Thiền
sư Huyền Quang là tổ thứ ba của thiền phái Trúc Lâm Yên
Tử do Trúc Lâm Đại Sĩ (vua Trần Nhân Tông) thành lập tại
Việt Nam (thế kỷ XIV).
CHU
TRUNG
Nhất
diệp biển chu hồ hải khách
Tranh
xuất vi hàng phong thích thích
Vi
mang tứ cố vãn triều sinh
Giang
thủy liên thiên nhất âu bạch
LÀM
TRÊN THUYỀN
Một
lá thuyền con khách hải hồ
Vượt
bờ lau lách, gió vi vu
Triều
dâng bốn mặt, hoàng hôn phủ
Trời
nước mênh mông, một dáng cò.
DIÊN
HỰU TỰ
Thượng
phương thu dạ nhất chung lan
Nguyệt
sắc như ba phong thụ đan
Xi
vẫn đảo miên phương kính lãnh
Tháp
quang song trĩ ngọc tiêm hàn
Vạn
duyên bất nhiễu thành già tục
Bán
điểm vô ưu nhãn phóng khoan
Tham
thấu thị phi bình đẳng tướng
Ma
cung Phật quốc hảo sinh quan
CHÙA
DIÊN HỰU
Đêm
thu chùa vắng, tiếng chuông ngân
Sóng
ánh mầu trăng, lá rụng hồng
Cánh
đảo chim âu trời lạnh ngủ
Tháp
vương đỉnh bạc sáng từng không
Thành
ngăn tục lụy trần không vướng
Cửa
ngỏ vô ưu mắt rộng tầm
Thấy
được thị phi cùng một tướng
Ma
cung Phật quốc cũng ngồi chung.
YÊN
TỬ SƠN AM CƯ
Am
bức thanh tiêu lãnh
Môn
khai vân thượng tằng
Dĩ
can Long động nhật,
Do
xích Hổ khê băng.
Bão
chuyết vô dư sách
Phù
suy hữu sấu đằng
Trúc
lâm đa túc điểu
Quá
bán bạn nhàn tăng.
AM
YÊN TỬ
Am
cao trên đỉnh lạnh
Cửa
mở mây từng không
Long
Động trời đã tỏ
Hổ
Khê nước còn băng
Văn
chương không kế sách
Gậy
chống thân gầy còm
Hầu
hết chim rừng Trúc
Là
bạn của nhàn tăng.
NGỌ
THỤY
Vũ
quá khê sơn tịnh
Phong
lâm nhất mộng lương
Phản
quan trần thế giới
Khai
nhãn túy mang mang
NGỦ
TRƯA
Mưa
tạnh, khe núi tĩnh
Ngủ
mát dưới rừng phong
Nhìn
lại cõi nhân thế
Mắt
mở vẫn say nồng.
THẠCH
THẤT
Bán
gian thạch thất hòa vân trụ
Nhất
lĩnh xối y kinh tuế hàn
Tăng
tại thiền sàng, kinh tại án,
Lô
tàn cốt đột nhật tam can.
AM
THẠCH THẤT
Nửa
gian thạch thất cùng mây ngủ
Chống
rét năm trường chiếc áo bông
Tăng
tọa thiền sàng, kinh đặt án,
Mặt
trời ba trượng, củi lò không.
THỨ
BẢO
KHÁNH
TỰ BÍCH GIAN ĐỀ
Hoang
thảo tàn yên dã tứ đa,
Nam
lâu Bắc quán tịch dương tà.
Xuân
vô chủ tích thi vô liệu,
Sầu
tuyệt Đông phong kỷ thụ hoa.
GHÉ
CHÙA BẢO KHÁNH
Tình
quê man mác mầu sương cỏ
Quán
Bắc lầu Nam nhuộm nắng tà
Thơ
không tài liệu, xuân không chủ
Buồn
nhớ đông phong, lũ cỏ hoa.
ĐỊA
LÔ TỨC SỰ
Ổi
dư cốt đột tuyệt phần hương,
Khẩu
đáp sơn đồng vấn đoản chương.
Thủ
bả suy thương hòa thái thác,
Đồ
giao nhân tiếu lão tăng mang
HỎA
LÒ
Củi
hết, lò còn vương khói nhẹ
Sơn
đồng hỏi nghĩa một chương kinh,
Tay
cầm dùi mõ, tay nâng sáo
Thiên
hạ cười ta, cứ mặc tình.
NHÂN
SỰ ĐỀ CỨU – LAN TỰ
Đức
bạc thường tàm kế tổ đăng,
Không
giao Hàn Thập khởi oan tăng.
Tranh
như trục bạn quy sơn khứ,
Điệp
chướng trùng san vạn vạn tằng.
ĐỀ
CHÙA CỨU LAN
Đức
bạc thẹn mình nối tổ đăng
Học
theo Hàn, Thập dứt đa đoan
Hãy
đi với bạn về non ở
Rừng
núi bao quanh đến vạn từng.
MAI
HOA
Dục
hướng thương thương vấn sở tòng,
Lẫm
nhiên cô trĩ tuyết sơn trung.
Chiết
lai bất vị già thanh nhãn,
Nguyện
tá xuân tư ủy bệnh ông.
HOA
MAI
Ngửa
mặt trời xanh hỏi lý do
Hiên
ngang trong núi mọc mình hoa
Bẻ
về, không để chưng vui mắt
Chỉ
mượn mầu Xuân đỡ bệnh già.
TRÚ
MIÊN
Tổ
phụ điền viên nhậm tự sừ,
Thiên
thanh bàn khuất nhiễu ngô lư.
Mộc
tê song ngoại thiên cưu tịch,
Nhất
chẩm thanh phong trú mộng dư.
NGỦ
NGÀY
Vườn
ruộng tổ tiên hãy tự cày
Nhà
tranh non biếc khắp bao vây
Ngoài
song, hương mộc, chim im tiếng
Gió
mát vừa qua, giấc đã say.
SƠN
VŨ
Thu
phong ngọ dạ phất thiềm nha,
Sơn
vũ tiêu nhiên chẩm lục la.
Dĩ
hĩ thành thiền tâm nhất phiến,
Cùng
thanh tức tức vị thùy đa!
NHÀ
NÚI
Gió
thu xào xạc thổi qua hiên
Núi
vắng lều tranh gối cỏ mềm
Nếu
quả thiền tâm đà một khối
Tiếng
trùng sao réo gọi thâu đêm?
AI
PHÙ LỒ
Khóa
huyết thư thành dục ký âm,
Cô
phi hàn nhạn tái vân thâm.
Kỷ
gia sầu đối kim tiêu nguyệt,
Lưỡng
xứ mang nhiên nhất chủng tâm.
THƯƠNG
TÙ NHÂN
Thư
biên bằng máu nhắn tin nhau
Cô
đơn chiếc nhạn vút mây sầu
Bao
nhà nhìn nguyệt đêm nay nhỉ?
Hai
chốn cùng chung một nỗi đau!
PHIẾM
CHU
Tiểu
đĩnh thừa phong phiếm diểu mang,
Sơn
thanh thủy lục hựu thu quang.
Sổ
thanh ngư địch lô hoa ngoại,
Nguyệt
lạc ba tâm giang mãn sương.
ĐI
THUYỀN
Mênh
mông theo gió con thuyền nhỏ
Thu
sáng ngời xanh nước với cây,
Tiếng
sáo thôn chài lau lách vọng
Trăng
lặn giòng sông sương trắng đầy.
ĐỀ
ĐỘNG
HIÊN
ĐÀN VIỆT GIẢ SƠN
Hoa
mộc di duyên chủng tác sơn,
Lung
yên trạo nguyệt, lạc hoa hàn.
Tùng
tư niệm lự đô vô tục,
Doanh
đắc thanh phong nhất chẩm an.
NON
BỘ CỦA ĐỘNG HIÊN
Núi
dựng nên bằng đá với cây
Có
lồng hoa rụng, tuyết, trăng, mây
Từ
đây mọi niệm đà thanh thoát
Gió
mát riêng mình giấc ngủ say.
TẢO
THU
Dạ
khí phân lương nhập họa bình,
Tiêu
tiêu đình thụ báo thu thanh.
Trúc
đường vong thích hương sơ tận,
Nhất
nhất tùng chi võng nguyệt minh.
ĐẦU
THU
Hương
đêm mát dịu, bình phong lạnh
Xào
xạc thu sang lá động cành
Trúc
đường thong thả, hương vừa đốt
Cành
cây chăng lưới lọt trăng thanh.
CÚC
HOA
Tùng
thanh Tưởng Hủ tiên sinh kính,
Mai
cảnh Tây hồ xử sĩ gia.
Nghĩa
khí bất đồng nan cẩu hợp,
Cố
viên tùy xứ thổ hoàng hoa.
Đại
giang vô mộng cán khô tràng,
Bách
vịnh mai hoa nhượng hảo trang.
Lão
khứ sầu thu ngâm vị ổn,
Thi
biểu thực vị cúc hoa mang.
Vương
thân vương thế dĩ đô vương,
Tọa
cửu tiêu nhiên nhất tháp lương.
Tuế
vãn sơn trung vô lịch nhật,
Cúc
hoa khai xứ tức trùng dương.
Niên
niên hòa lộ hướng thu khai,
Nguyệt
đạm phong quang thiếp thốn hoài.
Kham
tiếu bất minh hoa diệu xứ,
Mãn
đầu tùy đáo tháp quy lai.
Hoa
tại trung đình nhân tại lâu,
Phần
hương độc tọa tự vong ưu.
Chủ
nhân dữ vật hồn vô cạnh,
Hoa
hướng quần phương xuất nhất đầu.
Xuân
lai hoàng bạch các phương phi,
Ái
diễm liên hương diệc tự thì.
Biến
giới phồn hoa toàn trụy địa,
Hậu
điêu nhan sắc thuộc đông ly.
HOA
CÚC
Đường
nhà Tưởng Hủ tre reo gió
Vườn
cảnh Tây Hồ đẹp nét mai
Nghĩa
khí chẳng đồng không ý hợp
Cúc
hoa nở sáng khắp vườn ai.
Ngàn
sông không đủ thấm lòng già
Bách
Vịnh Mai Hoa vẫn kém xa
Đầu
bạc ngâm hoài vần chửa ổn
Mỗi
khi cúc nở rộn lòng ta.
Buông
thân buông thế, thảy đều buông
Thiền
tọa giờ lâu lạnh thấm giường
Trong
núi năm tàn không có lịch
Thấy
hoa cúc nở biết Trùng dương.
Năm
năm nở đúng tiết Thu qua
Gió
dịu trăng trong ý mặn mà
Cười
kẻ không hay hoa huyền diệu
Khi
về, mái tóc giắt đầy hoa!
Người
ở trên lầu, hoa dưới sân
Vô
ưu ngồi ngắm, khói trầm xông
Hồn
nhiên người với hoa là một
Giữa
vùng hương sắc lộ hình dung.
Phương
phi Xuân sắc, trắng hay vàng
Thời
tiết tùy loài hợp sắc hương
Khi
mọi loài hoa rơi chật đất
Dậu
Đông hoa cúc vẫn chưa tàn.
(Lá
Thư Làng Mai 30 tháng 1 năm 2007)
