151.
KINH PHẠM CHÍ A-NHIẾP-HÒA[1]
Tôi
nghe như vầy:
Một
thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng,
vườn Cấp cô độc.
Bấy
giờ có một số đông Phạm chí ở Câu-tát-la nhóm họp tại
học đường, cùng nhau bàn luận như thế này:
“Dòng
Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng. Dòng Phạm chí
da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí được thanh tịnh,
không phải Phạm chí thì không được thanh tịnh. Phạm chí
con Phạm thiên, sinh từ miệng Phạm thiên, được hóa sanh
bởi Phạm thiên. Nhưng Sa-môn Cù-đàm nói, bốn chủng tánh
thảy đều thanh tịnh, với sự giảng giải, hiển thị.”
Những
vị ấy nghĩ như thế này:
“Này
chư Hiền, ai là người có khả năng đến Sa-môn Cù-đàm,
đem sự kiện này đúng như pháp mà cật vấn?”
Họ
lại nghĩ như thế này:
“A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp
được cha mẹ sinh ra với sự thọ sanh thanh tịnh, cho đến
bảy đời cha mẹ không dứt tuyệt dòng họ, đời đời không
có tiếng xấu, nghe nhiều hiểu rộng, đọc thuộc bốn kinh
điển,
thấu suốt nhân duyên, chánh văn, hí truyện thứ năm, cú thuyết.
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp có khả năng để có thể
đến Sa-môn Cù-đàm, đem sự kiện này đúng như pháp mà cật
vấn. Này chư Hiền, hãy đến A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp
để nói sự kiện này. Tùy theo những gì A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp nói, chúng ta sẽ ghi nhận.”
Rồi
số đông các Phạm chí ở Câu-tát-la đi đến chỗ A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp cùng chào hỏi rồi ngồi qua một bên và nói rằng:
“Này
Ma-nạp, chúng tôi một số đông các Phạm chí ở Câu-tát-la
nhóm họp tại học đường, cùng nhau bàn luận như thế này,
‘Dòng Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng. Dòng
Phạm chí da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí được
thanh tịnh, không phải Phạm chí thì không được thanh tịnh.
Phạm chí con Phạm thiên, sinh từ miệng Phạm thiên, được
hóa sanh bởi Phạm thiên. Nhưng Sa-môn Cù-đàm nói: bốn chủng
tánh thảy đều thanh tịnh, với sự giảng giải, hiển thị’.
Những vị ấy nghĩ như thế này, ‘Này chư Hiền, ai là người
có khả năng đến Sa-môn Cù-đàm, đem sự kiện này đúng
như pháp mà cật vấn?’ Họ lại nghĩ như thế này, ‘A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp được cha mẹ sinh ra với sự thọ sanh thanh tịnh,
cho đến bảy đời cha mẹ không dứt tuyệt dòng họ, đời
đời không có tiếng xấu, nghe nhiều hiểu rộng, đọc thuộc
bốn kinh điển, thấu suốt nhân duyên, chánh văn, hí truyện
ngũ, cú thuyết. A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp có khả năng
để có thể đến Sa-môn Cù-đàm, đem sự kiện này đúng
như pháp mà cật vấn’.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp nói với các Phạm chí rằng:
“Này
chư Hiền, Sa-môn Cù-đàm đúng như pháp mà thuyết pháp. Nếu
đúng như pháp mà thuyết pháp thì không thể cật vấn.”
Số
đông Phạm chí ở Câu-tát-la nói rằng:
“Này
Ma-nạp, ngươi chưa bị khuất phục thì chưa thể tự mình
chịu khuất phục trước. Vì sao? Vì A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp do cha mẹ sinh ra với sự thọ sanh thanh tịnh, cho đến
bảy đời cha mẹ không dứt tuyệt dòng họ, đời đời không
làm các việc ác, nghe nhiều hiểu rộng, đọc thuộc bốn
bộ kinh điển, thấu suốt nhân duyên, chánh văn, hí truyện
ngũ, cú thuyết. A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp có khả năng
để có thể đến Sa-môn Cù-đàm, đem sự kiện này đúng
như pháp mà cật vấn.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp bèn im lặng nhận lời số đông Phạm chí ở Câu-tát-la.
Rồi
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp cùng với số đông Phạm chí
ở Câu-tát-la đến chỗ Phật, cùng chào hỏi, rồi ngồi qua
một bên mà bạch rằng:
“Bạch
Cù-đàm, con có điều muốn hỏi, mong Ngài nghe cho chăng?”
Đức
Thế Tôn nói rằng:
“Này
Ma-nạp, hãy tùy ý mà hỏi.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp hỏi rằng:
“Thưa
Cù-đàm, các Phạm chí nói như thế này, ‘Dòng tộc Phạm
chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng. Dòng Phạm chí da trắng,
ngoài ra đều là da đen. Phạm chí được thanh tịnh, không
phải Phạm chí thì không được thanh tịnh. Phạm chí con Phạm
thiên, sinh từ miệng Phạm thiên, được hóa sanh bởi Phạm
thiên’. Nhưng chưa biết Sa-môn Cù-đàm sẽ nói như thế nào?”
Đức
Thế Tôn nói rằng:
“Nay
Ta hỏi ngươi, hãy tùy theo sự hiểu biết mà trả lời.
“Này
Ma-nạp, ngươi có nghe nói ở nước Dư-ni
và Kiếm-phù
chỉ có hai chủng tánh là chủ nhân và đầy tớ; sau khi làm
chủ nhân, lại trở thành đầy tớ; sau khi làm đầy tớ lại
trở thành chủ nhân chăng?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp đáp rằng:
“Bạch
Cù-đàm, con nghe tại hai nước Dư-ni và Kiếm-phù có hai chủng
tánh, chủ nhân và đầy tớ; chủ nhân làm đầy tớ, đầy
tớ làm chủ nhân.”
“Như
vậy, này Ma-nạp, nếu Phạm chí có thú hướng chân chánh
thì Phạm chí ấy được hiểu biết rõ và tự tri đúng như
pháp. Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư nếu hướng đến chân chánh
cũng được sự hiểu biết khéo léo và tự tri đúng như pháp.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp bạch rằng:
“Bạch
Cù-đàm, thật là kỳ diệu, thật là hy hữu, thật là thích
thú với ví dụ này. Nhưng các Phạm chí vẫn nói như thế
này, ‘Dòng tộc Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng.
Dòng Phạm chí da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí
được thanh tịnh, không phải Phạm chí thì không được thanh
tịnh. Phạm chí con Phạm thiên, sinh từ miệng Phạm thiên,
được hóa sanh bởi Phạm thiên’.”
Đức
Thế Tôn hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, ngươi nghĩ sao? Phải chăng chỉ độc nhất có Phạm
chí đối với hư không này mà không bị dính, không bị trói,
không bị xúc chạm, không bị ngăn ngại; còn Sát-lợi, Cư
sĩ hay Công sư thì không như vậy sao?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp đáp rằng:
“Bạch
Cù-đàm, Phạm chí đối với hư không này không bị dính,
không bị trói, không bị xúc chạm, không bị ngăn ngại; Sát-lợi,
Cư sĩ hay Công sư cũng vậy.”
“Như
vậy, này Ma-nạp, nếu Phạm chí có thú hướng chân chánh
thì Phạm chí ấy được hiểu biết rõ và tự tri đúng như
pháp. Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư nếu hướng đến chân chánh
cũng được sự hiểu biết khéo léo và tự tri đúng như pháp.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp bạch rằng:
“Bạch
Cù-đàm, thật là kỳ diệu, thật là hy hữu, thật là thích
thú với ví dụ này. Nhưng các Phạm chí vẫn nói như thế
này, ‘Dòng tộc Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng.
Dòng Phạm chí da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí
được thanh tịnh, không phải Phạm chí thì không được thanh
tịnh. Phạm chí con Phạm thiên, sinh từ miệng Phạm thiên,
được hóa sanh bởi Phạm thiên’.”
Đức
Thế Tôn hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, ý ngươi nghĩ sao? Phải chăng chỉ có Phạm chí mới
có thể hành từ tâm, không kết, không oán, không nhuế, không
tránh? Còn Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư thì không như vậy?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp đáp rằng:
“Bạch
Cù-đàm, Phạm chí có thể hành từ tâm, không kết, không
oán, không nhuế, không tránh. Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư cũng
như vậy.”
“Như
vậy, này Ma-nạp, nếu Phạm chí có thú hướng chân chánh
thì Phạm chí ấy được hiểu biết rõ và tự tri đúng như
pháp. Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư nếu hướng đến chân chánh
cũng được sự hiểu biết khéo léo và tự tri đúng như pháp.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp bạch rằng:
“Bạch
Cù-đàm, thật là kỳ diệu, thật là hy hữu, thật là thích
thú với ví dụ này. Nhưng các Phạm chí vẫn nói như thế
này, ‘Dòng tộc Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng.
Dòng Phạm chí da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí
được thanh tịnh, không phải Phạm chí thì không được thanh
tịnh. Phạm chí con Phạm thiên, sinh từ miệng Phạm thiên,
được hóa sanh bởi Phạm thiên’.”
Đức
Thế Tôn hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, ý ngươi nghĩ sao? Nếu có những người thuộc một
trăm chủng tộc khác nhau đến, và có người nói với họ
rằng, ‘Các ngươi hãy đến đây. Nếu ai sanh trong chủng
tộc Sát-lợi hay chủng tộc Phạm chí thì những người ấy
mới có thể mang bột tắm đến nước mà tắm, tắm rửa
thật sạch cấu bẩn’. Này Ma-nạp, ý ngươi nghĩ sao? Chỉ
những người trong chủng tộc Sát-lợi hay chủng tộc Phạm
chí thì những người ấy mới có thể mang bột tắm đến
nước tắm rửa cho thật sạch các cấu bẩn chăng? Hay những
người trong chủng tộc Cư sĩ, chúng tộc Công sư, những người
này không thể mang bột tắm đến nước mà tắm rửa cho thật
sạch các cấu bẩn? Hay tất cả mọi người trong một trăm
chủng tộc khác nhau vẫn có thể mang đậu tắm đến nước
mà tắm rửa thật sạch các cấu bẩn?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp đáp rằng:
“Bạch
Cù-đàm, tất cả mọi người trong trăm chủng tộc khác nhau
ấy đều có thể mang đậu tắm đến nước mà tắm rửa
thật sạch các cấu bẩn.
“Như
vậy, này Ma-nạp, nếu Phạm chí có thú hướng chân chánh
thì Phạm chí ấy được hiểu biết rõ và tự tri đúng như
pháp. Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư nếu hướng đến chân chánh
cũng được sự hiểu biết khéo léo và tự tri đúng như pháp.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp bạch rằng:
“Bạch
Cù-đàm, thật là kỳ diệu, thật là hy hữu, thật là thích
thú với ví dụ này. Nhưng các Phạm chí vẫn nói như thế
này, ‘Dòng tộc Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng.
Dòng Phạm chí da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí
được thanh tịnh, không phải Phạm chí thì không được thanh
tịnh. Phạm chí con Phạm thiên, sinh từ miệng Phạm thiên,
được hóa sanh bởi Phạm thiên’.”
Đức
Thế Tôn hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, ý ngươi nghĩ sao? Nếu có người thuộc một trăm
chủng tộc khác nhau đến, và có người nói với họ rằng,
‘Các người hãy đến đây. Nếu ai sanh trong chủng tộc Sát-lợi
hay chủng tộc Phạm chí, chỉ những người ấy mới có thể
dùng nhánh sa-la rất khô hay gỗ chiên-đàn làm mồi lửa, rồi
lấy dùi mà dùi cho lửa phát ra và cháy lớn lên’. Này Ma-nạp,
ý ngươi nghĩ sao? Chỉ những người trong chủng tộc Sát-lợi
và chủng tộc Phạm chí, những người này mới có thể dùng
nhánh sa-la rất khô hay gỗ chiên-đàn làm mồi lửa, rồi lấy
dùi mà dùi cho phát ra lửa và cháy lớn lên chăng? Hay những
người trong chủng tộc Cư sĩ, chủng tộc Công sư, những
người này cũng sẽ dùng nhánh sa-la rất khô, hay gỗ chiên
đàn làm mồi lửa, rồi lấy dùi mà dùi cho phát ra lửa và
cháy lớn lên? Hay những người thuộc một trăm chủng tộc
khác nhau đều có thể dùng bất cứ loại gì mà làm mồi
lửa, rồi lấy dùi mà dùi cho phát ra lửa và cháy lớn lên?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp đáp rằng:
“Bạch
Cù-đàm, tất cả những người trong một trăm chủng tộc
khác nhau kia đều có thể dùng bất cứ loại gỗ nào làm
mồi lửa, rồ lấy dùi mà dùi cho phát ra lửa và cháy lớn
lên.”
“Như
vậy, này Ma-nạp, nếu Phạm chí có thú hướng chân chánh
thì Phạm chí ấy được hiểu biết rõ và tự tri đúng như
pháp. Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư nếu hướng đến chân chánh
cũng được sự hiểu biết khéo léo và tự tri đúng như pháp.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp bạch rằng:
“Bạch
Cù-đàm, thật là kỳ diệu, thật là hy hữu, thật là thích
thú với ví dụ này. Nhưng các Phạm chí vẫn nói như thế
này, ‘Dòng tộc Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng.
Dòng Phạm chí da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí
được thanh tịnh, không phải Phạm chí thì không được thanh
tịnh. Phạm chí con Phạm thiên, sinh từ miệng Phạm thiên,
được hóa sanh bởi Phạm thiên’.”
Đức
Thế Tôn hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, ý ông nghĩ sao? Nếu những người trong một trăm chủng
tộc khác nhau kia đều có thể dùng bất cứ loại gỗ nào
làm mồi lửa rồi lấy dùi mà dùi cho phát ra lửa và cháy
lớn lên, phải chăng tất cả lửa ấy đều có ngọn, có
màu sắc, có sức nóng, có ánh sáng, đều có thể dùng vào
các công việc do lửa đem lại? Hay chỉ độc nhất thứ lửa
này mới có ngọn, có màu sắc, có sức nóng, có ánh sáng,
có thể dùng vào các công việc do lửa đem lại? Hay độc
nhất thứ lửa kia không có ngọn, không màu sắc, không sức
nóng, không ánh sáng, không thể dùng vào các công việc do
lửa đem lại? Hay tất cả thứ lửa kia đều có ngọn, có
màu sắc, có sức nóng, có ánh sáng, đều có thể dùng vào
các công việc do lửa đem lại?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp bạch rằng:
“Bạch
Cù-đàm, nếu những người trong một trăm chủng tộc khác
nhau ấy đều dùng bất cứ loại cây nào làm mồi lửa, rồi
lấy dùi mà dùi cho lửa phát ra và cháy lớn lên. Tất cả
những thứ lửa ấy đều có ngọn, có màu sắc, có sức nóng,
có ánh sáng, đều có thể dùng vào các công việc do lửa
đem lại. Nếu độc nhất chỉ thứ lửa kia có ngọn, có màu
sắc, có sức nóng, có ánh sáng, có thể dùng vào công việc
của lửa, trường hợp này không thể có. Nếu độc nhất
chỉ có thứ lửa kia không có ngọn, không màu sắc, không
sức nóng, không ánh sáng và không thể dùng vào các công việc
của lửa, cũng không có trường hợp đó. Bạch Cù-đàm, nhưng
tất cả những thứ lửa kia đều có ngọn, có màu sắc, có
sức nóng, có ánh sáng, đều có thể dùng vào các công việc
do lửa đem lại.”
“Như
vậy, này Ma-nạp, nếu Phạm chí có thú hướng chân chánh
thì Phạm chí ấy được hiểu biết rõ và tự tri đúng như
pháp. Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư nếu hướng đến chân chánh
cũng được sự hiểu biết khéo léo và tự tri đúng như pháp.”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp bạch rằng:
“Bạch
Cù-đàm, thật là kỳ diệu, thật là hy hữu, thật là thích
thú với ví dụ này. Nhưng các Phạm chí vẫn nói như thế
này, ‘Dòng tộc Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng.
Dòng Phạm chí da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí
được thanh tịnh, không phải Phạm chí thì không được thanh
tịnh. Phạm chí con Phạm thiên, sinh từ miệng Phạm thiên,
được hóa sanh bởi Phạm thiên’.”
Đức
Thế Tôn hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, nếu thân này được thọ sanh vào đâu, thì nó được
kể thuộc loại đó. Nếu sanh trong chủng tộc Phạm chí, nó
được kể là chủng tộc Phạm chí. Nếu sanh trong chủng tộc
Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư, nó được kể là chủng tộc
Công sư.
“Này
Ma-nạp, cũng như tùy theo lửa được phát sanh như thế nào
thì được kể thuộc loại đó, tức đó là số của lửa.
Nếu nhân nơi cây mà phát sanh thì nó được kể là loại
lửa cây. Nếu nhân nơi cỏ rác hay củi mà phát sanh thì nó
được kể là loại lửa cỏ, lửa rác, lửa củi.
“Như
vậy, này Ma-nạp, thân này được thọ sanh vào đâu thì nó
được kể thuộc loại đó. Nếu sanh trong chủng tộc Phạm
chí, nó được gọi là chủng tộc Phạm chí. Nếu sanh trong
chủng tộc Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư thì nó được gọi
là chủng tộc Công sư.”
Đức
Thế Tôn hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, ý ngươi nghĩ sao? Nếu con gái của Sát-lợi cùng con
trai của Phạm chí hiệp hội với nhau, họ do sự hiệp hội
ấy mà sau đó sanh con, hoặc giống cha nó, hoặc giống mẹ
nó, hoặc không giống cả hai. Ý ngươi nghĩ sao? Đứa trẻ
kia là Sát-lợi chăng? Là Phạm chí chăng?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp đáp rằng:
“Bạch
Cù-đàm, con gái của Sát-lợi cùng con trai của Phạm chí hiệp
hội với nhau, do sự hiệp ấy mà sau đó sanh con, hoặc giống
cha nó, hoặc giống mẹ nó, hoặc không giống cả hai. Con không
nói là Sát-lợi, cũng không nói là Phạm chí. Bạch Cù-đàm,
con chỉ nói là thân khác”.
“Này
Ma-nạp, thân này được thọ sanh vào đâu thì nó được kể
vào loại đó. Nếu sanh trong chủng tộc Phạm chí thì nó được
kể là chủng tộc Phạm chí. Nếu sanh trong chủng tộc Sát-lợi,
Cư sĩ hay Công sư thì nó được kể là chủng tộc Công sư.”
Đức
Thế Tôn lại hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, nếu con gái của Phạm chí cùng con trai của Sát-lợi
hiệp hội với nhau, do sự hiệp hội này mà sau đó sanh con,
hoặc giống cha nó, hoặc giống mẹ nó, hoặc không giống
cả hai. Ý ngươi nghĩ sao? Đứa trẻ kia là Phạm chí chăng?
Là Sát-lợi chăng?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp đáp rằng:
“Bạch
Cù-đàm, con gái của Phạm chí cùng con trai của Sát-lợi hiệp
hội với nhau, do sự hiệp hội này mà sau đó sanh con, hoặc
giống cha nó, hoặc giống mẹ nó, hoặc không giống cả hai.
Con không nói nó là Phạm chí, cũng không nói nó là Sát-lợi.
Bạch Cù-đàm, con chỉ nói nó là thân khác.”
“Như
vậy, này Ma-nạp, thân này được thọ sanh vào đâu thì nó
được kể vào loại đó. Nếu sanh trong chủng tộc Phạm chí
thì nó được kể là chủng tộc Phạm chí. Nếu sanh trong
chủng tộc Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư thì nó được kể
là chủng tộc Công sư.”
Đức
Thế Tôn lại hỏi:
“Này
Ma-nạp, ý ngươi nghĩ sao? Nếu một người có nhiều ngựa
cái, người ấy thả một con lừa đực vào trong đám ngựa
cái ấy, chúng cùng con lừa đực hiệp hội, do sự hiệp hội
ấy mà sau đó sanh con ngựa câu. Ý ngươi nghĩ sao? Nó là con
lừa chăng? Là con ngựa chăng?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp đáp rằng:
“Bạch
Cù-đàm, nếu ngựa và lừa hiệp hội với nhau, do sự hiệp
hội này mà sau đó sanh ngựa câu. Con không nói nó là lừa,
cũng không nói nó là ngựa. Bạch Cù-đàm, con chỉ nói nó
là con la.”
“Như
vậy, này Ma-nạp, thân này được thọ sanh vào đâu thì nó
được kể vào loại đó. Nếu sanh trong chủng tộc Phạm chí
thì nó được kể là chủng tộc Phạm chí. Nếu sanh trong
chủng tộc Sát-lợi, Cư sĩ hay Công sư thì nó được kể
là chủng tộc Công sư.”
Đức
Thế Tôn lại nói rằng:
“Này
Ma-nạp, thuở xưa có nhiều vị tiên nhân sống trên một chỗ
cao của rừng vắng. Họ sinh ra ác kiến như thế này, ‘Dòng
Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không có ai bằng. Dòng Phạm
chí da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí được thanh
tịnh, không phải Phạm chí thì không được thanh tịnh. Phạm
chí con Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, được hóa
sanh bởi Phạm thiên’. Khi ấy, A-tư-la tiên nhân Đề-phệ-la
nghe có nhiều tiên nhân sống trên một chỗ cao của rừng
vắng đã sinh ra ác kiến như thế này rồi, ông khoác áo ca-sa,
quấn khăn lên đầu, chống gậy, cầm lọng, mang guốc vải
trắng,
không theo cửa vào, đến trụ xứ của tiên nhân, đi kinh hành
nơi tịnh thất.
“Rồi
trên chỗ cao của khu rừng vắng, nói có nhiều tiên nhân sống
chung này, có một tiên nhân thấy A-tư-la tiên nhân Đề-phệ-la
khoác áo ca-sa, quấn khăn lên đầu, chống gậy, cầm lọng,
mang guốc vải trắng, không theo cửa vào, đến trụ xứ của
tiên nhân, đi kinh hành nơi tịnh thất, thấy rồi, bèn đến
chỗ những tiên nhân sống chung trên chỗ cao của khu rừng
này và nói như thế này, ‘Này chư Hiền, nay có một người
khoác áo ca-sa, quấn khăn lên đầu, chống gậy cầm lọng,
mang guốc vải trắng, không theo cửa vào, đến trụ xứ của
tiên nhân, đi kinh hành nơi tịnh thất chúng ta nên đến mà
chú thuật nó rằng, ‘Ngươi hãy thành tro! Ngươi hãy thành
tro!’
“Rồi
số đông các tiên nhân sống chung trên chỗ cao của khu rừng
vắng bèn đến chỗ A-tư-la tiên nhân Đề-bệ-la. Đến rồi,
dùng thần chú: ‘Ngươi hãy thành tro! Ngươi hãy thành tro!’,
như vậy, như vậy... rồi, nhưng vị ấy sắc mặt càng thêm
rạng rỡ, thân thể càng xinh tươi.
“Chúng
tiên nhân kia liền nghĩ như thế này, ‘Trước kia dùng thần
chú ‘Ngươi hãy thành tro! Ngươi hãy thành tro!’, mà hễ
chú đến người nào thì người ấy trở thành tro. Nay chúng
ta chú người này ‘Ngươi hãy thành tro! Ngươi hãy thành tro!’,
chúng ta dùng đúng theo thần chú ấy để chú người này mà
sao sắc mặt càng thêm rạng rỡ, thân thể càng xinh tươi?
Ta nên hỏi xem’.
“Họ
bèn hỏi:
“–Ông
là ai?
“A-tư-la
tiên nhân Đề-phệ-la đáp rằng:
“–Này
chư Hiền, các ngươi có nghe đến A-tư-la tiên nhân Đề-phệ-la
chăng?
Đáp
rằng:
“–Chúng
tôi có nghe đến A-tư-la tiên nhân Đề-phệ-la.
“Lại
nói rằng:
“–Chính
là ta đó.
“Các
vị tiên nhân kia liền cùng nhau xin lỗi A-tư-la tiên nhân Đề-phệ-la
rằng:
“–Mong
tha thứ cho. Vì chúng tôi không biết Tôn giả là A-tư-la tiên
nhân Đề-phệ-la.
“Khi
ấy, A-tư-la tiên nhân Đề-phệ-la nói với các vị tiên nhân
kia:
“–Ta
đã tha thứ rồi. Có thật các người sinh ác kiến này, ‘Dòng
Phạm chí là hơn hết, ngoài ra không ai bằng. Dòng Phạm chí
da trắng, ngoài ra đều là da đen. Phạm chí được thanh tịnh,
không phải Phạm chí thì không được thanh tịnh. Phạm chí
con Phạm thiên, sanh từ miệng Phạm thiên, được hóa sanh
bởi Phạm thiên’ không?
“Các
tiên nhân kia đáp rằng:
“–Quả
như vậy.
“A-tư-la
tiên nhân Đề-phệ-la lại hỏi các tiên nhân rằng:
“–Các
người có biết rõ cha mình chăng?
“Các
tiên nhân đáp rằng:
“–Biết
rõ. Vị Phạm chí ấy lấy vợ là người Phạm chí, chứ không
lấy người không Phạm chí. Cha của cha ấy, cho đến bảy
đời đều lấy vợ là người Phạm chí, không lấy người
không phải Phạm chí.
“A-tư-la
tiên nhân Đề-phệ-la lại hỏi các tiên nhân kia rằng:
“–Các
ông có biết rõ mẹ mình chăng?
“Các
tiên nhân kia đáp rằng:
“–Biết
rõ. Vị Phạm chí ấy lấy chồng là người Phạm chí, không
lấy người không phải Phạm chí. Mẹ của mẹ ấy, cho đến
bảy đời mẹ, những vị Phạm chí ấy đều lấy chồng người
Phạm chí, không lấy người không phải Phạm chí.
“A-tư-la
tiên nhân Đề-phệ-la lại hỏi các tiên nhân rằng:
“–Các
người có biết rõ sự thọ thai chăng?
“Các
tiên nhân kia đáp rằng:
“–Biết
rõ. Do ba sự hiệp hội mà thọ thai, là sự hiệp hội của
cha mẹ, thời gian người mẹ có thể thọ thai
và hương ấm đã đến.
Này A-tư-la tiên nhân Đề-phệ-la, phải hội đủ ba sự này
mà có sự nhập thai mẹ.
“A-tư-la
tiên nhân Đề-phệ-la lại hỏi các tiên nhân:
“–Nhưng
có thể biết sự thọ sanh này là trai hay gái? Biết nó từ
đâu đến? Từ chủng tộc Sát-lợi, từ Phạm chí, Cư sĩ
hay Công sư đến chăng? Từ phương Đông, phương Nam, phương
Tây, phương Bắc mà đến chăng?
“Các
tiên nhân kia đáp rằng:
“–Không
biết.
“A-tư-la
tiên nhân Đề-phệ-la lại nói với các tiên nhân kia rằng:
“–Này
chư Hiền, các người không thấy nó, không biết nó. Các người
không biết thọ thai ai, nó từ đâu đến, nó là trai hay gái;
nó từ Sát-lợi, Phạm chí, Cư sĩ hay Công sư; nó từ phương
Đông, phương Nam, phương Tây, phương Bắc, nhưng các người
lại nói như thế này, ‘Dòng Phạm chí chí là hơn hết, ngoài
ra không ai bằng. Dòng Phạm chí da trắng, ngoài ra đều là
da đen, Phạm chí được thanh tịnh, không phải Phạm chí thì
không được thanh tịnh. Phạm chí con Phạm thiên, sanh từ
miệng Phạm thiên’.
“Này
Ma-nạp, các tiên nhân cùng sống chung với nhau trên chỗ cao
của rừng vắng kia bị A-tư-la tiên nhân Đề-phệ-la khéo
dạy, khéo quở trách nên không thể chủ trương Phạm chí
là thanh tịnh, huống nữa là các thầy trò ngươi, những người
luống mặc áo da, áo cỏ.”
Khi
ấy, A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp bị Thế Tôn chỉ trích
ngay mặt, trong lòng sầu não, cúi đầu im lặng, không biện
bạch được một lời.
Đức
Thế Tôn sau khi chỉ trích A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp,
Ngài lại muốn khuyên cho Ma-nạp được vui vẻ, bèn hỏi:
“Này
Ma-nạp, có Phạm chí trai tự, bố thí; người này có bốn
người con, hai đứa ham học hỏi, hai đứa không học hỏi.
Ý Ma-nạp nghĩ sao? Người Phạm chí này sẽ dành cho ai trước
tiên chỗ ngồi bậc nhất, nước tắm bậc nhất và thức
ăn bậc nhất?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp thưa rằng:
“Bạch
Cù-đàm, người Phạm chí ấy tất dành cho hai người con ham
học hỏi của mình trước tiên về chỗ ngồi bậc nhất,
nước tắm bậc nhất và thức ăn cũng bậc nhất.”
Đức
Thế Tôn lại hỏi rằng:
“Này
Ma-nạp, lại có một Phạm chí trai tự, bố thí; Phạm chí
này có bốn người con; hai đứa ham học hỏi nhưng không tinh
tấn, thích làm việc ác; còn hai đứa kia tuy không học hỏi,
nhưng rất tinh tấn, thích làm việc thiện. Ý Ma-nạp nghĩ
sao? Phạm chí này trước tiên dành cho ai về chỗ ngồi bậc
nhất, nước tắm bậc nhất và thức ăn bậc nhất?”
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp thưa rằng:
“Bạch
Cù-đàm, Phạm chí ấy tất dành cho hai người con tuy không
học vấn nhưng rất tinh tấn, thích làm việc thiện trước
tiên về chỗ ngồi bậc nhất, nước tắm bậc nhất và thức
ăn cũng bậc nhất.”
Đức
Thế Tôn nói rằng:
“Này
Ma-nạp, trước kia ngươi khen ngợi sự học hỏi, sau đó ngươi
khen ngợi sự trì giới. Này Ma-nạp, như vậy Ta nói bốn chủng
tánh thảy đều thanh tịnh, với sự giảng giải hiển thị,
ngươi cũng nói bốn chủng tánh này đều thanh tịnh với sự
giảng giải hiển thị.”
Khi
ấy, A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp liền từ chỗ ngồi đứng
dậy, cúi đầu lễ dưới chân Phật.
Bấy
giờ đại chúng càng cao giọng mà nói rằng:
“Sa-môn
Cù-đàm thật kỳ diệu thay, thật hy hữu thay, có đại như
ý túc, có đại oai đức, có đại phước hựu, có đại oai
thần. Vì sao? Bởi vì Sa-môn Cù-đàm nói ‘Bốn chủng tánh
thảy đều thanh tịnh, với sự giảng giải hiển thị” khiến
cho A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp cũng nói theo rằng ‘Bốn
chủng tánh thảy đều thanh tịnh, với sự giảng giải hiển
thị’.”
Bấy
giờ Đức Thế Tôn biết tâm niệm đại chúng ấy,
liền bảo:
“Như
vậy đủ rồi, này A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp, chỉ cần
trong lòng thấy thỏa mãn là được. Hãy trở về ngồi lại
chỗ cũ.
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp cúi đầu lễ dưới chân Phật rồi ngồi qua một bên.
Đức
Thế Tôn bèn thuyết pháp cho nghe, khuyến phát khát ngưỡng,
thành tựu hơn hỷ. Sau khi bằng vô lượng phương tiện thuyết
pháp cho nghe, khuyến phát khát ngưỡng, thành tựu hoan hỷ
rồi, Ngài ngồi im lặng.
Khi
ấy, A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp sau khi được Đức Phật
thuyết pháp, khuyến phát khát ngưỡng, thành tựu hoan hỷ
rồi, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lễ chân Phật,
nhiễu quanh ba vòng rồi lui ra.
Bấy
giờ số đông các Phạm chí ở Câu-tát-la trở về chưa bao
xa, dùng đủ thứ ngôn ngữ khiển trách A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp:
“Ngươi
muốn làm gì? Muốn khuất phục Sa-môn Cù-đàm, ngược lại
bị Sa-môn Cù-đàm hàng phục mà trở về. Cũng như một người
đi vào rừng để tìm con mắt, nhưng ngươi lại bị mất con
mắt mà trở về. A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp, ngươi cũng
vậy, muốn khuất phục Sa-môn Cù-đàm, nhưng ngược lại bị
Sa-môn Cù-đàm hàng phục mà trở về. Cũng như một người
vì muốn uống nước nên xuống ao, nhưng ngược lại bị khát
nước mà trở về. A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp, ngươi
cũng như vậy, muốn khuất phục Sa-môn Cù-đàm nhưng ngược
lại bị Sa-môn Cù-đàm hàng phục mà trở về. A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp, ngươi muốn làm gì?”
Bấy
giờ, A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp nói với số đông Phạm
chí ở Câu-tát-la rằng:
“Này
chư Hiền, tôi đã nói trước rồi, Sa-môn Cù-đàm đúng như
pháp mà thuyết pháp. Ai thuyết pháp đúng như pháp, người
ấy không thể cật vấn.”
Phật
thuyết như vậy. A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na Ma-nạp nghe Phâït
thuyết, hoan hỷ phụng hành.
Tương
đương Pāli M.93 Assalāyana-sutta. Hán, biệt dịch No.71 Phạm
Chí An-ba-la-diên Vấn Chủng Tôn Kinh, Đông Tấn, Trúc Đàm-vô-lan
dịch.
A-nhiếp-hòa-la-diên-da-na
Ma-nạp 阿攝惒邏延那摩納.
Pāli: Āssalāyana- mānava. Bản Pāli xác định: mới 16 tuổi
thôi. No.71: khoảng 15 hay 16 tuổi.
Nhân
duyên, chánh văn, hí ngũ, cú thuyết. Theo Pāli: nighandu (từ
vựng), keṭubha (lễ nghi), ākkharappabheda (ngữ nguyên), itihāsa
(hí truyện), padakoveyyakarana (cú thuyết, văn phạm).
Bạch
y tiệp 白衣屧.
Ở trên, nói: “mặc áo ca-sa” nên đây không thể là “áo
trắng”. Tiệp, bản Cao-li chép là biến 變.
Trong bản Pāli: upāhanā ārohitvā, mang dép cỏ.
Dịch
thoát ý; nguyên Hán: vô mãn kham nại無滿堪奈.
Pāli: mātā ca tunī hoti, người mẹ trong thời có kinh.
