MỤC
LỤC
Thay
Lời Nói Đầu
01.
SƠ LƯỢC LỊCH SỬ PHẬT GIÁO
02.
KINH ĐIỂN VÀ CÁI THỰC
03.
GIỚI THIỆU BÁT NHÃ TÂM KINH
04.
DHAMMA
05.
ĐI VÀO KINH BÁT NHÃ
06.
TẬP ĐẾ - KHỔ ĐẾ
07.
NGŨ UẨN
08.
TIẾN TRÌNH TÂM
09.
THẬP NHỊ NHÂN DUYÊN
10.
TRỞ LẠI BÁT NHÃ TÂM KINH
Ghi
chú của người ghi chép
THAY
LỜI NÓI ĐẦU
Ngày
16-11-1993
Mấy
hôm nay tôi ra đây, có một số Phật tử lên hỏi Đạo, mà
tôi thì cũng hay về nhà thăm ông cụ thân sinh. Như vậy, thật
là mất thì giờ và bất tiện cho tôi lẫn cho quí vị. Tôi
bèn nảy ra cái ý là mở một lớp học. Thật ra, nói là lớp
học thì không đúng. Không biết gọi là cái gì, nhưng ở
đây chúng ta sẽ cùng nhau khảo sát những vấn đề tinh yếu
của đạo Phật, mà tôi nghĩ rằng, những vấn đề tinh yếu
ấy là nền tảng chung cho tất cả mọi tông phái Phật giáo,
đại biểu là Nam Tông và Bắc Tông.
Có
một điều là, xưa nay Phật giáo Việt Nam đã thống nhất,
nhưng là thống nhất trên ý chí, trên hiến chương, trên hình
thức tổ chức chi chi đó thôi, chứ có một điều chưa bao
giờ thống nhất được: ấy là tư tưởng Phật học. Mỗi
tông phái thường có một số kinh điển làm tư tưởng nồng
cốt cho tông phái mình, từ đó làm kim chỉ nam cho sinh hoạt,
tu hành, xiển dương phát triển v.v... Như vậy, thì rõ ràng
tính từ xưa đến nay, số kinh điển ấy rất nhiều, thật
không kể xiết.
Người
nghiên cứu kinh điển thường có cái nhìn một phía, một
chiều. Chính vì vậy mới gọi là "mạt pháp". Mỗi người
đều học hỏi được một số điểm giáo lý nào đó, và
họ chợt nhận ra rằng, những cái thấy của họ đều khác
nhau! Không những vậy mà ngay chính từ một điểm giáo lý
trong cùng một tông phái, cái nhìn mỗi người cũng đã khác
nhau rồi. Tại sao vậy? Tại vì thời của chúng ta là thời
mạt pháp. Mạt pháp tức là cái ngọn. Chánh pháp là cái gốc.
Tượng pháp là cành, nhánh. Còn mạt pháp thì mỗi ngọn một
hướng khác nhau!
Có
một điều buồn cười ở thời đại mạt pháp của chúng
ta là tông phái nào cũng bảo mình là Chánh Pháp, mà họ không
tự hiểu rằng, ngay khi phân ra nhánh ngọn là tông phái đã
mang đủ tính chất cái ngọn, tức là mạt pháp rồi! Tu Phật
mà chấp một tông phái tức là chúng ta theo cái ngọn rồi!
Mỗi tông phái thường có một tông chỉ khác nhau nên khi chúng
ta chấp tông phái này thì thường không đồng ý với tư tưởng
của tông phái khác. Thậm chí còn khen mình chê người nữa.
Do đó kiến giải không làm sao tránh khỏi sự bất đồng.
Còn
người học Phật thì cứ mãi suy nghĩ về ý nghĩa của một
điểm hay nhiều điểm trong giáo lý. Điều đó thật nguy hại.
Tại sao vậy? Tại vì mình học giáo pháp để mà hiểu nghĩa,
chứ không phải để mà thấy sự thật. Quả là một lầm
lẫn tai hại, một nguy cơ nghiêm trọng trong thời mạt pháp
của chúng ta!
Thuở
xưa, khi Đức Phật thuyết giảng cho một vị nào đó, một
cư sĩ hay một bậc xuất gia, chỉ với một thời pháp rất
ngắn, thậm chí đôi khi chỉ vài câu kệ, mà vị đó, hoặc
là đắc pháp nhãn hoặc là thành tựu con đường tu tập của
mình ngay tại chỗ. Chúng ta ngày nay, kinh điển quá nhiều,
hết
tông phái này đến tông phái khác. Chúng ta đọc rất nhiều
mà lại thu nhập được rất ít, nếu không muốn nói là chúng
ta không tiếp thu được cái gì cả. Tại sao vậy? Tại vì
chúng ta kẹt nơi rừng văn tự, chữ nghĩa và tư kiến. Chúng
ta xông xáo bới tìm trong rừng văn tự chữ nghĩa ấy để
mong hiểu nghĩa. Và chính vì kẹt nơi nghĩa ấy mà chúng ta
thực sự không thấy chánh pháp là gì, cái thực là gì! Đấy
là điều bi đát, những thảm kịch cho hàng muôn người học
Phật thời nay, cả Việt Nam và trên khắp thế giới. Thời
mạt pháp thấy được chánh pháp thì quả là hy hữu! Hy hữu
không phải là không có. Chỉ khi nào chúng ta có được căn
cơ trình độ rất là tốt, một cái duyên rất là đầy đủ
thì may ra chúng ta mới có thể từ cành, nhánh, ngọn mà tìm
về cái gốc, tìm thấy cái gốc. Cái gốc, xin lặp lại, là
chánh pháp vậy.
Thật
ra, chúng ta không cần phải học nhiều kinh điển. Học ít
nhưng mà phải thấy được cái gốc. Thấy được cái gốc
rồi, chúng ta sẽ có được căn bản vững vàng, sẽ có được
cái nhìn phóng khoáng. Khi ấy, chúng ta có thể nghiên cứu,
tìm đọc bất cứ tông phái nào, tông chỉ nào, kinh điển
nào mà không còn sợ bị kẹt vào đâu cả. Ấy là điều
chúng ta cần phải thảo luận với nhau.
Hôm
nay ở đây, trong buổi hội thảo này có nhiều Phật tử trình
độ khác nhau, tông phái khác nhau, nhưng chúng ta có thể tìm
ra được một cái đồng nhất. Cái đồng nhất đó chính
là cái cốt lõi, cái gốc, cái thực, chánh pháp chứ không
phải tượng pháp hay mạt pháp. Chúng ta hy vọng như vậy.
Chân
thành cảm ơn Đạo hữu Minh Trần
đã
gửi tặng Thư Viện Hoa Sen quyển sách này. (Tâm Diệu)
