147.
KINH VĂN ĐỨC[1]
Tôi
nghe như vầy:
Một
thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng
lâm, vườn Cấp cô độc.
Bấy
giờ, Phạm chí Sanh Văn,
sau giữa trưa thong dong tản bộ đi đến chỗ Phật, chào hỏi
xong, ngồi xuống một bên, bạch rằng:
“Cù-đàm,
tôi có điều muốn hỏi, Ngài nghe cho mới dám trình bày.”
Thế
Tôn nói:
“Này
Phạm chí, muốn hỏi gì xin cứ hỏi.”
Phạm
chí Sanh Văn bèn hỏi:
“Đệ
tử của Sa-môn Cù-đàm, hoặc có người tại gia, hoặc có
người xuất gia học đạo, nhưng vì mục đích gì mà bác
văn, tụng tập?”
Thế
Tôn đáp:
“Đệ
tử của Ta, hoặc tại gia hay xuất gia học đạo mà bác văn,
tụng tập là muốn tự điều phục, muốn tự tịch tịnh,
tự tìm cầu cứu cánh tịch diệt. Này Phạm chí, đệ tử
của Ta tại gia hay xuất gia học đạo vì mục đích này mà
bác văn tụng tập.”
Phạm
chí Sanh Văn lại hỏi:
“Này
Cù-đàm, bác văn tụng tập có sự sai biệt chăng? Bác văn
tụng tập có công đức chăng?”
Thế
Tôn nói:
“Này
Phạm chí, bác văn tụng tập có sự sai biệt, bác văn tụng
tập cũng có công đức.”
Phạm
chí Sanh Văn hỏi:
“Cù-đàm,
bác văn tụng tập có sự sai biệt gì? Có công đức gì?”
Thế
Tôn nói:
“Này
Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử ban ngày làm các công nghiệp
cốt để mưu cầu lợi ích, nhưng công nghiệp của họ thất
bại, không thành. Khi những công nghiệp của họ thất bại
không thành, họ không ưu sầu, phiền muộn, khóc than; không
vật mình, áo não; cũng không phát cuồng. Này Phạm chí, nếu
Đa văn Thánh đệ tử ban ngày làm các công nghiệp mà những
công nghiệp ấy thất bại không thành; dù những công nghiệp
ấy đã thất bại không thành, họ vẫn không ưu sầu phiền
muộn, khóc than; không vật mình áo não; cũng không phát si
phát cuồng, này Phạm chí, đó là bác văn tụng tập có sự
sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử có những yêu thương
mà bị đổi thay, tán thất, không còn sum họp, cách biệt
chia lìa, nhưng vẫn không ưu sầu phiền muộn, khóc than; không
vật mình áo não, cũng không phát si phát cuồng. Này Phạm
chí, nếu da văn Thánh đệ tử có những yêu thương mà bị
đổi thay, tán thất, không còn sum họp, cách biệt, chia lìa,
nhưng vẫn không ưu sầu, phiền muộn, khóc than; không vật
mình áo não, cũng không phát si phát cuồng, này Phạm chí,
đó là bác văn tụng tập mà có sự sai biệt, có công đức
này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử biết rằng những
tài vật sở hữu này thảy đều vô thường, nên nghĩ đến
sự xuất gia học đạo. Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ
tử biết rằng những tài vật sở hữu thảy đều vô thường
nên nghĩ đến sự xuất gia học đạo, này Phạm chí, đó
là bác văn tụng tập mà có sự sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử sau khi biết rằng
tài vật sở hữu thảy đều vô thường, bèn cạo bỏ râu
tóc, chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, học
đạo. Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ tử sau khi biết
rằng những sở hữu tài vật thảy đều vô thường, bèn
cạo bỏ râu tóc, khoác áo ca-sa, chí tín lìa bỏ gia đình
sống không gia đình học đạo, này Phạm chí, đó là bác
văn tụng tập mà có sự sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử có thể nhẫn nại
đói khát, lạnh nóng, muỗi mòng, chí rận, gió nắng bức
bách, tiếng dữ, gậy hèo cũng có thể nhẫn; thân thể gặp
các thứ bệnh tật rất đau đớn đến gần như tuyệt mạng
và những điều không khả lạc thảy đều có thể nhẫn nại.
Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ tử có thể kham nhẫn
đói khát, lạnh nóng, muỗi mòng, chí rận, gió nắng bức
bách, tiếng dữ, gậy hèo cũng có thể nhẫn; thân thể gặp
các bệnh tật rất đau đớn đến gần như tuyệt mạng và
những điều không khả lạc thảy đều có thể nhẫn nại,
thì này Phạm chí, đó là bác văn tụng tập mà có sự sai
biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử nhẫn nại những
điều không hoan lạc. Khi những điều không hoan lạc đã sanh,
trong lòng không hề bị vướng bận. Này Phạm chí, nếu Đa
văn Thánh đệ tử nhẫn nại những điều không hoan lạc;
những điều không hoan lạc đã sanh, trong tâm không hề bị
vướng bận, thì này Phạm chí, đó là bác văn tụng tập
mà có sự sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử nhẫn nại sự sợ
hãi. Khi sự sợ hãi phát sanh, trong tâm không hề bị vướng
bận. Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ tử nhẫn nại
sự sợ hãi, khi sự sợ hãi phát sanh, trong tâm không hề vướng
bận, thì này Phạm chí, đó là bác văn tụng tập mà có sự
sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử khi sanh khởi ba
niệm ác bất thiện là: niệm dục, niệm nhuế và niệm hại,
với ba niệm ác bất thiện này, trong tâm không hề bị dính
trước. Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ tử phát sanh
ba niệm ác bất thiện, niệm dục, niệm nhuế và niệm hại,
với ba niệm ác bất thiện này mà trong tâm không hề bị
dính trước, thì này Phạm chí, đó là bác văn tụng tập
mà có sự sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử ly dục, ly ác bất
thiện pháp, cho đến chứng đắc Tứ thiền, thành tựu an
trụ. Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ tử ly dục, ly
ác bất thiện pháp, cho đến chứng đắc Tứ thiền, thành
tựu an trụ, thì này Phạm chí, đó là bác văn tụng tập
mà có sự sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử ba kết sử đã
đoạn tận, chứng đắc Tu-đà-hoàn, không đọa pháp ác, quyết
định đi đến chánh giác, tối đa bảy lần tái sanh. Sau khi
bảy lần qua lại nhân gian thiên thượng rồi đạt đến khổ
biên. Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ tử ba kết sử
đã đoạn tận, chứng đắc Tu-đà-hoàn, không đọa pháp ác,
quyết định đi đến chánh giác, tối đa bảy lần tái sanh;
sau khi bảy lần qua lại nhân gian và thiên thượng rồi đạt
đến khổ biên, thì này Phạm chí, đó là bác văn tụng tập
mà có sự sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử ba kết sử đã
đoạn tận, dâm, nộ và si đã mỏng, chứng đắc Nhất lai,
chỉ một lần qua lại thiên thượng và nhân gian rồi đạt
đến khổ biên. Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ tử
ba kết sử đã đoạn tận, dâm, và nộ si đã mỏng, chứng
đắc Nhất lai, chỉ một lần qua lại thiên thượng và nhân
gian rồi đạt đến khổ biên, thì này Phạm chí, đó là bác
văn tụng tập mà có sự sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử năm hạ phần kết
đã đoạn tận, sanh vào nơi kia mà Bát-niết-bàn, chứng đắc
pháp bất thối, không trở lại thế gian này. Này Phạm chí,
nếu Đa văn Thánh đệ tử năm hạ phần kết đã đoạn tận,
sanh vào nơi kia mà Bát-niết-bàn, chứng đắc pháp bất thối,
không trở lại thế gian này, thì này Phạm chí, đó là bác
văn tụng tập mà có sự sai biệt, có công đức này.
“Lại
nữa, này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử có tịch tịnh giải
thoát, ly sắc, chứng vô sắc, với định như thế mà
thân tác chứng, thành tựu an trụ, do tuệ quán mà vĩnh viễn
đoạn trừ các lậu. Này Phạm chí, nếu Đa văn Thánh đệ
tử có tịch tịnh giải thoát, ly sắc, chứng vô sắc, với
định như thế mà thân tác chứng, thành tựu an trụ, do tuệ
quán mà vĩnh viễn đoạn trừ các lậu, thì này Phạm chí,
đó là bác văn tụng tập mà có sự sai biệt, có công đức
này.
“Lại
nữa, Đa văn Thánh đệ tử với các như ý túc là thiên nhĩ,
tha tâm trí, túc mạng trí, sanh tử trí, các lậu đã đoạn
tận, chứng đắc vô lậu, tâm giải thoát, tuệ giải thoát,
ngay trong đời hiện tại mà tự tri, tự giác, tự tác chứng,
thành tựu an trụ, biết như thật ‘Sự sanh đã dứt, phạm
hạnh đã vững, điều cần làm đã làm xong, không còn tái
sanh nữa’. Này Phạm chí, Đa văn Thánh đệ tử này với
các như ý túc là thiên nhĩ, tha tâm trí, túc mạng trí, sanh
tử trí, các lậu đã đoạn tận, chứng đắc vô lậu, tâm
giải thoát, tuệ giải thoát, ngay trong đời hiện tại mà
tự tri, tự giác, tự tác chứng, thành tựu an trụ, biết
như thật ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, điều
cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’, thì này Phạm
chí, đó là bác văn tụng tập mà có sự sai biệt, có công
đức này.”
Phạm
chí Sanh Văn lại hỏi:
“Bạch
Thế Tôn, bác văn tụng tập có sự sai biệt này, có công
đức này. Còn có sự sai biệt nào, còn có công đức nào
tối thượng, tối diệu, tối thắng nữa chăng?”
Thế
Tôn nói:
“Này
Phạm chí, bác văn tụng tập này có sự sai biệt này và với
công đức này không còn có sự sai biệt, không còn có công
đức nào tối thượng, tối diệu, tối thắng nữa.”
Phạm
chí Sanh Văn bạch rằng:
“Bạch
Thế Tôn, con đã hiểu. Bạch Thiện Thệ, con đã rõ. Bạch
Thế Tôn, con nay tự quy y Phật, Pháp và Tỳ-kheo Tăng. Cúi
mong Thế Tôn nhận con làm Ưu-bà-tắc, kể từ hôm nay trọn
đời quy y cho đến tận mạng.”
Phật
thuyết như vậy. Phạm chí Sanh Văn sau khi nghe Phật thuyết,
hoan hỷ phụng hành.
CHU
THICH
