THỜI GIAN VÀ TIỀN BẠC
Bernard Glassman – Rich Fields, Huyền Quang dịch

Bernard Glassman, viện trưởng của Cộng đồng Thiền ở New York và Trung tâm Thiền ở Los Angeles. Tốt nghiệp tiến sĩ Toán ứng dụng, trước đây ông là kỹ sư không gian cho hãng McDonnell- Douglas, trong chương trình gửi người lên Mar những năm 1970. 
   
Rick Fields nguyên là tổng biên tập của tạp chí Yoga Journal và cộng tác biên tập cho tạp chí Tricycle. Ông là tác giả cảu nhiều quyển sách giá trị về Phật giáo ở phương Tây. Ông vừa mất tháng 6 năm 1999 vì căn bệnh ung thư.
   
Thời gian và tiền bạc là hai thực phẩm chính trong bữa ăn cuộc đời. Những nguyên liệu không thể thiếu, không ai có thể sinh tồn mà không có chúng.
   
Thời gian và tiền bạc cũng giống nhau ở điểm là: ai cũng than họ không có đủ thời gian và tiền bạc.
   
Về tiền, chúng ta mỗi người có thể làm chủ một số lượng khác nhau, nhưng tất cả chúng ta đều có cùng số lượng thời gian. Mỗi người đều có 24 tiếng mỗi ngày. Tuy nhiên đa số chúng ta đều than không có đủ thời gian để làm tất cả những việc ta cần làm.
    
Đúng thế, những việc ta muốn làm thì vô hạn. Vì thế nếu bạn nghĩ rằng bạn có thể thực hành được tất cả mọi dự định của mình, hoặc bạn quá lo lắng về những việc bạn không thể thực hiện được thì lúc nào bạn cũng sẽ thấy mình không đủ thời gian. Trong những trường hợp đó, thời gian đã làm chủ bạn.
   
Vì thời gian có hạn, ta cần phải biết việc gì cần làm trước, việc gì sau và dùng thời gian ta có thể hoàn tất các công việc đó trong ngày. Lúc đó ta phải làm chủ thời gian chứ không phải chạy đuổi theo thời gian.
   
Thời gian không hề thiếu. Tôi có thể có ít thời gian, nhưng điều đó không cấm tôi phải bỏ bữa ăn. Có thể tôi không có đủ thời gian để sửa soạn một bữa thịnh soạn, nhưng với vài cọng rau, tôi cũng có thể làm thành một nồi súp. Không sao cả. Điều quan trọng là bạn cần phải biết sử dụng những gì bạn có trong tầm tay.
   
Đừng chỉ vì bạn nghĩ là mình không có thời gian, để không làm gì hết. Lúc nào bạn cũng có thể làm gì đó. Và làm cái gì đó, bắt đầu cái gì đó, hay chỉ là ý hướng đến một điều gì đó cũng đã làm thời gian của ta như nhiều thêm ra. Càng hoàn tất được nhiều việc, bạn càng có thêm nhiều thời gian.
   
Trái lại, nếu bạn cảm thấy mất bình tĩnh trước bao nhiêu việc phải làm, cuối cùng bạn sẽ phí thời gian ngồi lo sợ mình không có đủ thời gian để làm gì cả. Lúc đó tâm trạng bạn luôn nhắc mãi một điệp khúc: “Tôi không có đủ thời gian! Tôi không thể làm gì cả!”
   
Nếu bạn cảm thấy như mất phương hướng trước quá nhiều công việc, thì giải pháp là hãy đi từng bước một. Bạn chỉ cần dừng lại và tự hỏi mình: “Tôi sẽ sử dụng thì giờ như thế nào cho hữu hiệu trong một tiếng đồng hồ sắp tới?”

   
Điều đó không có gì khó. Mỗi ngày trước khi bắt tay vào việc ở sở hay ở nhà, tôi thường ghi xuống việc gì cần làm ngay trong ngày, và xếp theo thứ tự quan trọng của chúng.
   
Nhưng tôi cũng không quá chấp chặt vào danh sách đó. Nếu có việc khác quan trọng hơn bất ngờ xảy ra thì tôi sẽ lo chu toàn việc đó trước.
   
Căn bản là lúc nào cũng phải sáng suốt, biết việc gì trước, việc gì sau. Làm sao thực hiện điều đó? Các thiền sinh mỗi ngày đều dành ít thì giờ cho các hoạt động tâm linh, như là ngồi thiền, là hoạt động sẽ giúp ta phát triển sự sáng suốt, trí tuệ.
   
Một vị thiền sư Tây Tạng, Ngài Dilgo Khyentse Rinpoche, vừa mới mất ở Bhutan, 84 tuổi. Ngài không bao giờ ngủ hơn 3 tiếng mỗi ngày, và dùng tất cả thời gian còn lại để phục vụ tha nhân. Ngài dạy Thiền, lo quản lý một thiền viện lớn đồng thời cũng là trường hợp cho trẻ em Tây Tạng, và tham gia các chương trình khác.
   
Những người này không phải là siêu nhân. Họ cũng chỉ là người như chúng ta. Vậy mà bằng cách nào đó lúc nào họ cũng có đủ thời giờ để chăm lo cho người khác. Làm được như thế, bạn như có tất cả thời gian bạn cần. Đúng là khi chúng ta dành thời gian cho người khác, hình như ta có nhiều thời gian hơn.
   
Bí quyết là mỗi lúc chỉ nên làm một công việc. Giống như vị thầy dạy Thiền của tôi. Ngài Maezumi đã nói khi tôi mới bắt đầu tu thiền: “Khi con đi thì chỉ lo đi”. Đơn giản mà hiệu quả.
   
Như với thời gian, ta cũng thường nghĩ là ta không có đủ tiền bạc. Nhưng có bao nhiêu thì mới gọi là đủ? Thực sự ta cần có bao nhiêu tiền bạc?
   
Đức Phật đã không cho các đệ tử của Ngài tích lũy của cải vật chất. Không có tủ lạnh để chứa thực phẩm, không có ngân hàng để tiết kiệm. Mỗi sáng các vị tu sĩ phải đi đến các làng lân cận để khất thực. Sự sống còn của họ tùy thuộc vào việc họ làm trong ngày. Mỗi ngày họ đều phải bắt đầu trở lại để kiếm sống. Họ dùng những gì được đặt vào bát họ với tất cả lòng biết ơn. Sống như thế giúp ta thấy mỗi ngày đều quan trọng, giúp ta thực sự sinh động, giúp ta bỏ được thói quen tự mãn, và hành động mà không bị kiềm chế bởi áp lực nào. Theo tôi, nghèo mà như thế là cách sống sung túc nhất.
   
Nhưng điều đó khác hẳn với cái sống đói nghèo. Khi ta sống trong sự nghèo khổ, ta luôn đói khát- ta cảm thấy không đủ ăn, không đủ áo mặc, không có nhà cửa. Ngược lại, nếu bạn sống trong xa hoa, bạn cảm thấy quá thừa mứa, như một người bội thực.
   
Người tu thiền tránh cả hai cách sống cực đoan này, mà theo con đường trung đạo của Đức Phật. Nói về tiền bạc, cách sống trung đạo giúp chúng ta tránh khỏi cảnh đói nghèo hay quá xa hoa, phung phí. Nó giúp ta thấy vừa đủ. Nếu ta chỉ cần có đủ, ta sẽ không gạt bỏ, đè nén các nhu cầu của mình, mà cũng không trở nên quá tham lam. Chúng ta sẽ chỉ tạo ra hay mua vừa đủ tiêu dùng- không ít hơn, không nhiều hơn. Chúng ta mua sắm quần áo để mặc, chứ không phải để dành trong tủ áo. Mua thực phẩm để tiêu thụ chứ không phải để hư thối trong tủ lạnh. Và chúng ta bù đắp lại những gì ta đã tiêu hao.

   
Điều đó cũng có thể áp dụng vào kinh doanh. Thí dụ như khi một doanh nghiệp đóng góp vào xã hội, nó sẽ giúp xã hội trở nên phát triển. Kết quả là ta sẽ có ít người thất nghiệp hơn và nhiều khách hàng hơn. Công ty của bạn cũng như các công ty khác trong vùng đều phát triển.
   
Ngược lại, các doanh nghiệp chỉ biết làm tiêu hao nguồn nguyên liệu, môi trường mà không có bù đắp sẽ chẳng còn khách hàng, và dần dần phải đóng cửa.
   
Tiền bạc là nguyên liệu tối cần không thể thiếu để sửa soạn bữa ăn cuộc đời, nhưng khi nó trở thành động lực, nguồn sống của chúng ta, khi bạn chỉ chăm chăm lo tích trữ nó, thì chúng ta đã biến nó thành chủ ta, làm cho bữa ăn cuộc đời của chúng ta kém ngon. Cuộc đời trở nên chua chát.
   
Trái lại nếu bạn chỉ cố gắng lo cho người khác, bạn cũng sẽ rơi vào cái bẫy khác. Lúc nào bạn cũng lo làm việc thiện. Bữa ăn xã hội lại có quá nhiều vị ngọt. Khi những điều đó xảy ra, người đầu bếp thiền phải biết thêm một thứ nguyên liệu khác, đó là trí tuệ.
   
Trong một mức độ nào đó, đôi khi thiếu thốn tiền bạc lại là điều tốt cho bạn. Vì vấn đề không phải là bạn có bao nhiêu tiền bạc. Khi không có đủ nguyên liệu, người ta vẫn có thể sửa soạn một bữa ăn ngon. Ngược lại khi có nhiều quá, người ta có khuynh hướng đổ hết tất cả mọi thứ vào với nhau- thịt, khoai, rau cùng với tất cả ngũ vị hương. Phương pháp đó cũng không tốt. Quá nhiều nguyên liệu, món ăn của bạn sẽ thiếu một mùi vị riêng biệt.

Huyền Quang
(Trích dịch theo Time và Money)
 
 

PHỎNG VẤN THIỀN SƯ BHANTE GUNARATANA
Helen Tworkov Biên Tập Viên Tricycle - Việt Dịch: Diệu Liên Lý Thu Linh

 
Xuất gia từ năm 12 tuổi ở Kandy, Sri Lanka, tu tập làm sadi trong tám năm, trở thành một vị tỳ kheo được bảy năm, rồi Đại đức Henepola Gunaratana mới rời Sri Lanka năm 1954 để đến Ấn Độ phục vụ cho những người thuộc giai cấp hạ lưu.  Năm 1968, Ngài đến Mỹ và trở thành vị Tổng Thư Ký Danh Dự (Honorary General Secretary) của Hội Phật giáo, một tu viện ở Washington D.C.  Trong thời gian đó, Ngài cũng cố gắng để lấy bằng tiến sĩ về triết học ở Đại học American, nơi sau này Ngài trở thành vị Tuyên Giáo Phật giáo ở đó. Ngài đã hoằng pháp trên khắp thế giới trong hơn 40 năm. Sách của Ngài gồm có Căn Bản Chánh Niệm (Mindfulness in Plain English), do nhà xuất bản Wisdom Publications phát hành (1).  Năm 1988, Bhante Gunaratana trở thành chủ tịch của Hội Bhavana ở High View, phía tây tiểu bang Virginia.  Trung tâm này khuyến khích việc tu thiền Vipassana và đời sống tu sĩ. 
   
Cuộc phỏng vấn này được thực hiện bởi Helen Tworkov, Biên Tập Viên của Tạp chí Tricycle, tại Hội Bhavana vào tháng 11 năm 1994.  Bhante trong tiếng Pali  tương đương với từ Thượng Tọa (Reverend) trong tiếng Anh.
 

Tricycle:   Hiện tại, ở Tây phương, nhiều người cho rằng sự phân biệt giữa đời sống của người tu sĩ và người cư sĩ như ở Á Châu đã lỗi thời, không còn thích hợp, không có vị trí nào ở Tây phương. 

 Bhante Gunaratana:  Cuộc sống của người xuất gia thì tốt hơn, không phải vì mục đích chính trị gì hay cho một quyền lực nào, nhưng tốt hơn cho việc phát triển tâm linh. Đời sống nơi tu viện nuôi dưỡng, hỗ trợ tâm tu tập. Nếu bạn muốn sống cuộc sống thế tục, thì không thể gọi đó là đời sống xuất gia, và bạn cũng không thể hy vọng là mình có thể tu tập một cách tốt nhất. Ngày nay cuộc sống tạo ra nhiều mối tương quan, khiến người ta lâm vào những hoàn cảnh khó khăn, phức tạp về tình cảm hay điều gì đó. Mỗi cá nhân có quá nhiều bổn phận, quá nhiều việc phải làm. Trong khi chúng ta cần phải có không gian để trưởng thành, để cải thiện sự thực hành tâm linh. Đó là lý do tại sao Đức Phật nói, “Hãy giảm bớt các bổn phận.” Khi có ít bổn phận hơn, hãy giảm bớt công việc.  Khi có ít công việc phải làm, ta có nhiều thời gian để tu tập hơn, ta không phải luôn sống trong căng thẳng, lo âu, bức xúc, khiến sức khỏe của ta bị ảnh hưởng.

Tricycle:  Ở thời đại mới này, có cách gì để khuyến khích người ta sống theo đời sống của người xuất gia?
 
Bhante Gunaratana:  Một số truyền thống nơi tu viện cũng đã được sửa đổi.  Người tu sĩ không cần phải hoàn toàn tách rời khỏi xã hội mà họ đang sống. Ngay chính trong tu viện, cũng có một số điều có thể thay đổi để làm cho cuộc sống nơi đó sinh động hơn. Thời trước, cuộc sống nơi tu viện có vẻ rất tăm tối, đầy khổ hạnh. Các vị tu sĩ ngồi dưới gốc cây hay trong hang động để hành thiền suốt ngày. Một trong những điều mà ở đây chúng tôi thường bị các tu viện quá cứng rắn, quá nghiêm khắc phê bình là chúng tôi quá thoáng.  Không phải là chúng tôi đã quên cuộc sống ở tu viện phải như thế nào, nhưng chúng tôi cố gắng làm cho nó hiện đại bằng cách tạo ra một số sửa đổi.

Tricycle: Thí dụ như là?

Bhante Gunaratana:  Chúng tôi cũng lái xe nếu cần. Đôi khi chúng tôi cũng đi chợ nếu không có ai khác để đi. Và chúng tôi cũng có những vị tăng và ni sống ở cùng một trú xứ. Miễn là chúng tôi gìn giữ giới luật, thì những sự sửa đổi này là có thể chầp nhận được. Đôi khi người ta nói rằng, tất cả mọi giới luật tôn giáo, không chỉ là giới luật của người xuất gia, đều đã lỗi thời… Ở một số nơi, hay một số xã hội, đạo đức không còn là vấn đề quan trọng nữa, vì  người ta không muốn tự kỷ luật mình. Họ không muốn có trách nhiệm, không tôn trọng sự chân chất, thật thà. Nhưng những đức tính này chẳng bao giờ lỗi thời. Chúng tôi muốn gìn giữ cái cốt lỗi. Sửa đổi không có nghĩa là để mặc cho ai muốn làm gì thì làm. Những giới luật do Đức Phật đề ra đều là vì lợi ích của chúng ta. Tất cả những giới luật mà chúng ta gìn giữ là để thanh tịnh hóa tâm. Không có sự thanh tịnh hóa của tâm, chúng ta không bao giờ đạt được định, tuệ, tri thức, và chẳng bao giờ có thể tháo gỡ được sự bực bội, khó chịu tâm lý.

Tricycle: Ở Tây phương có một quan niệm tâm lý chung cho rằng cuộc sống độc thân là không lành mạnh.  Do đó đời sống xuất gia thu hút không phải những người muốn đi tìm một lời giải cho vấn đề tâm linh mà là những người có vấn đề về tình dục.
 
Bhante Gunaratana: Ngược lại, chúng ta cũng  thấy rằng những người lúc nào cũng nghĩ đến tình dục thì luôn có vấn đề.  Ở đâu cũng thế.  Chạy theo những đòi hỏi của bản năng và buông xuôi theo chúng thì cũng không phải là lành mạnh. Người đã tự rèn luyện mình một cách cẩn thận, đầy chánh niệm để kiềm chế bản thân, cũng như tự kỷ luật mình, có thể sống một cuộc sống rất lành mạnh. Người ta cố gắng biện minh cho lòng tham, sân, si. Nhiều người trở nên u mê.

Tricycle:   U mê?

Bhante Gunaratana: Trong tiếng Pali đó là Galibaliso. Gali có nghĩa là nuốt, baliso có nghĩa là miếng mồi. Khi bạn quan niệm rằng bạn không cần phải tự kiềm chế mình, rằng bất cứ khi nào bạn cảm thấy có sự thôi thúc về tình dục thì bạn đi tìm và giao hợp với bất cứ ai bạn thích. Hay khi giận dữ, bạn có thể biểu lộ lòng sân hận bằng bất cứ phương cách gì bạn muốn, kể cả dùng bạo lực nếu bạn thích. Những quan niệm, cách hành xử như thế sẽ đưa xã hội xuống dốc. Tôi có cảm giác rằng đó là những gì đang xảy ra. Cố gắng đề cao giới luật, lòng chân thật, tín ngưỡng tôn giáo, vân vân; những điều như thế đã trở thành giống như muốn cản trở một dòng nước chảy với một tờ giấy. Tâm chúng ta giống như nước chảy.  Nước luôn chảy xuống, nó chẳng bao giờ tự lực đi lên. Tương tự, tâm dễ hướng đến những điều sai trái. Đó là lý do tại sao Đức Phật nói rằng sự thực hành Pháp thực sự giống như “đi ngược dòng”.  Không phải là một việc dễ dàng.

Tricycle: Điều đó đúng đối với người xuất gia cũng như người tại gia phải không?

Bhante Gunaratana: Đúng, nhưng mục đích duy nhất của đời sống xuất gia là tạo cơ hội cho con người tự kỷ luật mình. Tu viện cũng giống như một phòng thí nghiệm. Chúng tôi không muốn ở mọi ngóc ngách đều phải có những phòng thí nghiệm, nhưng phải có ở một số nơi, một số không gian có kiểm soát để  người ta có thể phát triển, nếu người đó thực sự muốn tu tập để nội tâm được  an lạc. Nước Mỹ vẫn còn giống như một đứa trẻ mới lớn, còn vị thành niên, chỉ lo cố gắng để phát triển, nhưng trạng thái chưa trưởng thành về mặt tâm linh của nó lại được coi như là khuôn mẫu cho cả thế giới noi theo. Tôi không nghĩ đó là một cách suy nghĩ đúng đắn. Chỉ khi nào chúng ta đạt được trạng thái tự do và có trách nhiệm thì lúc đó tất cả chúng ta mới được  bình đẳng.
 
Tricycle: Chúng ta sanh ra không bình đẳng sao?

Bhante Gunaratana: Chúng ta sanh ra không bình đẳng.  Chúng ta không được tạo ra một cách bình đẳng. Chúng ta có sự khác biệt do nghiệp quả. Chúng ta sanh ra khác nhau, sống khác nhau và chết khác nhau, vì nghiệp chúng ta khác nhau. Nghiệp phân chúng ta thành ra giàu nghèo, sang hèn, có học và vô học, đẹp xấu, khéo léo và vụng về, v.v.. Nhưng khi chúng ta  gia nhập tăng đoàn hay ni đoàn, ta buông bỏ sự phân biệt và trở nên bình đẳng. Và khi đạt được giác ngộ, tất cả mọi người đều bình đẳng. Không có sự khác biệt trong việc đạt được giác ngộ. Khi chúng ta đạt được niết bàn, tất cả chúng ta đều bình đẳng.

Tricycle: Truyền thống Nguyên thủy có một lịch sử lâu dài về sự bất bình đẳng giữa các giới, ngay chính trong lãnh vực giác ngộ tâm linh. Đúng ra theo như tôi hiểu, thì nữ tu không được  thọ đại giới trong truyền thống Nam tông. 

Bhante Gunaratana: Đó là một sự sửa đổi mà tôi muốn đề nghị. Chúng tôi cũng gặp nhiều khó khăn khi muốn đưa các vị nữ tu sĩ thọ đại giới vào trong chúng. Nó đã trở thành một vấn đề gây tranh cãi vì có nhiều phụ nữ muốn tu theo Nguyên thủy và muốn được thọ đại giới, nhưng cho đến bây giờ điều đó vẫn chưa thực hiện được.

Tricycle:  Sự chống đối là do đâu?

Bhante Gunaratana: Là từ các trường phái Phật giáo Nguyên Thủy.

Tricycle: Vì truyền thống?

 Bhante Gunaratana: Vâng.  Đúng ra truyền thống để cho người nữ được thọ đại giới trước kia đã có, nhưng sau này biến mất.

Tricycle:  Như thế thì những nữ tu sĩ Nguyên thủy ngày nay thọ giới như thế nào?

Bhante Gunaratana: Không phải là thọ đại giới, nhưng là thọ giới Sadi. Trong một quô1c gia giống như nước Mỹ, nơi Phật giáo vẫn còn mới mẻ, việc để cho các nữ tu được thọ đại giới cần được thiết lập. 

Tricycle: Các huynh đệ của Sư ở Sri Lanka sẽ nghĩ thế nào về quan điểm của Sư trong việc này? Liệu họ có nghĩ rằng, “Ồ, có thể là ông ấy đã sống quá lâu ở Tây phương?”

Bhante Gunaratana: (cười) Vâng, đúng vậy. Tuy nhiên trong bài kinh Kalama nổi tiếng, Đức Phật đã khuyên, “Đừng tin vào truyền thống, đừng chỉ tin vào những gì được nghe. Đừng chấp nhận bất cứ điều gì chỉ vì chúng được nói đến trong kinh điển. Đừng chấp nhận bất cứ điều gì chỉ vì vị thầy có vẻ là một người thành thật, đáng tôn kính. Đừng chấp nhận bất cứ điều gì vì nó có vẻ tri thức, lô gic hay triết lý. Đừng chấp nhận bất cứ điều gì chỉ vì bạn thầy thích hợp. Hãy tự xét bằng chính kinh nghiệm của mình, quán sát, điều tra, thảo luận, suy nghĩ về nó và đặt câu hỏi. Chỉ lúc đó, nếu những gì bạn đã học được tốt cho bạn, tốt cho người, tốt cho cả hai, thì hãy chấp nhận nó. Nếu nó không tốt cho bạn, không tốt cho người, không tốt cho cả hai, thì hãy buông bỏ nó.” Vì thế sự tự do dc tìm hiểu là điều Đức Phật luôn khuyến khích mạnh mẽ.  Do đó dựa trên những lời dạy này, tôi đã đưa ra  đề nghị đó.

Tricycle: Tôi chắc rằng nhiều phụ nữ ở Tây phương và Á châu rất ủng hộ quan điểm này.  Ngay cả trong những xã hội chầp nhận cho nữ tu sĩ được thọ đại giới, thì giới luật cho ni vẫn nhiều hơn gấp đôi cho ta8ng, và ni vẫn bị coi là thấp kém hơn ta8ng. Ngay chính ở đây, tôi đã quan sát thấy các tăng sĩ rời thiền đường trước các nữ tu sĩ, và họ được mang đồ ăn đến trước. 

Bhante Gunaratana:  Ở đây chúng tôi không có các nữ tu sĩ thọ đại giới. Tất cả những phụ nữ ở đây đều là nữ tu. Theo thứ bậc ở tu viện, thì người nào ở trong tăng đoàn lâu nhất được coi là trưởng lão nhất, và người đó dẫn dắt tăng đoàn, người đó đi trước, người đó ngồi trước. Cấp bậc được tạo dựng bằng việc tu lâu năm.

Tricycle:  Nếu việc truyền giới đầy đủ cho các ni được thành hình, ngài có ủng hộ việc hoàn toàn bình đẳng giữa tăng và ni?

HXX: Tôi hỗ trợ điều đó. Tôi tán đồng điều đó. Một vị tỳ kheo ni đã thọ đầy đủ các giới, phải có cùng quyền hạn như các tỳ kheo đã thọ đại giới khác. Đó là sự bình đẳng mà tôi ủng hộ. Đức Phật đã chế ra thêm một số giới cho các chư ni, vì ở thời Ngài còn tại thế, nếu Ngài không làm như thế, không tạo ra thêm một số giới luật cho nữ tu sĩ, thì đã có sự chống đối mãnh liệt, sự nổi dậy từ các vị tăng khác cũng như từ giới cư sĩ.  Để tránh những tình huống đó, Đức Phật đã đặt ra những điều luật này. Nhưng trong xã hội mới này, những điều đó có thể được châm chế.

Tricycle: Những sự châm chế mà Sư đã đề nghị có thể áp dụng ở Á châu không?

HXX: Theo tôi đoán thì ở Á châu việc truyền giới đầy đủ cho người nữ sẽ chẳng bao giờ xảy ra vì truyền thống, thói quen quá sâu đậm. Điều đó chỉ có thể xảy ra ở những xã hội giống như xã hội này (Mỹ), nơi Phật giáo vẫn còn là điều mới mẻ. Một khi nó đã được thiết lập ở nơi này thì có thể từ từ nó sẽ được lan truyền sang những cộng đồng Phật giáo Á châu.

Tricycle: Thế những điều gì ngài nghĩ là không nên thay đổi? 

HXX: pháp có thể được chuyển dịch sang những ngôn ngữ mới mẻ, đơn giản. Nhưng ý nghĩa của nó không được thay đổi theo sự đòi hỏi của người ta. Một số khía cạnh của nghi lễ có thể thay đổi, thí dụ như, việc mặc y áo không nên thay đổi. Ngay chính trong thời của Đức Phật y phục của người cư sĩ hoàn toàn khác với y áo của các tăng sĩ. Và ngày nay cũng thế. Chiếc y này che chở cho chúng tôi. Con người chúng tôi không phải là hoàn toàn, và khi chúng tôi mang y áo, nó nhắc nhở chúng tôi đến vị trí của mình, và ngăn chặn chúng tôi không đi vào những hoàn cảnh xấu, làm những điều xấu.
   
Tricycle: những cộng đồng nguyên thủy khác đã sửa đổi một số truyền thống, thí dụ như chỉ tụng đọc bằng tiếng Bali hay không ăn sau 12 giờ trưa; tại sao ngài lại chọn muốn lưu giữ những nghi lễ này? 

HXX: nếu ta không duy trì hình thức của Phật giáo nguyên thủy, hình thức nguyên thủy, thì dần dần người ta sẽ không biết nó như thế nào. 

Tricycle:  Điều gì phân biệt rõ ràng giữa truyền thống nguyên thủy với đại thừa Phật giáo khác?

HXX: truyền thống nguyên thủy cố gắng lưu giữ Phật pháp trong các kinh điển Bali. Kinh điển nhấn mạnh đến giới luật, thiền định, và sự thực hành trí tuệ. Theo càng sát với những điều Phật dạy càng tốt mà không giảng giải chúng, bóp méo chúng hay dịch chúng vào theo những ý tưởng khác. Là những người Phật tử nguyên thủy, chúng tôi cố gắng để gìn giữ tiếng Bali và sử dụng nó trong các bài thuyết pháp, trong những nghi lễ cúng tụng hằng ngày. 
   
Tricycle: Và việc giữ gìn ngôn ngữ của Đức Phật có ích lợi gì? Và điều ích lợi là duy trì ngôn ngữ của Đức Phật? 

HXX: Đúng vậy. Điều ích lợi là khi bạn có bất cứ nghi hoặc gì về những lời dạy, bất cứ llãnh vực còn gây khó hiểu nào, bạn luôn luôn có thể xem trong đại tạng kinh Bali. Và bạn luôn duy trì tiếng Ba li như một ngôn ngữ tham khảo để làm rõ một số thuật ngữ Phật pháp. Nếu bạn không có một căn bản như vậy, hay tương tự như vậy, bạn phải dựa vào các bản dịch. Nếu người dịch đã phạm một lầm lỗi nào, thì sai lầm đó được truyền thừa từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đó là những gì đã xảy đối với một số những chi nhánh khác của Phật giáo. Vì họ không học ngôn ngữ nguyên thủy, họ phải đọc những sự giảng giải lần thứ 3, lần thứ 4 hay lần thứ năm, những sự giảng giải hay dịch thuật qua nhiều lần và đôi khi chúng không còn giữ được những điều dạy nguyên thủy. Những lời dạy nguyên thủy được gìn giữ trong truyền thống Bali. Không có thắc mắc gì về chuyện đó.
   
Tricycle: Nhiều người cảm thấy rằng sự vắng mặt của hạnh nguyện Bồ Tát trong nguyên thủy, hạnh nguyện muốn cứu giúp tất cả chúng sanh và luôn đặt người khác trước bản thân đã làm suy giảm vai trò của từ bi mà chúng ta tìm thấy trong những truyền thống khác. Ngài có thể nói thêm về điều đó không? 

HXX: Bạn biết không trong khi chúng tôi cố gắng để đạt được giác ngộ, chúng tôi phải giúp đỡ người khác. Chúng ta không thể chờ đợi. Giả dụ chúng ta đang đi trên con đường, và trên đường gặp người cần giúp đỡ. Thực phẩm, nước hay ai đó bị bệnh hoạn. Chúng ta không thể chỉ nó: “ồ tôi đang trên đường đi, bạn phải đợi cho đến khi tôi đã hoàn thành cuộc hành trình.” Bạn không thể nói như thế. Bạn phải giúp đỡ người đó ngay lập tức. Đó là một bắt buộc đạo đức, tình người. Đó là những gì Đức Phật đã làm. Ngài đã trở thành hoàn hảo bằng cách làm những việc ngài cần phải làm. Ngài tu tập ở trong xã hội loài người. Với những người khác. Giảng dạy, hoằng pháp, giúp đỡ, phụng sự và làm tất cả những gì ngài phải làm để giúp đỡ thế gian. Ngoài sự giúp đỡ đó, sự tu tập đó đã đạt đến hoàn mỹ. Chúng ta không cần phải đợi đến khi chúng ta đạt được giác ngộ.

Tricycle: A, Ngài có nghĩ rằng một số người Tây phương đã hiểu lầm Phật giáo nguyên thủy vì sự thiếu vắng của một lời hạnh nguyện Bồ tát thực sự? 

HXX: Đúng vậy. Mặc dầu Phật giáo nguyên thủy không có hạnh Bồ tát đặc biệt nào, trong thực hành gần như không thể nào bỏ qua việc giúp đỡ người khác. Là bạn biết rằng ý nghĩ giúp đỡ người khác không chỉ thuộc về Phật giáo. Có cần phải là Phật tử mới có thể rộng lượng không? Bạn không cần đến phải là một chúng sanh mới có thể thực hành tâm rộng lượng. Bạn có thể đã chứng kiến thú vật chia sẻ đồ ăn với những thú vật khác. Phải phân biệt giữa đại thừa và tiểu thừa một cách như thế không phải là cách nhìn sự vật một cách thực tế. Điều cần làm là làm sao để người ta hiểu được những giáo lý căn bản, như là vô ngã, và không tin vào một đấng tạo hóa. Khía cạnh thứ nhất, vô thường thì dễ rồi. Nếu bạn đọc bất cứ cuốn sách gì về vật lý, hóa học, hay khoa học, bạn sẽ biết tất cả về vô thường. Nhưng ô ngã và không tin vào một đấng sáng tạo, hai điều nay thật là vô cùng khó khăn để truyền dạy cho người. Tricycle: Có thể nào một xã hội như là một tổng thể có thể trở nên ít ngã chấp hơn, hay là đó chỉ là một vấn đề tu tập của cá nhân? HXX: Thực ra đó là một vấn đề tu tập cá nhân. Ngay cả khi Đức Phật đạt được giác ngộ, thì tham, sân, si trong thời đó cũng không kém gì thời nay. Mục đích duy nhất của Ngài để đạt được giác ngộ là để phục vụ chúng sanh. Nhưng ngay khi Ngài đạt được giác ngộ, Ngài đã trở nên quá thất vọng. Ngài đã nghĩ, làm sao ta có thể truyền dạy pháp này cho những người này? Họ quá vô minh, tham, sân, ganh tỵ, sợ hãi, căng thẳng, lo âu, và tham đắm, làm sao họ có thể hiểu những điều nay?” Nhưng Ngài cũng bắt đầu giảng dạy. Và Ngài chẳng bao giờ có thể loại bỏ tất cả những khổ đau trên thế giới loài người. Không bao giờ. Ngài diệt bỏ được khổ đau cho một số người, nhưng cho đến với con số người trên thế giới, thì những người ngài giúp để đạt được giác ngộ thì không đáng kể. Ngày nay với dân số ngày càng tăng, nhiều của cải vật chất được sản xuất bởi những tiến bộ khoa học kỹ thuật, thì càng nhiều thứ làm kích thích sự ham muốn của bạn, làm tăng trưởng lòng tham, ích kỷ, sợ hãi, lo âu, và căng thẳng, thực ra ngày nay thực hành pháp thanh tịnh thì khó hơn. Nhưng đó không chỉ là vấn đề của pháp, những điều dạy của Đức Phật. Đó là vấn đề của tất cả mọi tôn giáo. Những người tôn giáo đang cố gắng hết sức với hết khả năng của mình. Cùng lúc, trong thế giới vật chất những người khác cũng cố gắng để quảng bá những sản phẩm của chính họ, làm tăng thêm lòng tham của con người. Ngày càng có nhiều ti vi hơn, nhiều vi tính hơn nhiều cái này hơn, nhiều cái kia hơn; vì thế bạn phải cạnh tranh với những thứ đó. 

Tricycle: Làm sao chúng ta có thể bảo pháp một cách tốt nhất trong hoàn cảnh như thế? 

HXX: Người nào bảo vệ pháp sẽ được pháp bảo vệ, cũng giống như người bảo vệ cây dù sẽ được cây dù bảo vệ lại. Để bảo vệ pháp, chúng ta cần làm gì? Mỗi một cá nhân phải thực hành pháp. Một người tu tập pháp đến một mức độ nào, thì người đó thì người đó sẽ được pháp bảo vệ đến mức độ ấy. Chúng ta không bao giờ được bảo vệ bởi một thứ gì khác, mặc không kể là bảo vệ được bao nhiêu, hay bảo hiểm, hay có bao nhiêu chìa khóa an toàn chúng ta có: Chẳng bao giờ.
   
Tricycle: Ngài có một mục đích riêng nào cho bản thân không? 

HXX: Ta nói rằng Phật giáo giống như một thân cây, một cây phải có gốc, lá, hoa, những cành nhỏ, thân, vỏ thân và phần gỗ cứng và mềm, gốc rễ, v.v.. Và chúng ta cần phải muốn gỗ cứng, cốt lỗi của pháp cũng giống như mong mỏi cốt lõi của cái cây. Mọi thứ khác có thể che đậy sự thật, có quá nhiều việc chung quanh chân pháp. Và người ta che giấu sự thật. Cũng có rất nhiều việc quanh chân pháp. Và người ta có thể dễ dàng bị lầm lẫn, ảo tưởng, sai lầm bởi rất nhiều khác biệt của sự vật. Đức Phật đã nói rất rõ ràng, “Cho đến khi vàng giả xuất hiện ở chợ thì vàng thật mới thấy chói sáng. Ngay khi vàng giả xuất hiện ở chợ, không ai biết cái gì là vàng thật, cái gì là vàng giả. Vì thế tôi muốn chỉ cho người ta thấy loại vàng rồng này, để họ không thể bị lôi cuốn bởi tất cả những gì chói sáng. Đó là mục đích của tôi.

Hết
 
 
 

03-17-2008 11:23:34

 

TVHS