160.
KINH A-LAN-NA[1]
Tôi
nghe như vầy:
Một
thời Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn
Cấp cô độc.
Bấy
giờ sau bữa ăn trưa, các Tỳ-kheo tụ tập ngồi tại giảng
đường bàn luận thế này: “Này chư Hiền, thực là kỳ
lạ, thực là kỳ lạ! Sanh mạng con người thực quá ngắn
ngủi, phút chốc đã qua đời khác. Do đó cần phải làm các
việc lành, cần tu Phạm hạnh, vì đã sanh ra thì không thể
không chết. Nhưng người đời nay đối với việc làm đúng
pháp, việc làm hợp lẽ, việc lành, việc tốt lại không
thực hành, cũng chẳng mong cầu.”
Lúc
ấy, Đức Thế Tôn đang ở tại chỗ nghỉ trưa, bằng Thiên
nhĩ thanh tịnh hơn hẳn người thường, nghe các Tỳ-kheo sau
bữa cơn trưa, tụ tập ngồi tại giảng đường, đã bàn
luận như thế này: “Chư Hiền, thực là kỳ lạ, thực là
kỳ lạ! Sanh mạng con người quá ngắn ngủi, phút chốc đã
qua đời khác. Do đó, cần phải làm các việc lành, cần tu
Phạm hạnh, vì đã sanh ra thì không thể không chết. Nhưng
người đời nay đối với việc làm đúng pháp, việc làm
hợp lẽ, việc thiện, việc tốt lại không thực hành, cũng
chẳng cầu mong.” Nghe vậy, Đức Thế Tôn, vào lúc xế trưa
từ chỗ tĩnh tọa, đứng dậy, đi đến giảng đường. Ngài
trải chỗ ngồi, ngồi trước đại chúng Tỳ-kheo và hỏi:
“Này
các Tỳ-kheo, các Thầy bàn luận chuyện gì? Vì duyên cớ nào
mà tụ tập ngồi tại giảng đường?”
Nghe
Đức Thế Tôn hỏi như vậy, các Tỳ-kheo thưa:
“Bạch
Thế Tôn, chúng Tỳ-kheo chúng con, sau bữa ăn trưa, tụ tập
ngồi tại giảng đường, bàn luận thế này: ‘Thực là kỳ
lạ, thực là kỳ lạ! Sanh mạng con người quá ngắn ngủi,
phút chốc đã qua đời khác. Do đó, cần phải làm các việc
lành, cần tu Phạm hạnh, vì đã sanh ra thì không thể không
chết. Nhưng người đời này đối với việc làm đúng pháp,
việc làm hợp lẽ, việc lành, việc tốt lại không thực
hành, cũng chẳng cầu mong.’ Bạch Đức Thế Tôn, chúng con
đã bàn luận với nhau như vậy. Vì việc ấy, nên chúng con
đã tụ tập ngồi ở giảng đường.”
Thế
Tôn tán thán:
“Lành
thay! Lành thay! Khi các ngươi nói với nhau rằng: ‘Chư Hiền,
thực là kỳ lạ, thực là kỳ lạ! Sanh mạng con người thực
quá ngắn ngủi, phút chốc đã qua đời khác. Do đó, cần
phải làm các việc lành, cần tu Phạm hạnh, vì đã sanh ra
thì không thể không chết. Nhưng người đời nay đối với
việc làm đúng pháp, việc làm hợp lẽ, việc thiện, việc
tốt lại không thực hành, cũng không cầu mong.’ Vì sao? Vì
ta cũng nghĩ thế này: 'Thực là kỳ lạ, thực là kỳ lạ!
Sanh mạng con người thực quá ngắn ngủi, phút chốc đã qua
đời khác. Do đó, cần phải làm các việc lành, cần tu Phạm
hạnh, vì đã sanh ra thì không thể không chết. Nhưng ngươì
đời nay đối với việc làm đúng pháp, việc làm hợp lẽ,
việc thiện, việc tốt lại không thực hành, cũng không cầu
mong?’ Vì sao?
“Này
các Tỳ-kheo, vào đời quá khứ, có lúc chúng sanh thọ tám
vạn tuổi, thì châu Diêm-phù này rất giàu, có nhiều của
cải châu báu, thôn ấp gần nhau bằng khoảng cách con gà bay.
Lúc ấy, con gái đến năm trăm tuổi mới lấy chồng. Con người
chỉ có bệnh như thế này: lạnh, nóng, đại và tiểu tiện,
ham muốn, không ăn và già lão,
ngoài ra không còn tai hoạn nào khác.
“Này
các Tỳ-kheo, lúc con người thọ tám vạn tuổi, có vua tên
là Câu-lao-bà
làm Chuyển luân vương, thông minh, trí tuệ, có bốn loại
quân chỉnh trị thiên hạ, tự do, tự tại, là pháp vương
đúng như pháp, thành tựu bảy báu. Bảy báu đó là luân báu,
voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, cư sĩ báu và tướng
quân báu. Đó là bảy báu. Vua có đủ một ngàn người con,
dung mạo khôi ngô, dõng mãnh, không sợ, hàng phục được
kẻ khác, chắc chắn thống trị toàn cõi đất này, cho đến
biển cả, không dùng đao gậy, chỉ dùng pháp giáo hóa, khiến
dân an ổn.
“Này
các Tỳ-kheo, vua Câu-lao-bà có vị Phạm chí tên A-lan-na đại
trưởng giả,
được cha mẹ nuôi lớn, thọ sanh thanh tịnh cho đến bảy
đời cha mẹ không tuyệt chủng tộc, đời đời không ác,
học rộng, thông suốt, tụng đọc hết bốn loại kinh điển,
thấu triệt nhân duyên, chánh văn, truyện giải trí thứ năm,
và cú thuyết. Phạm chí A-lan-na có vô lượng trăm ngàn Ma-nạp
ma. Phạm chí đã ở nơi yên tĩnh truyền dạy kinh thư cho vô
lượng trăm ngàn Ma-nạp ma.
“Bấy
giờ Phạm chí A-lan-na sống một mình ở nơi yên tĩnh, tĩnh
tọa tư duy, đã suy nghĩ rằng: ‘Thực là kỳ lạ, thực là
kỳ lạ! Sanh mạng con người thực hành quá ngắn ngủi, phút
chốc đã qua đời khác. Do đó, cần phải làm các việc thiện,
cần tu Phạm hạnh, vì đã sanh ra không thể không chết. Nhưng
người đời nay đối với việc làm đúng pháp, việc làm
hợp lẽ, việc thiện, việc tốt lại không thực hành, cũng
không cầu mong. Có lẽ ta nên cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa,
chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia học
đạo.’ Thế rồi, Phạm chí A-lan-na đi đến chỗ các Ma-nạp
ma thuộc nhiều nước khác nhau và nói:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, khi ta sống một mình nơi chỗ yên tĩnh,
tĩnh tọa tư duy, đã suy nghĩ rằng: ‘Thực là kỳ lạ, thực
là kỳ lạ! Sanh mạng con người thực quá ngắn ngủi, phút
chốc đã qua đời khác. Do đó, cần phải làm các việc thiện
cần tu Phạm hạnh, vì sanh ra không thể không chết. Thế nhưng
con người đời nay đối với việc làm đúng pháp, việc làm
hợp lẽ, việc thiện, việc tốt lại không thực hành, cũng
không mong cầu. Có lẽ ta nên cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa,
chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình xuất gia học
đạo.’ Này các Ma-nạp ma, nay ta muốn cạo bỏ râu tóc, mặc
áo ca-sa, chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất
gia học đạo, thì các ông sẽ làm những gì?’
“Nghe
vậy, các chúng Ma-nạp ma của những nước khác nhau ấy thưa
rằng:
“–
‘Thưa Tôn sư, những gì chúng con đã biết đều nhờ ơn
Tôn sư chỉ dạy, nếu Tôn sư cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa,
chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia học
đạo, thì chúng con cũng sẽ cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa,
chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia học
đạo theo gót Tôn sư.’
“Thế
rồi Phạm chí A-lan-na, sau đó, đã cạo bỏ râu tóc, mặc
áo ca-sa, chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất
gia học đạo. Các chúng Ma-nạp ma thuộc những nước khác
ấy cũng đều cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa, chí tín, lìa
bỏ gia đình, sống không gia đình, theo Tôn sư là Phạm chí
A-lan-na ấy mà xuất gia học đạo. Đó là sự phát sanh danh
hiệu Tôn sư A-lan-na,và đệ tử của Tôn sư A-lan-na.
Bấy
giờ, Tôn sư A-lan-na thuyết pháp cho đệ tử:
“–
Này các Ma-nạp ma, thực là kỳ lạ, thực là kỳ lạ? Sanh
mạng con người thực quá ngắn ngủi, phút chốc đã qua đời
khác. Do đó, cần phải làm các việc lành, cần tu Phạm hạnh,
vì đã sanh ra thì không thể không chết. Thế nhưng người
đời nay đối với việc làm đúng pháp, việc làm hợp lẽ,
việc thiện, việc tốt lại không thực hành, cũng không cầu
mong.”
Bấy
giờ, Tôn sư A-lan-na thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, thực là kỳ lạ, thực là kỳ lạ! Sanh
mạng con người thực quá ngắn ngủi, phút chốc đã qua đời
khác. Do đó, cần phải làm các việc lành, cần tu phạm hạnh,
vì đã sanh ra thì không thể không chết. Thế nhưng người
đời nay đối với việc làm đúng pháp, việc làm hợp lẽ,
việc thiện, việc tốt lại không thực hành, cũng không cầu
mong.’
“Lại
nữa, Tôn sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, giống như hạt sương mai trên ngọn cỏ,
lúc mặt trời mọc thì tan mất, tồn tại tạm thời không
thể trường cửu; cũng vậy, này Ma-nạp ma, sanh mạng con người
như hạt sương mai, rất khó giữ được, rất ít, quá ít
vị ngọt, mà đau khổ tai hoạn lại lớn, tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, cũng như lúc trời mưa lớn, nước giọt
tạo thành bong bóng, thoạt hiện thoạt biến; cũng vậy, này
Ma-nạp ma, mạng người cũng như bọt nước, rất khó giữ
được, rất ít, quá ít vị ngọt, mà đau khổ tai hoạn rất
lớn, tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vây. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, giống như cây gậy ném xuống nước,
nó sẽ trồi trở lên rất nhanh; cũng vậy, này Ma-nạp ma,
mạng người cũng như cây gậy ném xuống nước, trồi lên
rất nhanh, rất khó giữ được rất ít, quá ít vị ngọt,
mà tai hoạn, khổ đau lại lớn, tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, giống như viên ngói mới được nhúng
vào bồn nước, rồi đem ra ngay, để ở nơi có gió và nóng
thì khô ráo liền; cũng vậy, này Ma-nạp ma, mạng người cũng
như viên ngói mới được nhúng vào bồn nước, rồi khô ráo
ngay, rất khó giữ được, rất ít, quá ít vị ngọt, mà đau
khổ tai hoạn lớn, tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, giống như một miếng thịt nhỏ được
bỏ vào nồi nước lớn, bên dưới lửa cháy hừng hực, sẽ
tiêu tan rất nhanh; cũng vậy, này Ma-nạp ma, mạng người cũng
như miếng thịt tiêu tan kia, rất khó giữ được, rất ít,
quá ít vị ngọt, mà đau khổ, tai hoạn lại lớn, tai hoạn
rất nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho đệ tử:
“–‘Này
các Ma-nạp ma, giống như trói tên ăn cướp dẫn đến dưới
gốc cây nêu để giết ; mỗi bước chân đi là một bước
tiến gần chỗ chết, là một bước rời xa sự sống; cũng
vậy, này Ma-nạp ma, mạng sống con người cũng như tên cướp
bị trói dẫn đến dưới cây nêu để sát hại, rất khó
giữ được, rất ít, quá ít vị ngọt mà đau khổ, tai hoạn
lại lớn, tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, giống như gã đồ tể dẫn bò đi làm
thịt; mỗi bước chân đi là một bước tiến gần đến chỗ
chết, là một bước rời xa sự sống; cũng vậy, này Ma-nạp
ma, mạng sống con người cũng như con bò bị dẫn đi làm thịt,
rất khó giữ được, rất ít, quá ít vị ngọt, mà đau khổ,
tai hoạn lại lớn, tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, giống như dệt vải, thêm một hàng chỉ
ngang là thêm một phần gần thành, gần xong; cũng vậy, này
Ma-nạp ma, mạng sống con người như vải dệt gần xong, khó
giữ được, rất ít, quá ít vị ngọt, mà đau khổ, tai hoạn
lại lớn, tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư A-lan-na
thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, giống như dòng nước trên núi đổ xiết,
chảy nhanh, cuốn trôi các thứ, nước chảy ào ạt không phút
nào ngừng; cũng vậy này Ma-nạp ma, mạng sống con người
quá nhanh, không phút nào ngừng. Này Ma-nạp ma, mạng sống
con người cũng như giòng nước chảy nhanh, rất khó giữ được,
rất ít, quá ít vị ngọt, mà đau khổ, tai hoạn lại lớn,
tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho đệ tử:
“–
‘Này các Ma-nạp ma, giống như lúc đêm tối mà liệng gậy
xuống đất, hoặc đầu dưới đụng đất, hoặc đầu trên
đụng đất hoặc rơi ngay xuống đất, co khi trúng chỗ đất
sạch, có khi trúng chỗ đất không sạch; cũng vậy, này Ma-nạp
ma, chúng sanh bị vô minh phủ kín, bị ái dục cuốn chặt,
hoặc sanh vào địa ngục, sanh vào súc sanh hay loài ngạ quỷ,
hoặc sanh cõi trời, hoặc sanh cõi người. Cũng vậy, này Ma-nạp
ma, mạng sống con người như trong tối mà liệng gậy xuống
đất, rất khó giữ được, rất ít, quá ít vị ngọt, mà
đau khổ, tai hoạn lại lớn, tai hoạn quá nhiều!’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na lại thuyết pháp cho các đệ tử:
“–‘Này
các Ma-nạp ma, ngay đời này, nay đã đoạn trừ tham lam, tâm
không não hại; thấy của cải của kẻ khác hay các vật dụng
cần cho sự sống, ta không móng khởi tham lam, muốn chiếm
đoạt cho ta. Đối với tham tâm, ta đã tịnh trừ; cũng vậy,
đối với sân nhuế, thụy miên, điệu hối và nghi. Ngay trong
đời này, ta đã đoạn trừ nghi hoặc, đối với các pháp
thiện không còn do dự, đối với tâm nghi hoặc, ta đã tịnh
trừ. Này Ma-nạp ma, ngay trong đời này các ông cũng nên đoạn
trừ tham, tâm không não hại, thấy của cải của kẻ khác
hay các vật dụng cần cho sự sống, không nên sanh khởi tham
lam, muốn chiếm đoạt cho mình. Đối với tham tâm, các ông
nên tịnh trừ; cũng vậy, đối với sân nhuế, thụy miên,
điệu hối và nghi. Ngay trong đời này, các ông nên đoạn
nghi hoặc, đối với các pháp thiện không nên do dự.’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy. Và Tôn sư
A-lan-na thuyết pháp cho đệ tử:
“–‘Này
các Ma-nạp ma, tâm ta cùng với từ tương ưng, biến mãn một
phương, thành tựu an trú. Cũng vậy, hai ba, bốn phương, bốn
hướng, phương trên, phương dưới, phổ biến cùng khắp,
tâm cùng với từ tương ưng, không kết, không oán, không sân
nhuế, không tranh chấp, rộng rãi, bao la, vô lượng, khéo tu
tập, biến mãn tất cả thế gian, thành tựu an trú. Cũng vậy,
bi và hỷ, tâm cùng với xả tương ưng, không kết, không oán,
không nhuế, không tranh, rộng rãi, bao la, vô lượng, khéo tu
tập biến mãn cùng khắp thế gian, thành tựu an trú. Này Ma-nạp
ma, các ông cũng nên thực hành tâm cùng với từ tương ưng,
biến mãn một phương, thành tựu an trú. Cũng vậy, hai, ba,
bốn phương, bốn hướng, phương trên, phương dưới, phổ
biến cùng khắp tâm cùng với từ tương ưng, không kết, không
oán, không nhuế, không tranh, rộng rãi, bao la, vô lượng, khéo
tu tập, biến mãn khắp thế gian, thành tựu an trú. Cũng vậy,
bi và hỷ, tâm cùng với xả tương ưng, không kết, không oán,
không nhuế, không tranh, rộng rãi bao la, vô lượng, khéo tu
tập, biến mãn cùng khắp thế gian, thành tựu an trú.’
“Tôn
sư A-lan-na đã thuyết pháp cho đệ tử như vậy.
“
Tôn sư A-lan-na lại thuyết Phạm thế pháp
cho đệ tử. Khi Tôn sư A-lan-na thuyết Phạm thế pháp cho các
đệ tử, nếu có vị nào không thực hành pháp ấy đầy đủ,
thì sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào Tứ thiên
vương hoặc sanh vào Tam thập tam thiên, hoặc sanh vào Diệm-ma
thiên, hoặc sanh vào Đâu-suất-đà thiên, hoặc sanh vào Hóa
lạc thiên, hoặc sanh vào Tha hóa lạc thiên. Còn lúc Tôn sư
A-lan-na thuyết Phạm thế pháp cho các đệ tử, nếu vị nào
phụng hành pháp ấy đầy đủ, tu bốn Phạm thất,
xả ly ái dục, thì sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được
sanh vào cõi Phạm thiên.
“Bấy
giờ Tôn sư A-lan-na nghĩ rằng: ‘Đến đời sau, ta không nên
cùng với đệ tử sanh chung nơi. Vậy nay ta nên tu tăng thượng
từ. Sau khi tu tăng thượng từ, mạng chung sẽ được sanh
vào trong Hoảng dục thiên.’ Nghĩ vậy, sau đó Tôn sư A-lan-na
liền tu tăng thượng từ, sau khi tu tăng thượng từ, mạng
chung được sanh vào cõi Hoảng dục thiên. Tôn sư A-lan-na và
các đệ tử đã tu học đạo không hư đối, được đại
phước báo.
“Này
các Tỳ-kheo, các ngươi nghĩ sao, Tôn sư A-lan-na thuở xưa ấy
là ai khác chăng? Chớ nghĩ như vậy. Vì sao? Các Tỳ-kheo nên
biết, vị ấy chính là Ta vậy. Bấy giờ Ta tên là Tôn sư
A-lan-na. Lúc đó Ta có vô lượng trăm ngàn đệ tử. Ta đã
thuyết Phạm thế pháp cho các đệ tử ấy. Lúc Ta thuyết
Phạm thế pháp cho các đệ tử; có người phụng hành không
đầy đủ pháp ấy, nên khi lâm chung, đã sanh vào Tứ thiên
vương, hoặc Tam thập tam thiên, hoặc Diệm-ma thiên hoặc Đâu-suất-đà
thiên, hoặc Hóa lạc thiên, hoặc Tha hóa lạc thiên. Còn lúc
Ta thuyết Phạm thế pháp cho các đệ tử; có vị phụng hành
đầy đủ pháp ấy, tu bốn Phạm thất, xả ly ái dục, thì
sau khi mạng chung, được sanh vào cõi Phạm thiên. Bấy giờ
Ta nghĩ rằng: ‘Đời sau Ta không nên cùng với các đệ tử
sanh chung một nơi. Vậy nay ta nên tu tăng thượng từ. Sau khi
tu tăng thượng từ, mạng chung sẽ được sanh vào cõi Hoảng
dục thiên.’ Ta và các đệ tử bấy giờ tu học đạo không
hư dối, được đại quả báo. Bấy giờ Ta làm lợi ích cho
mình, làm lợi ích cho kẻ khác, làm lợi ích cho mọi người.
Ta thương xót thế gian, mưu cầu thiện lợi và hữu ích, an
ổn khoái lạc cho Trời và Người. Lúc ấy, Ta thuyết pháp
chưa đến chỗ rốt ráo, chưa rốt ráo bạch tịnh, chưa rốt
ráo Phạm hạnh, chưa thành tựu rốt ráo Phạm hạnh. Bấy
giờ Ta chưa xa lìa được sự sanh, sự già, bệnh tật, sự
chết, khóc lóc, áo não, cũng chưa thoát khỏi mọi khổ đau.
Này các Tỳ-kheo, nay Ta là Bậc Xuất Thế, Như Lai, Bậc Vô
Sở Trước Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ,
Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân
Sư, Phật, Chúng Hựu. Nay Ta tự làm lợi cho mình, làm lợi
ích cho kẻ khác, làm lợi ích cho mọi người. Ta thương xót
thế gian, mưu cầu thiện lợi và hữu ích, an ổn, khoái lạc
cho Trời và Người. Nay Ta thuyết pháp đã đến chỗ rốt
ráo, rốt ráo bạch tịnh, rốt ráo Phạm hạnh, thành tựu
Phạm hạnh. Nay Ta đã xa lìa sự sanh, sự già, tật bệnh,
sự chết, khóc lóc, áo não. Nay Ta đã thoát khỏi mọi khổ
đau.
“Này
các Tỳ-kheo, nếu có người nói đúng, thì sẽ nói rằng:
‘Mạng sống con người ngắn ngủi, phút chốc đã qua đời
khác; do đó cần phải làm các việc lành, cần tu Phạm hạnh,
vì đã sanh ra không thể không chết.’ Này các Tỳ-kheo, nay
nói như thế là nói đúng. Vì sao? Vì nay có ai trường thọ
thì lâu lắm là một trăm tuổi, hoặc quá hơn một ít nữa
mà thôi. Nếu ai trường thọ, thì sống được ba trăm mùa,
một trăm mùa xuân, một trăm mùa hạ, một trăm mùa đông.
Như vậy sống được một ngàn hai trăm tháng; bốn trăm tháng
mùa xuân, bốn trăm tháng mùa hạ, bốn trăm tháng mùa đông.
Sống một ngàn hai trăm tháng là sống hai ngàn bốn trăm nửa
tháng, tám trăm mùa xuân, tám trăm mùa hạ, tám trăm mùa đông.
Sống hai ngàn bốn trăm nửa tháng là ba vạn sáu ngàn ngày
đêm; một vạn hai ngàn mùa xuân, một vạn hai ngàn mùa hạ,
một vạn hai ngàn mùa đông. Sống ba vạn sáu ngàn ngày đêm
là bảy vạn hai ngàn lần ăn với nghỉ ăn và bú sữa mẹ.
“Về
sự nghỉ ăn,
đó là khổ không ăn, sân không ăn, bệnh không ăn, bận việc
không ăn, đi đường không ăn, đến chỗ nhà vua không ăn,
ngày trai không ăn, thất bại
không nên ăn.
“Này
các Tỳ-kheo, đó là sự sống trong một trăm năm. Trong một
trăm năm ấy với bao nhiêu mùa; với bấy nhiêu mùa có bao
nhiêu tháng, với bấy nhiêu tháng nửa tháng, bao nhiêu ngày,
bao nhiêu đêm, bao nhiêu ngày đêm, bao nhiêu lần ăn, bao nhiêu
lần nghỉ ăn, bao nhiêu lần ăn và nghỉ ăn.
“Này
các Tỳ-kheo, như một Tôn sư khởi tâm đại bi đoái tưởng,
xót thương, mưu cầu thiện lợi ích, an ổn khoái lạc cho
đệ tử; sự kiện ấy Ta đã làm xong. Các ngươi hãy nên
làm như vậy; hãy đến nơi rừng vắng, nơi rừng sâu núi
thẳm, hay dưới gốc cây, nơi yên tĩnh an ổn mà tĩnh tọa
tư duy, không được phóng dật, luôn luôn tinh tấn, đừng
để hối hận về sau. Đó là lời khuyến giáo của Ta. Đó
là huấn thị của ta.”
Đức
Phật thuyết như vậy, các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật dạy xong,
hoan hỷ phụng hành.
Các
thứ bịnh, kể theo bản Pāli: sītaṃ uṇhaṃ jigucchā pipāsā
uccāro passavo, lạnh, nóng, đói, khát, đại tiện, tiểu tiện.
A-lan-na 阿籣那;
phiên âm gần với Aranemi trong A. 7. 69. Sunetta, được kể chung
với bảy tôn sư thời cổ, giảng dạy pháp dẫn đến cộng
trú trong thế giới Phạm thiên (brahmalokasahavyatāya dhammaṃ
desesi). Nhưng nội dung tư duy thì đồng nhất với của Araka
(thứ bảy trong bảy tôn sư thời cổ kể trong Sunetta) trong
A.7.70.
Phạm
thế pháp 梵世法.
Pāli: brahmalokasahavyatā-dhamma, pháp dẫn đến cọng trú với
thế giới Phạm thiên.
Hán:
bất đắc giả bất thực 不得者不食.
Pāli: alabhkēna, do không được lợi lộc nên không ăn.
