Ngày 09 tháng 08 năm 2000)

Ngày cuối chuyến đi, tôi thức dậy sớm và một mình ra tháp lễ Phật. Một cảm giác nuối tiếc vô hạn, tôi biết rằng những ngày ngắn ngủi ở Bồ Ðề Ðạo Tràng đã qua, đến lúc phải giã từ những giờ phút thiêng liêng nhất khi được ngồi dưới cội Bồ Ðề linh thọ, mà không biết có được ngày tái diễn! Dù biết rằng trong cuộc đời này tất cả rồi cũng đến hồi ly biệt, hợp tan là quy luật của vạn vật, bịn rịn - luyến lưu để kéo dài thêm khoảng thời gian mầu nhiệm. Mai đây, dù có xuôi ngược trên khắp các nẻo đường của cuộc đời, dù rằng sóng gió trần gian có quật ngã, tôi vẫn mỉm cười mãn nguyện. Vâng, Tôi đã một lần đến Bồ Ðề Ðạo Tràng để được tận mắt nhìn thấy cội Bồ đề, để được lội qua dòng nước mát Ni Liên, để hiểu rằng trong cuộc đời này có một "Ðức Phật Lịch sử", ở đâu tôi cũng thấy thấp thoáng hình bóng Ngài lưu dấu, mỗi nền gạch, mỗi trụ đá, mỗi tàng cây, hay dòng nước mát Ni Liên đều in lên hình bóng và dấu chân Ngài. Biết rằng, tất cả rồi cũng sẽ đổi thay, nhưng với tôi niềm tin đã dâng lên Ðức Phật không bao giờ thay đổi.

Theo truyền thống Hồi giáo[1], tất cả các tín đồ đều phải hành hương đến Mekka một lần trong đời, không biết cảm giác của những tín đồ Hồi giáo đến thăm tảng đá đen kia như thế nào? Nhưng với tôi, một cảm giác thiêng liêng bất tận khi được đến Bồ Ðề Ðạo Tràng, được nhìn thấy những dấu tích của một thời lưu danh sử sách. Những ngày ở Bồ Ðề Ðạo Tràng tôi thấy mình là người được hạnh phúc, được bình an, những phiền muộn - lo toan của cuộc sống xa xứ dường như tan biến, thay vào đó là một nguồn an ủi vô biên từ đức Từ phụ Thích ca Mâu ni, đức Phật từng hiện hữu trong cõi đời này bằng xương bằng thịt, một bậc Thánh nhân vĩ đại được lịch sử công nhận, chứ không phải là một con người được mặc khải bởi thần linh hoặc hư cấu trong trí tượng của loài người.

Tạm biệt Bồ Ðề Ðạo Tràng, vẫy tay chào những vị Sư đồng tu từ khắp nơi trên thế giới mà tôi rất mến phục, dường như có sự bịn rịn, nuối tiếc trong lời chia tay. Trên chuyến tàu BBS Rajdhani Exp 2421, tôi trở về Delhi, để rồi lại tiếp tục những buổi chiều một mình lang thang trên những con đường Kamla Nagar, Vijay Nagar, khuôn viên Ðại học Delhi... Ðể tìm cái gì ư? Tôi cũng không biết nữa, chỉ biết rằng dưới những bước chân tôi là con đường vô định.

Bồ Ðề Ðạo Tràng, hẹn ngày tái ngộ!

Ấn Ðộ, ngày 10 tháng 9 năm 2000

Lê Bích Sơn 

 
 

Chú thích

1. Ðạo Hồi chỉ là tên gọi theo thói quen của người Việt, vì tôn giáo này được tộc người Hồi ở Trung Quốc theo khá nhiều. Một vài thuật ngữ khoa học dùng để chỉ tôn giáo này thường hay xuất hiện trong các sách tiếng Anh là: Islam, Crescent, Mohammedanism, Islamism hoặc Muslim.