Giới
thiệu Phật giáo Đại thừa Bồ tát giới
THỌ
& ĐẮC ĐẠI THỪA BỒ TÁT GIỚI
Thích
Thái Hòa
(tiếp
theo bài trước)
■
Thọ và đắc từ Chư Phật và Bồ Tát:
Nếu
có duyên mà thọ và đắc từ Chư Phật và Bồ Tát thì sự
thành tựu giới thể rất là vượt bực.
Đây
là cách thọ Bồ Tát giới của ngàn Đức Phật Thích Ca báo
thân và trăm ngàn ức Đức Phật Thích Ca ứng hóa thân từ
Đức Phật Lô Xá Na ở nơi thế giới Liên Hoa Đài Tạng.
Và
đây cũng là cách thọ Bồ Tát giới của chúng đại Bồ Tát
mà lúc Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đang ở tại cung trời Ma
Hê Thủ La của Sắc giới.
Ở
nơi cung trời nầy, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã dùng năng
lực của thiền định đưa toàn thể thính chúng ở đó, đến
gặp Đức Phật Tỳ Lô Xá Na ở thế giới Liên Hoa Đài Tạng
và được Đức Phật nầy dạy về con đường tu tập tâm
địa.
Cách
thọ nầy, cũng là cách thọ của hội chúng, khi Đức Phật
Thích Ca Mâu Ni hóa thân xuống cõi Ta Bà nầy, sau khi thành
Đạo, Ngài liền quy định Bồ Tát giới và trao truyền Bồ
Tát giới cho đến cả trăm ngàn ức Bồ Tát, các vị Phạm
Thiên, chư thiên của Cõi Sắc và Cõi Dục cũng như những
vị ở nhân giới đều nghe thọ (Phạm Võng Kinh, tr 997, Đại
Tạng Tân Tu 24).
Sự
thọ và đắc Bồ Tát giới bằng cách nầy rất là mầu nhiệm,
rất là tối thượng, vì giới đã được trao truyền trực
tiếp từ Đức Phật pháp thân và Đức Phật báo thân.
■
Thọ và đắc từ vị Pháp sư:
Trong
Kinh Phạm Võng, Đức Phật nói: “Hỡi Phật tử hãy lắng
nghe cho kỹ!
Hễ
muốn lãnh thọ giới pháp của chư Phật, thì không kể bất
cứ ai, dù là Quốc Vương, Vương tử, Bách quan, Tể tướng,
Tỷ khưu, Tỷ khưu ni, Phạm thiên, chư thiên trong mười tám
tầng trời Cõi Sắc, chư thiên trong sáu tầng Cõi Dục, tất
cả dân chúng, những kẻ huỳnh môn, dâm nam, dâm nữ, nô bộc,
tỳ thiếp, tám bộ quỷ thần, Kim cang thần, súc sanh cho đến
những loài do biến hóa, miễn rằng tất cả họ, hiểu được
lời của vị pháp sư trao giới, thì hết thảy họ, đều
đắc giới và có thể trở thành bậc hoàn toàn thanh tịnh.”
(Phạm Võng Kinh, tr 1004, Đại Tạng Tân Tu 24).
Như
vậy, Bồ Tát giới mang tính bao dung và quảng lượng hơn so
với Tỷ khưu giới.
Nhưng,
không phải vì vậy, mà dung nạp một cách không trật tự.
Sự
trật tự của Bồ Tát giới được tạo nên là do đức tin
và sự mong cầu tuệ giác.
Hễ
bất cứ ai, bất cứ loài nào, có đức tin và có sự khát
ngưỡng tuệ giác, thì tất cả họ có thể đi vào biển cả
Giới Pháp đại thừa một cách không ngăn ngại.
Trong
Kinh Bồ Tát Anh Lạc Đức Phật nói: “Hỡi các Phật tử!
Tất cả chúng sanh muốn vào biển cả của Tam Bảo, thì hết
thảy họ phải lấy đức tin làm căn bản. Và họ muốn an
trú trong ngôi nhà của giác ngộ, thì hãy lấy giới pháp làm
gốc” (Bồ Tát Anh Lạc Bản Nghiệp Kinh, tr1020, Đại Tạng
Tân Tu 24).
Thật
vậy, loài không có đức tin hoặc có đức tin sai lầm, hoặc
những loại ngu đần, thì tự họ không thể nhìn thấy một
dấu tích nào của Phật pháp, chứ đừng nói gì đến tin,
hiểu, thọ và đắc Bồ Tát giới. Tự bản thân họ không
nghe được tiếng Thiện là gì, chứ đừng nói gì đến thọ
và đắc giới để hành Thiện.
Dẫu
rằng, giới có châu biến cả mười phương, nhưng họ đâu
có nghĩ ra để tin và hiểu, để cầu và thọ; tin và hiểu,
cầu và thọ đắc là không, thì lấy gì để đắc.
Cũng
vậy, mặt trời và ánh sáng vẫn có đó, nhưng đôi mắt mù
lòa thì lấy gì để thấy.
Do
đó, dù Bồ Tát giới có lượng dung nhiếp rộng lớn như
vậy, nhưng mà rất là trật tự, một sự trật tự phát sinh
do sự tu tập của những người có đức tin và hiểu biết.
Và chỉ có những hạng người như vậy hễ có thọ là có
đắc.
Họ
muốn thọ và đắc giới Bồ Tát, thì phải thỉnh vị pháp
sư, mong vị đó đại diện cho Phật và Bồ Tát, trao truyền
giới cho.
Và
vị pháp sư đó, dù có ở cách xa ngàn dặm đi nữa, thì người
cầu thọ cũng phải trực tiếp đến vị đó để cầu thỉnh
rằng:
“Kính
bạch đại Tôn giả! Xin Ngài hoan hỷ làm Bậc Thầy trao truyền
giới cho con, để cho con thành tựu được giới thể của
Chánh pháp”. (Bồ Tát Anh Lạc Bản Nghiệp Kinh, tr 1020, Đại
Tạng Tân Tu).
Cách
thọ và đắc giới từ vị Pháp sư, theo sách Hoằng giới
đại học, Tạng bản Chùa Viên Thông, khắc in năm Thành Thái
thứ bảy, thì sự tiến hành trao thọ Bồ Tát giới tuần
tự như sau:
1.
Thỉnh Thầy Truyền Giới:
Giới
tử cầu thọ Bồ Tát giới, được vị dẫn thỉnh, hướng
dẫn đến vị Pháp sư truyền giới tác bạch lời cầu thỉnh
như sau:
“Kính
bạch Đại Đức lắng nghe cho! Chúng con là giới tử cầu
thọ Bồ tát giới, nay đến Đại Đức, xin Ngài làm vị Thầy
trao truyền giới cho chúng con hết thảy Bồ Tát tịnh giới.
Cúi
xin Đại đức thương xót lời cầu thỉnh của chúng con, mà
Ngài không từ nan sự mệt nhọc trong chốc lác.
Sau
ba lần cầu thỉnh như vậy, vị Tôn giả hoan hỷ nhận lời.
2.
Khai đạo và thỉnh Phật làm vị Thầy truyền giới:
a.
Khai đạo:
Vị
giáo thọ sư huấn giáo hàng giới tử như sau:
“Hỡi
quý vị giới tử! Giới tiếng phạn là Pratimoksaśìla phiên
âm là Ba La Đề Mộc Xoa. Tàu dịch là “Bảo giải thoát”,
nghĩa là bảo trì cho người thực hành thoát ly sanh tử mà
đi đến đạo quả Vô Thượng Bồ Đề.
Do
đó, giới là chiếc xe báu tối thượng, là bậc thầy dẫn
đường cao nhất, và là con đường tắt đi đến đại Niết
Bàn.
Chư
Phật ở quá khứ, nhân ở nơi giới mà thành đạo. Các Bậc
Đại Sĩ hiện tại cũng do giới mà nhiếp độ chúng sanh.
Những người thực hành trong tương lai, cũng do đây mà đạt
được sự giải thoát, thiền định và trí tuệ.
Bởi
vậy, giới là cơ bản của vạn đức, là nền tảng của
mọi sự trang nghiêm.
Tuy
nhiên, giới pháp có ba loại. Một là giới pháp tại gia gồm
có: năm giới, tám giới. Hai là giới pháp xuất gia gồm có:
mười giới, hai trăm năm mươi giới. Ba là giới pháp chung
cho hàng xuất gia và tại gia, đó là Bồ Tát tam tụ tịnh
giới.
Tụ
thứ nhất là Nhiếp luật nghi giới, đó là không phạm vào
mười pháp Ba la di. Nghĩa là không làm các ác, sau cùng là
thành tựu Pháp thân.
Hiển
nhiên, đình chỉ điều ác là trì giới, làm điều ác là
phạm giới.
Tụ
thứ hai là Nhiếp thiện pháp giới. Nghĩa là tu tập 84.000
pháp môn, chính là phụng hành các điều thiện, sau cùng là
thành tựu Báo thân.
Hiển
nhiên làm điều Thiện là trì giới, không làm điều thiện
là phạm giới.
Tụ
thứ ba là Nhiêu ích hữu tình giới. Nghĩa là phát khởi tâm
từ, bi, hỷ và xả để làm lợi ích cho hết thảy chúng sanh,
nghĩa là không có chúng sanh nào mà không hóa độ, sau cùng
là thành tựu Ứng hóa thân.
Hiển
nhiên, thực hành sự hóa độ là trì giới, không thực hành
sự hóa độ là phạm giới.
Các
tụ tịnh giới như vậy, là khi Đức Phật Thích Ca, Ngài mới
thành đạo, ngồi dưới gốc Bồ Đề, đã vì khắp hết thảy
chúng sanh mà tuyên thuyết mười giới phần thuộc kho tàng
vô tận.
Đầu
tiên, Ngài kết mười Ba La Đề Mộc Xoa là giới nghiêm trọng
của Bồ Tát. Giới pháp ấy là pháp chỉ đạo.
Do
đó, các hàng Bồ Tát cần phải thọ và trì.
b.
Khởi thỉnh Tam Bảo:
Hỡi
các giới tử muốn thọ trì tịnh giới! Hôm nay, chúng tôi
sẽ vì quý vị mà mở lời cầu thỉnh Tam Bảo trong mười
phương, xin thỉnh cầu Đức Thích Ca Như Lai làm vị Hoà thượng,
hai vị đại Bồ Tát là Ngài Văn Thù Sư Lợi làm vị Yết
ma A Xà Lê, và Ngài Di Lặc làm vị Giáo thọ A Xà Lê, các
Đức Như Lai trong mười phương thế giới làm những vị tôn
chứng và hết thảy hàng Bồ Tát đều làm bạn lữ đồng
học.
Tất
cả quý vị giới tử, hãy tha thiết và chí thành một lòng
theo tôi mà cầu thỉnh.
- Đệ
tử chúng con nhất tâm phụng thỉnh:
Kính
lễ Pháp thân thanh tịnh của Đức Phật Tỳ Lô Xá Na.
Báo
thân viên mãn của Đức Phật Tỳ Lô Xá Na, xin nguyện các
Ngài không trái bản nguyện, thương xót hết thảy hữu tình
phóng quang đến đạo tràng làm vị giới chủ và chứng minh.
- Nhất
tâm kính lễ, phụng thỉnh vị giáo chủ thế giới Ta Bà là
Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Như Lai, làm vị Hoà thượng cho
chúng con đắc giới.
Chúng
con do nương tựa Ngài làm vị Hoà thượng mà được thọ
giới Bồ Tát. Cúi xin Ngài thương xót chúng con. (cầu thỉnh
ba lần).
- Đệ
tử chúng con nhất tâm phụng thỉnh: Kính lễ Đức Bồ Tát
Đại Trí Văn Thù, xin cung thỉnh Ngài làm vị Yết ma A Xà
Lê, chúng con do nương tựa Ngài làm yết ma A Xà Lê mà được
thọ giới Bồ Tát. Cúi xin Ngài thương xót chúng con. (cầu
thỉnh ba lần).
- Đệ
tử chúng con nhất tâm phụng thỉnh: Kính lễ Đức Bồ Tát
Di Lặc, xin cung thỉnh Ngài làm vị giáo thọ A Xà Lê, chúng
con do nương tựa Ngài làm vị giáo thọ A Xà Lê mà được
thọ giới Bồ Tát. Cúi xin Ngài thương xót chúng con. (cầu
thỉnh ba lần).
- Đệ
tử chúng con nhất tâm phụng thỉnh: Kính lễ các Đức Như
Lai trong mười phương, xin cung thỉnh các Ngai làm vị tôn chứng
sư, chúng con do nương tựa các Đức Như Lai mà được thọ
giới Bồ Tát. Cúi xin các Ngài thương xót chúng con. (cầu
thỉnh ba lần).
- Đệ
tử chúng con nhất tâm phụng thỉnh: Kính lễ hết thảy các
vị đại Bồ Tát, xin cung thỉnh các Ngài làm những vị bạn
pháp đồng học, chúng con do nương tựa các Ngài mà được
thọ giới Bồ tát. Cúi xin các Ngài thương xót chúng con. (cầu
thỉnh ba lần).
c.
Lời khải bạch của vị Pháp sư:
Ngưỡng
bạch chư Phật, các vị đại Bồ Tát và các vị Tăng Hiền
Thánh trong mười phương và ba đời.
Các
giới tử nầy, nay cầu mong con, họ muốn rằng, con phụng
hành theo chư Phật và Bồ Tát, để xin các Ngài trao truyền
Tam tụ tịnh giới.
Các
giới tử nầy có khả năng kham lãnh nghĩa lý mầu nhiệm và
sâu thẳm ở nơi đại thừa, họ đã có khả năng phát khởi
tín tâm.
Cúi
xin các Ngài thương xót, ban rải cho ba tụ tịnh giới thanh
tịnh của hàng Bồ Tát. (tác bạch ba lần).
Bạch
xong rồi đứng dậy kính lễ Tam Bảo trong cả ba đời như
sau:
- Nhất
tâm đảnh lễ, hết thảy chư Phật, thuộc quá khứ suốt
tận biên cương của thời gian nầy.
- Nhất
tâm đảnh lễ, hết thảy chư Phật, thuộc đời vị lai suốt
tận biên cương của thời gian này.
- Nhất
tâm đảnh lễ, hết thảy chư Phật, thuộc đời hiện tại,
suốt tận biên cương của thời gian này.
- Nhất
tâm đảnh lễ, hết thảy Giáo Pháp tôn quý thuộc quá khứ,
suốt tận biên cương của thời gian này.
- Nhất
tâm đảnh lễ, hết thảy Giáo Pháp tôn quý thuộc đời vị
lai, suốt tận biên cương của thời gian này.
- Nhất
tâm đãnh lễ, hết thảy Giáo Pháp thuộc đời hiện tại,
suốt tận biên cương của thời gian này.
- Nhất
tâm đảnh lễ, hết thảy Chúng Tăng thuộc quá khứ, suốt
tận biên cương của thời gian này.
- Nhất
tâm đảnh lễ, hết thảy Chúng Tăng thuộc đời vị lai, suốt
tận biên cương của thời gian này.
- Nhất
tâm đảnh lễ, hết thảy Chúng Tăng thuộc đời hiện tại,
suốt tận biên cương của thời gian này.
Đảnh
lễ xong, giới tử quỳ xuống tác bạch.
“Cúi
xin Đại Đức thương xót, trao truyền cho chúng con Bồ Tát
tịnh giới.” (tác bạch ba lần).
4.
Vấn già tội:
Sau
khi nhận lời tác bạch xong, Pháp sư hỏi giới tử về các
già tội. Người cầu thọ Bồ Tát giới, nếu không có bảy
tội sau đây, thì mới có thể thọ và đắc giới.
- Không
từng làm thân Phật chảy máu.
- Không
từng giết cha.
- Không
từng giết mẹ.
- Không
từng giết Hoà thượng.
- Không
từng giết vị Yết ma và Giáo thọ.
- Không
từng phá sự hoà hợp của chúng Tăng.
- Không
từng giết hại các Bậc Thánh Nhân.
Sau
khi vị Pháp sư hỏi từng tội như vậy, thì giới tử phải
trả lời một cách như thật là không từng có những tội
ấy, thì mới có thể thọ Bồ Tát giới.
Tuy
nhiên, ở trong Bồ Tát giới Yết Ma văn, còn có quy định
một số điều kiện không thể thọ giới Bồ Tát như sau:
- Không
có lòng từ bi và hiểu biết.
- Không
biết là mình có tham.
- Có
đại dục.
- Tâm
không vui.
- Không
cung kính đối với học giới.
- Khinh
thường luật nghi.
- Có
tâm đại sân hận, không thể nhẫn nhịn.
- Nhác
nhớm.
- Đam
mê ăn ngủ và ưa đùa giỡn…
- Quá
ngu si, tâm quá muội liệt; phỉ báng Bồ Tát tạng. (Bồ tát
giới yết ma văn, Đại Tạng Tân Tu 24, tr 1006).
5.
Hướng dẫn phát Bồ Đề Tâm:
Nếu
giới tử muốn thọ Bồ Tát tịnh giới, thì trước hết phải
phát khởi Bồ Đề Tâm.
Tâm
Bồ Đề là tâm đại đạo, tâm ấy là tâm ở trên thì cầu
mong đạo lý làm Phật, dưới thì phát khởi hạnh nguyện
nhiếp hóa chúng sanh.
Cầu
đạo lý làm Phật, nghĩa là Bồ tát phát khởi tâm không hạn
lượng, thừa sự cúng dường ở nơi một Đức Phật, hai
Đức Phật mà cho đến trăm ngàn vạn Đức Phật, ấy là
thừa sự cúng dường hết thảy chư Phật trong mười phương
vô tận pháp giới, hư không giới, để mong cầu tất cả
trí tuệ, thành tựu vô lượng trăm ngàn pháp môn. Do đó mà
phát Bồ Đề Tâm.
Hạnh
nguyện nhiếp hoá chúng sanh, nghĩa là Bồ tát phát tâm nhiếp
hóa hết thảy chúng sanh, không có hạn lượng trong một thế
giới, hai thế giới mà cho đến mười phương vô tận pháp
giới, hư không giới. Do đó mà phát Bồ Đề Tâm.
Phát
Bồ Đề Tâm đúng như vậy, hạnh nguyện đã thiết lập đúng
như vậy, mới xứng danh là Bồ Tát.
- Pháp
sư hỏi:
Nay,
quý vị có khả năng phát khởi tâm Bồ Đề như vậy không?
- Giới
tử đáp: Có khả năng phát khởi. (hỏi và đáp ba lần như
vậy).
- Pháp
sư khai thị tiếp:
Hỡi
các giới tử! Có bao nhiêu công đức thiện căn của hàng
Bồ Tát lúc mới phát tâm Bồ Đề, thời không thể hiểu
hết ngằn mé. Vì sao? Vì hàng Bồ Tát không để dòng dõi
của Như Lai bị đoạn mất mà phát tâm và do phát tâm mà
thường được sự thương tưởng của tất cả chư Phật
trong ba đời, và chính là cùng dự vào thể tính bình đẳng
của cả hết thảy Chư Phật ba đời.
Cho
nên, khi mới phát tâm, tâm ấy liền trở thành tâm của Bậc
Chánh giác, và chính lúc đó hết thảy Như Lai đồng khen ngợi.
Ngay lúc đó là trừ diệt được nỗi khổ của ác đạo;
ngay lúc đó có khả năng làm các cõi Phật thanh tịnh và duy
trì được dòng dõi của Phật ở trong một thế giới, rồi
sẽ thị hiện thành Phật.
- Pháp
sư hỏi:
Quý
vị có phải là cầu làm Bồ Tát không?
- Giới
tử đáp:
Dạ
phải.
Tâm
Bồ Đề đã phát khởi chưa?
Dạ
đã phát khởi. (Hỏi và đáp như vậy ba lần).
Pháp
sư khai thị tiếp:
Hỡi
quý vị giới tử hãy lắng nghe!
Nay,
quý vị muốn tất cả tịnh giới và học xứ Bồ Tát từ
nơi tôi trao truyền lại, thì đó là: Nhiếp luật nghi giới,
Nhiếp thiện pháp giới, và Nhiêu ích hữu tình giới.
Tất
cả tịnh giới và học xứ như vậy, hết thảy Bồ Tát vị
lai sẽ viên mãn, Bồ Tát quá khứ đã viên mãn, hết thảy
Bồ Tát hiện tại đã và đang viên mãn.
Đối
với hết thảy tịnh giới và các học xứ, hết thảy Bồ
Tát đã học, sẽ học và đang học.
- Pháp
sư hỏi:
Quý
vị có khả năng thọ trì không?
Đáp:
Có khả năng thọ trì. (Hỏi và đáp như vậy ba lần).
6.
Trao y:
Nếu
là Sa di thọ Bồ Tát giới, thì pháp sư trao y cho họ đắp
trước khi tiếp nhận giới.
- Pháp
sư khai thị:
Hỡi
các giới tử!
Y nầy
là áo giáp nhẫn nhục, hết thảy Bồ Tát đều mặc để
tu tập Lục độ Vạn hạnh, cứu độ quần sanh, viên thành
chủng trí.
Tôi
nay trao cho quý vị, quý vị hãy đội lên đỉnh đầu để
thọ trì.
7.
Trao bốn niềm tin bất hoại:
Hỡi
các giới tử!
Quý
vị phải thọ trì bốn niềm tin bất hoại, phải một lòng
tín thọ và hãy nói theo tôi:
Con
nguyện từ hôm nay cho đến tận biên cương vị lai, đem hết
thân mạng về nương tựa Phật, nương tựa Pháp, nương tựa
Tăng và nương tựa Chánh pháp giới. (nói ba lần như vậy).
8.
Hướng dẫn sám hối:
- Pháp
sư khai thị:
Các
giới tử đã nhận lãnh bốn niềm tin bất hoại rồi, bây
giờ tiếp đến là phải sám hối tội nghiệp trong ba đời.
Nghĩa
là từ vô thỉ cho đến ngày nay, do không biết Tam Bảo, không
tin có quả báo Thiện ác, mà tạo ra tội lỗi vô gián và
mười nghiệp ác.
Hoặc
tạo ra tội do phá tháp, phá chùa, thiêu đốt kinh tượng,
hủy báng Tam Bảo, tạo ra vô lượng, vô biên tội nhất xiển
đề như vậy, ngày nay chúng con đối trước mười phương
Tam Bảo, chí thành phát lộ sám hối cầu mong Tam Bảo thương
xót nguyện đều trừ diệt.
Nếu
quý vị không có khả năng bộc bạch, tôi sẽ vì quý vị
mà hướng dẫn, quý vị hãy nói theo tôi.
- Đệ
tử chúng con hoặc thân, khẩu, ý gồm mười tội ác nghiệp,
kể từ quá khứ cho đến suốt tận biên cương vị lai, nguyện
vĩnh viễn không còn dấy khởi.
- Đệ
tử chúng con hoặc thân, khẩu, ý gồm mười tội ác nghiệp,
kể từ hiện tại cho đến suốt tận biên cương vị lai,
nguyện vĩnh viễn không còn dấy khởi.
- Đệ
tử chúng con hoặc thân, khẩu, ý gồm mười tội ác nghiệp,
từ thuở vị lai, cho đến ngằn mé của biên cương này, nguyện
vĩnh viễn không còn dấy khởi.
Quý
vị hãy chú tâm sám hối và đọc lên:
“Đệ
tử sở tạo các ác nghiệp,
đều
do vô thỉ tham sân si.
Từ
thân miệng ý phát sinh ra,
Hết
thảy chúng con xin sám hối”.
Nam
Mô Hư Không Tạng Bồ Tát ma ha tát.
(đọc
ba lần).
9.
Hướng dẫn phát khởi đại nguyện:
- Pháp
sư huấn thị:
Hỡi
các giới tử!
Quý
vị đã sám hối như vậy xong, hẳn nhiên ba nghiệp đã thanh
tịnh, như bình sạch lưu ly, soi chiếu từ trong đến ngoài.
Tiếp đến quý vị hãy quán chiếu pháp Tứ diệu đế mà
phát khởi bốn Hoằng thệ nguyện.
Quán
chiếu Khổ đế, nghĩa là ở nơi vô lượng quả báo thống
khổ của hết thảy chúng sanh trong Lục đạo, Bồ Tát lấy
đó, làm đối tượng quán chiếu mà nguyện nhiếp độ hết
thảy chúng sanh, thoát khỏi những quả báo thống khổ ấy.
Do
đó, Bồ tát phát nguyện rằng: “Chúng sanh không số lượng
thề nguyện đều độ khắp”.
Quán
chiếu Tập đế, nghĩa là tất cả chúng sanh đã huân tập
và tích lũy vô lượng tác nhân phiền não, vọng tưởng kể
từ vô thỉ cho đến ngày nay, và vì do tác nhân này mà chúng
sanh bị chiêu cảm vô lượng quả báo thống khổ, luân chuyển
trong ba cõi không có kỳ hạn.
Bồ
Tát lấy Tập đế, làm đối tượng quán chiếu mà nguyện
nhiếp độ chúng sanh, khiến họ đoạn trừ mọi chướng nghiệp
phiền não.
Do
đó, Bồ Tát phát nguyện rằng: “Phiền não không cùng tận
thệ nguyện đều dứt sạch”.
Quán
chiếu Đạo đế, nghĩa là vì hết thảy chúng sanh do không
biết Chánh nhân để tu tập, nhằm vượt khỏi lưu tục, nên
bị luân chuyển trong lục đạo, tự mình không thể an lạc.
Do
đó, Bồ Tát thiết lập vô lượng pháp môn, giáo hoá chúng
sanh khiến họ tu học.
Bởi
vậy, Bồ Tát phát nguyện rằng: “Pháp môn không kể xiết,
thề nguyện đều tu học”.
Quán
chiếu Diệt đế, chính là quán chiếu về Niết bàn là trạng
thái vắng diệt mọi khát ái, chấp ngã. Nghĩa là không có
đạo nào tối thượng bằng Đạo Tịch Tịnh Niết bàn của
Như Lai.
Do
đó, Bồ Tát phát nguyện rằng: “Phật đạo không gì hơn,
thề nguyện đều viên thành”.
Bốn
hoằng thệ nguyện như vậy là bao gồm hết thảy các nguyện.
Nếu không căn cứ vào Bốn đế lý, mà phát khởi hạnh nguyện,
thì nguyện và hạnh không thích ứng đạo lý.
Hỡi
các giới tử!
Nếu
có thể biết năm uẩn đều là không, khổ hay lạc đều là
vô ngã, bản chất của chính nó là như như, thì hiển nhiên
không có Khổ đế để xả, bản tính của hết thảy trần
lao phiền não đều thanh tịnh, thì không có Tập đế để
đoạn trừ. Nếu tà kiến, biên kiến đều là Chánh đạo,
Trung đạo, thì không có Đạo đế để tu. Nếu sanh tử là
Niết bàn thì không có Diệt đế để có thể chứng đạt.
Công
đức của sự phát tâm, lập hạnh thấu tình, đạt lý như
vậy, chỉ có Đức Phật mới là bậc thấu triệt.
Còn
ví như chưa minh triệt, thì dù có chí tâm xuất gia mà vẫn
còn rơi vào thiên chấp pháp nhỏ, không tương ứng với Bồ
đề tâm, thì trọn không thể chứng đắc đạo quả Vô thượng
Bồ đề.
Do
đó, hỡi các giới tử! Các người phải phát tâm, thiết
lập Bốn hoằng thệ nguyện.
Quý
vị hãy tha thiết chân thật nói lên!
“Chúng
sanh không số lượng, thề nguyện đều độ khắp.
Phiền
não không cùng tận, thề nguyện đều dứt sạch.
Pháp
môn không kể xiết, thề nguyện đều tu học.
Phật
đạo không gì hơn, thề nguyện đều viên thành”.
Nam
Mô Phổ Hiền Vương Bồ Tát ma ha tát. (Ba lần).
10.
Tác pháp yết ma:
- Pháp
sư huấn thị:
Hỡi
các giới tử!
Nay,
quý vị đã phát thệ nguyện rồi, tôi sẽ vì quý vị mà
khởi thỉnh Tam Bảo chứng minh thọ giới, quý vị hãy nhất
tâm khéo nghe khởi ý trong lắng suy nghĩ.
Quý
vị phải biết rằng, lần tác bạch thứ nhất xong, thì giới
pháp nhiệm mầu tuyệt vời, ở trong mười phương thế giới,
do năng lực tác động của tâm mà đều chấn động.
Lần
tác bạch thứ hai xong, thì giới pháp mầu nhiệm tuyệt vời
ở trong mười phương thế giới, quần tụ như bảo cái, như
mây lành ngưng tụ lại trên cửa ngõ chân lông ở trên đỉnh
đầu của quý vị.
Và
lần tác bạch thứ ba xong, thì giới pháp mầu nhiệm tuyệt
vời ở trong mười phương thế giới đã tụ lại nơi cửa
ngõ chân lông trên đỉnh đầu quý vị chảy vào thân tâm,
làm sung mãn chánh báo của quý vị cho đến tận biên cương
vị lai, vĩnh viễn quý vị đã làm dòng dõi của Phật.
Đây
là giới thể vô tác, là pháp của đạo vô lậu, chúng cảm
thành là do thiện tâm thù thắng của quý vị. Do đó, quý
vị phải chí thành mà lãnh thọ.
- Tác
pháp:
Pháp
sư quỳ trước Tam Bảo tác bạch:
Ngưỡng
bạch chư Phật, Bồ Tát trong hết thảy thế giới, khắp hết
mười phương vô biên, không có ngằn mé.
Nay
trong đây, hiện có các giới tử cầu thọ Bồ Tát giới tên
là …
Nay,
quý vị nương theo con… để cầu thọ Bồ Tát giới, cho nên
họ đã ba lần nói lên lời cầu thọ Bồ Tát giới.
Nay,
con sẽ vì họ chứng nhận để tác pháp.
Cúi
xin hết thảy chư Phật, Bồ Tát trong các thế giới khắp
cả mười phương, vô biên không có ngằn mé, và các Bậc
Hiền Thánh chân thật đệ nhất ở khắp hết thảy không
gian, thời gian, dù các Ngài hiện có mặt hay không có mặt,
và hết thảy các loài hữu tình đều đã có giác ngộ hiện
tại, xin các Ngài hãy đến đến đây, vì những người cầu
thọ Bồ Tát nầy, tên là… để cùng làm vị chứng minh trong
lúc tác pháp. (Tác bạch ba lần).
- Pháp
sư huấn thị:
Hỡi
các giới tử!
Từ
hồi nãy đến giờ, do đối trước Chư Phật, Bồ Tát đã
ba lần tác bạch yết ma xong.
Đức
Phật Thích Ca Mâu Ni đã ở trong Thánh chúng và nói lên lời
rằng: “Hỡi Đại chúng! Ở nước Việt Nam nơi thế giới
Ta Bà này, có Bồ Tát tên là… nương theo trí giả tên là…
cầu thọ Bồ Tát giới.
Họ
không có thầy, vì thương xót những người đang ở đây mà
tôi đang và sẽ làm thầy của họ”.
Bây
giờ, các Đức Như Lai, trong mười phương đối với quý vị,
các Ngài đều nghĩ là con, các Bậc đại địa Bồ Tát đối
với quý vị, các Ngài đều nghĩ là em và các Ngài đều thương
xót và nâng đỡ, khiến quý vị từ khi thọ giới xong, công
đức tăng trưởng, thiện căn không mất, chánh niệm an trú
tinh chuyên, kiên trì không huỷ phạm, giới thể đầy đủ
cho đến khi chứng quả Vô Thượng Bồ Đề, không có thối
chuyển.
Quý
vị sẽ thành tựu thân ba mươi hai tướng tốt, tám mươi
vẻ đẹp, hết thảy diệu dụng của thần thông, các loại
trí tuệ, vô lượng thảy đều tu học và thành tựu một
cách đầy đủ.
Quý
vị rồi sẽ vân du qua mười phương cõi, hóa độ vô lượng
chúng sanh tâm không hề mỏi mệt.
11.
Trao mười giới tướng:
- Pháp
sư huấn thị:
Hỡi
các giới tử hãy lắng nghe!
Bồ
Tát có mười giới ở trong kho tàng vô tận, nếu sau khi đã
thọ giới mà phạm, thì không còn là Bồ Tát, mất bốn mươi
hai pháp của Hiền Thánh.
Vậy,
quý vị hãy vâng lãnh mười giới tướng.
1-
Hỡi các giới tử! Kể từ thân này cho đến khi thành tựu
thân Phật, trong suốt khoảng thời gian đó không được cố
ý giết hại.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
2-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
phật, suốt khoảng thời gian đó không được cố ý trộm
cắp.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
3-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
Phật, trong suốt khoảng thời gian đó không được cố ý
dâm dục.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
4-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
Phật, trong suốt khoảng thời gian đó không được cố ý
nói dối.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
5-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
Phật suốt trong khoảng thời gian đó không được cố ý nấu
rượu.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
6-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
Phật, suốt trong khoảng thời gian đó không được nói lên
lầm lỗi của hàng xuất gia và tại gia.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
7-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
Phật, suốt trong khoảng thời gian đó không được có ý khen
mình mà hủy báng người.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
8-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
Phật, suốt trong khoảng thời gian đó không được cố ý
tham tiếc.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
9-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
Phật, trong suốt khoảng thời gian đó không được cố ý
sân hận.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp: - Dạ được.
10-
Hỡi giới tử! Kể từ thân này, cho đến khi thành tựu thân
Phật, trong suốt khoảng thời gian đó không được cố ý
phỉ báng Tam Bảo.
Quý
vị có thể thọ trì được không?
Giới
tử đáp:-Dạ được.
12.
Huấn thị sau cùng và hồi hướng:
Hỡi
các giới tử!
Quý
vị đã thọ mười giới vô tận, hiển nhiên quý vị sẽ
vượt hẳn bốn thứ ma, siêu xuất những khổ đau trong ba
cõi. Và đối với quý vị từ đời này qua đời khác, giới
pháp này không thể mất, nó thường tồn tại với quý vị,
cho đến khi quý vị thành Phật.
Quý
vị phải biết rằng! Lãnh thọ giới pháp của Bồ Tát là
như vậy, còn so với tất cả các giới đã lãnh thọ trước
đó, thì Bồ Tát tịnh giới là tối thắng, là tối thượng
là kho tàng công đức vĩ đại, vô lượng, vô biên, là tối
thượng đệ nhất, là chỗ thân thích của tâm ý tối thắng.
Ví
dụ, tất cả Biệt giải thoát luật nghi, phát khởi năng lực
rộng lớn để trừ diệt tất cả hành vi ác đối với hất
thảy hữu tình, thì không bằng một phần trong năm phần,
cho đến không bằng một phần trong toán số thí dụ so với
Bồ Tát giới luật nghi.
Hỡi
các giới tử!
Quý
vị đã thọ Bồ Tát giới, thì nay mỗi nửa tháng, phải tụng
Bồ Tát giới, đúng như sự quy định của luật không được
bỏ quên.
Do
đó, đức Thích Ca Mâu Ni dạy trong Kinh Phạm Võng rằng: “Nếu
người thọ trì Bồ Tát giới không tụng giới này, là không
phải Bồ Tát, là không phải dòng dõi của Phật”.
Lại
nữa, không học Phật giới là bị tội. Do đó, tôi nay phó
chúc cho quý vị với tâm niệm tốt đẹp như vậy, để quý
vị hộ trì và sanh lòng kính trọng sâu xa, không được khinh
thường.
Vậy,
quý vị phải y lời giáo huấn mà phụng hành.
Hỡi
quý vị giới tử!
Nay,
quý vị hãy đem công đức thọ giới này hướng về cõi phương
Tây Tịnh Độ, như Ngài Thiện Tài Đồng Tử đã từng học
khắp tất cả các bậc có hiểu biết và thành tựu tất cả
các pháp môn, về sau lại gặp Bồ Tát Phổ Hiền giáo huấn,
phát khởi mười hạnh nguyện về phương Tây Tịnh Độ thân
cận đức A Di Đà mà viên thành đạo quả.
Vì
sao? Vì hết thảy Bồ Tát phải qua vô lượng, vô số kiếp
tu tập Lục độ vạn hạnh, kỳ hạn sau cùng là thành tựu
pháp thân của Phật A Di Đà ở cõi Tịnh Độ. Và chính đó
cũng là Phật pháp thân của Phật mười phương, đã là pháp
thân thì luôn luôn an trú ở cõi Tịch Quang Tịnh Độ.
Tuy
nhiên, pháp thân đó không ngoài tự tâm của quý vị, chính
tâm của quý vị là tự tánh của tịnh độ và cũng là Phật
A Di Đà. Hồi hướng tự tánh tịnh độ như vậy, mới là
sự hồi hướng chân thật.
Sau
phần huấn thị này, thì niệm danh hiệu Đức Phật A Di Đà
và các Thánh chúng, rồi hồi hướng theo nghi thức thường
của thiền môn.
Như
vậy, cách thọ và đắc Bồ Tát giới từ vị Pháp sư đã
hoàn tất. (Cách thọ và đắc Bồ tát giới nầy tham khảo
ở các kinh như: -Bồ tát nội giới kinh, Đại chính 24, tr1047;
Ưu bà tắt giới kinh, Đại chính 24, tr 1047; Bồ tát giới
yết ma văn, Đại chính 24, tr1106; Đại bát nhã kinh, Đại
chính 7, tr1023; và khoa nghi đầy đủ nhất là ở Hoằng giới
đại học chi thơ, tạng bản chùa Viên Thông-Huế, khắc Thành
Thái thứ 7).
■
Tự thọ:
Nghĩa
là sau khi Đức Phật và các vị Bồ Tát đã diệt độ, khoảng
trong một ngàn dặm hoàn toàn không có pháp sư, người cầu
thọ Bồ Tát giới muốn đắc giới, thì tự mình quỳ xuống
trước hình tượng của chư Phật hoặc Bồ Tát, chấp tay
cung kính phát thệ để thọ giới.
Vị
đó quỳ xuống chấp tay bạch như thế này:
“Ngưỡng
bạch thập phương Chư Phật và Bồ Tát, con tên là… pháp
danh là…
Nay,
chúng con ở nơi thập phương của chư Phật và Bồ Tát, thề
nguyện thọ trì tất cả học xứ của Bồ Tát, thệ nguyện
thọ tất cả tịnh giới của Bồ Tát. Nghĩa là thọ đủ
Nhiếp luật nghi giới, Nhiếp thiện pháp giới và Nhiêu ích
hữu tình giới.
Tất
cả tịnh giới và học xứ như vậy, hết thảy Bồ Tát trong
quá khứ đã viên mãn, hết thảy các Bồ Tát vị lai sẽ viên
mãn, hết thảy các vị Bồ tát hiện tại trong mười phương
đã và đang viên mãn.
Tất
cả tịnh giới và học xứ ấy, hết thảy Bồ tát quá khứ
đã học, hết thảy Bồ Tát vị lai sẽ học, hết thảy Bồ
Tát hiện tại đã và đang học.
Vị
cầu thọ giới Bồ tát giới phải tác bạch ba lần như vậy.
(Theo Bồ tát Anh lạc bản nghiệp kinh Đại chính 24, tr 1020;
và Bồ tát yết ma văn, Đại chính 24, tr 1106; Du già sư địa
luận 141, Đại chính 30, tr 521; Bồ tát địa trì 5, Đại chính
30, tr 917).
Ở
phần tự thọ này, thì Kinh Phạm Võng và Phạm Võng thuật
ký dạy rằng: “Nếu là tự thọ thì trước hết là phải
sám hối, lấy giới hạn chủ yếu là thấy được tướng
hảo của chư Phật hoặc Bồ Tát, nếu không thấy được
tướng hảo của các Ngài thì không thể đắc giới”.
Kinh
còn nói: “Sau khi đức Phật diệt độ, những người có
tâm tốt muốn thọ Bồ Tát giới, thì ở trước tượng của
đức Phật tự phát nguyện để thọ giới.
Phải
sám hối bảy ngày trước hình tượng của Đức Phật, hễ
thấy được tướng hảo của Ngài thì đắc giới. Nếu trong
bảy ngày mà không thấy được tướng hảo của Ngài, thì
phải sám hối tiếp, phát nguyện từ một tuần, hai tuần,
ba tuần cho đến một năm, chủ yếu là phải nhìn thấy rõ
tướng hảo của Phật, thì mới ở trước hình tượng của
Đức Phật để tự thọ.
Nếu
trong lúc sám hối mà không thấy rõ tướng hảo của đức
Phật và Bồ Tát, thì vấn đề tự thọ là không thể đắc
giới” (Phạm võng kinh, Đại chính 24, tr 1006; Phạm võng thuật
ký, Đại chính 85, tr 728).
Như
vậy, thọ và đắc giới có ba cách như đã nói ở trên, thì
cách thọ và đắc giới từ chư Phật và Bồ Tát một cách
trực tiếp là cách thọ và đắc giới thù thắng, rất tối
thượng.
Cách
thọ và đắc giới qua trung gian Vị Pháp sư là đắc giới
bậc trung, và cách tự thọ trước hình tượng của đức
Phật hoặc Bồ Tát là cách đắc thọ bậc hạ.
Tuy
nhiên, ngày nay thọ Bồ Tát giới qua trung gian vị Pháp sư
là cách thọ và đắc giới phổ biến và rất dễ thành tựu
giới thể so với hai cách thọ kia.
Sự
tác thành giới thể cho một người cầu thọ Bồ Tát giới
vô cùng khó khăn, nhưng giới thể có thể bị rơi mất qua
hai trường hợp sau đây:
Trường
hợp một: Là thọ giả phạm một cách nghiêm trọng vào các
giới tướng về Ba La Di của Bồ Tát.
Trường
hợp nầy, đức Phật đã nói trong Kinh Phạm võng như sau:
“Hỡi
những người học đạo thông minh! Mười ba la đề mộc xoa
như vậy. Cần phải học tập, không nên phạm vào mảy may
như đầu hạt bụi, chứ đừng nói phạm đầy đủ cả mười.
Nếu
ai có phạm, thì thân hiện tại, Bồ đề tâm không thể phát
triển được. Người đó cũng mất phẩm vị Quốc Vương,
Chuyển Luân Vương, Tỷ khưu, Tỷ khưu ni, cũng mất luôn các
phẩm vị thập Phát Thú, Thập Trưởng Dưỡng, thập Kim Cang,
Thập địa và quả vị mầu nhiệm của Phật tính thường
trú, hết thảy đều ẩn mất, sa vào trong ba đường ác, hai
kiếp, ba kiếp không nghe được từ ngữ cha mẹ hay danh hiệu
Phật, Pháp, Tăng. Vì lẽ đó mà mỗi một không nên phạm”.
(Phạm võng kinh, Đại chính 24, tr 1005).
Tường
hợp hai: Là hành giả xả bỏ đại nguyện đối với đạo
quả Vô Thượng Chánh Đẳng, Chánh Giác. Nói cách khác, vị
ấy đã thối mất Bồ Đề Tâm và đã tự mình tuyên bố
xả bỏ.
Một
hành giả vừa thọ Tỷ khưu và cả Bồ Tát giới, nếu xả
bỏ Bồ Tát giới, thì có ảnh hưởng gì đến Tỷ Khưu giới
không?
Nếu
do thối thất Bồ Đề Tâm mà xả bỏ Bồ Tát giới, thì chỉ
mất Bồ Tát giới mà không mất Tỷ khưu giới.
Nếu
phạm vào căn bản giới của Tỳ khưu, thì không những mất
giới Tỷ khưu mà giới Bồ tát cũng mất luôn.
Nếu
phạm vào một trong sáu trọng giới ở phần sau của Bồ Tát
Giới Phạm Võng, thì chỉ mất giới Bồ tát mà không mất
giới Tỷ khưu.
Nếu
khi thân hoại mạng chung, thì giới tỷ khưu tự xả mà Bồ
Tát giới không mất, vì Bồ Tát giới tồn tại theo tâm, chứ
không phải tồn tại theo thân.
Các
trường hợp vừa thọ giới Tỷ khưu ni, Thức xoa, Sa di, Cận
sự, Cận trú vừa thọ giới Bồ Tát thì sự đắc, thất
chuẩn theo sự giải thích ở trên mà nghiệm biết. (Du già
sư địa luận 40, Đại chính 30, tr 515; Phạm võng kinh thuật
ký, Đại chính 85, tr 730).
Đối
với Bồ Tát giới, sự thối thất Bồ Đề tâm là quan trọng
hơn cả phạm vào Ba La Di. Vì phạm vào Ba La di chỉ làm cho
Bồ Đề Tâm bị chướng ngại, không phát triển được liên
tục ngay trong đời hiện tại, nhưng không bị rơi vào thiên
chấp tà kiến.
Còn
thối thất Bồ Đề Tâm nguyện, thì vĩnh viễn không còn tu
tập để chứng đắc đạo quả Vô Thượng Bồ Đề. Ấy
mới biết Bồ Đề Tâm nguyện, đối với Bồ tát giới là
hệ trọng đến mức nào? Hệ trọng đến nỗi Kinh Đại Bát
Nhã đã nói về điều này một cách trịnh trọng như sau:
“Nếu
các vị Bồ Tát xuất gia thọ trì tịnh giới mà không hồi
hướng đến đạo quả Vô Thượng Bồ Đề, thì các vị Bồ
Tát kia chắc chắn không thành tựu Bồ Tát tịnh giới.
Như
vậy, họ chỉ là hư danh, hoàn toàn không có nghĩa lý chân
thật.
Nên
biết, hạng ấy không phải là Bồ tát”. (Đại bát nhã kinh
584, Đại chính 7, tr 1020).
Vậy,
những ai thọ và đắc Bồ Tát giới, thì phải giữ Bồ đề
Tâm nguyện như giữ con mắt, như giữ hơi thở, như giữ tủy
não của mình.
T.T.H