MỤC
LỤC
Tựa
Phần
1. NHỮNG PHƯƠNG TRỜI VIỄN MỘNG
I.
Khuyết nguyệt quải sơ đồng
II.
Lô Sơn chân diện mục
Phần
2. NHỮNG PHƯƠNG TRỜI LỮ THỨ
I.
Trời Quê hương khói mù bay Viễn mộng (1061)
II.
Trời thu cao cây lá ngủ mơ hồ (1072-1079)
III.
Trời óng ả bạc tường rêu Lữ Thứ (1080-1085)
IV.
Trời trăng sao in mộng triệu sông hồ (1086-1093)
Phần
3. LỊCH NGHIỆM KỲ CÙNG LỮ THỨ
TỰA
Tựa.
Kinh
Thi và Kinh Dịch như đôi cánh của con chim nhạn mang chở định
mệnh lịch sử của Trung Hoa bay lượn suốt mấy mươi thế
kỷ trên vòm trời Viễn Đông. Dịch trải rộng con đường
cho những bước đi lịch nghiệm trong cuộc tồn sinh; Thi là
tâm nguyện khẩn thiết và trung thực từ giữa chỗ sâu thẳm
của tình người và lòng người, được mang ra để lịch
nghiệm cuộc Lữ mà Dịch đã phơi bày ra đó. Âm hưởng của
Thi là tiếng vang của nhịp bước trong cuộc Lữ.
Nhưng
thảm họa lịch sử, vì những tham vọng cuồng dại si ngốc
của con người, càng lúc càng đổ dồn lên cuộc Lữ. Thi
đã đổi cách điệu trở thành những âm vang thống thiết
của Ly tao kinh. Cuộc Lữ trở thành cuộc đày ải; Thi cũng
trở thành ẩn tình hoài vọng Quê Hương; hoài vọng những
phương trời viễn mộng của Quê Hương. Một lúc nào đó,
Cuộc Lữ bị vây phủ trong trận đồ mù mịt của tư tưởng,
Thi là chứng tích sa đọa của một thời. Buổi thịnh triều
rầm một nhà Đường, Thi như một con thuyền biểu diễn tất
cả tài hoa của nó trên ba đào lịch sử, giữa một đại
dương rập rình hiểm họa. Nó vẫn đủ khả năng đưa người
vào lục địa, hay lướt sóng đi về vô tận khơi vơi hoằng
viễn. Nhưng cũng có thể âm thầm xô ngã vô số người say
sóng. Lý Bạch là một trong những tay lái cự phách, và có
thể là nhất. lãng đãng với tài hoa vừa lãng mạn vừa kiêu
hùng, nên quyến rũ và tạo ra một trường say sóng. Say trong
một buổi tiệc, lượm lặt những vật phế khí của trời
đất, để thống ẩm cuồng ngôn. Gậy lục ngọc của Lý
Bạch được mượn để gõ lên đầu lịch sử, đẩy lịch
sử đi vào mê cung bát trận đồ. Chỗ hay không bù lại chỗ
dở; cái được không thấm vào đâu với cái mật. Thi ca khai
diễn một trường hưởng thu cho những tay đầu cơ lịch sử
có hạng.
Cái
đó chỉ là dự tưởng về những chuyện có thể có cho Thơ
mà thôi, nên khỏi phải nói dài dòng.
Thơ
vẫn là một cuộc lịch nghiệm Riêng và Chung, của Thời đại
và Lịch sử. Từ cuộc Riêng, Thơ nương theo đôi cánh Thi
và Dịch để đi về nơi Hoằng viễn, dẫn Lịch sử Uyên
nguyên tụ hội với Thời đại. Hình như những sự này tôi
nghe được từ nơi thơ của Đông Pha, có nghe lộn hay không,
thì không biết. Nhưng cứ xin lấy chỗ nghe được đó ra để
bố trí cho quyển sách này.
Tuệ
Sỹ
10-15-2007
11:23:56
