Trong
giới Phật học không ai lạ gì tài năng của TT. Tuệ
Sỹ về chữ Hán. Ða số những sáng tác thơ của Thầy hầu
hết ở trong tù. Ban Biên Tập chúng tôi mới nhận được
mười bẩy bài thơ viết bằng chữ Hán của Thầy, được
Cư Sĩ Hữu Nguyên dịch ra Việt ngữ. Xin trân trọng giới
thiệu cùng quý độc giả:
Cúng Dường
Phụng
thử ngục tù phạn
Cúng dường
Tối Thắng Tôn
Thế gian
trường huyết hận
Bình bát
lệ vô ngôn
Tuệ Sỹ
Dâng cơm
tù phạm nầy
Cúng dường
đức Như Lai
Thế gian
tràn máu lệ
Nâng chén
khóc không lời.
Hữu Nguyên dịch
Nhất Bôi Thanh Thủy
Tự
ẩn cô phong bất vị trà
Thanh tâm
thanh thủy ngoạn không hoa
Hi di nhân
ảnh phong trần ngoại
Thác mộng
thương thương vọng tử hà .
Tuệ Sỹ
Một Chén Nước Trong
Ẩn chốn
non cao chẳng nếm trà
Nước
trong lòng tịnh thưởng không hoa
Tiêu sơ
nhân ảnh, xa trần tục
Gởi mộng
trời xanh, ngắm ráng tà .
Hữu Nguyên dịch
Tự Thuật
Tam thập
niên tiền học Khổ Không
Kinh hàm
đôi lũy ám tây song
Xuân hoa
bất cố xuân quang lão
Túy trúc
tà phi túy mộng hồn
Nhẫm
nhiễm trường mi thùy hoại án
Ta đà
tố phát bạn tàn phong
Nhất
triêu cước lạc huyền nhai hạ
Thủy
bả Chân Không đối tịch hồng.
Tuệ Sỹ
Tự Thuật
Ba chục
năm trời học Khổ Không
Kệ kinh
chồng chất kín khung song
Hoa xuân
chẳng đoái, tàn xuân sắc
Trúc biếc
bay nghiêng, đắm mộng hồn
Mi rũ
mơ màng kề án đổ
Tóc sương
phơ phất đón tàn phong
Lỡ chân
một sớm, thân sa vực
Mới lấy
Chân Không đối Tịch Hồng.
Hữu Nguyên dịch
Triết Nhân Tưởng
Triết
nhân độn thế ẩn nham trung
Ngã dã
đào sinh tọa để lung
Lung lý
yên hoa vô lộ xứ
Nham tiền
y cựu thủy phù không .
Tuệ Sỹ
Nghĩ Về Triết nhân
Triết
nhân ẩn lánh đời trong núi
Ta lại
lánh đời ở đáy lao
Trong lao
tuyệt nẻo yên hoa cũ
Trước
núi như xưa nước vẫn trào.
Hữu Nguyên dịch
Trách Lung
Trách lung
do tự tại
Tán bộ
nhược nhàn du
Tiếu
thoại độc ảnh hưởng
Không
tiêu vĩnh nhật sầu.
Tuệ Sỹ
Ngục hẹp
Ngục hẹp
còn tự tại
Thư nhàn
dạo bước chơi
Nói cười
riêng âm, bóng
Buồn
khoảng không ngày dài .
Hữu Nguyên dịch
Biệt Cấm Phòng
Ngã cư
không xứ nhất trùng thiên
Ngã giới
hư vô chân cá thiền
Vô vật
vô nhơn vô thậm sự
Tọa quan
thiên nữ tán hoa miên.
Tuệ Sỹ
Phòng Giam Riêng
Ở xứ
không biên một cõi trời
Hư vô
: cảnh giới của thiền sư
Không
người, không vật, không đa sự
Thiên
nữ tung hoa trắng ngắm chơi .
Hữu Nguyên dịch
Dạ Tọa
Trục nhật
lao tù sự cánh mang
Trung tiêu
độc tọa đối hàn đăng
Không
môn thiên viễn do hoài mộng
Quy lộ
vô kỳ nhiệm chuyển bồng.
Tuệ Sỹ
Ðêm Ngồi Dậy
Lao lý
ngày qua chuyện quẩn quanh
Nửa đêm
ngồi dậy đối đèn xanh
Cửa Không
xa thẳm còn ôm mộng
Chẳng
nghĩ đuòng về , gánh nhẹ tênh.
Hữu Nguyên dịch
Ẩn
Giả Tưởng
Tiểu ẩn
cao sơn phi khả kỳ
Ðại
cư náo thị dã hề hi
Tuyệt
trần lung lý chân thâm sự
Vô vật
vô nhân vô sở vi .
Tuệ Sỹ
Nghĩ
về Người ở Ẩn
Tiểu ẩn
non cao chẳng lạ gì
Chợ đời
đại ẩn hiếm hoi chi
Riêng
đây lao lý, xa trần thế
Không
vật, không người, không sở vi.
Hữu Nguyên dịch
Mộng
Dạ tàn
hồ mộng khấu thiền quynh
Lưỡng
lưỡng tùng sao tiếu ngã trình
Nghĩ tọa
lục đài phiên bối diệp
Không
lưu khô thọ đối không đình.
Tuệ Sỹ
Mộng
Ðêm tàn
theo mộng gõ thiền quan
Tùng với
sao cười kẻ lỡ đàng
Ðịnh
giở trang kinh trên bệ Phật
Cây khô,
sân vắng chỉ còn Không.
Hữu Nguyên dịch
Tác Thi Sự
Tự tâm
tự cảnh tự thành chương
Tự đối
bi hoan diệc tự thường
Tha nhật
Nhan Hồi tọa táng ngẫu
Tàm ty
cát đoạn tán thương thương.
Tuệ Sỹ
Chuyện Làm Thơ
Tự lòng
hóa cảnh để thành văn
Tự đối
buồn vui, tự tịnh tâm
Tượng
táng Nhan Hồi ngồi thuở ấy
Trời
xanh cắt gởi nắm tơ tằm.
Hữu Nguyên dịch
Bán Niên Tù
Biệt thế
phong quan cận bán niên
Ðan sa
hiện quỷ ngộ thần tiên
Thanh tu
bất đoạn ma hồng chưởng
Khuynh
đảo Nam sơn quái lão thiên .
Tuệ Sỹ
Nửa Năm Tù
Ðóng cửa
xa đời đã nửa năm
Ðan sa
quỷ hiện khiến tiên lầm
Râu xanh
không cắt, xoa tay đỏ
Lão quái
trời xô đổ núi Nam .
Hữu Nguyên dịch
Mộng Khứ Mộng Lai
Bán niên
cấm cố mộng thành ty
Ðạp
biến giang hồ phóng nhiệm quy
Mộng
khứ mộng lai thân ngoại vật
Mộng
tàn ngốc tọa bát trường mi.
Tuệ
Sỹ
Mộng Ðến Mộng Ði
Nửa năm
trong ngục mộng sinh nhiều
Dạo khắp
muôn nơi , bỏ hết về
Mộng
đến mộng đi, thân chẳng dính
Mộng
tàn ngồi ngẩn vuốt hàng mi.
Hữu Nguyên dịch
Ngọ Thụy
Thụy hồi
ngọ vũ tứ khinh yên
Tưởng
cá hàn phong phất diện tiền
Ðình
thọ hoàng hoa thành huyễn sự
Khúc quăng
an chẩm bảo cô miên.
Tuệ Sỹ
Ngủ Trưa
Tỉnh giấc,
mưa trưa, ý nhẹ bay
Tưởng
cơn gió lạnh thổi qua mày
Cây sân
hoa cúc thành hư huyễn
Ôm mộng
riêng mình, gối cánh tay.
Hữu Nguyên dịch
Tự Vấn
Vấn dư
hà cố tọa lao lung
Tự chỉ
khinh yên bạn ngục khung
Tâm cảnh
tương trì kinh lữ mộng
Cố giao
già tỏa diện hư ngung.
Tuệ Sỹ
Tự Hỏi
Hỏi sao
thân lại trong lao lý
Tự chỉ
khói giăng kín trại tù
Tâm cảnh
giằng co tan mộng khách
Nên mang
cùm ngó bãi hoang vu .
Hữu Nguyên dịch
Thạch Bích
Thạch
bích tranh vanh già mộ vân
Lung trung
nan kiến nhật tây trần
U nhân
không đối u quang lý
Thiên
cổ văn chương thiên địa tâm
TUỆ SỸ
Vách Ðá
Chênh vênh
vách đá che mây
Trong tù
khó thấy trời Tây chiều hồng
Bóng mờ
ẩn giả nhìn Không
Ý văn
muôn thuở, tấm lòng trời cao.
Hữu Nguyên dịch
Lãn Tiên Xứ
Thần tiên
đáo thử luyện kim đan
Vô tửu
vô hoa đan bất thành
Suy khước
hồng lô ngã thụy bãi
Thử thân
phi hửu khởi tằng sanh.
Tuệ Sỹ
Xứ Tiên Lười
Thần tiên
đến luyện thuốc trường sinh
Không
rượu, không hoa thuốc chẳng thành
Xô đổ
lò hồng ta ngủ nghỉ
Thân nầy
đâu đã có lần sanh.
Hữu
Nguyên dịch
Tự Trào
Sơn trung
ẩn ngọa nhất tàn tăng
Mộng
mị huyên hoa giác cánh hoang
Ðộc
đối thanh tùng khoa sở ngộ
Bách dư
niên hậu sử truyền đăng.
Tuệ Sỹ
Tự Trào
Trong non
nằm ẩn một sư “tàn”
Mộng
mị ồn ào, tỉnh lặng câm
Riêng
đối tùng xanh khoe sở ngộ
Sử còn
truyền tụng quá trăm năm.
Hữu Nguyên dịch
Đọc
Thêm:
Ði
Vào Cõi Thơ Tuệ Sỹ, Bùi Giáng
Một
Buổi Sáng Đọc Thơ Tuệ Sỹ, Nguyên Tánh
Thơ
Tuệ Sỹ hay Tiếng Gọi Của Những Đêm Dài Heo Hút
Đọc
Thơ Tù Chữ hán Của Thầy Tuệ Sỹ, Huỳnh Kim Quang
Kỷ
niệm 50 năm sinh nhật Tuệ Sỹ - Buổi chiều nắng hạ đọc
thơ Tuệ Sỹ, Phạm Công Thiện
