217.
KINH BÁT THÀNH[1]
Tôi
nghe như vầy:
Một
thời sau khi Phật nhập Niết-bàn không lâu, một số lớn
các Tỳ-kheo danh đức, thượng tôn đến thành Ba-lị Tử,
trú tại Kê viên [2]
.
Bấy
giờ Cư sĩ Đệ Thập, người ở Bát thành [3]
mang nhiều hàng hóa quý đến thành Ba-lị Tử để buôn bán
đổi chác. Số hàng hóa đó bán hết rất mau; được lời
khá to, Cư sĩ Đệ Thập, người Bát thành, hết sức vui mừng,
bèn rời Ba-lị Tử đến Kê viên, tìm đến các Tỳ-kheo Thượng
tôn danh đức, cúi đầu lễ sát chân rồi ngồi sang một bên.
Các Tỳ-kheo Thượng tôn danh đức thuyết pháp cho Cư sĩ nghe,
khuyến phát khát ngưỡng, thành tựu hoan hỷ. Sau khi đã dùng
vô lượng phương tiện thuyết pháp cho Cư sĩ, khuyến phát
khát ngưỡng, thành tựu hoan hỷ, các Ngài ngồi im lặng. Rồi
thì Cư sĩ Đệ Thập, người Bát Thành bạch:
"Bạch
Thượng tôn, Tôn giả A-nan hiện giờ ở đâu? Con muốn được
gặp.”
Các
Tỳ-kheo Thượng tôn đáp:
“Cư
sĩ, Tôn giả A-nan đang ở tại thành Bệ-xá-li, bên bờ sông
Di hầu, trong cao lâu đài quán [4]
. Nếu muốn thăm thì có thể đi đến đó.”
Bấy
giờ Cư sĩ Đệ Thập, người Bát Thành, từ chỗ ngồi đứng
dậy, cúi đầu lễ sát chân các Tỳ-kheo Thượng tôn, nhiễu
quanh chiều mặt ba vòng rồi đi.
Cư
sĩ tìm đến chỗ Tôn giả A-nan, cúi đầu lễ sát chân rồi
ngồi xuống một bên và bạch rằng:
"Bạch
Tôn giả A-nan, con có điều muốn hỏi, Ngài có cho phép chăng?”
"Cư
sĩ cứ hỏi. Tôi nghe rồi sẽ suy xét."
Cư
sĩ hỏi:
"Bạch
Tôn giả, Đức Thế Tôn, Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh
Giác, Bậc đã thành tựu tuệ nhãn, thấy đệ nhất nghĩa,
Ngài có dạy một pháp nào mà Thánh đệ tử nếu an trú vào
đó sẽ đoạn trừ các lậu, tâm giải thoát chăng?”
Tôn
giả A-nan đáp:
“Đúng
vậy, Đức Thế Tôn có dạy pháp ấy.”
Cư
sĩ hỏi:
"Đức
Thế Tôn, Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Bậc đã
thành tựu tuệ nhãn, đã thấy đệ nhất nghĩa, Ngài dạy
như thế nào về một pháp ấy, mà Thánh đệ tử nếu an trú
vào đó sẽ dứt sạch các lậu, tâm giải thoát? Pháp ấy
như thế nào?"
Tôn
giả A-nan đáp:
"Này
Cư sĩ, Đa văn Thánh đệ tử ly dục, ly ác bất thiện pháp,
cho đến chứng đắc đệ Tứ thiền, thành tựu an trú. Vị
ấy y cứ nơi đây mà quán pháp như pháp. Hoặc có thể y cứ
nơi đây mà quán pháp như pháp, vị ấy an trú vào đó mà
dứt sạch các lậu. Nhưng an trú vào đó mà không dứt sạch
các lậu, thì nhờ nơi pháp này, do có muốn pháp, yêu pháp,
thích pháp, tin tưởng pháp, ái lạc hoan hỷ[5]
, vị ấy đoạn trừ năm hạ phần kết, hóa sanh nơi kia mà
nhập Niết-bàn, được pháp bất thối, vĩnh viễn không còn
trở lại đời này.
"Lại
nữa, Cư sĩ, Đa văn Thánh đệ tử, tâm cùng đi đối với
từ biến mãn một phương, thành trụ và an trú. Cũng vậy,
hai, ba, bốn phương, bốn phương bàng, phương trên và phương
dưới khắp cả mọi nơi tâm cùng đi đối với từ, không
kết, không oán, không nhuế, không tranh, quảng đại, vô biên,
vô lượng, khéo tu tập, viên mãn tất cả thế gian, thành
tựu và an trụ. Cũng vậy, tâm đi đối với bi, hỷ và xả,
không kết, không oán, không nhuế, không tranh, quảng đại,
vô lượng, vô biên khéo tu tập, biến mãn tất cả thế gian,
thành tựu và an trụ. Vị ấy cứ y nơi đây mà quán pháp
như pháp. Vị ấy hoặc có thể y cứ vào đó mà dứt sạch
các dục. Nhưng nếu chưa dứt sạch được các lậu, nhờ
pháp này, do yêu pháp, thích pháp, tin tưởng pháp, ái lạc
hoan hỷ, vị ấy đoạn trừ ngũ hạ phần kiết, hóa sanh vào
cõi kia mà nhập Niết-bàn, được pháp bất thối, vĩnh viễn
không còn tái sanh lại đời này nữa. Đây là pháp mà Đức
Thế Tôn, Như Lai, Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, Bậc thành
tựu tuệ nhãn, đã thấy đệ nhất nghĩa, nói rằng, ‘Có
một pháp mà nếu đa văn Thánh đệ tử an trú vào đó sẽ
dứt sạch các lậu, tâm được giải thoát.
"Lại
nữa, Cư sĩ, Đa văn Thánh đệ tử vượt qua tất cả sắc
tưởng cho đến phi phi tưởng xứ, thành tựu và an trú, vị
ấy ở nơi đây mà quán pháp như pháp, vị ấy hoặc có thể
an trú vào đó mà dứt sạch các lậu. Nhưng nếu không dứt
sạch các lậu, thì nhờ pháp này, do yêu pháp, thích pháp,
tin tưởng pháp, ái lạc, hoan hỷ, vị ấy đoạn trừ ngũ
hạ phần kết, hóa sanh nơi kia mà nhập Niết-bàn, được
pháp bất thối, vĩnh viễn không còn trở lại đời này nữa.
Đây là pháp mà Đức Thế Tôn, Như Lai, Bậc Vô Sở Trước,
Đẳng Chánh Giác, Bậc đã thành tựu, đã thấy đệ nhất
nghĩa, nói rằng, có một pháp mà nếu Đa văn Thánh đệ tử
an trụ vào đó sẽ dứt sạch các lậu tâm được giải thoát.”
Bấy
giờ Cư sĩ Đệ Thập, người ở Bát thành, liền từ chỗ
ngồi đứng dậy, trịch vai áo bên hữu chấp tay bạch rằng:
"Kỳ
diệu thay! Hy hữu thay! Tôn giả A-nan, con chỉ hỏi một cánh
cửa cam lồ, nhưng Tôn giả đã nói cho con nghe một lần đến
mười hai pháp môn cam lồ [6].
Dựa theo pháp môn nào trong mười hai pháp môn ấy tu tập cũng
đều được giải thoát an lạc.
"Bạch
Tôn giả A-nan, cũng như cách làng không xa, có một ngôi nhà
lớn, được mở ra với mười hai cánh cửa. Một người có
việc cần nên đã vào trong nhà ấy. Lại có một người khác
đứng đó, nhưng không muốn đem lại sự lợi ích và phước
lạc, không muốn sự an ổn cho người ấy, nên nổi lửa mà
đốt nhà. Bạch Tôn giả A-nan, người ấy có thể do theo một
trong mười hai cửa mà ra khỏi ngôi nhà cháy một cách an toàn [7]
. Cũng vậy, bạch Tôn giả, con chỉ hỏi một cửa cam lồ
mà Ngài nói cho con nghe một lần đến mười hai cửa pháp
cam lồ. Y theo một trong mười hai cửa pháp cam lồ này thì
có thể được an ổn giải thoát. Bạch Tôn giả A-nan, trong
pháp luật của Phạm chí nói về pháp luật bất thiện mà
còn có sự cúng dường thầy của họ, huống sao con lại không
cúng dường bậc Đại sư Tôn giả A-nan."
Rồi
ngay trong đêm ấy, Cư sĩ Đệ Thập, người ở Bát thành bày
dọn các món ăn thơm ngon, tinh khiết, đầy đủ các loại
nhai và nuốt; sau khi bày biện thức ăn xong, vào lúc sáng sớm,
trải dọn chỗ ngồi Cư sĩ cung thỉnh chúng Tăng ở Kê viên
và thành Bệ-xá-li hợp lại, rồi tự tay mình dâng nước
rửa, dâng các thức ăn thơm ngon tinh khiết, đầy đủ các
loại nhai và nuốt; tự tay mời mọc cho đến khi chúng Tăng
no đủ, phân chia các thức ăn đầy đủ cho chúng Tăng. Sau
khi chúng Tăng thọ thực, thâu bát, rửa tay, Cư sĩ đem năm
trăm vật phẩm mua một ngôi nhà cúng riêng cho Tôn giả A-nan.
Tôn giả A-nan nhận lãnh, sau đó cúng cho Chiêu đề tăng[8]
.
Tôn
giả A-nan thuyết như vậy. Cư sĩ Đệ Thập người ở Bát
thành sau khi nghe những gì Tôn giả A-nan thuyết, hoan hỷ phụng
hành.
