Tổ
Đình Minh Đăng Quang
PHẬT HỌC
TỪ ĐIỂN - BUDDHIST DICTIONARY
ENGLISH
- VIETNAMESE ANH VIỆT
Thiện
Phúc
Dharmapala
(skt):
1)
Paladharma (skt)—Guardian of the teaching—Protect or maintain the Buddha-truth—Hộ
pháp.
2)
Dharmapala: Name of Dharmapala, native of south India, a famous scholar
throughout the Buddhist world, regarded by Pali tradition as the second
most influential Abhidharma commentator after Buddhaghosa. He was born
1000 years after the Buddha’s nirvana, in a Tamil area of South India,
and studied at the Mahavihara in Anuradhapura. Dharmapala recognized the
distinction between the specific character (laksana) and the nature (svabhava)
of dharma, i.e., Thusness (Tathata). His point of view was that of what
is called the ‘worldly truth’ (laukika-satya) and not the ‘highest
truth’ (paramartha-satya). The worldly truth assumes the fact and principle
always go ‘parallel’ and can never be synthetically identified. Such
a view is not quite Mahayanistic but is half Hinayanistic, and on that
account the Dharmalaksana school is generally classified as quasi-Mahayanistic—Pháp
Hộ—Tên của ngài Dharmapala, người nam Ấn, một học giả
nổi tiếng trong giới Phật học. Ông được truyền thống
Pali xem như là nhà phê bình có ảnh hưởng lớn hàng thứ
nhì, chỉ sau ngài Phật Âm mà thôi. Ông sanh ra sau khi
Phật nhập Niết Bàn 1000 năm, tại vùng của người Tamil,
và theo học tại Đại Tịnh Xá ở Anuradhapura. Hộ Pháp nhìn
nhận sự khác biệt giữa tướng (laksana) và tánh (svabhava)
của các pháp, tức Chân, Như (Tathata). Ý kiến của ông được
xem như là thuộc thế tục đế (lý thế luận) chứ không
thuộc đệ nhất nghĩa đế (paramartha satya). Thế tục đế
cho rằng sự và lý luôn luôn song hành và ta không bao giờ
có thể phân biệt được chúng bằng cách tổng hợp, ý kiến
như vậy không đúng hẳn là Đại Thừa mà gồm cả nửa phần
Tiểu Thừa cho nên Pháp Tướng Tông được xem như là Bán
Đại Thừa.
3)
Dharmapala, Anagarika (1864-1933): A famous Buddhist propagandist, born
in Ceylon in 1864 and died in 1933. David Hevavitarana, a Sri Lankan Buddhist
activist, who founded the Mahabodhi Society. The stated aims of the society
were restoration of the Mahabodhi Temple in Bodhgaya and wresting it from
Hindu control. He adopted the name “Anagarika,” meaning “homeless,”
a traditional epithet of Theravada monks, although he was not ordained.
He conceived of the “Anagarika” as having a position midway between
the lifestyles of the laity and the monastic community, but his new paradigm
attracted few adherents in the Theravada countries—Dharmapala, Anagarika
là Pháp danh của David Hevatarana, một nhà hoạt động người
Sri Lanka, đã sáng lập ra Hội Đại Bồ Đề. Những mục đích
của Hội gồm phục hồi Tịnh Xá Đại Bồ Đề ở Bồ Đề
Đạo Tràng và giật ra khỏi sự kiểm soát của Ấn Giáo.
Ông chấp nhận tên “Anagarika” có nghĩa là “không nhà,”
danh hiệu theo truyền thống của Phật giáo nguyên Thủy, mặc
dầu không thọ cụ túc giới, ông quan niệm như là một vị
trí trung đạo giữa cuộc sống tại gia và tự viện, nhưng
chủ thuyết du di của ông đã thu hút nhiều tín đồ mới
tại những xứ theo Phật giáo Nguyên Thủy.
Dharmapancakam
(skt): Five laws or categories. **See Five laws or categories.
Dharma-Paramita:
Pháp Ba La Mật—One of the four Paramita Bodhisattvas in the Diamond
realm—Một trong bốn vị Bồ Tát Ba La Mật trong Kim Cương
Giới.
Dharma-Paramita
Bodhisattva (skt): Pháp Ba La Mật Bồ Tát—One of the four female
attendants on Vairocana in the Vajradhatu, evolved from him, each of them
a mother of one of the four Buddhas of the four quarters—Một
trong bốn vị nữ Bồ Tát thân cận của Đức Tỳ Lô Giá
Na trong Kim Cang Giới, đều do Ngài lưu xuất, mỗi vị là mẹ
của một trong bốn vị Phật trong tứ phương—See Four female
attendants on Vairocana.
Dharmaparyaya
(skt): Pháp Môn—Pháp trí của Phật là cửa ngõ giác ngộ—The
Dharma Door—A Dharma door is an entrance to the Dharma, a teaching about
a way or method of practice leading to enlightenment. The doctrine or wisdom
of Buddha regarded as the door (method) to enlightenment. The teaching
of the Buddha. The meaning is that the dharma is something like a gate,
because through it sentient beings attain the enlightenment. As the living
have 84,000 delusions, so the Buddha provides 84,000 methods of dealing
with them. Knowing that the spiritual level of sentient beings is totally
different from one another, the Buddha had allowed his disciples to choose
any suitable Dharma they like to practice. A person can practice one or
many dharmas, depending on his physical conditions, his free time, since
all the dharmas are closely related. Practicing Buddhist Dharma requires
continuity, regularity, faith, purpose and determination. Laziness and
hurriedness are signs of failure. There is only one path leading to Enlightenment,
but, since people differ greatly in terms of health, material conditions,
intelligence, character and faith, the Buddha taught more than one path
leading to different stages of attainment such as stage of Hearers, that
of Pratyeka-buddhas, that of Bodhisattvas, that of laymen, and that
of monks and nuns. All of these ways are ways to the Buddhahood. Nobody
can reach final attainment without following a path, and no enlightenment
can be reached without studying, understanding and practicing—Pháp môn
là cửa ngõ đi vào Phật pháp, là giáo thuyết về con đường
hay phương cách tu tập dẫn đến giác ngộ. Giáo pháp của
Phật hay Phật pháp được coi như là cửa ngõ (những lời
nói nầy làm chuẩn tắc cho đời) vì qua đó chúng sanh đạt
được giác ngộ. Chúng sanh có 8 vạn 4 ngàn phiền não, thì
Đức Phật cũng đưa ra 8 vạn bốn ngàn pháp môn đối trị.
Vì biết rằng căn tánh của chúng sanh hoàn toàn khác biệt
nên Đức Phật chia ra nhiều pháp môn nhằm giúp họ tùy theo
căn cơ của chính mình mà chọn lựa một pháp môn thích hợp
để tu hành. Một người có thể tu nhiều pháp môn tùy theo
khả năng sức khỏe và thời gian của mình. Tất cả các pháp
môn đều có liên hệ mật thiết với nhau. Tu tập những giáo
pháp của Phật đòi hỏi liên tục, thường xuyên, có lòng
tin, có mục đích và sự cả quyết. Trây lười và vội vã
là những dấu hiệu của thất bại. Con đường đi đến giác
ngộ Bồ Đề chỉ có một không hai, nhưng vì con người khác
nhau về sức khỏe, điều kiện vật chất, tính thông minh,
bản chất và lòng tin, nên Đức Phật dạy về những quả
vị Thanh Văn, Duyên Giác và Bồ Tát Đạo, cũng như những
con đường của kẻ xuất gia hay người tại gia. Tất cả
những con đường nầy đều là Phật đạo. Không ai có thể
không đi mà đến. Đạo không thể nào không học, không hiểu,
không hành mà có thể đạt được giác ngộ.
Dharmaprabhasa
(skt): Pháp Minh Phật—Brightness of the law, a Buddha who will appear
in our universe in the Ratnavabhasa-kalpa in a realm called Suvisuddha,
when there will be no sexual difference, birth taking place by transformation—Pháp
Minh Như Lai, vị Phật sẽ xuất hiện trong vũ trụ của chúng
ta trong Bảo Minh Kiếp trong thế giới Thiện Tịnh, khi ấy
không còn sự khác biệt về giới tính, sự sanh sản chỉ
bằng chuyển hóa.
Dharma
practitioner: Người tu theo Phật.
Dharma-pravicaya-sambodh-yanga
(skt): Trạch pháp—Phân biệt đúng sai—Discrimination of the
true and the false—See Seven Bodhyangas.
Dharma-prince:
Kumarabhuta (skt)—Cưu Ma La Phù Đa—Cưu Ma La Phù—Bodhisattva—Son
of the Dharma-king—Pháp Vương tử hay Bồ Tát, người kế thừa
ngôi vị của Phật để nối truyền Chánh Pháp
.
Dharmapriya
(skt): Pháp Thiện—Đàm ma ty.
Dharma
propagation: Sự truyền bá giáo pháp.
Dharma
prosperity: Sự hưng thịnh của đạo pháp.
Dharma
protector: Dharmapala (skt)—Dharma guardian—Hộ pháp.
(I)
An overview of Dharma protector—Tổng quan về Hộ Pháp: One who
protects and maintains the Buddha-truth and safeguards Buddhist temples.
In temples, there are four Dharma protectors guarding the entrance doors
to the Buddha Hall, two scholars and two warriors. The scholar Dharma protector
with the scroll of paper in his hands, represents the attainment of wisdom
through the contemplation of the mind, the warrior Dharma protector, carrying
the sword to show that he is ready to protect the temple, and to cut off
ignorance in order to attain wisdom—Người bảo hộ và duy trì
chánh pháp và bảo vệ chùa chiềng. Trong chùa thường có bốn
tượng của bốn vị Hộ Pháp bảo vệ ngay cửa vào chánh
điện, hai vị văn và hai vị võ. Vị hộ pháp bên văn, tay
cầm cuộn giấy, tiêu biểu cho sự thành tựu trí tuệ bằng
con đường quán chiếu tâm thức. Vị hộ pháp bên võ, tay
cầm gươm, biểu thị sự sẵn sàng bảo vệ ngôi già lam và
đoạn trừ vô minh để thực hiện tuệ giác. **See Dharmapala.
(II)
The term “Dharma-protector” has two meanings—Hộ pháp có hai nghĩa:
1)
Gods, spirits, and ghosts who protect the Dharma and those who cultivate
it: Chư Thiên và các vị Thần bảo vệ Phật Pháp cũng như
những vị tu tập.
2)
Human lay supporters of the Buddhist monastic establishment: Những vị
Phật tử tại gia hộ trì các tự viện.
Dharma
Protector Bodhisattva: Bồ Tát Hộ pháp.
Dharma-Publishing:
A Buddhist printing company with headquarters in Berkeley, California,
founded by Tarthang Tulku after he settled in the United States in 1968.
Originally it was an outlet for his writings, it later expanded its offerings
to include works by Western buddhologists and translations by members of
the organization. It was responsible for publishing a monumental collection
of works belonging to the Nyingmapa tradition of Tibetan Budddhism in the
1990s, the largest ever compiled—Công ty ấn loát Phật giáo có
trụ sở đặt tại trường Đại Học Berkeley, California, được
ngài Tarthang Tulku sáng lập sau khi ngài đến Hoa Kỳ vào năm
1968. Nguyên thủy nó là một đại lý của những bài viết
của ông, sau đó nó được mở rộng cho việc in ấn bao gồm
các tác phẩm về Phật học và những sách dịch của các
hội viên. Công ty ấn loát này chịu trách nhiệm in lại một
bộ sư tập đáng kể những tác phẩm thuộc trường phái
Nyingmapa của Phật giáo Tây tạng vào thập niên 1990s, một
bộ sưu tập lớn nhất từ trước tới nay.
Dharma-puja
(skt): Moral offerings—Offerings to the Dharma—Serving the Dharma—Pháp
Cúng Dường—Serving the dharma by believing it, explaining it, obeying
it, keeping it, protecting it, cultivating the spiritual nature and assisting
the Buddhism. According to the Vimalakirti Sutra, chapter thirteen, the
Offering of Dharma, under the influence of the Buddha’s transcendental
power a deva in the sky said to the Bodhisattvas: “Virtuous man, the
offering of Dharma surpasses all other forms of offering.”—Pháp cúng
dường bằng cách tin pháp, giảng pháp, bảo vệ pháp, tu tập
tinh thần và hộ trì Phật giáo. Theo kinh Duy Ma Cật, chương
mười ba, phẩm Pháp Cúng Dường, do oai thần của Phật, một
vị trời từ trên hư không nói với chúng Bồ Tát: “Nầy
thiện nam tử! Pháp cúng dường là hơn hết trong các việc
cúng dường.”
*
Lunar Canopy asked: ‘What is this offering of Dharma?’—Nguyệt Cái
liền hỏi: “Sao gọi là Pháp cúng dường?”
*
The deva replied: ‘Go to the Tathagata Bhaisajya who will explain it
fully.’—Vị trời đáp: “Ông đến hỏi Đức Dược Vương
Như Lai, Ngài sẽ nói rõ thế nào là Pháp cúng dường.”
*
Thereupon, Lunar Canopy came to the Tathagata Bhaisajya, bowed his head
at his feet and stood at his side, asking: ‘World Honoured One, (I have
heard that) the offering of Dharma surpasses all other forms of offering;
what is the offering of Dharma?’—Tức thì Nguyệt Cái vương tử
đến chỗ Dược Vương Như Lai cúi đầu lễ dưới chân Phật,
rồi đứng qua một bên bạch Phật: “Bạch Thế Tôn! Trong
việc cúng dường, pháp cúng dường là hơn hết. Thế nào
gọi là Pháp cúng dường?”
*
“The Tathagata replied: ‘Virtuous one, the offering of Dharma is preached
by all Buddhas in profound sutras but it is hard for worldly men to believe
and accept it as its meaning is subtle and not easily detected, for it
is spotless in its purity and cleanness. It is beyond the reach of
thinking and discriminating; it contains the treasury of the Bodhi-sattva’s
Dharma store and is sealed by the Dharani-symbol; it never backslides for
it achieves the six perfections (paramitas), discerns the difference between
various meanings, is in line with the Bodhi Dharma, is at the top of all
sutras, helps people to enter upon great kindness and great compassion,
to keep from demons and perverse views, and to conform with the law of
causality and the teaching on the unreality of an ego, a man, a living
being and life and on voidness, formlessness, non-creating and non-uprising.
It enables living beings to sit in a bodhimandala to turn the wheel of
the law. It is praised and honoured by heavenly dragons, gandharvas,
etc. It can help living beings to reach the Buddha’s Dharma store
and gather all knowledge (sarvajna realized by) saints and sages, preach
the path followed by all Bodhisattvas, rely on the reality underlying all
things, proclaim the (doctrine of) impermanence, suffering, voidness and
absence of ego and nirvana. It can save all living beings who have
broken the precepts and keep in awe all demons, heretics and greedy people.
It is praised by the Buddhas, saints and sages for it wipes out suffering
from birth and death, proclaims the joy in nirvana as preached by past,
future and present Buddhas in the ten directions—Phật dạy rằng:
“Thiện nam tử! Pháp cúng dường là kinh thâm diệu của chư
Phật nói ra, tất cả trong đời khó tin khó nhận, nhiệm
mầu khó thấy, thanh tịnh không nhiễm, không phải lấy suy
nghĩ phân biệt mà biết được. Kinh nầy nhiếp về pháp tạng
của Bồ Tát, ấn đà la ni, ấn đó cho đến bất thối chuyển,
thành tựu lục độ, khéo phân biệt các nghĩa, thuận pháp
Bồ Đề, trên hết các kinh, vào các đại từ bi, lìa các
việc ma và các tà kiến, thuận pháp nhân duyên, không ngã,
không nhơn, không chúng sanh, không thọ mạng, không vô tướng,
vô tác, vô khởi, làm cho chúng sanh ngồi nơi đạo tràng mà
chuyển pháp luân, chư Thiên, Long thần, Càn thát bà thảy đều
ngợi khen, đưa chúng sanh vào pháp tạng của Phật, nhiếp
tất cả trí tuệ của Hiền Thánh, diễn nói cách tu hành của
Bồ Tát, nương theo nghĩa thực tướng của các pháp, tuyên
bày các pháp vô thường, khổ, không, vô ngã, tịch diệt,
cứu độ chúng sanh hủy phá giới cấm, làm cho tà ma ngoại
đạo và người tham lam chấp trước đều sợ sệt, chư Phật,
Hiền, Thánh đều ngợi khen, trái cái khổ sanh tử, chỉ cái
vui Niết Bàn, chư Phật ba đời ở trong mười phương đều
nói ra, nếu người nghe những kinh như thế mà tin hiểu, thọ
trì, đọc tụng, dùng sức phương tiện phân biệt giải nói,
chỉ bày rành rẽ cho chúng sanh, giữ gìn chánh pháp, đó gọi
là Pháp cúng dường.”
*
“If a listener after hearing about this sutra, believes, understands,
receives, upholds, reads and recites it and uses appropriate methods (upaya)
to preach it clearly to others, this upholding of the Dharma is called
the offering of Dharma. “Further, the practice of all Dharmas as preached,
to keep in line with the doctrine of the twelve links in the chain of existence,
to wipe out all heterodox views, to achieve the patient endurance
of the uncreate (anutpatti-dharma-ksanti) (as beyond creation), to settle
once for all the unreality of the ego and the non-existence of living beings,
and to forsake all dualities of ego and its objects without deviation from
and contradiction to the law of causality and retribution for good and
evil; by trusting to the meaning rather than the letter, to wisdom rather
than consciousness, to sutras revealing the whole truth rather than those
of partial revelation; and to the Dharma instead of the man (i.e. the preacher);
to conform with the twelve links in the chain of existence (nidanas) that
have neither whence to come nor wither to go, beginning from ignorance
(avidya) which is fundamentally non-existent, and conception (samskara)
which is also basically unreal, down to birth (jati) which is fundamentally
non-existent and old age and death (jaramarana) which are equally unreal.
Thus contemplated, the twelve links in the chain of existence are inexhaustible,
thereby putting an end to the (wrong) view of annihilation. This
is the unsurpassed offering of Dharma.”—Lại theo các pháp đúng
như lời nói tu hành, tùy thuận 12 nhơn duyên, lìa tà kiến,
được vô sanh nhẫn, quyết định không có ngã, không có chúng
sanh, mà đối với quả báo nhơn duyên không trái không cãi,
lìa các ngã sở, y theo nghĩa không y theo lời, y theo trí không
y theo thức, y theo kinh liễu nghĩa không y theo kinh không liễu
nghĩa, y theo pháp không y theo người, thuận theo pháp tướng,
không chỗ vào, không chỗ về, vô minh diệt hết thời hành
cũng diệt hết, cho đến sanh diệt hết thời lão tử cũng
diệt hết, quán như thế thì 12 nhơn duyên không có tướng
diệt, không có tướng khởi, đó gọi là Pháp cúng dường
hơn hết.”
Dharmaradja
(skt): Pháp vương—King of the Law—Buddha.
Dharma-rain:
Pháp Vũ—The rain of Buddha-truth which fertilizes all beings—Mưa
Pháp làm thấm nhuận chúng sanh.
Dharmaraja
(skt): Pháp Kim Cang—See Vajra, Fifteen bodhisattvas who represent the
Buddha’s dharmakaya, or spiritual body; wisdom in graciousness and a
pierce or angry form against evil (IV).
Dharmaraksa
(skt): Indu-Dharmaraksa (skt)—Đàm Vô Lan—Pháp Trúc Lan—Trúc
Đàm Ma La—A noted monk in India around the fourth century A.D. A native
of Tukhara, who knew thirty-six languages and translated some 175 works
around 266-317 A.D.—Trúc Pháp Hộ hay Trúc Đàm Ma La Sát (họ
Trúc, tên Đàm Ma La Sát), một vị Tăng nổi tiếng ở Ấn
Độ vào khoảng những năm 400 sau Tây Lịch (Tàu dịch là Pháp
Chánh). Người nước Nguyệt Chi, biết 36 thứ tiếng, đã dịch
175 tác phẩm vào khoảng 266-317 sau Tây Lịch.
Dharma-ratna
(skt): Dharma-treasure—Pháp Bảo.
1)
Dharma-treasure—The Law or Buddha-truth, the second personification in
the Triratna: Kho tàng Phật Pháp hay diệu pháp mà Đức Phật
đã thuyết giáo, được trân quý như của báu của người
thế tục, ngôi hai trong Tam Bảo.
2)
The personal articles of a monk or nun, i.e. robe, almsbowl, etc.: Những
vật cá nhân của một vị Tăng hay Ni như Y Bát, vân vân.
**
See Triratna.
Dharma
realm: Dharmadhatu or Dharmaksetra (skt)—Đạt Ma Đà Đô—Cosmos—Dharma-element—Dharma
factor—Realm of reality—Realm of truth—Buddha nature—The realm
of dharmas—The cosmos—The universe—Mind—The nature or essence of
dharmas—Infinity—The infinite universe—Pháp Tính—Thực Tướng—Pháp
giới—See Four dharma-realms.
1)
The enlightened world, that is, the totality of infinity of the realm of
the Buddha. The Dharma Realm is just the One Mind. The Buddhas certify
to this and accomplish their Dharma bodies… “Inexhaustible, level,
and equal is the Dharma Realm, in which the bodies of all Thus Come Ones
pervade.”—Thế giới giác ngộ, đó là Pháp giới của Đức
Phật. Pháp giới duy tâm. Chư Phật đã xác chứng điều này
khi các Ngài thành tựu Pháp Thân... vô tận và đồng đẳng
với Pháp Giới, trong đó thân của các Đức Như Lai tỏa khắp.
2)
A particular plane of existence, as in the Ten Dharma Realms. The Dharma
Realms pervade empty space to the bounds of the universe, but in general,
there are ten: four sagely dharma realms and six ordinary dharma realms.
These ten dharma realms do not go beyond the current thought you are thinking—Pháp
giới tỏa khắp hư không vũ trụ, nhưng nói chung có 10 Pháp
giới. Mười pháp giới này là lục phàm tứ Thánh. Mười
pháp giới này không chạy ra ngoài vòng suy tưởng của bạn.
3)
The eighteenth of the Eighteen Sense-fields—See Eighteen realms.
Dharma
realm of animals: Súc Sanh Pháp Giới—See Six realms of the samsara
(existence) and four realms of the saints.
Dharma
Realm of Asuras: A-Tu-La Pháp Giới—See Six realms of the samsara (existence)
and four realms of the saints.
Dharma
Realm of Bodhisattvas: Bồ Tát Pháp Giới—See Six realms of the samsara
(existence) and four realms of the saints.
Dharma
Realm of Buddhas: Phật Pháp Giới—See Six realms of the samsara (existence)
and four realms of the saints.
Dharma
Realm of the Conditionally Enlightened Ones: Duyên Giác Pháp Giới—See
Six realms of the samsara (existence) and four realms of the saints.
Dharma
Realm of gods: Thiện Pháp Giới—See Six realms of the samsara (existence)
and four realms of the saints.
Dharma
realm of hell-beings: Địa Ngục Pháp Giới—See Six realms of the
samsara (existence) and four realms of the saints.
Dharma
Realm of humans: Nhân Pháp Giới—See Six realms of the samsara (existence)
and four realms of the saints.
Dharma
Realm of hungry ghosts: Quỷ Pháp Giới—See Six realms of the samsara
(existence) and four realms of the saints.
Dharma
Realm of non-obstructions of noumena and phenomena (principles and specifics):
Lý sự vô ngại pháp giới—The world in which phenomena are identical
with noumena: The idea of looking at the Dharmadhatu as a world where all
its particular existences (vastu) are identifiable with one underlying
spirit. This Dharmadhatu is the interdependence of phenomenal and
noumenal realm. The realm of principles against events perfectly fused
in unimpeded freedom. The Awakening of Faith and the T’ien-T’ai School
believe the identity of fact and principle. That means the world of principle
and reality united, or the ideal world realized—Cách nhìn Pháp Giới
như là một thế giới trong đó tất cả những hiện hữu
riêng biệt của nó (vastu) có thể đồng nhất được với
một tâm là sở y. Pháp Giới nầy không có trở ngại giữa
lý và sự vì lý do sự mà hiển bày, sự nhờ lý mà thành
tựu. Khởi Tín và Thiên Thai tông chủ trương nhất thể giữa
sự và lý, nghĩa là thế giới của lý tắc và thực tại
được hợp nhất, hay thế giới lý tưởng được thể ngộ—See
Four dharma-realms.
Dharma
Realm of non-obstruction of phenomena and phenomena: Sự sự vô ngại
pháp giới—The idea of looking at the Dharmadhatu as a world where
each one of its particular objects is identifiable with every other particular
object, with whatever lines of separation there may be between them all
removed. This is the world of all realities or practical facts interwoven
or identified in perfect harmony. It is to say phenomena are also interdependent.
The world in which phenomena interpenetrate one another without hindrances.
The realm of events against events (specifics and specifics) perfectly
fused in unimpeded freedom. It represents by the Hua-Yen School which teaches
that all distinct facts or realities will, and ought to, form a harmonious
whole by mutual penetration and mutual identification so as to realize
the ideal world of “One-True.” According to Prof. Junjiro Takakusu
in The Essentials of Buddhist Philosophy, it should not be difficult to
make practice adapted to theory, but such being the evil of men, some make
too much of theory while others make too much of practice. So a rational
solution becomes necessary. Moreover, in the world of realities (fact),
practice often goes against practice, fact against fact, business, agains
business, individual against individual, class against class, nation against
nation. Such is the feature of the world of individualism and thus the
whole world goes to pieces. Mere collectivism or solidarity will not prevent
the evil of life. To harmonize such a state of being and to make all things
go smoothly, the world of mutual reliance or interdependence ought to be
created. Such an ideal world is called “the fact and fact world perfectly
harmonized.”—Cách nhìn Pháp Giới như là một thế giới trong
đó mỗi một vật thể riêng biệt của nó đồng nhất với
mọi vật thể riêng biệt khác, mà tất cả những giới hạn
phân cách giữa chúng thảy đều bị bôi bỏ. Đây là thế
giới của tất cả thực tại được kết dệt lại hay được
đồng nhất trong nhịp điệu toàn vẹn, nghĩa là tất cả
mọi hiện tượng đều tương ứng thông dung nhau, một tức
nhiều, lớn chứa nhỏ. Đây là chủ trương của tông Hoa Nghiêm,
theo đó tất cả những sự thật hay thực tại dị biệt nhất
thiết phải tạo thành một toàn thể nhịp nhàng do sự tương
dung tương nhiếp để chứng ngộ thế giới lý tưởng là
“nhất như.” Theo Giáo Sư Junjiro Takakusu trong Cương Yếu
Triết Học Phật Giáo, đem thực hành mà thích ứng lý thuyết
không phải là điều khó khăn, nhưng tai hại ở chỗ là con
người, kẻ thì quá thiên về lý thuyết, người lại quá
trọng thực hành. Do đó cần phải có một giải pháp hữu
lý. Lại nữa, trong thế giới thực tế, thực hành thường
chống lại thực hành, sự kiện chống lại sự kiện, công
tác chống lại công tác, cá thể chống lại cá thể, đẳng
cấp chống lại đẳng cấp, quốc gia chống lại quốc gia.
Đó là sắc thái của thế giới cá nhân chủ nghĩa, rồi từ
đó toàn thể thế giới hóa ra phân chia thành mảnh vụn
vặt. Chủ nghĩa tập thể hay tinh thần tương trợ không ngừng,
vẫn chưa đủ để ngăn chận ác tính của đời sống. Để
hòa điệu một trạng thái sinh tồn như vậy và để đưa
tất cả vạn vật đến chỗ nhu hòa, thế giới tương giao
tương cảm cần phải được tạo ra. Một thế giới lý tưởng
như vậy được gọi là “sự sự vô ngại pháp giới.”—See
Four dharma-realms.
Dharma
Realm of Noumena: Lý pháp giới—The idea of looking at the Dharmadhatu
as a manifestation of one spirit (ekacitta) or one elementary substance
(ekadhatu). This is the noumenal realm, or noumenal world. The realm of
principles. This is the world of principle or theorical world. It is represented
by the Sam-Lun and Dharmalaksana Schools which teach that principle is
separate from facts—Cách nhìn Pháp Giới như là sự hiển
hiện của nhất tâm (ekacitta) hay một bản thể cơ bản (ekadhatu).
Đây là thế giới thể tánh nói về các pháp sắc và tâm
của chúng sanh tuy có sai khác nhưng cùng chung một thể tánh.
Đây là thế giới của lý tắc. Nó được Tam Luận Tông và
Pháp Tướng Tông chủ xướng, dạy rằng lý tách rời với
sự—See Four dharma-realms.
Dharma
realm of the one reality: Nhất chân pháp giới (pháp giới của
chân thực).
Dharma
Realm of Phenomena: Sự pháp giới—The idea of looking at the Dharmadhatu
as a world of individual objects, in which case the term “dhatu” means
“something separated.” This is the world of reality, the factual, practical
world, or the phenomenal realm, phenomenal world. The realm of events (specifics).
It represents the Realistic Doctrine of Hinayana—Cách nhìn pháp giới
như là một thế giới của những vật thể cá biệt, trong
đó chữ giới (dhatu) có nghĩa là cái phân biệt. Đây là thế
giới của thực tại, thế giới hiện tượng, hay thế giới
hiện tượng, các pháp sắc và tâm của chúng sanh. Sự pháp
giới biểu hiện cho giáo lý duy thực của Tiểu Thừa—See
Four dharma-realms.
Dharma
Realm of principles and specifics: Lý sự vô ngại pháp giới—See
Four dharma realms.
Dharma
Realm of Sound Hearers: Thanh Văn Pháp Giới—See Six realms of the
samsara (existence) and four realms of the saints.
Dharma-response:
Pháp Ứng—Dharmakaya response, its response to the needs of all—Tùy
theo nhu cầu của chúng sanh ứng hiện Pháp thân.
Dharma-river:
Pháp Hà—Buddha-truth likened to a deep river able to wash away the
stains of ilusion—Chân lý Phật pháp như sông sâu, có khả năng
rữa sạch mọi uế nhiễm của phiền não.
Dharma
robe: Áo Tràng—Usually in gray color and for laypeople’s use—Áo
thường màu lam dành cho Phật tử tại gia.
Dharma-roof:
Dharma canopy or monastery—Mái nhà Phật Pháp hay tự viện.
Dharmasala
(skt): A rest house for pilgrims, often provided by a rich man for those
coming to a special place of pilgrimage—Nhà nghỉ ngơi dành cho những
người hành hương, thường được cung cấp bởi một phú
hộ cho những người đi đến những nơi đặc biệt.
Dharmasamata
(skt): Pháp Bình Đẳng—The sameness of truth as taught by all the
Buddhas, one of the fourfold sameness—Sự bình đẳng về chân
lý đã được chư Phật dạy, một trong tứ bình đẳng. **See
Fourfold sameness (4)—According to The Vimalakirti Sutra, Chapter Three,
the Disciples, when the Buddha asked Subhuti to go to visit Vimalakirti
on his behalf, Subhuti said to the Buddha as follows—Theo Kinh Duy Ma
Cật, Phẩm Đệ Tử, khi Đức Phật bảo Tu Bồ Đề đi đến
thăm bệnh ông Duy Ma Cật dùm Ngài. Tu Bồ Đề bèn bạch Phật
như sau:
*
Subhuti said: “World Honoured One, I am not qualified to call on him
and enquire after his health. The reason is that once when I went
to his house begging for food, he took my bowl and filled it with rice,
saying: ‘Subhuti, if your mind set on eating is in the same state as
when confronting all (other) things, and if this uniformity as regards
all things equally applies to (the act of) eating, you can then beg for
food and eat it. Subhuti, if without cutting off carnality, anger
and stupidity you can keep from these (three) evils: if you do not wait
for the death of your body to achieve the oneness of all things; if
you do not wipe out stupidity and love in your quest of enlightenment and
liberation; if you can look into (the underlying nature of) the five deadly
sins to win liberation, with at the same time no idea of either bondage
or freedom; if you give rise to neither the four noble truths nor their
opposites; if you do not hold both the concept of winning and not winning
the holy fruit; if you do not regard yourself as a worldly or unworldly
man, as a saint or not as a saint; if you perfect all Dharmas while keeping
away from the concept of Dharmas, then can you receive and eat the food.
Subhuti, if you neither see the Buddha nor hear the Dharma; if the six
heterodox teachers, Purana-kasyapa, Maskari-gosaliputra, Yanjaya-vairatiputra,
Ajita-kesakambala, Kakuda-katyayana and Nirgrantha-jnatiputra are regarded
impartially as your own teachers and if, when they induce leavers of home
into heterodoxy, you also fall with the latter; then you can take away
the food and eat it. If you are (unprejudiced about) falling into
heresy and regard yourself as not reaching the other shore (of enlightenment);
if you (are unprejudiced about) the eight sad conditions and regard yourself
as not free from them; if you (are unprejudiced about) defilements and
relinquish the concept of pure living; if when you realize samadhi in which
there is absence of debate or disputation, all living beings also achieve
it; if your donors of food are not regarded (with partiality) as (cultivating)
the field of blessedness; if those making offerings to you (are partially
looked on as also) falling into the three evil realms of existence; if
you (impartially regard demons as your companions without differentiating
between them as well as between other forms of defilement; if you are discontented
with all living beings, defame the Buddha, break the law (Dharma), do not
attain the holy rank, and fail to win liberation; then you can take away
the food and eat it—Tu Bồ Đề bạch Phật: “Bạch Thế Tôn!
Con không kham lãnh đến thăm bệnh ông. Vì sao? Nhớ lại thuở
trước, con vào khất thực nơi nhà ông, lúc đó trưởng giả
Duy Ma Cật lấy cái bát của con đựng đầy cơm rồi nói với
con rằng ‘Thưa ngài Tu Bồ Đề! Đối với cơm bình đẳng,
thì các Pháp cũng bình đẳng, các Pháp bình đẳng thì cơm
cũng bình đẳng, đi khất thực như thế mới nên lãnh món
ăn. Như Tu Bồ Đề không trừ dâm nộ si, cũng không chung cùng
với nó, không hoại thân mà theo một hình tướng, không dứt
si ái sanh ra giải thoát, ở tướng ngũ nghịch mà đặng giải
thoát, không mở cũng không buộc, không thấy tứ đế cũng
không phải không đắc quả, không phải phàm phu cũng không
phải rời phàm phu, không phải Thánh nhơn, không phải không
Thánh nhơn, tuy làm nên tất cả các Pháp mà rời tướng các
Pháp, thế mới nên lấy món ăn. Như Tu Bồ Đề không thấy
Phật, không nghe Pháp, bọn lục sư ngoại đạo kia như Phú
Lan Na Ca Diếp, Mạc Dà Lê Câu Xa Lê Tử, San Xà Dạ Tỳ La
Chi Tử, A Kỳ Đa Xý Xá Khâm Ba La, Ca La Cưu Đà Ca Chiên Diên,
Ni Kiền Đà Nhã Đề Tử là thầy của ngài. Ngài theo bọn
kia xuất gia, bọn lục sư kia đọa, ngài cũng đọa theo, mới
nên lấy món ăn. Tu Bồ Đề! Nếu ngài vào nơi tà kiến, không
đến bờ giác, ở nơi tám nạn, đồng với phiền não, lìa
Pháp thanh tịnh, ngài được vô tránh tam muội, tất cả chúng
sanh cũng được tam muội ấy, những người thí cho ngài chẳng
gọi phước điền, những kẻ cúng dường cho ngài đọa vào
ba đường ác, ngài cùng với ma nắm tay nhau làm bạn lữ,
ngài cùng với các ma và các trần lao như nhau không khác, đối
với tất cả chúng sanh mà có lòng oán hận, khinh báng Phật,
chê bai Pháp, không vào số chúng Tăng, hoàn toàn không được
diệt độ, nếu ngài được như thế mới nên lấy món ăn.
*
“World Honoured One, I was dumbfounded when I heard his words which were
beyond my reach and to which I found no answer. Then I left the bowl
of rice and intended to leave his house but Vimalakirti said: ‘Hey, Subhuti,
take the bowl of rice without fear. Are you frightened when the Tathagata
makes an illusory man ask you questions? I replied: ‘No.’ He
then continued: ‘All things are illusory and you should not fear anything.
Why? Because words and speech are illusory. So all wise men
do not cling to words and speech, and this is why they fear nothing.
Why? Because words and speech have no independent nature of their
own, and when they are no more, you are liberated. This liberation
will free you from all bondage.’: Bạch Thế Tôn! Lúc đó con nghe
những lời ấy rồi mờ mịt không biết là nói gì, cũng không
biết lấy lời chi đáp, con liền để bát lại muốn ra khỏi
nhà ông. Ông Duy Ma Cật nói ‘Thưa ngài Tu Bồ Đề! Ngài lấy
bát chớ sợ! Ý ngài nghĩ sao? Như Phật biến ra một ngàn
người huyễn hóa và nếu người huyễn hóa đó đem việc
nầy hỏi Ngài, chừng ấy Ngài có sợ chăng?’ Con đáp: “Không
sợ!” Trưởng giả Duy Ma Cật lại nói: “Tất cả các Pháp
như tướng huyễn hóa, ngài không nên có tâm sợ sệt. Vì
sao? Vì tất cả lời nói năng không lìa tướng huyễn hóa,
chí như người trí không chấp vào văn tự, nên không sợ.
Vì sao thế? Tánh văn tự vốn ly, không có văn tự đó
là giải thoát. Tướng giải thoát đó là các Pháp vậy.
Dharmasamgraha
(skt): Name of a collection of Buddhist Technical Terms composed by Master
Nagarjuna—Tên của một tác phẩm tổng hợp danh từ Phật
học do Ngài Long Thọ biên soạn.
Dharmasankha
(skt): Pháp Loa—Conch of the Law, a symbol of the universality, power,
or command of the Buddha’s teaching—Loa Phật Pháp, ý ám chỉ
tiếng Đức Phật thuyết pháp như tiếng loa thổi của vỏ
ốc vang rất xa (thế tục dùng tù và để thổi ra hiệu ba
quân, tiếng thuyết pháp của Đức Phật có sức mạnh hàng
phục ma quỷ).
Dharmasankhasabda
(skt): Conch of the law—Pháp Loa—See Dharmasankha.
Dharma
satya (skt): Pháp Thiệt—Đàm Đế.
Dharmascasarirah
(skt): The Dharma-body is without the body—Pháp thân vô hữu thân,
nghĩa là pháp thân mà không có thân.
Dharma-sea:
Pháp Hải—The all embracing law of the Buddha or the Buddha-truth likened
to a vast deep ocean able to wash away the stains of illusion—Luật
nhiếp trì của Đức Phật hay chân lý Phật pháp như biển
cả sâu rộng, có khả năng rữa sạch mọi uế nhiễm của
phiền não.
Dharma
seals: Pháp ấn.
1)
The seal of Buddha-truth, expressing its reality and immutability: Dấu
ấn của diệu pháp, diệu pháp chân thực, không chuyển động
hay biến đổi nên gọi là “Ấn.”.
2)
Its universality and its authentic transmission from one Buddha or
patriarch to another: Dấu hiệu chứng ngộ mà chư Phật hay chư
Tổ trao truyền tâm pháp cho nhau.
3)
There are three Dharma Seals or three marks of existence, or three characteristics
of all phenomenal existence: Trilaksana (skt)—Tilakkhana (p)—Có ba
pháp ấn. **See Three Dharma Seals.
Dharma-selecting
vision: Trạch Pháp Nhãn—‘Dharma-selecting vision’ helps practitioners
distinguish proper dharmas from deviant dharmas. The proper dharmas are
not arguing or fighting, not being greedy, not seeking realization, not
being selfish, not wanting personal advantages, and not deceiving—Trạch
pháp nhãn giúp cho hành giả thấy được chánh pháp hay
tà pháp. Chánh pháp là không tranh, không tham, không cầu, không
ích kỷ, không tự lợi, không dối gạt ai.
Dharma
Semblance Age: The age in which the Buddha’s dharma has diminished to
50 percent—Thời kỳ Phật pháp giảm mất 50 phần trăm—See
Saddharma-pratirupaka.
Dharma-shinning:
Pháp Chiếu—Sự chiếu sáng của Phật pháp.
Dharmaskandha
(skt): Đại Tập (các yếu tố chất đống lại với nhau)—Element-group,
one of the books of the Sarvastivadin Abhidharma Pitaka, written by Sariputra,
discussion of the klesas, ayatanas, and skandhas, and the practices required
to gain Arahantship—Pháp Uẩn Túc Luận, một trong các bộ sách
của Bộ Luận Tạng của Bộ phái Thuyết Nhứt Thiết Hữu
Bộ, được viết bởi ngài Xá Lợi Phất, trình bày các yếu
tố chất đống laị với nhau, như phiền não, giới, uẩn
và các việc thực hành cần thiết để đạt tới quả vị
A La Hán—See Sarvastivada (II) and Six Legs in the commentary on the
Source of Knowledge.
Dharma-smrtyupasthana
(skt): Pháp Niệm Xứ (Quán pháp vô ngã)—Quán và toàn chứng
vạn pháp vô ngã—Meditation and full realization on the transiency
selflessness of all elements (contemplating that all the dharmas are without
their own nature). Everything has no real nature, they are only a combination
of the four elements, and each element is empty and without a self of itself,
thus everything is without a self. Dharmas (real things and phenomena)
as an abode of mindfulness, or mindfulness of dharmas as dependent, without
self-entity, or to contemplate all things as being dependent, without self-nature
or self-identity. All phenomena lack self-nature, or there is no such thing
as an ego. Things in general as being dependent and without a nature of
their own (things are composed and egoless— consider everything in the
world as being a consequence of causes and conditions and that nothing
remains unchanged forever). This negates the idea of “Personality.”
Here a monk abides contemplating monf-objects as mind-objects, ardent,
clearly aware and mindful, having put aside hankering and fretting for
the world—Vạn pháp không có thực tướng, chúng chỉ là sự
kết hợp của tứ đại, và mỗi đại không có tự tánh,
không thể đứng riêng lẽ, nên vạn pháp vô ngã. Quán pháp
vô ngã, chúng chỉ nương tựa vào nhau để thành lập, từ
đó phủ nhận ý nghĩ về “Ngã.” Ở đây vị Tỳ Kheo quán
pháp trên các pháp, tinh cần, tỉnh giác, chánh niệm để nhiếp
phục tham sân trên đời.
Dharmasoka
(skt): Pháp A Dục—Vua Đàm Ma Sô Ka—Name given to Asoka on his
conversion. Who erected a Cetiya Toweron the spot where the Buddha
used to stand—Pháp danh vua A Dục trong ngày vị vua này qui-y
Phật. **See Asoka.
Dharma-sound:
Pháp Âm—The sound of the Truth, or of preaching—Âm thanh thuyết
pháp hay của chân lý.
Dharma-state:
1)
Bhutatathata (skt)—Pháp vị (chân như).
2)
The grade or position of a monk: Thứ bậc của một vị Tăng.
Dharmasthitita
(skt): Continuity of existence—Pháp Trụ.
1)
Continuity of existence: Sự tương tục của hiện hữu.
2)
Dharma abode, i.e., the omnipresent bhutatathata in all things: Diệu
lý của chân như dừng trụ trong hết thảy các pháp.
Dharma-Storage
School: Dharmagupta (skt)—Hozo-Bu (jap)—Pháp Tạng Bộ.
Dharma-store:
Dharmakara (skt).
1)
Pháp Tàng—The standard of Buddha-truth as an emblem of power over the
hosts of Mara—Chân lý Phật Pháp là dấu hiệu tiêu biểu cho
sức mạnh chế ngự ma quân.
2)
The treasury of the Buddha’s teaching, or Buddhist library, or the storehouse
of all law and truth, i.e. the sutras: Pháp Tạng—Pháp Bảo Tạng—Nơi
tồn trữ kinh điển Phật Pháp.
3)
The standard of Buddha-truth as an emblem of power over the hosts of Mara:
Pháp Tàng—Chân lý Phật Pháp là dấu hiệu tiêu biểu cho
sức mạnh chế ngự ma quân.
Dharma
Study Foundation: Tổ chức nghiên cứu Phật Pháp.
Dharma
summer: Pháp Hạ—The year or age of a monk or a nun after ordination—Số
năm tuổi của Tỳ Kheo hay Tỳ Kheo Ni tính từ sau khi thọ cụ
túc giới.
Dharma-sunyata
(skt): Pháp Không—The non-reality of things—Things are unreal—The
emptiness or unreality of all things—Everything is being dependent on
something else and having no individual existence apart from other things;
hence the illusory nature of all things as being composed of elements and
not possessing reality—Tánh không hay sự không thật của chư
pháp. Mọi vật đều tùy thuộc lẫn nhau, chứ không có cá
nhân hiện hữu, tách rời khỏi vật khác—See Two voids, Three
voids, Seven kinds of emptiness, and Emptiness.
Dharmasvabhavanabodhamanomayakaya
(skt): Giác Pháp Tự Tính Ý Thành Thân—The will-body assumed when
the self-nature of things is understood as having no self-nature—Cái
thân do ý sinh được mang khi tự tính của các sự vật được
hiểu là vô tự tính.
Dharma-sword:
Pháp Kiếm—The sword of Buddha-truth, which is able to cut off the
functioning of illusion—Lưỡi kiếm chân lý chặt đứt hết
sự hoạt động của phiền não.
Dharmata
(skt): Bhutatathata (skt)—Thực Tướng—Chân như (tính chất
chân thực thường trụ)—Pháp tánh (thể tính vạn pháp)—Bản
thể—Thực thể—Nhất thực—Nhất như—Nhất tướng—Vô
tướng—Pháp chứng—Pháp vị—Niết bàn—Vô vi—Chân đế—Chân
tánh—Chân không—Thực tánh—Thực đế—Reality, in contrast
with unreal or false; absolute fundamental reality, the ultimate, the absolute;
the Dharmakaya, or the Bhutatathata. The absolute, the true nature of all
things which is immutable, immovable and beyond all concepts and distinctions.
Dharmata (pháp tánh) or Dharma-nature, or the nature underlying
all things has numerous alternative forms—Chân tướng, bản tánh,
là bản thể của vạn hữu (tướng là vô tướng), đối lại
với hư vọng. Chơn tánh tuyệt đối của vạn hữu là bất
biến, bất chuyển và vượt ra ngoài mọi khái niệm phân biệt.
1)
Inherent dharma or Buddha-nature: Pháp định.
2)
Abiding dharma-nature: Pháp trụ.
3)
Dharmaksetra: Pháp giới—Realm of dharma.
4)
Dharmakaya: Pháp thân—Embodiment of dharma.
5)
Region of reality: Thực tế.
6)
Reality: Thực tướng.
7)
Nature of the Void: Không tánh—Immaterial nature.
8)
Buddha-nature: Phật tánh.
9)
Appearance of nothingness: Vô tướng—Immateriality.
10)
Bhutatathata: Chân như.
11)
Tathagatagarbha: Như Lai tạng.
12)
Universal nature: Bình đẳng tánh.
13)
Immortal nature: Ly sanh tánh.
14)
Impersonal nature: Vô ngã tánh.
15)
Realm of abstraction: Hư định giới.
16)
Immutable nature: Bất biến dị tánh.
17)
Realm beyond thought: Bất tư nghì giới.
18)
Mind of absolute purity, or unsulliedness: Tự tánh thanh tịnh tâm.
Dharma
talk: Pháp thoại.
Dharmatata
(skt):
1)
Pháp Cứu tôn giả.
2)
Tathagata-garbha (skt): Pháp Tánh—See Dharma-nature.
Dharmatabuddha
(skt): Pháp Tánh Phật—The Buddha as Essence itself, i.e., the Dharmakaya
in its absolute aspect—Đức Phật của chính bản thể, từ Pháp
Thân Phật trong khía cạnh tuyệt đối của nó.
Dharmatanishyanda-buddha
(skt): Pháp Tánh Sở Lưu Phật—The Buddha conceived as flowing out
of the ultimate essence of things, that is, a manifested form of the Absolute—Đức
Phật được quan niệm như là phát xuất từ bản thể tối
hậu của các sự vật, tức là, một hình tướng của
tuyệt đối được hiện ra.
Dhamma
thero (p): An elder in Dhamma—Pháp trưởng lão—See Three dharmas
(XXXII).
Dharmas
or things: Pháp tướng—See Three kinds of appearance (B).
Dharma-thunder:
Pháp Lôi—The thunder of dharma, awakening man from stupidity and stimulate
the growth of virtue, the awful voice of buddha-truth—Tiếng sấm của
pháp, làm thức tĩnh sự u mê nơi con người và làm tăng trưởng
công đức.
Dharmatmyalakshana
(skt): Pháp Ngã Tướng—The belief that there is something substantial
behind what is presented to one’s view—Sự tin rằng có một cái
gì đó thuộc về bản chất đằng sau những gì hiện ra cho
người ta thấy.
Dharma
tower: Pháp tháp.
Dharma-transmission:
Truyền Pháp.
1)
The authentic transmission of a certain teaching or Dharma from master
to student or from a master to another master: Sự truyền thụ giáo
pháp chính thức từ một vị thầy đến một người đệ
tử hay từ một vị thầy này đến một vị thầy khác.
2)
Dharma-transmission also means the transfer of responsibility of a sect
or a school from one patriarch who is old and will be passing away soon
to a will-be patriarch: Truyền pháp cũng có nghĩa là trao truyền
trách nhiệm tông chi từ một vị tổ già, sắp thị tịch
đến một vị sắp được làm tổ.
3)
Dharma-transmission also means to transmit or spread abroad the Buddha-truth.
A term used by the esoteric sect, to succeed to the dharma, or methods,
of the master: Từ Mật giáo dùng để chỉ pháp của đệ tử
nối nghiệp thầy.
Dharmatrata’s
argument from the difference of kind or result: Luận chứng của Pháp
Cứu—Dharmatrata’s argument from the difference of kind or result,
as a gold piece may be made into three different articles, yet each retains
the real nature of gold—Luận chứng bàn về sai biệt giữa phẩm
loại hay kết quả, như một thoi vàng có thể được làm thành
ba thứ đồ dùng, nhưng mỗi thứ vẫn giữ y bản chất của
vàng—See Four arguments from Vasubandhu.
Dharma
treasure: Pháp Bảo—See Dharmaratna.
Dharma
tree: Pháp Thụ—The dharma-tree or Buddha-teaching which bears
nirvana fruit—Cây Pháp, hay Phật pháp có khả năng giúp người
ta thu được quả vị Niết Bàn.
Dharmas
are unreal: Pháp giả—Things are unreal, one of the three unrealities—Chư
pháp tự tánh vốn là hư giả không thật (pháp do nhân
duyên mà sinh ra), một trong tam giả—See Three fallacious postulates,
and Three unrealities.
Dharma-Victory
Buddha: Phật Pháp Thắng Vương.
Dharma-Victory-King
Buddha: Pháp Thắng Vương Phật.
Dharma-vinaya:
The Dharma-Discipline or the Doctrine and Discipline or the Buddha’s
teaching in its completeness—Pháp và Luật hay toàn bộ giáo lý
của Đức Phật.
Dharmaviraja
(skt): Pháp thanh tịnh—Chân lý thanh tịnh—Truth immaculate.
Dharma
vision: Pháp nhãn.
Dharma
voice: Dharmaghosa (skt)—The sound of preaching—The sound of Truth—Pháp
Âm.
Dharmas
as void: Nhất Thiết Giai Không Tông—See Ten tenets of the Hua-Yen
School—See Dharma of void.
Dharma
of void: Pháp Không—The non-reality of things—Things are unreal—The
emptiness or unreality of all things—Everything is being dependent on
something else and having no individual existence apart from other things;
hence the illusory nature of all things as being composed of elements and
not possessing reality—Tánh không hay sự không thật của chư
pháp. Mọi vật đều tùy thuộc lẫn nhau, chứ không có cá
nhân hiện hữu, tách rời khỏi vật khác.
Dharma-wealth:
Pháp Tài—The riches of the Law, or the law as wealth—Pháp nầy
cũng có thể đem lại lợi nhuận cho mọi người như tiền
tài đem lai niềm vui hạnh phúc cho người thế tục.
Dharma
Wheel: Dharmacakra (p)—Pháp luân—The preaching of a Buddha.
1)
Once we start driving the car, the wheels of the car will keep rolling
until the car reaches the destination. Ever since the Buddha first started
teaching Dharma, the Truth has spread continuously and all over the world.
This will continue until all beings are freed from their suffering. The
Dharma Wheel is a symbol of the continuous spreading of the Buddha’s
teachings to help people live more happily—Một khi bắt đầu lái
xe, những chiếc bánh xe sẽ giữ cho xe lăn bánh cho đến khi
tới nơi. Từ khi Đức Phật chuyển bánh xe Pháp, chân lý đã
được truyền bá một cách liên tục khắp nơi trên thế giới.
Chân lý này sẽ tiếp tục được lưu truyền cho đến khi
nào nhất thiết (tất cả) chúng sanh đều được thoát khổ.
Bánh xe Pháp là một biểu hiệu của sự truyền bá Phật Pháp
một cách liên tục nhằm giúp chúng ta có đời sống hạnh
phúc hơn.
2)
Dharma wheel is likened a wheel because it crushes all illusions. In Buddhism,
the Dharma Wheel is regarded as the epitome of all symbols. It is also
Sakyamuni Buddha’s figurative symbol for the preaching of Dharma. Its
origin came from ancient India where wheeled carts were used to overrun
enemies in battlefields. Buddhism adopted this symbol to represent destruction
of afflictions, as well as a continuous propagation of Buddha-Dharma, and
achievement of wholesome virtues—Pháp luân giống như luân xa vì
nó nghiền nát tất cả những ảo giác. Trong Phật giáo, Pháp
luân được xem như là hình ảnh thu nhỏ của tất cả các
dấu hiệu. Đó cũng là dấu hiệu của sự thuyết giáo của
Đức Phật. Dấu hiệu Pháp luân xuất phát từ thời cổ đại
Ấn Độ, những cỗ xe có bánh được dùng cán lên người
của địch thủ trên chiến trường. Phật giáo chấp nhận
dấu hiệu này dùng để tiêu biểu cho sự hủy diệt phiền
não, và sự truyền bá Phật pháp liên tục không ngừng nghỉ,
cũng như sự thành tựu những công đức thiện lành.
3)
Dharma-Wheel with Amitabha Buddha—Pháp Luân với A Di Đà Phật—See
Four wheels (C).
Dharma
wheel of universal salvation: Never-receding Buddha-vehicle—Bất thối
chuyển Pháp luân.
Dharma
which produces no afflictions: Vô lậu—The condition in which they
cannot prevail—The unconditioned dharma which produces no afflictions
(no passions and delusions)—Pháp thanh tịnh lìa được phiền
não—See Two conditions relating to passions and delusions.
Dharma-wisdom:
The understanding of the law, or of things—Pháp Trí—See Dhamma-jnana.
Dharma-words:
Pháp Ngữ.
1)
A word or a phrase of the Buddha’s preaching: Lời Phật thuyết pháp.
2)
Buddhist preaching: Dharma-words, religious discourses—Bài thuyết
pháp (có thể là của một bậc thầy).
Dharma-work:
Religious affairs—Pháp sự (Phật sự).
Dharma-workman:
Pháp Tượng—Dharma workman, a teacher able to mould his pupil—Một
vị thầy có thể dùng chánh pháp để uốn nắn đệ tử.
Dharmayasa
(skt): Đàm Ma Da Xá—A noted monk in India around 400 A.D—Một vị
Tỳ Kheo nổi tiếng của Ấn Độ (Tàu dịch là Pháp Minh) vào
khoảng những năm 400 sau Tây Lịch.
Dharmayatana
(skt): Mental objects—Pháp xứ.
Dharmottariya
(skt): Pháp Thượng Bộ—One of the eighteen Hinayana sects in India—Một
trong 18 bộ phái Tiểu Thừa ở Ấn Độ.
Dhata-kayapada
(skt): Mental-element-body, written by Purna—Giới Thân Túc Luận,
được viết bởi ngài Phú Lâu Na—See Six Legs in the commentary
on the Source of Knowledge.
Dhatarattha
(p): Trì Quốc Thiên Vương—Dhrtarastra (skt)—Đông thiên vương
(Đa La Tra) cai quản Càn Thát Bà (những vị trời nhạc sư)—Eastern
Heaven King—Deva who rules over the Gandhabbas and keeps his kingdom
(white color)—The celestial musicians—See Four Heavenly (Guardian)
Kings.
Dhatu
(skt): Elements—Secondary elements—Sphere—Region—Realm—Cảnh
giới—A Sanskrit term for “realm,” “element,” or “sphere.”—Từ
Phạn ngữ chỉ “cõi,” “đại,” hay “giới.”—See Four
great elements and Eighteen realms.
Dhatu-garbha
(p): A stupa—A dome-like solid structure in which the relics of the Buddha
are enshrined—Tháp thờ xá lợi Phật.
Dhatukatha
(p): Discourses of Elements—Bộ Chất Ngữ—One of the books of the
Theravadin Abhidhamma Pitaka. This is the discussion of the elements, based
on the skandha and ayatana analyses, and proceeding by means of questions
and answers—Đại Thuyết hay luận giải về các nguyên tố,
một trong những bộ sách của Bộ Luận Tạng của trường
phái Phật giáo Nguyên Thủy. Bộ sách này dựa trên những
phân tích về các uẩn, giới, và tiến hành bằng phương cách
vấn đáp—See Theravada (V) (3).
Dhatukaya
(skt): The collection of elements, one of the books of the Sarvastivadin
Abhidharma Pitaka, written by Purna, discussion of ever-present and negative
mental events—Sưu Tập các yếu Tố, một trong các bộ sách
của Bộ Luận Tạng của Bộ phái Thuyết Nhứt Thiết Hữu
Bộ, được ngài Phú Lâu Na biên soạn, trình bày các sự kiện
tâm thức tiêu cực và thường hằng—See Sarvastivada (II).
Dhatu-loka
(skt): The eighteen elementary spheres. **See Dhatu.
Dhatu-Vavatthana
(p): Analysis of the elements of the body; one of the forty meditation
exercises which dissects the body into its individual parts and recognizes
that they are made of nothing but the four elements (earth, water, fire
and wind). Through this practice, the cultivator’s conception of a unitary
permanent self disappears—Sự phân tích các yếu tố thân thể;
một trong bốn mươi bài thực tập thiền định nhằm phân
giải thân thể mình chỉ là một sản phẩm của tứ đại
(đất, nước, lửa, gió). Nhờ những thực tập nầy
mà hành giả trừ bỏ được ảo giác về tà tín bản ngã
thường trực.
Dhavati
(p): To run away—Chạy thoát.
Dhi
(p): Wisdom—Sự khôn ngoan.
Dhiitimantanam
(p): Resolute—Kiên trì.
Dhimantu
(p): Wise—Khôn ngoan.
Dhira
(p): The wise—Người trí.
Dhitaka
(skt): Dhritaka (skt)—Đề Đa Ca—According to Eitel in The Dictionary
of Chinese-English Buddhist Terms, Dhrtaka, the fifth patriarch “Unknown
to Southern Buddhists, born in Magadha, a disciple of Upagupta, went to
Madhyadesa where he converted the heretic Micchaka and his 8,000 followers—Theo
Eitel trong Trung Anh Phật Học Từ Điển, Đề Đa Ca, tổ thứ
năm tại Ấn Độ, không được Phật Giáo Nam Truyền biết
đến, sanh trưởng tại xứ Ma Kiệt Đà, đệ tử của Ưu
Ba Cúc Đa. Ông đến xứ Madhyadesa nơi đây ông làm lễ quy
y thọ giới cho Micchaka và 8.000 đệ tử. **See Twenty eight Indian
Patriarchs.
Dhiti
(p): Courage—Sự can đảm.
Dhitika
(skt): Địa Để Ca—An ancient Indian monk whose Chinese name is Yu-Kuei
(Ashamed—Shy)—Một vị sư Ấn Độ thời cổ xưa với tên
Trung Hoa là Hữu Quý.
Dhitu
(p): Son-in-law—Con rễ.
Dhiyati
(p): To be born—Sanh ra.
Dhona
(p): Wise (a)—Khôn ngoan.
Dhovati
(p): To wash—To cleanse—Làm sạch.
Dhrtaka
(skt): Dhitaka or Dhritaka (skt)—Đề Đa Ca—See Dhitaka.
Dhrtarastra
(skt): Dhatarattha (p)—Deva king in the East—Đề Đa La Tra—Trì
Quốc Thiên Vương—The celestial musicians—Eastern Heaven King—Deva
who rules over the Gandhabbas and keeps his kingdom. One of the four maharajas,
the yellow guardian eastward of Sumeru One of the lokapalas, a king of
gandharvas and pisacas—Trì Quốc Thiên Vương, Hoàng Hộ Pháp
ở bên phía đông của núi Tu Di. Một trong bốn vị Thiên Vương,
bạch hộ pháp ở cõi đông. Một trong những vị vua Càn Thát
Bà—See Four Heavenly (Guardian) Kings, and Twenty devas.
Dhrtiparipurna
(skt): Kiên Mãn Bồ Tát—The firm and complete bodhisattva, who is
to be Buddha Padma-vrsabha-vikramin, attending on Padmaprabha—Vị Bồ
Tát kiên cố viên mãn, về sau thành Phật hiệu là Hoa Túc
An Hành Phật.
Dhruva
(skt): Acala (skt)—Niscala (skt)—Unmoved—Immobile—Motionless—Immovable—Bất
động.
Dhudanga
(p): Đầu Đà—Hard practice or discipline to shake off or cleanse
sins. To get rid of the trials of life; discipline to remove them and attain
nirvana. To practise or to cultivate to release from ties to clothing,
food, and dwelling. Mendicant conducts include twelve conducts and precepts
which those who practice the Dharma of “Food Begging” must accord to—Tu
hành khổ hạnh hay phép tu tẩy rửa, rũ sạch ba loại tham
trước về quần áo, đồ ăn, và nơi ở. Hạnh Đầu Đà bao
gồm 12 hạnh và luật cho người tu theo pháp “Khất Thực”—See
Dhutanga.
Dhukha
(skt): Sickness—Bịnh hoạn—See Ten stages or objects in meditation.
Dhuli
(p): Dust—Bụi.
Dhuma
(p): Smoke—Khói.
Dhumayati
(p): To smoke—Phun khói.
Dhupa
(skt): Đột Bà—Nhang thơm—Incense—Frankincense—Fragrant gum.
Dhupayati
(p): To emit smoke—Phun khói.
Dhusara
(p): Dust-colored (a)—Yellowish—Có màu vàng như bụi.
Dhuta
(skt & p): Removed—Dứt bỏ.
Dhutadhara
(p): One who practices ascetics (dhuta-angas)—Người tu khổ hạnh.
Dhutanga
(p): Dhuto (p)—Dhuta (skt)—Austerity—Hard practice—Mendicant conducts—Đỗ
Đa—Đỗ Trà—An ascetic—A monk engaged in austerities. Hard practice
or discipline to shake off or cleanse sins. To get rid of the trials of
life; discipline to remove them and attain nirvana. To practise or to cultivate
to release from ties to clothing, food, and dwelling. Mendicant conducts
include twelve conducts and precepts which those who practice the Dharma
of “Food Begging” must accord to. Ascetic practices accepted by the
Buddha that one may take on oneself in order to develop contentedness and
will power and in order to shake off the passions. The twelve such ascetic
practices are—Đầu Đà (Hạnh đầu đà, thầy Tỳ kheo thực
hành hạnh này để loại trừ phiền não. Người hành hạnh
đầu đà giữ một số qui điều chặt chẽ, tri túc, từ bỏ,
hạn chế các nhu cầu, chẳng hạn giữ hạnh: Chỉ dùng một
bộ y gồm: y vai trái, y nội, y hai lớp; ăn ngày một bữa,
sống trong rừng). Tu hành khổ hạnh hay phép tu tẩy rửa, rũ
sạch ba loại tham trước về quần áo, đồ ăn, và nơi ở.
Những cách thực hành khổ hạnh được Phật cho phép, mà
người ta có thể bắt buộc mình phải theo trong một thời
gian nhất định nhằm củng cố ý chí và trừ bỏ các dục
vọng và các đam mê. Hạnh Đầu Đà bao gồm 12 hạnh và luật
cho người tu theo pháp “Khất Thực”:
1)
Wearing patched robes: Mặc quần áo rách rưới.
2)
Wearing a robe made of three pieces: Mặc áo dài có ba mảnh.
3)
Eating only begged food: Ăn xin để ăn.
4)
Eating only one meal a day: Mỗi ngày chỉ ăn một lần.
5)
Refraining from all other food: Từ chối mọi thức ăn khác.
6)
Taking only what is given and placed in the begged bowl: Chỉ ăn những
thứ đựng trong bát xin bố thí.
7)
Living in a secluded, solitary place: Sống nơi hẻo lánh và cô độc.
8)
Living in a cemetary or charnel ground: Sống nơi nghĩa địa.
9)
Living under a tree: Sống dưới gốc cây.
10)
Living in the open: Sống ngoài trời.
11)
Living in whatever place presents itself: Sống nơi mình chọn.
12)
Sitting only, never lying down: Ngồi mà không nằm.
Dhuti
(skt): Đô đề.
Dhutta
(p): One who leads a corrupted life—Người sống đời buông thả.
Dhvaja
(skt): Pataka (skt)—Ketu (skt)—Flag—Banner—Đà Phược Nhã—Cờ
phướn.
Dhvajagrakeyura
(skt): Diệu Tàng Tướng Tam Muội—The ring on the top of a standard—A
degree of ecstatic meditation (mentioned in Lotus sutra).
Dhyana
(skt): Jhana (p)—Meditation(thought—reflection—quiet meditation—meditation—state
of absorption resulting from practice of meditation—the practice of Dhyana
leads to samadhi)—Thiền định—Thiền na.
(I)
An overview of “Dhyana”—Tỏng quan về Thiền Na: Dhyana is a
Sanskrit term for “meditative absorption.” This is a general term for
meditation or a state of quietude or equanimity gained through relaxation.
To meditate or to calm down and to eliminate attachments, the aversions,
anger, jealousy and the ignorance that are in our heart so that we can
achieve a transcendental wisdom which leads to enlightenment. In Theravada
meditative literature, this refers to four meditative states that lead
to elimination of defilements (asrava) and that also lead to rebirth in
corresponding levels of the Form Realm (rupa-dhatu). In Mahayana, it also
refers to the fifth of the “perfections” (paramita) that a Bodhisattva
cultivates on the path to Buddhahood. It involves developing the ability
to concentrate for extended periods of time on one’s meditative object
of observation (alambana) without becoming distracted—Từ ngữ Phạn
dùng để chỉ một trạng thái tịnh lự đạt được bởi
buông bỏ. Thiền dùng để làm lắng dịu và loại bỏ luyến
ái, hận thù, ganh ghét và si mê trong tâm chúng ta hầu
đạt được trí tuệ siêu việt có thể dẫn tới đại giác.
Thực tập thiền có thể dẫn đến định. Có bốn giai đoạn
tĩnh tâm trong Thiền, và cũng dẫn tới tái sanh vào mức độ
tương ưng với các cõi trong sắc giới. Trong Phật giáo Đại
Thừa, Thiền định là địa thứ 5 trong Thập Địa Bồ Tát.
Nó liên hệ tới khả năng tập trung trong một khoảng thời
gian dài trong việc quán sát một vật thể mà tâm không bị
lôi cuốn theo ngoại cảnh.
(II)
Concentration of mind: Tịnh lự—A state of mind achieved through higher
meditation—Trạng thái tâm đạt được do thiền tập cao độ—A
general term for meditation or a state of quietude or equanimity gained
through relaxation. To meditate to calm down and to eliminate attachments,
the aversions, anger, jealousy and the ignorance that are in our heart
so that we can achieve a transcendental wisdom which leads to enlightenment.
The practice of Dhyana leads to samadhi. There are four basic stages in
Dhyana—Giai đoạn lắng dịu đầu tiên. Từ ngữ Phạn dùng
để chỉ một trạng thái tịnh lự đạt được bởi buông
bỏ. Thiền dùng để làm lắng dịu và loại bỏ luyến ái,
hận thù, ganh ghét và si mê trong tâm chúng ta hầu đạt
được trí tuệ siêu việt có thể dẫn tới đại giác. Thực
tập thiền có thể dẫn đến định. Có bốn giai đoạn tĩnh
tâm trong Thiền:
1)
The relinquishing of desires and unwholesome factors achieved by conceptualization
and contemplation. In this stage, the mind is full of joy and peace: Xóa
bỏ dục vọng và những yếu tố nhơ bẩn bằng cách tư duy
và suy xét. Trong giai đoạn nầy tâm thần tràn ngập bởi niềm
vui và an lạc.
2)
In this phase the mind is resting of conceptualization, the attaining
of inner calm, and approaching the one-pointedness of mind (concentration
on an object of meditation): Giai đoạn suy tư lắng dịu, để nội
tâm thanh thản và tiến lần đến nhất tâm bất loạn (trụ
tâm vào một đối tượng duy nhứt trong thiền định).
3)
In this stage, both joy and sorrow disappear and replaced by equanimity;
one is alert, aware, and feels well-being: Giai đoạn buồn vui đều
xóa trắng và thay vào bằng một trạng thái không có cảm
xúc; con người cảm thấy tỉnh thức, có ý thức và cảm
thấy an lạc.
4)
In this stage, only equanimity and wakefulness are present: Giai đoạn
của sự thản nhiên và tỉnh thức.
**
See Eight factors of Yoga concentration.
Dhyana-abode:
Thiền Cư—A meditation abode. Also called a Buddhist meditation hall
(center), Buddhist temple or Zen hall (room) or meditation hall of the
Ch’an sect. In large temples, meditation hall is a separate structure,
where only meditation is practiced without any other ceremonies—Một
nơi để tu tập thiền định. Còn gọi là Thiền đường,
là một căn phòng căn nhà lớn trong tự viện hay thiền viện.
Tại các chùa lớn, thường Thiền Đường là một kiến trúc
biệt lập chỉ để thực hành tọa thiền, chứ không có các
nghi lễ khác.
Dhyana
on the absolute truth: The concentration on the absolute truth—Lý Thiền—See
Two kinds of contemplation.
Dhyana-Bodhisattvas:
The five Bodhisattvas (Avalokitesvara or Padmapani, Samantabhadra, Ratnapani
and Visvapani)—Năm vị Bồ Tát Thiền Định.
Dhyana-contemplation:
Thiền Quán Về Tâm—See Meditation on the mind.
Dhyana
heavens: Brahmalokas (skt)—Thiền thiên—Dhyana heavens, four in number,
where those who practice meditation may be reborn—Có bốn Thiền Thiên,
nơi mà các bậc tu thiền có thể tái sanh về (cõi sắc giới
có bốn tầng trời mà người tu thiền sẽ được sanh về
đấy). **See Four dhyana heavens.
Dhyana
paramita (skt): Perfection of the meditation—Thiền định Độ—Thiền
Ba La Mật—The attainment of perfection in the mystic trance, crossing
the shore of birth and death. This is the fifth of the six paramitas—Thiền
định là hành pháp giúp chúng sanh đạt hoàn toàn tịnh lự,
vượt thoát sanh tử, đáo bỉ ngạn. Đây là Ba La Mật thứ
năm trong Lục Độ Ba La Mật. ** See Six paramitas.
Dhyana
on phenomena: The concentration on phenomen—Sự Thiền—See Two kinds
of contemplation.
Dhyana-prajna:
Thiền huệ—The mystic trance and wisdom—Thiền dịnh và trí
huệ (y vào hai món nầy thì có thể nhiếp hết thảy các hành
chứng).
Dhyana-river:
Thiền Hà.
1)
The dhyana river, i.e. the mystic trance like a river extinguishes the
fires of the mind: Thiền định được ví như dòng sông Thiền
dập tắt lửa tâm.
2)
The river Nairanjana (Niladyan), which flows past Gaya: Sông Ni Liên
Thiền chảy ngang qua Bồ Đề Đạo Tràng.
Dhyana
Samadhi: Thiền Tam Muội—See Ten stages or objects in meditation.
Dhyana
and samadhi: Thiền tam muội—Thiền Tam Muội—Thiền na và tam
muội.
1)
Dhyana is considered meditating. Meditation in the visible or known is
called Dhyana: Thiền na dịch là “tư duy.” Tư duy trong cõi
sắc giới thì gọi là thiền.
2)
Samadhi is considered as abstraction. Concentration on the invisible, or
supermundane is called Samadhi: Tam muội dịch là “định.” Tư
duy trong cõi vô sắc giới thì gọi là Tam Muội.
**
See Ten stages or objects in meditation.
Dhyana
samadhi paramita (skt): Abstraction—Concentration—Contemplation—Meditation—Thiền
Định Ba La Mật—See Six paramitas and Ten paramitas.
Dhyana
on Suchness: Tathatalambanam (skt)—Duyên Chân Như Thiền—This is
the dhyana depending upon suchness. This is the third of the four Dhyanas
described in The Lankavatara Sura. The object of the discipline is to realize
the suchness of truth by keeping thoughts above the dualism of being and
non-being and also aboe the twofold notion of egolessness—Đây là thiền
định dựa vào như như, thiền định thứ ba trong tứ thiền
định được mô tả trong Kinh Lăng Già. Đối tượng của
sự tu tập là thể chứng cái như như của chân lý bằng cách
giữ các tư tưởng vượt lên trên cái nhị biên của hữu
và phi hữu, và cũng vượt lên trên hai ý niệm về vô ngã.
Dhyana
and wisdom: Thiền Huệ—The mystic trance and wisdom—Thiền dịnh
và trí huệ (y vào hai món nầy thì có thể nhiếp hết thảy
các hành chứng).
Dhyani-Bodhisattva:
Bồ Tát Thiền Định—Avalokitesvara Bodhisattva is the Dhyana-Bodhisattva
of the present age (and the Buddha Gautama is his earthly reflex)—Bồ
Tát Quán Thế Âm là vị Bồ Tát thiền định của hiện kiếp.
Dhyani-Buddhas:
The five Dhyani-Buddhas—Năm vị Phật—A spiritual (not material)
Buddha or Bodhisattva. Meditation Buddhas, one who
symbolize the various aspects of
enlightened consciousness. There are five Transcendent Buddhas—Chư Phật
Thiền Định—Những mặt khác nhau của ý thức được thức
tỉnh. Có năm vị Phật Siêu việt:
1)
Amitabha Buddha: A Di Đà Phật.
2)
Amoghashiddhi: Bất Không Phật.
3)
Akshobhya: A Súc Bệ Phật.
4)
Ratnasambhava: Nam Phật.
5)
Vairocana: Đại Nhựt Như Lai.
Dhyani-Mudra
(skt): Mẫu Đà La Pháp Ấn—The back of the right hand rests on the
palm of the other in such a way that the tips of the thumbs lightly touch
one another. Place both hands right in front of the navel. This Mudra is
utilized by cultivators during practicing meditation—Lưng bàn tay phải
đặt lên lòng bàn tay trái, đầu hai ngón cái chạm nhẹ nhau.
Đặt tư thế hai bàn tay nầy ngay trước rốn. Đây là tư
thế lúc thực tập thiền định—See Mudra.
Diagnose:
Chẩn đoán.
Diagnostic
treatment of their moral diseases: Đối Trị Tất Đàn—See Four
kinds of siddhanta.
Dialectic
(a): Thuộc về biện chứng.
Dialectical
Materialism: Thuyết Duy Vật Biện Chứng.
Dialectical
theology: Thần học biện chứng.
Dialectical
reality: Biện chứng thực tại.
Dialogue
(n): Đối đáp—Đối thoại.
•
Inter-faith dialogue: Đối thoại tín ngưỡng.
•
Inter-religious dialogue: Đối thoại tôn giáo.
Diamond
(n): Kim Cang—See Vajra and Four imperishables.
Diamond
apex: The diamond crown—Kim cang đảnh.
1)
The vajra (diamond) apex or crown: Vương miện Kim Cang.
2)
A general name of the esoteric doctrine and sutras of Vairocana: Tên gọi
chung các kinh của Mật Giáo.
