LỚP HỌC TÌNH THƯƠNG 
BÊN KIA ĐÈO RÙ RÌ

Ai cũng biết Nha Trang là thành phố biển đẹp nhưng ít ai biết xứ "biển xanh, cát trắng" này có một ngôi chùa với lớp học tình thương nằm bên kia đèo Rù Rì luôn sống trong vùng hiểm nguy của ô nhiễm môi trường vì rác phế thải và chất thải hầm cầu từ thành phố tuôn đổ hàng ngày.

Trên quốc lộ đi Ninh Hòa hướng Bắc thành phố, vừa qua khỏi đèo Rù Rì là chúng tôi tới địa phận thôn Lương Hoà, xã Vĩnh Lương.  Chiếc xe lambretta 4 bánh nặng nhọc ì ạch chở bảy người chúng tôi leo lên một đoạn đường dốc ngắn nữa là tới cổng chùa Kim Sơn và bên cạnh đó là cổng trường mang bảng hiệu “Lớp Học Tình Thương Kim Sơn”. 

“Vùng này bây giờ tương đối đỡ hơn nhiều, đã có con đường chạy xe trải nhựa dẫn từ quốc lộ 1A vào tới nơi”, Sư Cô Diệu Thiện, Hiệu trưởng trường đã thay mặt Sư Cô Diệu Phúc, người trách nhiệm quản lý cả hai ngôi chùa Kim Quang ở dưới phố Nha Trang và Kim Sơn ở đây đã nói khi chúng tôi vừa đặt chân đến ngôi trường giữa núi đồi hoang vắng này. 

Đã hơn 10 giờ sáng, các thầy cô giáo đang giảng bài, các em đang cặm cụi học.  Sư Cô Diệu Thiện tiếp chúng tôi, cô cho biết: “Hơn mười năm rồi chùa Kim Sơn vẫn duy trì được một lớp học tình thương, khoảng hơn 100 em, từ lớp 1 đến lớp 5 áp dụng theo giáo trình của Sở Giáo Dục; ngoài ra còn mở thêm một lớp dạy nghề cắt may có khoảng 20 em theo học, nhưng do nạn ô nhiễm môi trường không khí quá nặng, nên đôi khi cả học sinh lẫn  thầy cô đều không chịu đựng nổi, có những thời điểm lớp học phải đóng cửa. Mùa mưa ruồi nhặng bay vù vù như ong vỡ tổ. Đến bữa ăn, phải dọn cơm trong mùng để tránh muỗi.” Nhưng, theo những người dân sống nơi đây cho biết, có lẽ cái khổ nhất vẫn là nước.  Giếng được đào rất sâu nhưng nước vẫn không dùng được vì mạch nước ngầm bị nhiễm chất thải, người dân chỉ dùng để tưới cây còn nước dùng để nấu ăn và tắm rửa vẫn phải mua từ thành phố.

Quả thật là nhà chùa và lớp học tình thương này nằm không xa bãi rác thành phố.  Nơi đây rác chất thành đống cao như một quả đồi, xung quanh là nghĩa địa và nhà hoả táng.  Bãi rác đã gây ô nhiễm môi trường cả một khu dân cư rộng lớn. Xã Vĩnh Lương trực thuộc thành phố Nha Trang, có 5 thôn mà theo dữ liệu của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường cho biết, thôn nào cũng bị ô nhiễm trầm trọng – hệ thống nước thải và các chất độc hại từ bãi rác, bãi phân theo con suối chảy vào làng, một phần ngấm vào lòng đất gây ô nhiễm những mạch nước ngầm, phần còn lại thoát ra đầm Nha Phu. Riêng thôn Lương Hòa có khoảng 50 gia đình ở rải rác cách nơi đổ phân từ một đến hai cây số, nhưng do con suối chảy ngang qua làng nên bị “lãnh đủ” – mọi người còn gọi nơi đây là xóm “nhà cầu”. 

Cho đến bây giờ, chính quyền thành phố Nha Trang vẫn chưa có kế hoạch xử lý chất thải, chưa khắc phục được nạn ô nhiễm môi trường và người dân xã Vĩnh Lương vẫn phải sống trong tình trạng môi trường ô nhiễm khắc nghiệt. 

Cơ sở hiện nay của “Lớp Học Tình thương Kim Sơn” gồm hai căn nhà được phân làm sáu phòng học. Sĩ số học sinh hiện nay là 106 em chia làm hai xuất học sáng và chiều.  Trước đây trường học chỉ là một căn nhà gỗ tạm lợp lá, ngăn thành bốn gian làm bốn phòng học, bây giờ đã được xây lại bằng tường gạch, lợp mái ngói (hình dưới).  Cô hiệu trưởng cho biết thêm: “Hiện nay có thêm một căn nhà mới xây gần với căn nhà cũ, được ngăn đôi làm hai phòng học tương đối rộng do một hội từ thiện bên Mỹ xây nhưng chưa gắn quạt máy..”   Được biết hội từ thiện này là hội “Care To Help” có trụ sở tại Seattle, bang Washington Hoa Kỳ do bà Yến Ngô và ông Scott Mantz đồng sáng lập xây tặng. 

Lớp Học Tình thương Kim Sơn không tổ chức nội trú vì các em đều là con em của những gia đình sống trong xã. Cả xã có năm thôn thì thôn nào cũng nghèo, nhiều nhà không đủ gạo ăn nên các em hoàn toàn được học miễn phí. Một số gia đình cố gắng cho các em đến trường được một thời gian, nhưng rồi vì cuộc sống quá khó khăn nên cha mẹ phải để chúng ở nhà làm việc phụ trong gia đình. Gặp một phụ huynh đến đón con vào buổi trưa, bà nói bà có bốn đứa con lớn cố gắng lắm cũng chỉ đủ cho một đứa con út đến trường. Bà nói: “Thật tình tôi cũng chưa biết nó có còn được tiếp tục học đến lớp 5 nữa không!”.  Được biết các gia đình ở làng đều đông con cái. Nhiều em mới bốn, năm tuổi đã phải theo cha mẹ đi bới rác. Em nào thật may mắn thì được đi học, may mắn hơn một chút thì ngồi ở nhà phân loại rác, sắp đặt vào các bao cho cha mẹ đem đi bán. Mỗi ngày mới của các em đều bắt đầu từ bãi rác và kết thúc trong bãi rác. Chuyện được mặc quần áo mới đi học, được cha hay mẹ dẫn đến trường dường như không có trong trí tưởng tượng của đa số các em.  Nhìn những em học sinh trong giờ tan trường, đa phần đều có khuôn mặt xinh xắn, nhưng nét da mặt của một số em hình như đã nhường chỗ cho nước da như mầu tai tái của sốt rét miền sơn cước. Không biết có phải do thiếu dinh dưỡng, do ảnh hưởng ô nhiễm môi trường (không khí và nước) và do muỗi cắn hàng ngày không? 

Sư cô Diệu Thiện cho biết chi phí điều hành lớp học tình thương này là do nhà chùa (quyên góp của thập phương bá tánh) đài thọ, chùa chính ở dưới phố là chùa Kim Quang (17 Đường Mê Linh TP. Nha Trang, Tỉnh Khánh Hòa ĐT: 511098) và chùa nhánh ở đây là chùa Kim Sơn.  Các thầy cô giáo là những giáo viên sinh sống ở Nha Trang tình nguyện đến dạy, chỉ nhận tiền thù lao tượng trưng hàng tháng. Cũng an ủi cho các em được cắp sách đến trường lớp, được dạy dỗ bởi những thầy cô có lòng từ bi bác ái. 

Trời đã xế trưa, sau khi phát quà cho các em, cúng dường cho trường một ít tiền để mua quạt máy và tham quan cảnh chùa chúng tôi lên xe qua đèo Rù Rì trở về thành phố biển, trở về với văn minh phố thị, với phố xá đông người mà trong lòng còn nặng trĩu ưu tư về tương lai của các em, của người dân Vĩnh Lương phải hít thở không khí không trong lành, phải dùng nước nhiễm chất thải từ những người thành phố. 

Quả thật là vô cùng quý và hiếm có, giữa những cái khó khăn của vùng núi tuy không xa đô thị nhưng đầy gió nắng và đầy những hiểm nguy của vùng ô nhiễm môi trường, vẫn có những học trò nghèo ngày đêm miệt mài với con chữ, vẫn có những thầy cô đầy tình nhân ái, đầy lòng từ bi say sưa dạy các em đánh vần từng chữ hay chỉ từng đường kim mũi chỉ…Ước mong Hội đồng Nhân dân và Uỷ ban Nhân dân thành phố Nha Trang sớm có biện pháp xử lý chất phế thải, sớm khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, nhất là vấn đề nước uống để các em và người dân xã Vĩnh Lương được sống trong môi trường an toàn, được hít thở không khí trong lành và cũng ước mong các nhà từ tâm trợ giúp kinh phí trả lương hàng tháng cho các thầy cô giáo để các thầy cô giáo dốc toàn tâm toàn lực vào việc dạy dỗ các em và nếu có thể xin các nhà từ tâm cung cấp cho các em bữa ăn sáng với một ly sữa bò tươi hay ly sữa đậu nành và bánh mì cho các em thêm chất dinh dưỡng.

Tâm Diệu
Nha Trang mùa Hạ 2007
 
 

Cô Tâm Linh và cô Nancy Nhan cùng các em trước cổng vào 
Lớp Học Tình Thương Kim Sơn (click xem hình lớn hơn) Cô Trâm và các em trước cổng vào Lớp Học Tình Thương Kim Sơn Các em trước cổng vào Lớp Học Tình Thương Kim Sơn Mặt tiền dãy nhà 1 dùng làm lớp học  Mặt tiền dãy nhà 2 dùng làm lớp học  Lớp học Cô giáo đứng bên bàn Sư cô Hiệu trưởng Diệu Thiện đang nói với đoàn Các cô trong đoàn tặng quà cho các em Lớp học cắt may Chánh điện chùa Kim Sơn (click xem hình lớn hơn)

07-07-2007 12:23:56

TVHS