Thanh
âm và hương vị giải thoát bao trùm không gian của một ngôi
chùa nhỏ giữa làng quê Bắc bộ khiến chúng tôi thực sự
xúc động. Dòng chảy Phật giáo trên mảnh đất Việt thân
yêu gần hai ngàn năm qua như hội tụ, tái hiện linh thiêng
nơi mái chùa nhỏ này, dưới mỗi hàng cau, lũy tre, và qua
những tấm y vàng trên chính điện, nâu sồng trong đời sống
hàng ngày, và đặc biệt qua đời sống Tăng đoàn đậm sắc
từ bi, chính niệm, hòa hợp trong mùa an cư mà lần đầu tiên
tôi có duyên được chứng kiến.
Mới
bảy giờ sáng mà nắng đã lên oi ả. Thoát ra khỏi bầu không
khí ồn ào, náo nhiệt và bụi bặm của nội thành Hà Nội,
chúng tôi xuôi theo quốc lộ 22 trực chỉ hướng Trường hạ
chùa Võ Lăng, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây. Đường xá của
một tỉnh giáp Hà Nội cũng đông đúc và chật chội không
kém gì đất thủ đô. Ấy vậy mà vừa bước qua cổng chùa,
chúng tôi đã cảm nhận được bầu không khí trong trẻo,
mát lành, thanh tịnh. Hương cau buổi sớm thơm ngát quyện
với hương lúa dìu dịu được những làn gió nhẹ đưa từ
cánh đồng trước cổng chùa đã xua tan sự mệt nhọc, nóng
bức suốt chặng đường đi. Trên chính điện, Thầy giảng
sư đang thuyết pháp từ tốn, chậm dãi trong sự tôn nghiêm,chăm
chú của thính chúng. Âm thanh và hương vị giải thoát bao
trùm không gian của một ngôi chùa nhỏ giữa làng quê Bắc
bộ khiến chúng tôi thực sự xúc động. Dòng chảy Phật
giáo trên mảnh đất Việt thân yêu gần hai ngàn năm qua như
hội tụ, tái hiện linh thiêng nơi mái chùa nhỏ này, dưới
mỗi hàng cau, lũy tre, và qua những tấm y vàng trên chính điện,
nâu sồng trong đời sống hàng ngày, và đặc biệt qua đời
sống Tăng đoàn đậm sắc từ bi, chính niệm, hòa hợp trong
mùa an cư mà lần đầu tiên tôi có duyên được chứng kiến.
Một
Đại đức cho chúng tôi biết truyền thống an cư luôn được
duy trì nghiêm ngặt từ hàng ngàn năm nay. Trước đây, khi
Phật giáo chưa thống nhất, các tăng sĩ thường an cư theo
sơn môn. Huynh đệ trong cùng sơn môn từ nhiều tỉnh, thành
quây quần như một gia đình lớn nơi chốn tổ. Các sơn môn
tự giảng dạy kinh, luật, luận và truyền giới cho hàng đệ
tử. Sau khi Phật giáo thống nhất, việc an cư được Giáo
hội tại địa phương tổ chức. Do đặc thù của Phật giáo
miền Bắc là thường mỗi chùa chỉ có một vị tu sĩ, và
trong một năm phải bận rất nhiều công tác Phật sự nên
an cư là dịp rất tốt để giữ cho tâm được bình an trước
cuộc sống xô bồ, phức tạp bên ngoài. Đây cũng là dịp
để trải nghiệm đời sống tăng đoàn thực sự, nghiêm trì
giới luật, hòa hợp và sách tấn lẫn nhau. Vì những lẽ
đó nên việc an cư ở đây không thể dễ dàng tùy
duyên ứng biến. Một nét đặc
trưng riêng ở Phật giáo miền Bắc là không có an cư tại
chỗ hay tâm niệm an cư mà các tăng ni phải tập trung về
các trường hạ. Một nét đặc trưng nữa của hạ trường
là duy trì giảng kinh theo truyền thống: đọc bình văn cắt
nghĩa, nghĩa là một thầy đọc văn kinh chữ Hán, giảng sư
giải thích, mở rộng nghĩa kinh. Phương pháp này cổ nhưng
tích cực vì khiến mọi người đều phải học chữ Hán,
tìm hiểu nghĩa kinh từ nguyên bản gốc, ai cũng phải xem bài
trước khi đi thính pháp.
Năm
nay, tỉnh Hà Tây có bốn trường hạ đặt tại các chùa Mỗ
Lao, chùa Võ Lăng, chùa Thầy và chùa Hội Xá. Riêng trường
hạ chùa Võ Lăng, có 132 vị Tăng Ni vân tập từ các trú xứ
trong huyện Thanh Oai, Ứng Hòa, Chương Mỹ, Mỹ Đức. Thời
gian an cư bắt đầu từ ngày 15/5 và kết thúc vào 15/7 (nhuận)
Âm lịch. Chương trình giảng dậy của 4 trường trong tỉnh
là giảng: Luật Huyền Ty và kinh Thuỷ Sám. Chùa Võ Lăng được
THPG Hà Tây chọn làm trường hạ từ năm 1993 do cố hoà thượng
viện chủ tổ đình Võ Lăng: thượng Thanh hạ Viên – nguyên
trưởng BTS tỉnh hội Phật giáo Hà Tây sáng lập. Việc được
chọn làm trường hạ là một vinh dự rất lớn nên Thầy
trụ trì hiện nay là ĐĐ. Thích Tiến Thịnh cùng các huynh
đệ đã kế thừa tổ nghiệp, duy trì, tu bổ, xây dựng rất
nhiều cơ sở vật chất như chính điện (kiêm pháp đường),
tổ đường (kiêm trai đường), hành lang, tăng phòng v.v…
để đón chư tăng về an cư. Dự kiến trong tương lai sẽ
kiến tạo mới pháp đường, tam quan v.v…
Một
ngày ở trường hạ chùa Võ Lăng bắt đầu từ lúc 4 giờ
sáng và kết thúc lúc 21h30 tối với những hoạt động như
tụng kinh, niệm Phật sáng và chiều, thính pháp, ôn bài chiều.
Ngoài ra, vào tối chủ nhật hàng tuần, trường hạ cũng tổ
chức giảng pháp cho Phật tử để gieo duyên lành, gieo phúc
cho chúng sinh, tăng trưởng niềm tin với Tam bảo. Mặc dù
là một trường hạ ở miền quê với bao vất vả, lam lũ
của người nông dân nhưng số lượng Phật tử đến nghe
pháp cũng không dưới 60 người.
Điều
mà chúng tôi cảm thấy thực sự ấn tượng và xúc động
là hình ảnh một ni sư dù đã gần 80 tuổi nhưng vẫn nỗ
lực học hỏi từng con chữ, từng ý kinh. Và ở trường hạ
này, ai cũng vậy, dù tuổi đời, tuổi hạ ít hay nhiều, dù
là Tăng hay Ni. Chính điện, nhà tổ, phòng nghỉ, thậm chí
nhà bếp, gốc cây cũng có thể là nơi đọc sách và trao đổi.
Tinh thần hiếu học của người con Việt và tinh thần cầu
học đạo của người tu sĩ Phật giáo hòa quyện và bừng
sáng nơi một làng quê nhỏ bé như bao làng quê khác.
Ở
đây, các Thầy sống bên nhau thật giản dị, hiền hậu, gần
gũi với những bữa cơm chay đạm bạc với rau muống luộc,
cà muối, đậu chấm tương, với những chén nước vối đậm
đà, với hương đồng gió nội, trong một không gian văn hóa,
tâm linh đậm chất truyền thống. Hơn 100 vị Phật tương
lai sống hòa hợp trong một gia đình thực sự, quan tâm, chăm
sóc lẫn nhau từ việc nhỏ tới việc lớn, với một tâm
nguyện tu tập tinh tấn để phục vụ chúng sinh, phục vụ
dân tộc.
Chúng
tôi, hàng Phật tử tại gia cảm thấy mình thật hạnh phúc
vì được đến và cảm nhận cuộc sống xuất gia, cảm nhận
được công phu tu tập trong tinh thần lục hòa cộng trụ của
những bậc xuất trần thượng sĩ. Và điều quan trọng hơn,
một cuộc sống Tăng đoàn hòa hợp, thanh tịnh và tinh tấn
nơi đây cũng là một mô hình lý tưởng cho xã hội thế tục
hiện đại ngày nay noi gương và học tập.
Trần
Trọng Hoàng
CHÙM
ẢNH
do
Trọng Hoàng thực hiện (Click vào ô ảnh để xem ảnh lớn
hơn)
Cổng
chùa nhỏ bé nơi chốn quê
|
Với
hương cau ngào ngạt
|
Mái
chùa nhỏ che chở bao thế hệ Tăng Ni
|
Cứ
ba tháng mỗi năm lại có dịp cùng nhau trau dồi Kinh, Luật,
Luận
|
Sư
bà gần 80 tuổi vẫn miệt mài học đạo
|
Hết
giờ thính pháp
|
Khóa
lễ ngọ
|
Khóa
lễ hoàn mãn
|
Khóa
lễ hoàn mãn
|
Mời
quý độc giả xem tiếp hình ảnh do Đạo hữu Trần Trọng
Hoàng, Trang Nhà Phật Tử Việt Nam từ Hà Nội gửi về
Xem
Thêm:
An
Cư Kiết Hạ, Suối Nguồn Từ Bi và Trí Tuệ, Tâm Diệu
Truyền
Thống An Cư Mùa Mưa của Phật Giáo Nam Tông
An
Cư Kiết Hạ: Nguồn Sinh Lực của Tăng, TT. Thích Chơn Thanh
An
Cư Kiết Hạ tại TP. Hồ Chí Minh
An
Cư Kiết Hạ tại Chùa Phật Tổ
