THỦ LĂNG NGHIÊM KINH TRỰC CHỈ ĐỀ CƯƠNG
Pháp Sư Thích Từ Thông

Mục Lục Tập 1 Lời nói đầu 
Chương 01
Đề kinh 
Nhơn duyên và thời điểm Phật nói kinh Thủ Lăng Nghiêm 
Chương 02
Tâm là căn bản của Bồ Đề Niết Bàn và cũng là căn bản của luân chuyển sanh tử 
Ông A Nan cho rằng tâm ở trong thân 
Ông A Nan cho rằng tâm ở ngoài thân 
Ông A Nan cho rằng tâm núp sau con mắt 
Ông A Nan cho rằng nhắm mắt thấy tối là tâm ở trong thân 
Ông A Nan cho rằng sự suy nghĩ hợp với chỗ nào thì tâm liền có ở chỗ đó 
Ông A Nan cho rằng tâm ở chặng giữa 
Ông A Nan cho rằng tâm là cái không dính dáng vào đâu cả 
Luân hồi sanh tử không phải là hiện tượng họa gởi tai bay. Bồ Đề Niết Bàn không phải là cảnh giới siêu nhiên do đấng siêu nhân nào ban tặng. 
Lại gạn hỏi cái tâm 
Tâm thì phải có thể tánh, không thể tánh không phải là tâm 
Cái tánh thấy của mắt chỉ là hiện lượng 
Gạn hỏi nghĩa khác trần nhằm chỉ rõ hiện tượng vọng tưởng diệt sanh. Ví dụ chủ và hư không để khai thị bản thể chơn tâm thường trú 
Chương 03
Trong thân thể vô thường sanh diệt còn có cái thường bất sanh bất diệt 
Rằng ngược xuôi chỉ là sự áp đặt chủ quan, một ý thức chấp mắc 
Lựa bỏ tâm vương víu cảnh duyên để chỉ tánh thấy không chỗ trả về 
Vật là đối tượng phân biệt của tâm. Tâm biểu hiện qua tánh thấy là chủ thể phân biệt vật 
Tánh thấy không lớn nhỏ đứt nối chỉ do tiền trần ngăn ngại mà thôi 
Tánh thấy và vật bị thấy vốn là tâm tánh bồ đề nhiệm mầu sáng suốt 
Không có cái nào là tánh thấy 
Tất cả cái nào cũng là tánh thấy 
Bồ Tát Văn Thù cầu Phật thương xót… Phật dạy: Tánh thấy không thể đặt vấn đề: "là" hay "không là". 
Tánh thấy rời tất cả tướng, nhưng nó không ngoài tất cả Pháp. Giáo lý nhơn duyên vẫn chưa là đệ nhất nghĩa. Thuyết tự nhiên là một nhận thức sai lầm chơn lý vũ trụ. 
Do nhận thức sai lầm khiến cho con người bỏ mất bản tâm thanh tịnh, bản giác thường trú của mình. 
Tánh thấy ngoài hai nghĩa: Hòa hợp và không hòa hợp 
Bốn khoa bảy đại vốn là hiện tượng biểu hiện từ Như Lai tàng 
Năm ấm là hiện tượng biểu hiện từ Như Lai tàng: 
Sắc ấm 
Thọ ấm 
Tưởng ấm 
Hành ấm 
Thức ấm 
Sáu nhập là hiện tượng biểu hiện từ Như Lai tàng: 
Nhãn nhập 
Nhĩ nhập 
Tỷ nhập 
Thiệt nhập 
Thân nhập 
Ý nhập 
Mười hai xứ là hiện tượng biểu hiện từ Như Lai tàng. 
Sắc và kiến 
Thanh và thính 
Hương và khứu 
Vị và thường 
Xúc và thân 
Pháp và ý 
Chương 03 Tiếp Theo
Mười tám giới là hiện tượng biểu hiện từ Như Lai tàng. 
Nhãn thức giới 
Nhĩ thức giới 
Tỷ thức giới 
Thiệt thức giới 
Thân thức giới 
Ý thức giới 
Bảy đại là hiện tượng biểu hiện từ Như Lai tàng. 
Địa đại hoàn nguyên 
Thủy đại hoàn nguyên 
Hỏa đại hoàn nguyên 
Phong đại hoàn nguyên 
Không đại hoàn nguyên 
Kiến đại hoàn nguyên 
Thức đại hoàn nguyên 
Ông A Nan và đại chúng tán dương Phật, phát nguyện và trình Phật những điều tâm đắc của mình. 

Mục Lục Tập 2

Chương 04
Phật thuyết minh tánh của các đại vốn không ngăn ngại gì nhau; nhằm khai thị chân lý: Sắc, không, không sắc
- Phật chỉ nguồn gốc vọng tưởng của hiện tượng tâm lý
- Khai thị nguồn gốc duyên khởi của hiện tượng vật chất
- Phật dạy rõ về ba tướng tương tục: Thế giới chúng sanh và nghiệp lực
Thế giới tương tục 
Chúng sanh tương tục 
Nghiệp quả tương tục 
Tóm kết: Giác không sanh mê, thất đại dung được nhau mà không có gì trở ngại 
Giác không sanh mê 
Lại nói rõ vấn đề các đại có thể dung nhau 
Khiển trách chúng sanh bội giác hiệp trần và khai thị phương pháp bội trần hiệp giác 
Bội giác hiệp trần 
Bội trần hiệp giác 
Phật khai thị Như Lai tàng rời tất cả tướng là tất cả pháp 
Như Lai tàng rời tất cả tướng 
Như Lai tàng là tất cả pháp 
Dùng Phật nhãn nhìn hiện tượng vạn pháp không có vấn đề là hay không là trong Như Lai tàng bản thể chơn như mầu nhiệm. 
Mê vọng không có nguyên nhân hết mê là Bồ Đề (giác)
Lại rơi vào nhận thức đối đãi của thuyết nhân duyên và tự nhiên.
Phật chỉ hai nghĩa quyết định. 
- Ông A Nan trần thuật chỗ thâm ngộ và thỉnh vấn tu giải thoát.
Nghĩa quyết định thứ nhất 
Sự tác dụng của sắc tâm vô thỉ 
Khai thị về năm thứ ô trược 
Dựa vào nhân tu mà suy biết quả sở chứng 
Nghĩa quyết định thứ hai 
Trắc nghiệm sự điên đảo ở căn hay ở trần để tìm mối manh mở gút 
Căn cảnh là nguồn gốc của sự buộc ràng. Tháo gỡ buộc ràng hãy tìm một căn thù thắng nhất 
Sắc, không tác dụng lẫn nhau, phản ánh ra căn trần thành năng sở 
Vọng năng sanh sở làm hạn chế tánh giác minh. 
Lục căn toàn khuyết tri kiến vẫn không thêm bớt 
Phật bảo đánh chuông để nghiệm xét tánh nghe của nhĩ căn là thường trú 
Ông A Nan nghi ngờ kiến văn giác tri không có tự thể 
Khai thị tánh nghe của nhĩ căn là thường trú 
Chương 05
Hiểu biết chồng thêm hiểu biết là gốc rễ của vô minh. Hiểu biết vạn pháp đúng như thật là nhân tố của Niết bàn hiện tại. 
Ông A Nan lại hỏi vấn đề mở gút 
Khai thị chân lý vốn không hai và Phật Phật đạo đồng 
Căn trần cùng một gốc. Cột mở không hai nguồn 
Phật tóm lược ý thú của những đoạn kinh trên qua bài văn trùng tụng
Một cái khăn mà sáu lần cột thì thành sáu gút. Mở hết sáu gút một cũng không còn. 
Nguyên do của một sáu dị đồng 
Cột gút có thứ lớp thì mở phải có trước sau 
Quả vị có thấp cao, giải thoát giống nhau không khác mấy. Căn trần thức giới thất đại đều là dữ kiện chứng viên thông.
Phật hỏi đại chúng về nhân duyên ngộ đạo, và dữ kiện chứng đắc viên thông. 
1. Do thanh trần được viên thông 
2. Do sắc trần được viên thông 
3. Do hương trần được viên thông 
4. Do vị trần được viên thông 
5. Do xúc trần được viên thông 
6. Do pháp trần được viên thông 
7. Do nhãn căn được viên thông 
8. Do tỷ căn được viên thông 
9. Do thiệt căn được viên thông 
10. Do thân căn được viên thông 
11. Do ý căn được viên thông 
12. Do nhãn thức được viên thông 
13. Do nhĩ thức được viên thông 
14. Do tỷ thức được viên thông 
15. Do thiệt thức được viên thông 
16. Do thân thức được viên thông 
17. Do ý thức được viên thông 
18. Do hỏa đại được viên thông 
19. Do địa đại được viên thông 
20. Do thủy đại được viên thông 
21. Do phong đại được viên thông 
22. Do không đại được viên thông 
23. Do thức đại được viên thông 
24. Do kiến đại được viên thông 
Chương 06
Do nhĩ căn được viên thông 
Bồ Tát Quán Thế Âm trần thuật pháp tu chứng của mình
Do từ tâm Bồ Tát Quán Thế Âm hiện 32 ứng thân 
Do bi tâm Bồ Tát Quán Thế Âm thành tựu 14 đức vô úy 
Quán Thế Âm có 4 đức nhiệm mầu không thể nghĩ bàn 
Phật bảo Văn thù so sánh chọn căn ưu việt nhất
- So sánh sự ưu khuyết của sáu trần, năm căn, sáu thức và bảy đại
Nhược điểm của sáu trần 
Nhược điểm của năm căn 
Nhược điểm của sáu thức 
Nhược điểm của bảy đại 
Sự ưu việt của nhĩ căn 
- Sự chuyển biến tốt sau khi nghe và nhận thức tánh ưu việt của nhĩ căn
Phật khai thị về ba môn vô lậu học và bốn điều cơ bản xuất trần
Ba môn vô lậu học
Bốn điều cơ bản xuất trần
Đoạn tâm dâm dục 
Trừ tâm sát sanh 
Dứt tâm thâu đạo 
Bỏ tâm vọng ngữ 

Mục Lục Tập 3

Chương 07
1. Phật khai thị về hiệu năng của Mật giáo 
2. Phật tuyên nói Thủ Lăng Nghiêm tâm chú 
3. Sự lợi ích của Thủ Lăng Nghiêm chú với mọi giai tầng xã hội 
4. Hỏi về cấp bậc và địa vị trên đường tu chứng 
5. Đức Phật chỉ rõ hai nguyên nhân điên đảo vọng chấp về thế giới và chúng sanh trước khi giải đáp vấn đề địa vị trên đường tu chứng. 
Chương 08
1.Phật dạy ba món tiệm thứ 
2. Các địa vị trong tiến trình tu chứng 
3.Kinh Thủ Lăng Nghiêm có nhiều tên gọi 
4. Những mối nghi ngờ sâu sắc có tính phổ biến được Phật dạy bày. 
5. Do những tập nhân bất thiện tự chiêu cảm các ác quả khổ đau. 
6. Sáu thứ khổ báo là kết quả của bất thiện nghiệp phát xuất từ lục căn và lục thức của con người. 
7. Nói về các dư báo sau khi ra khỏi địa ngục 
8. Mười thứ Tiên do tu Dị nhân kết thành Dị quả 
9. Trời Dục giới 
Chương 09
1. Trời Sắc giới 
2. Trời Vô Sắc giới 
3. Bốn loài A Tu La 
4. Tu hành chỉ là một phương tiện để diệt vong qui nhơn 
5. Trên bước đường tu phải cảnh giác các hiện tượng khuấy nhiễu của ma. 
6. Những hiện tướng thuộc phạm vi Sắc ấm 
7. Những hiện tướng thuộc phạm vi Thọ ấm 
8. Những hiện tướng thuộc phạm vi Tưởng ấm 
Chương 10
1. Những nhận thức sai lầm thuộc phạm vi Hành ấm 
2. Những nhận thức sai lầm thuộc phạm vi Thức ấm 
3. Phần lưu thông 
Phụ Lục
QUẢ VÔ THƯỢNG NIẾT BÀN của Như Lai chỉ là kết quả của quá trình đấu tranh với dục vọng và chiến thắng hoàn toàn bọn giặc cướp phiền não vô minh.
1. Muốn hiểu Niết Bàn trước hết cần điều chỉnh những quan niệm ngộ nhận về Niết bàn. 
2. Hiểu đúng nghĩa Niết bàn mới tìm thấy và biết được Niết bàn. 
3. Niết bàn không phải là một cảnh giới dành để cho một hạng người. 

Nguồn: Tu Viện Quảng Đức
 

TVHS