the ego and things.
Refuting
and establishing: See Phá Lập.
Regard
(v) something as insignificant: See thường việc gì.
Regeneration
(n): Tái sanh—Rebirth.
Region
of nirvana: See Niết Bàn Tế.
Register
of birth and death: Sổ sanh tử.
Regress
(v): Thối chuyển.
Regressive
cultivation: See Tu Kiên.
Regret
(v): To repent—Hối tiếc—See Hối Hận.
Regulate
and subdue: Điều phục.
Regulating
and Subduing Hero: Điều Ngự Trượng Phu.
Be
regulated and subdued: Được điều phục.
Regulation
(n): Điều lệ—Rule.
Regulation
hours for monastic meals: See Trai Thời.
Without
regret: Không hối tiếc
Rehabilitate
(v): Cảm hóa.
Rehearse
(v): Truyền tụng lại.
Reign
over a kingdom: Cai trị một vương quốc.
Reincarnation
(n): Punarjanman (skt)—Đầu thai—Tái sanh—Transmigation—The
original word for reincarnation is translated as transmigration. The passing
away from one body to be reborn in another body. Where the being will be
reborn depends on his accumulated good or bad karma. The belief that living
beings, including man, have a series of bodily lives, only ceasing when
they no longer base their happiness on any of the objects of the world.
This come about when the Buddha-nature is found. This belief is very common
to all Buddhists—Nghĩa căn bản của “Reincanation” là “Transmigration”
(chuyển cư). Thân này chết để tái sanh vào thân khác.
Nơi chúng sanh đầu thai (tái sanh) tùy thuộc vào nghiệp tốt
hay xấu của từng chúng sanh. Niềm tin chúng sanh, kể cả con
người có một chuỗi dài nhiều đời sống, và chỉ dừng
lại khi nào không còn sự chấp thủ vào bất cứ thứ gì
trên đời này. Điều này chỉ xãy ra khi đã tìm thấy Phật
tánh. Đây là niềm tin rất phổ biến trong các tín đồ Phật
giáo—See Đầu Thai and Tái Sanh.
Reinstate
(v): Khai phục.
Re-interpretation
(n): Tái giải thích—Cắt nghĩa lại.
Reiterate:
Repeat—Lập lại.
Reject
(v): Parityajati (skt)—Chống lại—Bác bỏ—See Từ Bỏ.
Rejection
(n): Sự cự tuyệt—Sự từ chối—Sự hất hủi—Sự ruồng
bỏ.
Rejoice
(n): Vui mừng hớn hở—See Hỷ and Lạc.
Rejoice
in all good: Tùy hỷ—To rejoice in the welfare of others—See Tùy
Hỷ.
Rejoice
at others’ merits and virtues: See Tùy Hỷ Công Đức.
Rejoice
at something: Show great joy at something—Bày tỏ nỗi vui mừng
về việc gì.
Rejoicing
mind: See Hoan Hỷ Tâm.
Relation
(n): Sự tương quan—Quan hệ.
Relative
(a): Tương đối—Bà con—Kindred—(a) Có quan hệ.
Relative
condition: See Chân Như Tùy Duyên.
Relative
happiness: Hạnh phúc tương đối.
Relative
truth: Chân lý tương đối (có thể thay đổi—which is subject
to change).
Relative
truth-Absolute truth: See Chân Lý Tương Đối-Chân Lý Tuyệt Đối.
Relativism
(n): Chủ nghĩa tương đối—Tương đối luận.
Relativity
(n): Tính tương đối.
Relativity
of all things: See Tương Đãi.
Release
(v) from the cycles of births and deaths: See Giải Thoát.
Released
from all bondage: Được giải thoát khỏi mọi xiềng xích.
Relevant
(a): Thích đáng tương quan—Thiết yếu.
Reliable
words: See Thực Ngữ.
Relic
(n): The Buddha’s cremated remains—Body relics—See Xá Lợi.
Relic
stupa: Tháp xá lợi.
Relief:
A sculpture—Bức chạm nổi.
Relieve
(v): Chống lại—See Tế Độ.
Relieve
the time: Khuây khỏa.
Religion
(n): Tôn giáo.
·
Popular religion: Tôn giáo phổ cập hay tôn giáo dân gian.
·
True religion: Chân giáo.
·
False religion: Tà giáo.
·
World religion: Tôn giáo thế giới.
·
Primitive religion: Tôn giáo nguyên sơ.
·
Natural religion: Tôn giáo tự nhiên (do lý tính và kinh nghiệm
con người chứ không do mầu nhiệm hay mặc khải).
·
Revealed religion: Tôn giáo mặc khải.
Religionism
(n): Tín ngưỡng giả tạo.
Religionist
(n): Nhà tôn giáo.
Religious
(a): Thuộc về tôn giáo.
Religious
dignitaries: Hàng giáo phẩm.
Religious
discrimination: Sự kỳ thị về tôn giáo.
Religious
experience: See Chứng Đạo.
Religious
faith: Niềm tin tôn giáo.
Religious
freedom: Tự do tín ngưỡng.
Religious
joy: Joy of the Law—Joy from hearing or tasting the dharma—See Pháp
Lạc.
Religious
life: Cuộc sống tu trì.
Religious
love: See Pháp Ái.
Religious
name: See Pháp Danh.
Religious
observances: Lễ hội.
Religious
Order: Giáo Đoàn.
Religious
organization: Tổ chức tôn giáo.
Religious
persecution: Sự bách hại về tôn giáo.
Religious
sect: Giáo phái.
Religious
wisdom: See Đạo Trí.
Relink
(v): Nối lại.
Reluctant
(a): Do dự—Hesitant.
Reluctantly:
Một cách gượng gạo—Unwillingly.
Rely
on one’s position: Cậy thế.
Rely
on one’s power: Cậy quyền.
Rely
on one’s talent: Cậy tài.
Remain
(v): Duy trì.
Remain
alive: Duy trì sự sống.
Remain
alive and fresh: Vẫn sống động
Remain
aloof from worldly life: Remain detached from worldly life—Không tham
luyến thế tục.
Remain
forever: Tồn tại mãi mãi
Remain
silent: Cứng họng—To be speechless.
Remains
of suffering: See Khổ Dư.
Remark
(v): Nhận định.
Remarkable
(a): Đáng kể—Nổi bật.
Remarkable
indication: Dấu hiệu đáng kể.
Remarkable
talent: Anh tài.
Remedy
(n): Phương pháp chữa trị.
Remember
(v): Đoái hoài—To think of.
Remember
things in the past: Hoài cổ—Tưởng nhớ đến quá khứ.
Remember
vaguely: Nhớ mang máng.
Remember
wrongly: Nhớ lầm.
Remembrance
(n): See Niệm.
Remission
(n): Sự giảm khinh—Sự dung thứ—Sự miễn thứ.
Remnants
of habits: See Dư Tập.
Remnants
of karma: See Nghiệp Dư.
Remnantless
nirvana: Vô dư niết bàn.
Remove
(v): Pativinodeti (p)—Pariksina (skt)—Dẹp đi—Đào thải—Tẩy
trừ.
Remove
the roots of evil in one’s mind: Nhổ tận gốc các tội lỗi trong
tâm ý.
Renaissance
(n): Phục sanh—Phong trào phục hưng nghệ thuật và văn hóa.
Render
(v): Giúp cho.—Buddha taught: “By observing precepts, one can reach
concentration and mindfulness; from concentration and mindfulness, one
can achieve knowledge and wisdom. Knowledge brings calmness and peace to
life and renders human beings indifference to the storms of the phenomenal
world.”—Phật dạy: “Bằng trì giới, người ta có thể
đạt đến tập trung tư tưởng và chánh niệm; từ tập trung
tư tưởng và chánh niệm, người ta đạt được trí huệ.
Trí huệ sẽ mang lại an bình nội tại và giúp cho con người
vượt qua những cơn bão tố của trần tục.”
Render
homage to someone: Kính phục ai—To admire.
Render
thanks: Báo ân—To return thanks.
Renewal
(n): Sự canh tân—Sự đổi mới.
Renounce
(v): Parityajati (skt)—Từ bỏ—To abandon—To give up—To forsake—To
enter monkhood—See Từ Bỏ.
Renounce
the throne: Abdicate—Resign from the throne—Thoái vị.
Renounce
the world: Leave the secular world for a religious life—Từ bỏ thế
tục.
Renovate:
Restore something in good condition—Trùng tu.
Renowned
for something: Lừng danh về việc gì.
Renunciation
(n): After realizing all nature of life and human suffering in life, Crown
Prince Siddhattha stopped enjoying worldly pleasures. He thought of leaving
the world in search of truth and peace. He then became a penniless wandering
ascetic to struggle for enlightenment. He did many penances and underwent
much suffering. He practiced many forms of severe austerity. However, he
got no hope after six years of torturing his body so much that it
was reduced to almost a skeleton. He changed his method as his penances
proved useless. He gave up extremes and adopted the Middle Path and became
a Buddha at the age of 35—Sau khi nhận chân về bản chất của
đời sống con người là khổ đau, Thái tử Tất Đạt Đa
đã chấm dứt những hưởng thụ trần tục. Ngài đã nghĩ
đến việc bỏ nhà ra đi tìm kiếm chân lý. Sau đó Ngài
đã trở thành nhà tu hạnh khổ hạnh sống lang thang rày đây
mai đó tu hành giác ngộ. Ngài đã khổ hạnh cùng cực với
bao nhiêu sự hành xác. Tuy nhiên, những cố gắng khổ hạnh
của Ngài đã trở thành vô vọng, sau sáu năm hành xác, Ngài
chỉ còn da bọc xương, chứ không còn sức lực gì. Thế nên
Ngài đã thay đổi phương pháp vì khổ hạnh đã cho thấy
vô hiệu. Ngài đã từ bỏ nhị biên, đi theo con đường trung
đạo và trở thành Phật ở tuổi 35—See Từ Bỏ Thế Tục,
Xuất Gia, Xuất Gia Nhân, and Old age-Sickness and Death.
Renunciation
and family life: See Trách Nhiệm Gia Đình Và Xã Hội.
Repeat
(v) Amitabha’s name a million times: To ensure rebirth in Amitabha’s
paradise; for a seven days’ unbroken repetition Paradise may be gained—Bách
vạn biến, niệm hồng danh Phật A Di Đà một triệu lần không
ngưng nghỉ trong bảy ngày để cầu vãng sanh Cực lạc.
Repeat
Buddha’s name in a quiet voice: See Tiểu Niệm.
Repeat
(v) the name of Amitabha generally and habitually: Tán Nghiệp niệm
Phật.
Repeat
tantras over offerings: See Gia Trì Vật Cúng.
Repent
(v): See Hối Hận.
Repent
misdeeds and mental hindrances: See Sám Hối Nghiệp Chướng.
Repent
oneself of something: Ăn năn—To repent—See Hối Hận.
Repent
three karmas: See Sám Hối Tam Nghiệp.
Repentance
(n): Sám hối—See Kệ Sám Hối in Vietnamese-English Section.
Repentance
that has no marks: See Vô Tướng Sám Hối.
Repentance-vow
mind: See Sám Nguyện Tâm.
Represent
(v): Tiêu biểu.
Representation
(n): Đại biểu—Đại lý—Biểu thị—Biểu hiện.
Representative
(n): Đại biểu—Đại diện.
Reproach
(v): Khiển trách—To blame—To reprimand—To scold—To rebuke.
Reputable:
Very well-known—Rất nổi tiếng.
Reputation:
Nổi tiếng—Celebrity.
Request
(n): Thỉnh (Kỳ nguyện)—According to the Tibetan tradition, in ceremonies,
Buddhist followers always request the Lord of Dharma to remain and to turn
the Dharma Wheel—Theo truyền thống Tây Tạng, các Phật tử
luôn thỉnh bậc Pháp Vương trụ thế và chuyển luân trong
các nghi lễ.
1)
Source of virtue, great ocean of moral discipline, treasury brimming with
the jewels of much hearing, Master, second Buddha clad in saffron, Elder,
Vinaya holder, I make request to you: Chúng con thỉnh người, bậc
Luật Sư Pháp Vương, đấng Thiên Nhân Sư, là chư Phật trong
y cà sa, người mang kho tàng châu báu của bậc đại quán âm,
là nguồn đức hạnh tuyệt hảo, là biển vô bờ của giới
hạnh.
2)
You have the ten qualities suitable for one to teach the path of Those
Gone to Bliss Lord of Dharma, representing all conquerors Mahayana Guru,
I make request to you: Chúng con thỉnh người, Đức Bổn Sư Đại
Thừa, bậc Pháp Vương, người biểu trưng cho toàn chư Phật
Thù Thắng, và có đủ mười đức hạnh làm bậc Thiên Nhân
Sư dìu dắt chúng sanh đệ tử theo chân chư Phật trên con
đường đạo.
3)
With your three doors well-subdued, you are wise, patient, honest without
pretense or guile. You know Tantra and rituals, are skilled in drawing
and explaining and endowed with both sets of ten qualities, I make request
to you, formost Vajraholder: Chúng con thỉnh người, đấng Kim Cang
Trì thường tại, người là bậc Đạo Sư tinh thông thuyết
giảng và trước tác bao gồm cả hai bộ thập đức hạnh
và uyên bác Mật tông cùng các lễ nghi, là bậc tôn kính,
không tự khoe, không lừa dối, kiên nhẫn khoáng đạt với
tam nghiệp toàn thanh tịnh.
4)
To those untamed by countless past Buddhas, the unruly migrators of this
degenerate age who are difficult to subdue, you show unmistakenly the good
way of Those Gone to Bliss. I make request to you compassionate Refuge
Protector: Chúng con thỉnh người, đấng Từ Bi Che Chở Hộ
Trì, cho chúng đệ tử ngỗ nghịch của thời mạt pháp, khó
kềm chế và không thuần hóa, qua vô lượng thời chư Phật
quá khứ.
5)
At this time when the sun-like Teachings of the Sage are setting, you enact
the deeds of a Conqueror for many beings who lack a Protector Refuge. I
make request to you compassionate Refuge Protector: Chúng con thỉnh
người, đấng Từ Bi Che Chở Hộ Trì, người là hiện thân
hành động của chư Phật Thù Thắng, che chở hộ trì cho muôn
chúng sanh không nơi nương tựa trong đời mạt pháp này, khi
giáo Pháp chói sáng như mặt trời của chư Tôn Đức cũng
bắt đầu ngã bóng.
6)
Even one of your hair-pores is for us a field of merit more highly praise
than all the Conquerors of three times and ten directions. I make request
to you compassionate Refuge Protector: Chúng con thỉnh người, đấng
Từ Bi Che Chở Hộ Trì, chỉ một sợi lông từ lỗ chân lông
của người cũng là muôn ngàn công đức thù thắng với chúng
con, thù thắng và tán thán hơn tất cả chư trong ba đời và
trong mười phương.
7)
Adorned with a Sugata’s three bodies, you manidest from all alluring
net of skilful means in ordinary form to lead all beings. I make request
to you compassionate refuge Protector: Chúng con thỉnh người, đấng
Từ Bi Che Chở Hộ Trì, từ bức rèm phức tạp của phương
tiện thiện xảo và ảo hóa, hiện thân dưới dạng phàm nhân
để dìu dắt muôn chúng sanh.
8)
Your aggregates, elements, sense-bases and limbs are in nature the
Sugatas of the five families and their Consorts, Bodhisattvas and wrathful
protectors, supreme Guru, essence of the Three Jewels, I make request to
you: Chúng con thỉnh người, đấng Bổn Sư Tối Thượng, là
tinh túy của Tam Bảo và của Quy-Y. Ngũ uẩn, tứ đại, lục
căn và tứ chi của người tự bổn tánh là cha mẹ, và là
các Bồ Tát nam nữ, và là các Hộ Pháp phẫn nộ của Ngũ
Gia Phật.
9)
Arising from the play of omniscient pristine awar, you are the essence
of ten million Madala cycles, Pervading Lord of a hundred Buddha families,
formost Vajraholder, Protector of Initial Unification; I make request to
you: Chúng con thỉnh người, đấng Hộ Pháp Uyên Nguyên Hợp
Nhất, đệ nhất Kim Cang Trì, Toàn Pháp Vương của Bách Gia
Chư Phật: phơi bày toàn trí Kim Cang Giác Ngộ, người là tinh
túy của ức triệu vòng Mạn Đà La.
10)
Unobscured, inseparable from the play of simultaneous bliss, pervading
everything in motion and at rest, the nature of all things, free from beginning
or end, Samantabhadra, actual ultimate Bodhicitta; I make request to you:
Chúng con thỉnh người, đấng Thuần Khiết Phổ Hiền, là
Bồ Đề Tâm rốt ráo hiện thực vô thỉ vô chung, là chân
tánh của mọi sự vật, thâm nhập mọi sự dù động hay tĩnh.
11)
You are my Guru, you are my Yidam, you are the dakinis and Dharma protect.
From now until enlightenment I shall seek no other refuge than you. In
this life, the bardo and the future lives, hold me with your hook of compassion,
free me from samsara and nirvana’s fears, grant all attainments, be my
constant friend and guard me from interferences: Người là Đức Bổn
Sư, là Đức Phật, là chư Thiên Nữ và là đấng Hộ Pháp
của con. Từ bây giờ trở đi cho đến khi đạt đến Phật
quả, chúng con xin nguyện chỉ quy-y riêng nơi người. Trong
đời này, trong cõi trung ấm và tất cả mọi đời sau, xin
cứu vớt chúng con với móc câu từ bi, xin giải thoát chúng
con ra khỏi nỗi sợ hãi của luân hồi sanh tử và của Niết
Bàn, xin cho chúng con đạt toàn giác, xin mãi mãi là thiện
tri thức và hộ trì chúng con không bị nghiệp chướng ngăn
che.
12)
By the force of having thus requested three times, nectar and light rays,
white, red, and dark blue, stream forth from the places of my Guru’s
Body, Speech and Mind and dissolve into my own three places, one by one
and all together. The four obstacles are purged, the four pure empowerments
and seeds of the four kayas are received. A replica of the Guru happily
dissolve into me and I am blessed with inspiration: Nhờ nguyện lực
thỉnh cầu như vậy ba lần, Cam Lộ và tia sáng, trắng, đỏ
và xanh đậm chảy thẳng từ các trung tâm của Đức Bổn
Sư, Thân, Khẩu, Ý vào chúng con, từng thứ một và hòa chung
tất cả. Bốn chướng ngại tiêu trừ, bốn trợ lực thanh
tịnh gieo trồng trong chúng con, và chúng con thọ nhận chủng
tử của Tứ Thân, Hóa Thân mỉm cười của Đức Bổn Sư
hòa nhập vào chúng con, và chúng con cảm ứng được linh cảm
hộ trì.
Request
the Buddha to remain in the world: See Thỉnh Phật Trụ Thế.
Request
the Buddha to turn the dharma wheel: See Thỉnh Phật Chuyển Pháp.
Requisites
(n): The eight Requisites—Tám món cần dùng của Phật (The double
robe: Y Tăng già lê, the upper robe: Y vai trái, under robe: Y nội,
Bowl: bình bát, knife: dao, needle: kim may, belt: dây nịt, strainer:
đồ lọc nước).
Rescue
someone from suffering and difficulty: Cứu ai thoát khổ thoát nạn.
Research
on Buddhism: Nghiên cứu về Phật Giáo.
Research
and translation: Nghiên cứu và phiên dịch.
Resemblance:
Likeness—Sự giống nhau.
Resentment:
Oán thù—See Sân.
Reservation
(n): Sự bảo tồn—Sự lưu giữ—Sự giữ chỗ trước.
Reserve
karma: See Nghiệp Tích Tụ.
Resident
(n): Thường trú.
Resign
from the throne: Abdicate—Renounce the throne—Thoái vị.
Resist
(v): Chống lại—Buddhists should always try to resist the feeling
of jealousy and enmity toward other people—Phật tử nên luôn cố
gắng chống lại cảm giác ganh tỵ và hiềm hận đối với
người khác.
Resistless:
See Vô Ngại (1).
Resisting
accessory cause: See Nghịch Duyên.
Resisting
and complying: See Nghịch Thuận.
Resolute
(v): Quyết tâm.
Resolve
(v): See Nguyện, Phát Nguyện and Thệ Nguyện.
Resort
: Nơi nghỉ chân.
Respect
(v): Tôn trọng—Ngưỡng mộ—To have regard and consideration for—Respect
everyone: Kính trọng mọi người—The best way to respect the Buddha
is to follow his advice: “Not to do evil, To do good, To purify one’s
mind.”
Respect-inspiring
deportment: See Uy Nghi.
To
respect and to love: Kính ái.
Respectful:
Kính cẩn—Respectfully (adv).
Respect
and venerate Sutras: Kính trọng kinh điển.
Respect
others: Cung kính tôn trọng người khác.
Respectable:
Đáng kính—Venerable.
In
a respectable way: Bằng phương cách đáng kính.
Respect
for the truth: Tôn trọng sự thật.
Respect
one’s parents: Kính trọng mẹ cha.
Respectful
Homage in Amitabha Sutra: See Chí Tâm Đảnh Lễ.
Respond
to something: React to something—Đáp ứng lại điều gì.
Respond
to stimuli: Phản ứng trước những kích thích.
Response
(n): Sự hồi đáp—Sự trả lời.
Responsibilities
(n): Trách nhiệm—Bổn phận
Rest
(n&v): An dưỡng—To take a rest—Tự tại.
(The)
rest with equanimity: Tự tại trầm tỉnh.
Rest
and kind: See Tức Từ.
Rest
(v) in peace forever: An giấc ngàn thu.
Restitution
(n): Sự phục chức—Sự phục hồi nguyên trạng.
Restless
(a): Áy náy—Disquiet—Unquiet—Anxious—Uneasy—Troubled.
Restlessness
(n): See Trạo Cử.
Restoration
(n): Sự phục hồi—Sự thâu phục lại—Sự quang phục—Thời
phục hưng.
Restoration
of Vietnamese Buddhism: Chấn hưng Phật giáo Việt Nam.
Restore
a building: Tái thiết một tòa nhà.
Restore
one’s health: Phục hồi sức khỏe.
Restrain
(v): Chế phục.
Restrain
(v) oneself in doing something: Tự kềm chế trong hành động.
Restraining
speech or voice: Không nói.
Restraint
(n): Samyama or Samnnama (p)—Kiểm soát—Thu thúc—Kềm chế—Control—Self-control—Self-restraint:
Tự kềm chế.
Restraint
of the senses: Indiyasamvaro (p)—Sự chế phục các căn.
Restriction
(n): Hạn chế—Limitation—Bound.
Result
(n): Kết quả.
Resultant
path of suffering: See Khổ Đạo.
Resulting
from conditioning cause: Tùy duyên.
Results
of wholesome and unwholesome deeds: Kết quả của những hành động
thiện và bất thiện.
Result
of the Buddha way: Đạo quả.
(Karmic)
results: Những kết quả của nghiệp
Resume
one’s activities: Bắt đầu sinh hoạt trở lại (sau một thời
gian ngưng nghỉ).
Retain
(maintain) something: Duy trì điều gì.
Retort
(v): Trả miếng lại—Trả đũa.
Retrace
(v): Tìm lại dấu vết.
Retreat
(n&v): Sesshin (skt)—An cư kiết hạ (Summer retreat).
Retribution
(n): Quả báo—See Nghiệp Quả.
·
The retributions of robbers and petty th
