Tể Tướng
Ðại Ðiển Tôn
Kinh Trường
A-Hàm, quyển 5, có đoạn nói về tiền thân đức Phật Thích-Ca
như vầy:
Lúc
bấy giờ trời Ðại-Phạm-Vương hóa thân làm một Ðồng-tử
đến nói với trời Ðao-Lợi rằng: "Các ngươi có muốn nghe
chuyện kỳ đặc về Phật Thích-Ca không?"
Các
Trời Ðao-Lợi đáp: "Hay thay! Chúng tôi từ lâu muốn biết
điều đó".
Ðồng-tử
Ðại-Phạm-Vương nói: "Trong quá khứ có một kiếp nọ, Phật
Thích-Ca trong lúc đang tu Bồ-Tát hạnh, mới được sanh ra,
Ngài đã thông minh diệu trí hơn người. Cha Ngài tên là Ðiển-Tôn
làm quan tể tướng của vua Ðịa-Chủ. Vua Ðịa-Chủ có thái
tử tên là Từ-Bi hay đi giao du với các vị đại thần dòng
Sát-Ðế-Lợi. Bỗng nhiên tể tướng Ðiển-Tôn mắc phải
bệnh ngặt nghèo rồi qua đời để lại sự tiếc thương
cho bao người. Nhất là nhà vua sầu khổ vì mất vị tể tướng
tài ba trung hậu.
Thái
tử Từ-Bi thấy vua cha buồn rầu, nên đến tâu rằng: "Tâu
Phụ-vương! Xin Phụ-vương chớ nên buồn khổ nữa mà tổn
hại đến long thể. Tể tướng Ðiển-Tôn có một người
con trai tên là Diệm-Mang tài ba lỗi lạc. Lúc tể tướng Ðiển-Tôn
còn sanh tiền mỗi mỗi việc triều chánh thường đem bàn
thảo với công tử Diệm-Mang, trước khi đem thi hành. Vì thế,
chẳng những Diệm-Mang đã hiểu rõ những việc triều chánh
mà còn biết dự đoán những việc tương lai. Theo thiển nghĩ
của con, Phụ-hoàng nên triệu Diệm-Mang vào triều bàn luận
trao cho việc quốc sự chắc thích hợp hơn cả".
Vừa
nghe thái tử Từ-Bi trình tấu, vua Ðịa-Chủ như rũ sạch
nỗi ưu phiền lo âu, liền triệu Diệm-Mang vào triều, sau
những ngày cùng nhau bàn luận kỹ lưỡng, nhà vua phán rằng:
"Nay ta phong cho ngươi vào chức vụ của cha ngươi ngày trước.
Vậy từ đây ngươi hãy hết lòng tận trung với quốc với
quân, cũng có nghĩa là tận hiếu với thân phụ người nữa
đó". Nói rồi, nhà vua đem ấn tướng trao cho Diệm-Mang.
Từ
khi Diệm-Mang nhận lãnh ấn tướng, ngày đêm chuyên tâm lo
việc triều chánh của vua trao, thành quả tỏ ra đặc biệt
xuất sắc hơn ngày trước của cha. Còn nhà vua thì ở trong
thâm cung lo hưởng thú vui dục lạc. Chẳng bao lâu, Diệm-Mang
được tiếng khen đồn xa. Từ vua cho đến quốc dân, ai nấy
thảy đều quý mến tôn xưng là Ðại-Ðiển-Tôn.
Chẳng
bao lâu sau đó, vua Ðịa-Chủ băng hà, triều thần suy tôn
thái tử Từ-Bi lên ngôi thay thế cho vua cha. Thái tử Từ-Bi
sau khi lên ngôi liền nghĩ đến việc chọn người vào chức
tể tướng để giúp nhà vua trị nước an dân. Ðã hơn ba
tháng trời nhà vua suy nghĩ tìm người hiền tài. Nhưng suy
đi nghĩ lại không ai tài trí đức độ hơn Ðại-Ðiển-Tôn.
Vua Từ-Bi khai triều nghị hội, triều thần luận bàn sôi
nổi, kết quả lễ trao ấn tín cho tể tướng Ðại-Ðiển-Tôn
được tổ chức trọng thể sau đó.
Với
đức độ tài ba và lòng trung hậu chân chánh, chẳng bao lâu
tể tướng Ðại-Ðiển-Tôn dang vang khắp thiên hạ. Do đó,
nên các vua của bảy nước lân bang đều triệu thỉnh ông
làm cố vấn chỉ đạo việc nước cho họ. Bảy nhà đại
cư sĩ cũng nhờ ông giúp ý kiến để xử lý việc nhà của
họ. Bảy trăm kẻ phạm-Chí cũng nhờ Ðại-Ðiển-Tôn hướng
dẫn họ đọc tụng kinh điển. Họ nghĩ ông là thần minh
của trời Phạm-Thiên sai xuống thế gian, nên họ hết lòng
kính nể. Chẳng bao lâu sau đó, tể tướng Ðại-Ðiển-Tôn
phát tâm chuyên tu suốt ba tháng hạ để thân tâm thanh tịnh,
hầu mong được trời Phạm-Thiên giáng lâm dạy đạo. Ðã
ba tháng trôi qua mà không thấy trời Phạm-Thiên đâu cả!
Tể tưởng Ðại-Ðiển-Tôn quyết tâm từ bỏ tất cả chức
tước triều đình, đi ra ngoài cửa thành phía Ðông, tìm đến
một gốc cây trong một túp lều tranh đem hết lòng thành chuyên
tu Tứ-vô-lượng-tâm: Từ-Bi-Hỷ-Xả. Trải qua một thời gian
tu luyện chuyên tâm thiền quán, bỗng nhiên vào một đêm nọ
có ánh sáng rạng ngời từ trên trời cao chiếu xuống, liền
khi đó có một Ðồng-tử hiện ra trước mặt bảo rằng:
"Nhà ngươi có muốn hỏi điều chi thì cứ tự nhiên".
- Ðại-Ðiển-Tôn
cung kính mở lời: "Thưa Ðồng-tử, tôi muốn biết nhờ tu
pháp gì mà được làm Phạm-Thiên?"
Ðồng-tử
đáp: "Bỏ xú uế nơi cõi lòng thì sẽ làm được Phạm-Thiên".
Ðại-Ðiển-Tôn
lại hỏi: "Thế nào là xú uế nơi cõi lòng?"
Ðồng
tử đáp: "Dối trá, ngã mạn, tham lam, sân hận, si mê, ích
kỷ, cố chấp, tăng thượng mạn, hận thù, tất cả thứ
đó là xú uế. Lòng còn chứa chấp những thứ xú uế đó
thì khó có thể tránh khỏi đọa vào địa-ngục, ngạ-quỉ,
súc-sanh, chớ đừng nói chi làm được Phạm-Thiên".
Tể
tướng Ðại-Ðiển-Tôn nghe xong thầm nghĩ rằng: "Lòng xú
uế tai hại như thế. Ngày nào còn ở tại gia thì ngày đó
còn vướng bận vợ con nhà vửa, công danh, phú quý, lợi dưỡng,
không có phương cách nào dứt sạch xú uế. Chi bằng ta nên
xuất gia".
Nghĩ
vậy rồi, Ðại-Ðiển-Tôn liền đem ý định xuất gia của
mình tâu trình với vua Từ-Bi và các vương quốc lân bang,
xin trao trả chức tể tướng để rảnh tay thực hiện chí
nguyện xuất gia.
Sau
khi nghe Ðại-Ðiển-Tôn tâu, vua và các quốc vương nghĩ rằng:
"Hạng Bà-la-môn thường ham bạc vàng, châu báu, gái đẹp.
Thế thì nay ta nên mở kho châu báu, tuyển chọn thể nữ trẻ
đẹp, rồi mời tể tướng Ðại-Ðiển-Tôn đến để ông
ta tùy sở thích chọn lựa. Làm như vậy, chắc Ðại-Ðiển-Tôn
sẽ bỏ ý định từ quan xuất gia tu học đạo.
Nhưng
nào có ngờ những thứ ấy không làm lay chuyển được lòng
kẻ đã quyết tâm tu hành. Ðại-Ðiển-Tôn vẫn khẩn thiết
tâu rằng: "Muôn tâu Thánh-thượng! Tấm lòng của Thánh-thượng
quá ưu đãi như thế, hạ thần đã được ân mưa móc lắm
rồi! Nhưng mong Thánh-thượng rủ lòng thương, để hạ thần
được toại nguyện xuất gia tu hành. Chỉ có xuất gia là
phương cách tốt nhất để có thể trừ bỏ lòng xú uế".
Vua
Từ-Bi cùng với các vị quốc vương khuyên Ðại-Ðiển-Tôn
nên đợi bảy năm nữa để các quốc vương có thời gian
sắp đặt truyền ngôi cho các vương tử rồi cùng nhau đi
xuất gia với Ðại-Ðiển-Tôn luôn một thể. Ðại-Ðiển-Tôn
thưa vua: "Thế gian vô thường, mạng người chỉ trong hơi
thở, thở ra mà không hít vào thì đã qua đời khác ... Mạng
người khó có thể bảo toàn được".
Các
quốc vương đều khuyên Ðại-Ðiển-Tôn rằng: "Nếu bảy
năm mà khanh cho là lâu thì 6 năm, 5 năm, 4 năm, có được chăng?"
Nhưng tể tướng Ðại-Ðiển-Tôn lòng đã quyết, vẫn một
mực giữ ý định. Và cứ như thế các quốc vương khất
hẹn thời gian giảm ngắn dần cho đến khi khất hẹn chỉ
còn đợi đến bảy ngày thôi, để các quốc vương thu xếp
rồi cùng đi xuất gia, lúc đó Ðại-Ðiển-Tôn mới chịu
đồng ý.
Ðại-Ðiển-Tôn
đem việc nầy trình bày cho bảy vị đại cư sĩ và bảy trăm
người Phạm-Chí biết. Các cư sĩ đồng ý. Nhưng các Phạm-Chí
lại khuyên Ðại-Ðiển-Tôn rằng: "Tể tướng chớ nên xuất
gia. Xuất gia thì phải ở chỗ tịch mịch cô đơn vắng vẻ,
đời sống thanh đạm, ăn ngủ thiếu thốn. Còn ở tại gia
thì được hưởng đủ thú vui dục lạc. Chúng tôi xin tể
tướng nghĩ lại nên bỏ ý định xuất gia, để chúng ta cùng
hưởng công danh, phú quý, dục lạc trần gian cho trọn kiếp
người".
Ðại-Ðiển-Tôn
nói với các Phạm-Chí rằng: "Nếu ta cho tại gia là vui, xuất
gia là khổ, thì ta đã không có ý chí xuất gia rồi. Nhưng
ta đã thấu rõ tại gia là khổ, cái khổ ràng buộc tinh thần,
tâm tánh không thể thanh tịnh, kéo theo đó cái khổ đọa
lạc muôn đời ngàn kiếp. còn xuất gia là vui, cái vui tinh
thần thoải mái, tâm tư thanh tịnh, cái vui vĩnh viễn giải
thoát giác ngộ tự tại. Ta đã suy nghĩ kỹ, nên mới quyết
định chọn lấy đời sống xuất gia".
Các
vị Phạm-Chí nghe rồi liền nói: "Nếu thế thì chúng tôi
cũng xin theo tể tướng xuất gia, tôn xưng tể tướng làm
Ðạo-Sư của chúng tôi. Ðạo-Sư làm gì thì chúng tôi cũng
làm theo như thế".
Tin
tể tướng Ðại-Ðiển-Tôn xuất gia chẳng mấy chốc lan truyền
khắp từ trong hoàng cung ra đến nhân gian, khiến cho ai nấy
đều cảm động. Các hoàng hậu cung phi và các phu nhân của
các đại thần đều nghĩ rằng: "Ðại-Ðiển-Tôn là bậc
tể tướng tài ba đức độ an bang tế thế, không những chỉ
cho riêng đức vua Từ-Bi, mà còn là tể tướng của bảy quốc
vương lân bang nữa. Quyền uy danh vọng, phú quý tột đỉnh
hơn người, thế mà còn từ bỏ để đi tu. Huống chi là bọn
chúng ta. Nghĩ vậy rồi, họ cùng nhau đến xin theo Ðại-Ðiển-Tôn
để được xuất gia tu hành. Chẳng bao lâu số người xin
xuất gia lên đến hơn tám vạn bốn ngàn người.
Kể
đến đây, Phạm-Thiên Ðồng-tử nói với các trời Ðao-Lợi
rằng: "Các người chớ nghĩ rằng, vị đại thần tể tướng
Ðại-Ðiển-Tôn Ðó chẳng phải là ai đâu khác, mà chính
là tiền thân của đức Phật Thích-Ca. Ngài hiện đang thuyết
pháp ở núi Kỳ-Xà-Quật. Nếu các người có nghi lời ta nói,
thì xin cứ đến đó mà hỏi thì sẽ rõ. Như đức Ðiều-Ngự
Thích-Ca có dạy điều gì, thì quý vị nên cố gắng nhớ
lấy".
Lúc
bấy giờ có vị nhạc thần tên là Bát-Giá-Dực của trời
Ðao-Lợi, dẫn bằng hữu quyến thuộc đến trước đức Phật
quỳ thưa rằng: "Bạch đức Thế-Tôn! Do vì lời nói của
vị Phạm-Thiên Ðồng-tử, nên nay chúng con đến đây ra mắt
xin hỏi Ngài một điều: Trong một thời quá khứ xa xưa, có
một kiếp nọ Ngài làm tể tướng tên là Ðại-Ðiển-Tôn,
bạch đức Như-Lai có phải đúng thế không? Và vị tể tướng
Ðại-Ðiển-Tôn đồng ý với vua Từ-Bi là chỉ trong bảy
ngày thì xuất gia tu hành. Rồi cùng đại chúng đi qua khắp
các nước du hóa độ sanh, điều nầy có đúng không? Cúi
mong đức Thế-Tôn, vì để cho chúng trời người ba cõi có
niềm tin sâu đậm vững chắc, và vì sự lợi ích chúng sanh,
ngưỡng mong đức Thế-Tôn từ bi ban cho chúng con một lời
xác định".
Ðức
Phật từ tốn đáp: "Lời thuật vừa rồi của Phạm-Thiên
Ðồng-tử quả thật không hư dối. Chớ đem lòng nghi tể
tướng Ðại-Ðiển-Tôn đó là ai đâu khác, mà chính là tiền
thân của ta đó vậy".
