136.
KINH THƯƠNG NHÂN CẦU TÀI[1]
Tôi
nghe như vầy:
Một
thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng,
vườn Cấp cô độc.
Bấy
giờ Đức Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Thuở
xưa, tại châu Diêm-phù, có một số đông thương nhân cùng
nhau tụ tập tại nhà khách buôn. Họ suy nghĩ như vầy: “Chúng
ta hãy dong
một chiếc thuyền đi biển[3]
mà vào biển lớn, tìm kiếm tài bảo mang về cung cấp những
chi dụng trong gia đình.”
Họ
lại suy nghĩ rằng: “Này các bạn, việc đi biển không thể
biết trước là an ổn hay không an ổn. Vậy mỗi người trong
chúng ta nên chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ làm phao nổi
trên biển, tức là gồm túi bằng da dê đen[4],
trái bầu lớn và mững bè.”
Sau
đó mỗi người trong bọn họ đều chuẩn bị đầy đủ các
dụng cụ làm phao nổi trên biển, gồm túi bằng da dê đen,
trái bầu lớn và mững bè rồi đi vào biển cả.
“Khi họ đi vào biển cả, vua cá là Ma-kiệt[5]
phá vỡ chiếc thuyền ấy. Các thương nhân này mỗi người
đều tự nương vào các dụng cụ làm phao nổi như túi bằng
da dê đen, trái bầu lớn hay mững bè, rồi trôi đi về các
phía.
“Lúc
bấy giờ, từ phía Đông cửa biển ngọn gió lớn trỗi dậy,
thổi các thương nhân tấp vào bờ biển Tây. Nơi ấy, họ
gặp một bọn con gái rất mỹ lệ, đoan chánh, trang sức thân
thể bằng tất cả các loại trang sức. Bọn con gái ấy thấy
rồi, bèn nói:
“Xin
kính chào các bạn! Xin đón mừng các bạn. Nơi đây là chỗ
rất diệu hảo, cực kỳ khoái lạc. Nào là vườn tược,
ao tắm, những chỗ ngồi và nằm, nào là rừng cây, hoa cỏ
um tùm và lại có nhiều tiền tài, vàng, bạc, thủy tinh, lưu
ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ
phách, mã não, đồi mồi, xích thạch, toàn châu; tất cả
đều dành cho các bạn. Hãy cùng chúng tôi vui chơi hoan lạc.
Mong các thương nhân châu Diêm-phù không đi về phương Nam,
dù trong chiêm bao.
“Bọn
thương nhân ấy đều cùng với những người đàn bà này
vui chơi hoan lạc. Rồi bọn thương nhân ấy vì cùng với những
người đàn bà này hiệp hội mà sanh ra con trai hoặc con gái.
“Về
sau, châu Diêm-phù có một thương nhân có trí tuệ, sống cô
độc tại một nơi thanh vắng mà nghĩ rằng: ‘Vì lý do gì
bọn đàn bà này ngăn cản chúng ta không cho đi về phương
Nam? Chúng ta nên canh chừng người đàn bà sống chung; khi biết
nó đã ngủ, ta lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phương
Nam’.
“Thương
nhân trí tuệ ở châu Diêm-phù ấy sau đó canh chừng người
đàn bà sống chung. Khi biết nó đã ngủ, bèn lặng lẽ chỗi
dậy, rồi lén đi về phương Nam. Thương nhân trí tuệ châu
Diêm-phù ấy khi đi về phương Nam, từ xa nghe có tiếng kêu
réo vang dậy, tiếng nhiều người la khóc áo não, hoặc kêu
gọi cha mẹ, hoặc réo vợ réo con và nhớ thương bạn bè
thân thích, rằng ‘Châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn khoái lạc,
không còn thấy nữa’. Thương nhân này rất sợ hãi, lông
tóc dựng ngược, nghĩ rằng: ‘Mong cho loài người và loài
phi nhân không quấy rầy ta’.
“Rồi
một thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù tự kềm chế sự
sợ hãi, tiếp tục đi lần về phương Nam. Một thương nhân
trí tuệ châu Diêm-phù kia khi đi lần về phương Nam bỗng
thấy có một tòa đại thiết thành. Sau khi thấy bèn tìm khắp
nhưng không thấy cửa, cho đến một chỗ đủ để con mèo
chui ra cũng không. Thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù ấy thấy
phía Bắc của thiết thành có một lùm cây to lớn sum suê
bèn đi đến lùm cây đại thọ ấy, chậm chạp leo lên cao.
Leo lên rồi, hỏi đám đông:
“Này
các bạn, các bạn vì cớ gì khóc la áo não, kêu cha gọi mẹ,
réo vợ réo con, nhớ thương bạn bè thân thích rằng châu
Diêm-phù tốt đẹp, an ổn khoái lạc không còn thấy nữa?
“Khi
ấy đám đông đáp:
“Này
bạn, chúng tôi là thương nhân ở châu Diêm-phù, đều cùng
nhau tụ tập tại nhà khách buôn rồi nghĩ rằng ‘Chúng ta
hãy dong một chiếc thuyền đi biển mà vào biển lớn tìm
kiếm tài bảo mang về cung cấp những chi dụng trong gia đình’.
Này bạn, chúng tôi lại nghĩ rằng ‘Này các bạn, việc đi
biển không thể biết trước là an ổn hay không an ổn. Vậy
mỗi người trong chúng ta hãy nên chuẩn bị đầy đủ các
dụng cụ làm phao nổi trên biển, tức là gồm túi bằng da
dê đen, trái bầu lớn và mững bè’. Này bạn, sau đó chúng
tôi mỗi người đều chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ làm
phao nổi trên biển, gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn
và mững bè rồi đi vào biển cả. Khi chúng tôi ở giữa biển,
ngư vương Ma-kiệt phá vỡ chiếc thuyền ấy. Này bạn, bọn
thương nhân chúng tôi mỗi người tự nương vào các dụng
cụ làm phao nổi như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn hay
mững bè rồi trôi đi về các phía. Lúc bấy giờ, từ phía
Đông bờ biển, ngọn gió lớn trỗi dậy thổi bọn thương
nhân chúng tôi tấp vào bờ bể phía Tây. Nơi ấy gặp một
bọn con gái rất mỹ lệ, đoan chánh, trang sức thân thể bằng
tất cả các loại trang sức. Bọn con gái ấy thấy rồi bèn
nói rằng ‘Xin kính chào các bạn. Nơi đây là chỗ rất diệu
hảo, cực kỳ khoái lạc; nào là vườn tược, ao tắm, những
chỗ ngồi, nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều
tiền tài, vàng bạc, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích
ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo,
xích thạch, toàn châu; tất cả đều dành cho các bạn. Hãy
cùng chúng tôi vui chơi hoan lạc. Mong các thương nhân châu
Diêm-phù không đi về phương Nam, dù trong chiêm bao’. Này
bạn, chúng tôi cùng với những người vợ này vui chơi hoan
lạc. Chúng tôi nhân vì cùng với những người vợ này hiệp
hội mà sanh ra con trai hoặc con gái. Này bạn, những người
đàn bà ấy nếu không nghe châu Diêm-phù có bọn thương nhân
khác ở giữa biển mà ngư vương Ma-kiệt phá vỡ thuyền thì
họ cùng chúng tôi tôi vui chơi hoan lạc. Này bạn, những người
đàn bà ấy nếu nghe châu Diêm-phù có bọn thương nhân khác
ở giữa biển mà ngư vương Ma-kiệt phá vỡ thuyền, liền
ăn thịt chúng tôi. Chúng tôi gặp phải sự bức bách. Nếu
khi ăn thịt người mà còn thừa tóc, lông, móng, răng thì
bọn đàn bà ấy lấy ăn hết. Nếu khi ăn thịt người, có
máu huyết nhỏ xuống đất, bọn đàn bà ấy liền lấy móng
tay đào sâu xuống đất bốn tấc, lấy mà ăn. Này bạn, nên
biết, chúng tôi là những thương nhân ở châu Diêm-phù, trước
kia có năm trăm người, trong số đó bị ăn thịt hết hai
trăm năm mươi người, còn lại hai trăm năm mươi người,
nay đều ở trong thiết thành lớn này. Này bạn, bạn chớ
có tin lời của bọn đàn bà ấy. Chúng không phải thật là
người, chính là quỷ La-sát vậy’.
“Bấy
giờ thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù từ trên cây đại
thọ thong thả leo xuống, trở ra đường cũ trở về chỗ
sống chung với người đàn bà kia. Khi biết người đàn bà
ấy còn ngủ say, ngay trong đêm đó, thương nhân trí tuệ châu
Diêm-phù tức tốc trở lại chỗ ở của các thương nhân
châu Diêm-phù, nói rằng:
“Các
người hãy đến đây. Chúng ta hãy đến một nơi vắng vẻ,
mỗi người đi một mình, chớ đem con cái theo. Hãy cùng nhau
đến chỗ kín đáo, vì có điều cần bàn luận.
“Bọn
thương nhân châu Diêm-phù cùng đi đến một nơi vắng vẻ,
mỗi người đi một mình, không đem theo con cái. Khi ấy, thương
nhân trí tuệ châu Diêm-phù nói:
“Các
bạn thương nhân, khi tôi sống cô độc tại một nơi thanh
vắng mà nghĩ rằng: ‘Vì lý do gì bọn đàn bà này ngăn cản
chúng ta không cho đi về phương Nam? Chúng ta nên canh chừng
người đàn bà sống chung; khi biết nó đã ngủ, ta lặng lẽ
chỗi dậy, rồi lén đi về phương Nam’.
“‘Rồi
thì, tôi sau đó canh chừng người đàn bà sống chung. Khi biết
nó đã ngủ, bèn lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phương
Nam. Tôi khi đi về phương Nam, từ xa nghe có tiếng kêu réo
vang dậy, tiếng nhiều người la khóc áo não, hoặc kêu gọi
cha mẹ, hoặc réo vợ réo con và nhớ thương bạn bè thân
thích, rằng ‘Châu Diêm-phù tốt đẹp, an ổn khoái lạc,
không còn thấy nữa’. Tôi nghe thế rất sợ hãi, lông tóc
dựng ngược, nghĩ rằng: ‘Mong cho loài người và loài phi
nhân không quấy rầy ta’.
“‘Rồi
tôi tự kềm chế sự sợ hãi, tiếp tục đi lần về phương
Nam. Tôi khi đi lần về phương Nam bỗng thấy có một tòa
đại thiết thành. Sau khi thấy bèn tìm khắp nhưng không thấy
cửa, cho đến một chỗ đủ để con mèo chui ra cũng không.
Tôi thấy phía Bắc của thiết thành có một lùm cây to lớn
sum suê bèn đi đến lùm cây đại thọ ấy, chậm chạp leo
lên cao. Leo lên rồi, hỏi đám đông rằng:
“–Này
các bạn, các bạn vì cớ gì khóc la áo não, kêu cha gọi mẹ,
réo vợ réo con, nhớ thương bạn bè thân thích rằng châu
Diêm-phù tốt đẹp, an ổn khoái lạc không còn thấy nữa?’
“‘Khi
ấy đám đông đáp rằng ‘Này bạn, chúng tôi là thương
nhân ở châu Diêm-phù, đều cùng nhau tụ tập tại nhà khách
buôn rồi nghĩ rằng ‘Chúng ta hãy dong một chiếc thuyền
đi biển mà vào biển lớn tìm kiếm tài bảo mang về cung
cấp những chi dụng trong gia đình’. Này bạn, chúng tôi lại
nghĩ rằng ‘Này các bạn, việc đi biển không thể biết
trước là an ổn hay không an ổn. Vậy mỗi người trong chúng
ta hãy nên chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ làm phao nổi
trên biển, tức là gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn
và mững bè’. Này bạn, sau đó chúng tôi mỗi người đều
chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ làm phao nổi trên biển,
gồm túi bằng da dê đen, trái bầu lớn và mững bè rồi đi
vào biển cả. Khi chúng tôi ở giữa biển, ngư vương Ma-kiệt
phá vỡ chiếc thuyền ấy. Này bạn, bọn thương nhân chúng
tôi mỗi người tự nương vào các dụng cụ làm phao nổi
như túi bằng da dê đen, trái bầu lớn hay mững bè rồi trôi
đi về các phía. Lúc bấy giờ, từ phía Đông bờ biển, ngọn
gió lớn trỗi dậy thổi bọn thương nhân chúng tôi tấp vào
bờ biển phía Tây. Nơi ấy gặp một bọn con gái rất mỹ
lệ, đoan chánh, trang sức thân thể bằng tất cả các loại
trang sức. Bọn con gái ấy thấy rồi bèn nói rằng ‘Xin kính
chào các bạn. Nơi đây là chỗ rất diệu hảo, cực kỳ khoái
lạc; nào là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi, nằm,
rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tài, vàng
bạc, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch kha,
xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toàn
châu; tất cả đều dành cho các bạn. Hãy cùng chúng tôi vui
chơi hoan lạc. Mong các thương nhân châu Diêm-phù không đi
về phương Nam, dù trong chiêm bao’. Này bạn, chúng tôi cùng
với những người vợ này vui chơi hoan lạc. Chúng tôi nhân
vì cùng với những người vợ này hiệp hội mà sanh ra con
trai hoặc con gái. Này bạn, những người đàn bà ấy nếu
không nghe châu Diêm-phù có bọn thương nhân khác ở giữa
biển mà ngư vương Ma-kiệt phá vỡ thuyền thì họ cùng chúng
tôi tôi vui chơi hoan lạc. Này bạn, những người đàn bà
ấy nếu nghe châu Diêm-phù có bọn thương nhân khác ở giữa
biển mà ngư vương Ma-kiệt phá vỡ thuyền, liền ăn thịt
chúng tôi. Chúng tôi gặp phải sự bức bách. Nếu khi ăn thịt
người mà còn thừa tóc, lông, móng, răng thì bọn đàn bà
ấy lấy ăn hết. Nếu khi ăn thịt người, có máu huyết nhỏ
xuống đất, bọn đàn bà ấy liền lấy móng tay đào sâu
xuống đất bốn tấc, lấy mà ăn. Này bạn, nên biết, chúng
tôi là những thương nhân ở châu Diêm-phù, trước kia có
năm trăm người, trong số đó bị ăn thịt hết hai trăm năm
mươi người, còn lại hai trăm năm mươi người, nay đều
ở trong thiết thành lớn này. Này bạn, bạn chớ có tin lời
của bọn đàn bà ấy. Chúng không phải thật là người, chính
là quỷ La-sát vậy’.’
“Khi
ấy, các thương nhân châu Diêm-phù hỏi thương nhân trí tuệ
châu Diêm-phù rằng:
“Này
bạn, sao bạn không hỏi đám đông người kia như vầy ‘Này
các bạn, có phương tiện nào khiến chúng tôi và các bạn
từ nơi này an ổn về đến châu Diêm-phù?’
“Thương
nhân trí tuệ châu Diêm-phù đáp:
“Này
các bạn, khi ấy tôi quên không có hỏi như vậy.
“Rồi
các thương nhân châu Diêm-phù nói rằng:
“Này
bạn, bạn hãy trở về đến chỗ sống chung với người đàn
bà ấy, rồi canh chừng khi nó đang ngủ hãy lặng lẽ chỗi
dậy, rồi lén đi về phương Nam, lại đến chỗ đông người
kia hỏi rằng ‘Này các bạn, có phương tiện nào khiến chúng
tôi và các bạn từ đây mà an ổn về đến châu Diêm-phù?’
“Khi
ấy, thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù im lặng nhận lời
các thương nhân.
“Lúc
bấy giờ thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù trở lại chỗ
sống chung với người đàn bà ấy, dò xét thấy nó đang ngủ
bèn lặng lẽ chỗi dậy, rồi lén đi về phương Nam, lại
đi đến chỗ đông người kia hỏi rằng:
“Này
các bạn, có phương tiện nào khiến chúng tôi và các bạn
từ đây mà an ổn về đến châu Diêm-phù chăng?
“Đám đông kia đáp rằng: Này bạn, hoàn toàn không có phương
tiện nào khiến chúng tôi và các bạn từ đây mà an ổn về
đến châu Diêm-phù. Này bạn, tôi đã nghĩ rằng ‘Chúng ta
hãy đào phá vách tường này mà trở về chốn cũ’. Vừa
nghĩ như thế, bức tường này lại cao gấp bội bình thường.
Này bạn, thế là phương tiện này khiến chúng ta không thể
từ đây mà an ổn về đến châu Diêm-phù được. Chúng ta
hoàn toàn không có cách nào. Này bạn, chúng tôi nghe trên không
trung nói rằng: Bọn thương nhân châu Diêm-phù ngu si bất định
cũng không khéo hiểu biết. Vì sao? Vì không thể vào ngày
mười lăm là ngày nói Tùng giải thoát giới mà đi về phương
Nam. Nơi ấy có Mao mã vương[6]
ăn gạo trắng tự nhiên, an ổn khoái lạc, các căn sung mãn,
ba lần xướng lên rằng ‘Ai muốn qua bờ bên kia? Ai muốn
nhờ ta được giải thoát? Ai muốn nhờ ta đưa từ đây đến
châu Diêm-phù an ổn?’ Các người hãy đến Mao mã vương
mà nói rằng ‘Chúng tôi muốn được đưa qua bờ bên kia.
Mong giải thoát chúng tôi! Mong đưa chúng tôi từ đây an ổn
về đến châu Diêm-phù’ Này bạn, đó là phương tiện khiến
các người từ đây an ổn mà về đến châu Diêm-phù. Này
thương nhân, hãy đến chỗ Mao mã vương kia mà nói rằng ‘Chúng
tôi muốn được đưa qua bờ bên kia. Mong giải thoát chúng
tôi. Mong đưa chúng tôi từ đây an ổn trở về châu Diêm-phù’.
“Khi
ấy, thương nhân trí tuệ châu Diêm-phù nói:
“Này
các thương nhân, mong sao[7]
tới lúc đi đến chỗ Mao mã vương mà nói: ‘Chúng tôi muốn
được đưa qua bờ bên kia. Mong giải thoát chúng tôi. Mong
đưa chúng tôi từ đây an ổn trở về châu Diêm-phù’. Các
thương nhân tùy theo ý của chư Thiên. Này các thương nhân,
nếu như vào ngày mười lăm là ngày thuyết Tùng giải thoát,
Mao mã vương ăn gạo trắng tự nhiên, an ổn khoái lạc, các
căn sung mãn, ba lần xướng lên rằng ‘Ai muốn được đưa
qua bờ bên kia? Ai muốn nhờ ta được giải thoát? Ai muốn
nhờ ta đưa từ đây an ổn về tới châu Diêm-phù?’ Bấy
giờ chúng ta hãy đến chỗ kia mà nói rằng ‘Chúng tôi muốn
được đưa qua bờ bên kia? Mong giải thoát chúng tôi. Mong
đưa chúng tôi từ đây an ổn về tới châu Diêm-phù’.
“Khi
ấy, Mao mã vương, vào ngày mười lăm kế đó, là ngày thuyết
Tùng giải thoát, ăn gạo trắng tự nhiên, an ổn khoái lạc,
các căn sung mãn ba lần xướng lên rằng:
“Ai
muốn được đưa qua bờ bên kia? Ai muốn nhờ ta được giải
thoát? Ai muốn nhờ ta đưa từ đây an ổn về tới châu Diêm-phù?
“Khi
những thương nhân châu Diêm-phù nghe xong, liền đi đến chỗ
của Mao mã vương nói:
“Chúng
tôi muốn được đưa qua bờ bên kia! Mong giải thoát chúng
tôi! Mong đưa chúng tôi từ đây an ổn về đến châu Diêm-phù!
“Bấy
giờ Mao mã vương nói: Này các thương nhân, các đàn bà kia
sẽ bồng con cùng nhau đến đây mà nói rằng ‘Này các bạn,
xin mời các bạn trở về đây. Nơi đây là chỗ rất diệu
hảo, cực kỳ khoái lạc. Nào là vườn tược, ao tắm, những
chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều
tiền của như kim ngân, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu,
bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại
mạo, xích thạch, toàn châu; tất cả dành cho các bạn. Hãy
cùng chúng tôi vui chơi hoan lạc. Giả sử không cần đến
chúng tôi thì nên thương nghĩ đến con trẻ’. Nếu các thương
nhân kia nghĩ rằng ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nơi cực
lạc, tối diệu hảo. Nào là vườn tược, ao tắm, những
chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều
tiền tài, kim ngân, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích
ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo,
xích thạch, toàn châu...’ thì họ dù có cỡi trên lưng ta,
chắc sẽ bị ngã lộn xuống, rồi rơi xuống nước và sẽ
bị bọn đàn bà ăn thịt, sẽ gặp sự bức bách. Nếu khi
ăn thịt người mà còn sót tóc, lông, móng, răng thì bọn
họ sẽ lấy ăn hết. Lại nữa, nếu khi ăn có máu huyết
nhỏ xuống đất, bọn đàn bà lấy móng tay đào sâu xuống
đất bốn tấc, lấy mà ăn. Nếu các thương nhân kia không
nghĩ rằng ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nơi cực lạc, tối
diệu hảo. Nào là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi
nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tài,
kim ngân, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch
kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch,
toàn châu...’ thì họ dù chỉ nắm một sợi lông trong thân
ta, chắc sẽ được an ổn về đến châu Diêm-phù.”
“Bấy
giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Bọn
đàn bà kia bồng con đến màø nói rằng ‘Này các bạn, xin
mời các bạn trở về đây. Nơi đây là chốn cực lạc, rất
là diệu hảo. Nào là vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi
nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tài,
kim ngân, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch
kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch,
toàn châu... tất cả dành cho các bạn, hãy cùng chúng tôi
vui chơi hoan lạc’. Nếu thương nhân kia nghĩ rằng ‘Ta có
con trai, con gái. Ta có nơi cực lạc, tối diệu hảo. Nào là
vườn tược, ao tắm, những chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa
cỏ um tùm và lại có nhiều tiền tài, kim ngân, thủy tinh,
lưu ly, ma ni, chơn châu, bích ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô,
hổ phách, mã não, đại mạo, xích thạch, toàn châu...’ thì
họ dù cỡi trên chỗ cao nhất nơi lưng của Mao mã vương,
chắc chắn sẽ bị ngã lộn xuống, rơi xuống nước, liền
bị bọn đàn bà ăn thịt, sẽ gặp bước đường rất là
bức bách. Nếu khi ăn thịt người mà còn sót tóc, lông, móng,
răng thì bọn họ sẽ lấy ăn hết. Lại nữa, nếu khi ăn
có máu huyết nhỏ xuống đất, bọn đàn bà ấy liền lấy
móng tay đào xuống đất bốn tấc, lấy mà ăn. Nếu các thương
nhân kia không nghĩ rằng ‘Ta có con trai, con gái. Ta có nơi
cực lạc, tối diệu hảo. Nào là vườn tược, ao tắm, những
chỗ ngồi nằm, rừng cây, hoa cỏ um tùm và lại có nhiều
tiền tài, kim ngân, thủy tinh, lưu ly, ma ni, chơn châu, bích
ngọc, bạch kha, xa cừ, san hô, hổ phách, mã não, đại mạo,
xích thạch, toàn châu...’ thì họ dù chỉ một sợi lông
nơi thân Mao mã vương, chắc chắn được an ổn về đến
châu Diêm-phù.
“Này
các Tỳ-kheo, Ta nói ví dụ này là muốn cho biết nghĩa. Ví
dụ ấy là nói nghĩa này:
“Pháp
của Ta được thuyết giảng khéo léo, phơi bày sâu rộng,
khéo giữ gìn không trống, không khuyết, cũng như cầu, bè,
các dụng cụ làm phao nổi, được lưu bố cùng khắp đến
cả trời, người.
“Pháp
của Ta được khéo giảng thuyết như vậy, phơi bày sâu rộng
như vậy, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết như vậy,
cũng như cầu, bè, các dụng cụ làm phao nổi, được lưu
bố cùng khắp đến cả trời người, đối với pháp ấy,
nếu có Tỳ-kheo nào nghĩ rằng ‘Con mắt là ta; ta sở hữu
con mắt. Tai, mũi, lưỡi, thân và ý là ta; ta sở hữu ý’;
Tỳ-kheo ấy chắc chắn sẽ bị hại, giống như bọn thương
nhân bị quỷ La-sát ăn thịt.
“Pháp
của Ta được giảng thuyết khéo léo, phơi bày sâu rộng như
vậy, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết như vậy, cũng
như cầu, bè, các dụng cụ làm phao nổi, được lưu bố cùng
khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nào nghĩ rằng
‘Mắt không phải là ta. Ta không sở hữu con mắt. Tai, mũi,
lưỡi, thân và ý không phải là ta. Ta không sở hữu con mắt’;
Tỳ-kheo ấy chắc chắn được an ổn. Ví như thương nhân
cỡi trên Mao mã vương an ổn mà giải thoát nạn.
“Pháp
của Ta khéo nói, khéo giảng thuyết như vậy, phơi bày sâu
rộng như vậy, khéo giữ gìn, không trống, không khuyết như
vậy, cũng như cầu, bè, các dụng cụ làm phao nổi, được
lưu bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo
nào nghĩ rằng: ‘Sắc là ta. Ta sở hữu sắc. Thanh, hương,
vị, xúc và pháp là Ta. Ta sở hữu pháp’; Tỳ-kheo ấy chắc
chắn sẽ bị hại, giống như bọn thương nhân bị quỷ La-sát
ăn thịt.
“Pháp
của Ta khéo nói, phơi bày sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống,
không khuyết, ví như chiếc cầu nổi, được lưu bố cùng
khắp đến cả trời người. Nếu các Tỳ-kheo nào nghĩ rằng
‘Sắc không phải là ta. Ta không sở hữu sắc. Thanh, hương,
vị, xúc và pháp không là Ta. Ta không sở hữu pháp’, Tỳ-kheo
ấy chắc chắn được an ổn, giống như thương nhân kia cỡi
trên Mao mã vương mà an ổn được thoát nạn.
“Pháp
của Ta khéo nói, phơi bày sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống,
không khuyết, ví như chiếc cầu nổi, được lưu bố cùng
khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nghĩ rằng ‘Sắc
ấm là ta. Ta sở hữu sắc ấm. Thọ, tưởng, hành, và thức
ấm là ta. Ta sở hữu thức ấm’; Tỳ-kheo ấy chắc chắn
sẽ bị hại, giống như thương nhân bị quỷ La-sát ăn thịt.
“Pháp
của Ta khéo nói, phơi bày sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống,
không khuyết, ví như chiếc cầu nổi, được lưu bố cùng
khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nghĩ rằng ‘Sắc
ấm không là ta. Ta không sở hữu sắc ấm. Thọ, tưởng, hành,
và thức ấm không là ta. Ta không sở hữu thức ấm’, Tỳ-kheo
ấy chắc chắn được an ổn, giống như thương nhân cỡi
trên Mao mã vương mà an ổn thoát nạn.
“Pháp của Ta khéo nói, phơi bày sâu rộng, khéo giữ gìn,
không trống, không khuyết, ví như chiếc cầu nổi, được
lưu bố cùng khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo
nghĩ rằng ‘Đất là ta. Ta sở hữu đất. Cho đến nước,
lửa, gió, không và thức[8]
là ta. Ta sở hữu thức’, Vị Tỳ-kheo kia chắc chắn bị
hại, giống như thương nhân bị quỷ La-sát ăn thịt.
“Pháp
của Ta khéo nói, phơi bày sâu rộng, khéo giữ gìn, không trống,
không khuyết, ví như chiếc cầu nổi, được lưu bố cùng
khắp đến cả trời người. Nếu có Tỳ-kheo nghĩ rằng ‘Đất
là không ta. Ta không sở hữu đất. Cho đến nước, lửa,
gió, không và thức không là ta. Ta không sở hữu thức’,
vị Tỳ-kheo kia chắc chắn được an ổn, giống như thương
nhân nhờ ngồi trên lưng Mao mã vương đưa đến chỗ an lành.”
Lúc
bấy giờ Đức Thế Tôn nói bài tụng:
Phật
thuyết Chánh pháp luật;
Nếu
có kẻ không tin,
Người
ấy chắc bị hại
Như
bị La-sát thịt.
Phật
thuyết Chánh pháp luật;
Nếu
có kẻ kính tin,
Người
ấy được an ổn,
Như
nương Mao mã vương.
Phật
thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan
hỷ phụng hành.
Chú thích
Bản
Hán, quyển 34. Tương đương Pāli, JĀ.196 Valāhassa (Vân mã).
Biệt dịch, No.125 (45.1) Tăng Nhất Phẩm 45 Kính 1. Tham chiếu,
No.190 Phật Bản Hạnh Tập Kinh, Tùy, Xà-na-quật-đa dịch (Đại
3, tr.883b); No.152 Lục Độ Tập Kinh, Khang Tăng Hội dịch (Đại
3 tr.19c, 33b).
No.125
(45.1) bắt đầu với sự kiện: một người Bà-la-môn mang
mộït người con gái dâng cho Phật, Đức Phật khước từ.
Một vị trưởng lão Tỳ-kheo cố gắng thuyết phục Phật
chấp nhận. Do đó Ngài nói câu chuyện tiền thân này.
Hán:
cổ dương羖羊.
Ma-kiệt
ngư vương摩竭魚王, hay
nói là Ma-già-đà ngư vương 摩伽陀魚王
dịch là cá kình (Phiên Phạn Ngữ 7), hoặc cự ngao
(Tuệ Uyển Âm Nghĩa, hạ). Pāli: makara, một loại cávoi
trong huyền thoại.