BÀ
RỊA, Việt Nam - Sau lần đến thăm và phát quà cho các cháu
mồ côi cách đây ít lâu, các thành viên “Help The Poor”
trở lại Tịnh Thất Từ Ân, xã Mỹ Xuân, huyện Tân Thành,
tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu để tìm hiểu thêm nhu cầu của “gia
đình” mồ côi nghèo này. Cũng như lần trước, các nữ Phật
tử vùng Tam Hiệp, Biên Hòa tháp tùng, đem theo 60 mét vải
nâu và một bao quần áo tặng cho các cháu, như đã hứa trước.
Ðích
thân ông chủ doanh nghiệp Tám Tiền lái chiếc xe 16 chỗ đưa
bà chủ cùng khách đi cho yên tâm. Xe đến Long Thành mà không
ai biết chính xác đường vào chùa, ông chủ gọi điện thoại
hỏi bác tài từng đi lần trước chỉ dẫn từng chi tiết
đường đi vào chùa.
Xe
vừa đến, nhận biết khách quen, ni cô chủ trì và các cháu
vui vẻ ra chào. Trước hết, khách trao cho ni cô xấp hình chụp
hôm 15 Tháng Tám, 2006, khi Hoa Hậu Jennifer Phạm, đại diện
cho Help The Poor, đến thăm chùa và phát quà cho các cháu. Ni
cô chưa kịp giở ra coi, các cháu dành lấy chia nhau cùng xem
rất thích thú. Rồi khi ni cô mời khách ngồi trao đổi công
việc thì các cháu lớn lại bu quanh sau lưng ni cô để nghe.
Hai hình ảnh đầu tiên đó dĩ nhiên làm cho khách cảm thấy
đôi chút khó chịu vì có cảm tưởng như đây là một tập
thể không có kỷ luật. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn
quan sát kỹ lối sinh hoạt của các cháu và nói chuyện với
ni cô trụ trì, khách sẽ “ngộ” ra được điều khá thú
vị. Ðây không phải là một trại mồ côi như trường nội
trú có nề nếp mà là một gia đình lớn đông đúc theo kiểu
thôn quê miền Nam mà người mẹ có thể là một bà già trầu
chỉ biết lấy tình thương mà lo lắng nuôi dạy các cháu,
theo lương tri cũng như truyền thống Phật Giáo và gia đình.
Từ
khi lập tịnh thất trên “rẻo” đất gần một công rưởi
(1,500m2) do Phật tử cúng dường, cách đây tám năm, con số
trẻ mồ côi nhận nuôi, trong đó có cháu được mẹ đem đến
gửi khi còn đỏ hỏn, cứ tăng dần cho đến hôm nay đúng
30 cháu từ 6 đến 17 tuổi, từ tiểu học đến cấp 3, cháu
lớn nhất mới đến lớp 11.
Một
chi tiết dễ thương đáng ghi nhận. Khi cháu lớn nhất gọi
một em bé đến hỏi tên để ghi vào danh sách trao cho phái
đoàn, thì bé không nhớ phải chạy tới hỏi ni cô và cách
trả lời của ni cô thể hiện thái độ của một bà mẹ
biết rõ từng đứa con trong gia đình này. Vì thế có thể
nói dưới cái lớp bên ngoài luộm thuộm, đó là một mái
ấm đầy tình yêu thương. Hai ni cô mang thiên chức làm mẹ
trong tim, chứ không qua một trường lớp tâm lý sư phạm nào:
Ni Cô Minh Nhật ở nhà cai quản gia đình và Ni Cô Minh Hải
lo bương chải bên ngoài để đem về chút gì cho nhu cầu hằng
ngày của các con, có lúc thiếu hụt phải ra chợ xin rau quả.
Trong đoàn chưa ai có dịp gặp Ni Cô Minh Hải, nhưng qua những
gì được kể lại thì có thể mường tượng đây là một
bà mẹ lanh lợi tảo tần làm đủ thứ dịch vụ, kể cả
dịch vụ làm ma chay miễn sao kiếm được tiền nuôi “gia
đình.” Còn giữa các cháu có sự đùm bọc, các cháu lớn
chẳng những chăm sóc cho em nhỏ mà còn tham gia vào việc quản
lý, chia sẻ những lo toan của hai “bà mẹ.”
Cũng
như các bà mẹ quê nghèo khác, nhiều lúc các ni cô phải cố
giấu những khó khăn để các con yên tâm học hành. Lúc đoàn
Help The Poor đến lại đúng tuần lễ tựu trường bắt đầu
năm học mới, các ni cô không sao giấu được sự lo âu tìm
đâu ra số tiền đóng đủ thứ học phí cho từng này cháu
cùng một lúc, mà các trường ở đây lại không dành một
sự ưu ái nào cho các học sinh hoàn cảnh đặc biệt này.
Ni Cô Minh Nhật tiết lộ đến nay mới có được ba cháu đóng
được tiền học nhờ một người hảo tâm giúp riêng và
hình như có một thầy ở chùa gần đó hứa giúp cho vài em
nữa nhưng chưa có.
Nói
đến gia đình mồ côi, thiết nghĩ cũng nên nhắc tới “làng-gia
đình” SOS do một luật sư người Áo khởi xướng sau Thế
Chiến Thứ II như một mô hình tâm lý sư phạm mới nhằm
duy trì bầu khí gia đình giúp các bé mồ côi phát huy tốt
nhất nhân cách của mình, tránh được những thiếu thốn
tình cảm mà các bé gặp phải trong một trại mồ côi thông
thường. Ở Việt Nam, làng SOS đầu tiên được xây dựng
ở Gò Vấp, Sài Gòn trước năm 1975, và làng mới nhất vừa
được mở cách đây vài ngày tại Ðồng Hới, Quảng Bình.
Nếu phải so sánh một cách sơ lược thì vị trí của Tịnh
Thất Từ Ân đáp ứng được điều kiện của làng SOS là
ở gần nông thôn để các em hưởng được không khí trong
lành. Nhưng về tổ chức thì làng SOS qui mô và khoa học, từng
nhóm 10-12 trẻ mồ côi thuộc nhiều độ tuổi cả nam lẫn
nữ được sống trong một căn hộ riêng đầy đủ tiện nghi
như một gia đình do một bà mẹ được tuyển chọn và đào
tạo rất bài bản trông nom. Tuy nhiên, điều mà làng SOS mong
muốn đạt được thì nhà mồ côi Từ Ân dường như có đầy
đủ. Ðó là tình yêu thương của một gia đình. Có thể nói
gia đình mồ côi như Tịnh Thất Từ Ân rất thích hợp với
hoàn cảnh nghèo khó của đất nước hiện nay và dễ nhân
rộng ra, trước mắt là cho vùng Long Thành và Bà Rịa là nơi
tập trung rất nhiều loại chùa như thế này.
Còn
một sự liên tưởng nữa tuy không được chỉnh lắm, nhưng
cũng nên nhắc ở đây. Ðó là một tổ chức từ thiện ra
đời cách đây gần 50 năm, cũng tại Vũng Tàu, “Gia Ðình
An Phong” của Linh Mục Nguyễn Văn Quy, Dòng Chúa Cứu Thế,
ở Rạch Dừa sau dời ra Bãi Dâu, qui tụ các em bé đánh giày
mồ côi hay bỏ gia đình đi bụi. Gia Ðình An Phong cũng chẳng
có nề nếp hay kỷ luật nào: Các em tự nguyện rủ nhau đến
và có thể bỏ đi lang thang rồi trở lại lúc nào cũng được.
Nhưng nhờ mái ấm tình thương này, từ đứa trẻ cù bơ cù
bấc sống vĩa hè, các em đã bước vào đời thành những
con người tự tin ngẩng cao đầu. Tiếc rằng sau 1975, Gia Ðình
An Phong đã bị chính quyền “cách mạng” địa phương xóa
sổ khiến gia chủ và các em đi mỗi người mỗi ngã. Kể
cũng đáng tiếc.
Ðể
bù đắp phần nào những hạn chế trước mắt của gia đình
mồ côi Từ Ân, thiết nghĩ các thành viên nữ của Help The
Poor ở Biên Hòa có thể trở thành thứ “Má Hai,” “Má
Ba,” “Má Tư,”à nói theo kiểu gia đình miền Nam, năng lui
tới tiếp tay với các ni cô trong việc quản lý và vui chơi
với các cháu, vì từ Tam Hiệp đến đây chỉ khoảng 50 km.
Và tốt hơn nữa như làng SOS chủ trương, tìm thêm một hai
người đàn ông lớn tuổi có lòng ở trong vùng, thầy giáo
Phật tử càng hay, lâu lâu đem đến một giỏ trái cây hay
một bịch kẹo thăm các cháu như người chú, người cậu
thủ vai trò “hình ảnh người cha” (imago paternel), một biểu
hiện của quyền uy mà các cháu có hoàn cảnh đặc biệt này
rất cần.
Sau
khi được ni cô chủ trì dẫn di quan sát căn nhà lá xiêu vẹo,
lợp lá trống hốc, vách đổ, tường xiêu... nơi đây, dự
kiến xây dựng một căn nhà chừng 60 mét vuông sẽ do Help
The Poor tài trợ để có thêm phòng ốc cho các cháu ăn ở,
sinh hoạt. Các cộng sự viên của Hội cũng hứa sẽ trình
lên Hội để trong tương lai, xin Hội cấp dưỡng thường
xuyên cho các nhu cầu sinh sống của các cháu, bên cạnh việc
Help The Poor đã cấp thời giúp cho chùa có đủ ngân sách để
lo học phí cho các cháu đi học cho kịp đầu năm học mới.Trong
số 30 cháu đang được nuôi dưỡng tại chùa, có nhiều cháu
vì nhà chùa không chạy đủ tiền đóng học phí, hoặc vì
nhiều hoàn cảnh khó khăn khác nhau, mà đã bị học chậm
một, hai năm, có em, chậm lại cả 3 năm.
Nhìn
các cháu, quây quần bên khách, vui sướng ăn những chiếc
bánh nhỏ một cách ngon lành, không khỏi chạnh lòng nhớ đến
những bữa ăn dư thừa. những đồng tiền được tiêu pha
phí phạm... mà ước ao giá có được thêm nhiều những tấm
lòng vàng, đến để chia sẻ cho những đứa trẻ đáng thương
này dù chỉ là một chút thôi, chắc chắn sẽ giúp cho đời
sống các cháu tươi sáng hơn và mang rất nhiều niềm vui và
hạnh phúc cho các cháu.
Người
viết, một tín đồ Công Giáo, ở tuổi xấp xỉ 70, lần đầu
tiên tiếp xúc với một ni cô nhỏ bé để trao đổi về việc
giúp các cháu mồ côi thăng tiến trong cuộc đời. Có lẽ
điều kiện duy nhất các vị ân nhân đưa ra là các cháu cũng
có quyền được lớn lên bình thường như các em bé khác
trên cõi đời này. Ni cô nghe rất chăm chú nhưng lâu lâu đọc
lên câu “Nam Mô A Di Ðà Phật” khiến người đối thoại
“ngoại đạo” diễn dịch thành “Tạ ơn Trời Phật,”
vì suy cho cùng dù được ai có ý giúp đỡ thì cũng là do
công ơn của Trời Phật. Cô giáo Phật tử trong đoàn giã
từ ni cô với lời dặn đi dặn lại: “Tối nay cô lo niệm
Phật lâu lâu nghe cô, bởi vì hôm nay cô đã có quới nhân
đến giúp...”
Ðoàn
khách bước lên xe ra về trong cơn mưa tầm tả. Trên đường
về có người tự nhiên nhắc đến loạt bài phóng sự “Những
đứa trẻ bị bỏ rơi” đang đăng trên báo Tuổi Trẻ, mà
người vô tâm đọc cũng cảm thấy xót xa cho thân phận nhiều
đứa trẻ bị vứt vào cửa chùa khi vừa lọt lòng mẹ. Và
bài báo sáng nay Thứ Bảy, 9 Tháng Chín, 2006, lại có tựa
“Dưới cội từ bi,” trùng hợp ngẫu nhiên với chuyến
đi của Help The Poor. Việc làm âm thầm của hai Ni Cô Minh Nhật
và Minh Hải có thể quá nhỏ để giải quyết thực trạng
xã hội bi đát hiện nay, nhưng lại rất đáng trân trọng
và ủng hộ, bởi vì ở Tịnh Thất Từ Ân nhiều đứa trẻ
bị bỏ rơi đang được yêu thương đùm bọc để chuẩn bị
bước vào đời.
 |
Căn
nhà lá xiêu vẹo, dự kiến sẽ được Help The Poor tài trợ
xây dựng thành một căn nhà 60 mét vuông để các cháu mồ
côi có thêm phòng ốc ăn ở, sinh hoạt. (Hình: Hồ Công Hưng) |
 |
Sư
Cô Minh Nhật đang trình bày cùng Help The Poor hoàn cảnh của
các cháu mồ côi tại Tịnh Thất Từ Ân. (Hình: Hồ Công Hưng) |
 |
Trẻ
mồ côi tại Tịnh Thất Từ Ân vui mừng với những món quà
mọn của Help The Poor. (Hình: Hồ Công Hưng) |
Bài
và ảnh: Hồ Công Hưng (NV 09-17-2006)
