Tạo
Lập Tịnh Độ
Khi
tâm mình nhẹ nhàng, thảnh thơi và hạnh phúc thì ba nẻo đường
đen tối là địa ngục, ngạ quỷ và súc sanh không thể xuất
hiện.Những nẻo đường đen tối đó có thể phát hiện trong
ta bất cứ lúc nào trong ngày nếu ta đánh mất niệm, định
và tuệ. Địa ngục, quỷ đói hay là súc vật đang có mặt
trong ta dưới hình thức của những hạt giống đen tối. Nếu
ta không có chánh niệm, không có tu tập, thì ba nẻo đường
xấu ác đó có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Bất cứ
lúc nào ta nổi giận lên là lửa địa ngục bừng dậy đốt
cháy ta.Địa ngục mà phát hiện thì Tịnh Độ tự nhiên biến
mất.Điều này rất rõ.Bóng tối mà phát hiện thì ánh sáng
không còn.Tịnh Độ cũng vậy.Khi địa ngục biến đi thì
Tịnh Độ biểu hiện.Ở trong ta có hạt giống của Tịnh
Độ, ở trong ta cũng có hạt giống của tam ác đạo, của
ba nẻo về xấu ác.Nếu muốn có Tịnh Độ thì ta có thể
làm cho Tịnh Độ biểu hiện trong hiện tại.Và nếu muốn
có tam ác đạo, ta cũng có thể làm cho địa ngục, ngạ quỷ
và súc sanh biểu hiện trong hiện tại.Địa ngục là gì, chúng
ta đã biết.Tại vì chúng ta đã từng ở dưới địa ngục."Con
đã từng cất tiếng kêu gào dưới ngục A tỳ mòn mỏi hư
hao." Mình đã từng ở địa ngục nên mình biết địa ngục
nóng hay lạnh như thế nào rồi.Và khi mà chất liệu địa
ngục ở trong ta không còn phát hiện thì ta có Tịnh Độ.
Ngày
xưa mình cũng đã từng làm ma đói (ngạ quỷ). Mình đã từng
làm ma đói chạy đi chỗ này chỗ khác để mong kiếm chác
một chút tình thương, một chút hiểu biết, một nơi nương
tựa.Hạt giống của ma đói nằm ngay trong tâm của ta chứ
ở đâu.Khi nào khuynh hướng cô hồn lạc loài phiêu lãng trong
ta phát khởi thì ma đói hiện ra và ta trở thành một con ma
đói.Khi bị sự thèm khát vật dục trấn ngự, ta lại trở
thành súc sanh.Ta trở thành một con thú vật, một con heo, một
con bò, chỉ biết ăn, chỉ biết chạy theo tình dục... Nếu
cõi Tịnh Độ biến mất trong đời sống của ta, đó là vì
những hạt giống của địa ngục, ngạ quỷ và súc sanh đang
biểu hiện trong lời nói, hành động và sự suy nghĩ của
ta.
Ước
muốn cao nhất của đời tôi là gì?Tôi không muốn làm chùa
lớn, không muốn đúc tượng lớn, không muốn có nhiều trương
mục lớn trong một nhà băng, không muốn có bằng cấp tiến
sĩ.Tôi không muốn làm Hội trưởng hội Phật học.Tôi không
muốn làm Tăng Thống, không muốn làm giáo chủ.Tôi chỉ muốn
kiến thiết một Tịnh Độ thôi!Xây dựng Tịnh Độ để
mời những người dễ thương đến sống chung và làm chỗ
nương tựa cho nhau.Trong tâm ta nếu có Tịnh Độ thì ta đi
đâu Tịnh Độ cũng hiển bày.Những người có Tịnh Độ
trong tâm là những người có phẩm chất nhân cách rất cao.Người
nào có phẩm chất như vậy thì được gọi là "thượng thiện
nhân" hay làcao đức.Vì những người này có tâm trí vượt
khỏi danh lợi.Có một vị thượng thiện nhân là có một
người dễ thương.Cõi Cực Lạc là nơi mà các bậc thượng
thiện nhân lưu trú rất đông:"Chư thượng thiện nhân câu
hội nhất xứ".Đây không phải là một câu kinh ước mơ mà
là một câu kinh chí nguyện, tại vì điều thích thú và hào
hứng nhất của mình là lập được một đạo tràng để
những người dễ thương trên thế gian quy tụ lại sống với
nhau một cách rất hạnh phúc và để làm nơi nương tựa cho
không biết bao nhiêu người khác.Vì vậy trong ước muốn của
chúng ta cũng có hạt giống của Bụt A Di Đà.Hạt giống đó
chính là ước muốn thành lập một trú xứ dễ thương, một
hoàn cảnh thuận lợi cho sự tu học.Có nhiều vị thượng
thiện nhân đến sống chung thì tự nhiên ta không cầu Tịnh
Độ mà Tịnh Độ cũng vẫn hiển bày.Được ngồi gần bên
một người dễ thương, mình cảm thấy sung sướng biết bao.Huống
hồ là mình được bao bọc bởi biết bao nhiêu người dễ
thương.Những người dễ thương ấy đến với nhau, tuy chưa
làm gì hết mà cảnh trí đã là cảnh Tịnh Độ rồi, phải
không? Những người không dễ thương ngồi bên nhau khoảng
mười lăm phút thì không khí đã thấy ngột ngạt.Địa ngục
hiện ra ngay khi những người không dễ thương tụ tập đông
đảo đến ba bốn trăm người.Mình sẽ chết ngột.Vì vậy,
cảnh Tịnh Độ và cảnh Địa ngục đều có thể phát hiện
từ lòng mình.Cho nên mỗi người tu đều có sự thích thú
và ước muốn thành lập một Tịnh Độ.Tịnh Độ tuy thế
không phải là công trình của một người, dù người đó
là một bậc Toàn Giác.Tịnh Độ là công trình của rất nhiều
người, và những người đó được gọi là ‘‘thượng
thiện nhân’’. Chúng ta thấy cõi Cực Lạc (Sukhavati) không
phải là công trình riêng của một người, dù người ấy
là Bụt A Di Đà.Cho nên ta đừng nghĩ với tư cách cá nhân
ta có thể tạo lập được Tịnh Độ.Ta tạo lập Tịnh Độ
bằng công sức Tăng thân.Nếu ta không dễ thương, không có
khả năng lắng nghe, không có khả năng nói lời ái ngữ, không
biết làm việc tập thể, nếu ta độc tài, thì ai mà tới
cọng tác với ta?Như thế, làm sao ta có thể tạo ra được
Tịnh Độ.Chúng ta phải tự hỏi rằng chúng ta đã là một
vị bồ tát nhất sanh bổ xứ hay chưa?Trong lòng ta, ai cũng
muốn thiết lập một trung tâm Tịnh Độ.Chúng ta có khuynh
hướng nghĩ rằng khi đứng ra làm chủ trung tâm ấy, ta sẽ
không bị lệ thuộc vào sư anh này, vào sư chị kia, sư em
nọ, và ta sẽ có toàn quyền quyết định.Ước muốn làm
chủ Tịnh Độ là một ước muốn ngây thơ.Nếu mình không
sống hạnh phúc được với sư anh, sư chị và sư em của
mình, thì làm sao mình có thể thiết lập Tịnh Độ?Những
người đến với mình sẽ bỏ mình và mình sẽ cô đơn.Mà
một người cô đơn thì không bao giờ thiết lập được Tịnh
Độ.Chúng ta chỉ cần nhìn chung quanh để thấy.Không phải
người đó không có chí nguyện thiết lập Tịnh Độ.Chỉ
tại người ấy chưa có đủ hạnh phúc, chưa có đủ sự
bao dung, chưa có đủ khả năng lắng nghe, chưa có đủ khả
năng nói lời ái ngữ, chưa có đủ khả năng làm việc chung;
người ấy chỉ muốn người ta làm theo ý của mình.Những
người như vậy không có khả năng thành lập Tịnh Độ, họ
chưa phải là bồ tát nhất sanh bổ xứ.Ai có thể nói cho
mình biết mình đã là bồ tát nhất sanh bổ xứ?Chúng ta không
cần ai nói hết.Cứ nhìn vào tâm hành của chúng ta, là chúng
ta biết ngay.Từ nay về sau, mỗi khi đại chúng tụng đến
câu này, thì xin để tâm quán chiếu.Tịnh độ là một nơi
quy tụ của các bậc thượng thiện nhân.Tịnh Độ không phải
là công trình của một anh hùng cá nhân.
‘‘XáLợi
Phất!Những kẻ thiếu phúc đức và căn lành thì ít hy vọng
được sanh về cõi ấy’’.Câu kinh này có thể làm cho ta
nản chí.Nhưng sẽ có những câu kinh khác làm cho chúng ta phấn
khởi trở lại.Như câu chúng ta chỉ cần niệm Bụt một lần
hoặc mười lầnlà đã đủ điều kiện để sinh về Tịnh
Độ.Ta nên tin vào câu kinh này hay là tin vào câu kinh kia?Thật
ra nếu ta hiểu được câu kinh này thì ta sẽ hiểu được
những câu kinh kia, và nếu không hiểu được câu kinh này
thì ta cũng không hiểu được những câu kinh kia.Hai câu không
chống nhau mà bổ túc cho nhau.Hai câu kinh này là hai mặt cùng
một thực tại.
‘‘Xá
Lợi Phất, những kẻ thiếu phúc đức và căn lành thì ít
hy vọng được sanh về cõi ấy.’’Phúc đức tức là những
may mắn, những thiện duyên.Căn lành là những gốc rễ tốt
đẹp.Trong lòng chúng ta nếu những gốc rễ ấy hiếm hoi thì
chúng ta ít hy vọng được sanh về cõi đó.Căn là gốc rễ,
nhưng cũng có khi được hiểu là hạt giống.Có những lúc
chúng ta trồng cây bằng rễ, có những lúc chúng ta trồng
bằng hạt.Trồng bằng hạt cũng lên, trồng bằng rễ cũng
lên.Như hoa sen vậy.Ta trồng sen bằng hạt hay bằng củ thì
sen cũng đều lên được.Vậy muốn sanh về cõi Cực Lạc
ta phải có hạt hoặc là rễ của Tịnh Độ.Nghĩa là những
hạt giống tốt đẹp mà ta đã gieo vào trong tâm thức của
ta, như ta đã có lần đến chùa lạy Bụt, đã có lần bố
thí cho một em bé mồ côi, đã có lần cúng dường cho một
vị xuất gia, đã có lần đưa tay ra cứu một con kiến đang
chết đuối.Tất cả những hành động đó đều là những
hành động gieo trồng căn lành.Hay ta đã từng mở miệng đọc
Namo Buddhàya.Tất cả những cử chỉ nho nhỏ đó đều là
những căn lành đã gieo trồng.Điều này trong kinh Pháp Hoa
có dạy:
‘‘Nhược
nhân tán loạn tâm, nhập ư tháp miếu trung, nhất xưng Nam
mô Phật, giai dĩ thành Phật đạo.’’
Giả
dụ có một người tâm ý tán loạn mà bước vào trong chùa,
hoặc bước vào trong tháp, rồi mở miệng niệm lên một câu
‘‘Nam mô Phật’’ thì cái đó đã là một nhân duyên có
thể đưa đến sự kiện người đó thành Phật sau này.Tuy
là một hạt giống rất nhỏ, một cái rễ rất nhỏ, nhưng
hành động ấy đã được gieo trồng vào trong tâm, và thế
nào ngày mai nó cũng sẽ trở thành những nhân duyên đưa mình
đi đến với đạo và thành đạo.Nhất xưng Nam mô Phật.Nhất
xưng là chỉ niệm một lần Namo Buddhaya thôi.Ấy vậy mà hạt
giống đó sẽ đưa đẩy người kia đi đến cái nhân duyên
thành Phật sau này.Đó chính là những căn lành, những phước
đức.Câu kinh này nói rằng những người ít căn lành, ít
phước đức thì ít có hy vọng sanh về cõi Tịnh Độ.Chúng
ta biết tại Làng Mai, có những thiền sinh đến từ những
nơi rất xa xôi, họ đến từ bên Nga, họ đến từ Na uy,
Nam Phi, trong khi đó có những người sống ở Paris, chỉ cần
một giờ đồng hồ là có thể bay tới, vậy mà suốt đời
không bao giờ có cơ duyên bước đến Làng Mai.Tuy họ ở gần
một bên mà họ cũng không biết sự có mặt của Làng Mai,
vì vậy, họ không có được cơ duyên tham dự:
‘‘Hữu
duyên thiên lý năng tao ngộ
Vô
duyên đối diện bất tương phùng’’
Có
nhân, có duyên thì dù cách xa ngàn dặm cũng có thể gặp nhau,
mà vô duyên thì ngồi đối diện nhau cũng chẳng gặp nhau
được.Vậy sự khác biệt giữa hữu duyên và vô duyên là
như thế nào?Sự khác biệt không phải do ở gần hay ở xa
Tịnh Độ mà là chúng ta có nhân duyên hay không?Tôi mới nghe
Thomas báo cáo là:‘‘Cho tới hôm nay đã có ba chục ngàn
người Thụy Sĩ đi xem cuốn phim The Step of Mindfulness’’.Cuốn
phim này kể lại chuyến hoằng pháp của tôi tại Ấn độ
năm 1997. Tại sao họ không đi rạp chiếu phim khác, mà lại
mua vé đi xem cuốn phim này.Có rất nhiều người sau khi xem
phim đã đi mua hết những quyển sách của tôi về đọc và
đã có nhiều người viết thư về xin tham dự khóa tu tại
Làng Mai.Tại sao họ làm như vậy, khi họ chưa một lần đi
chùa?Họ chỉ có dịp đi xem phim, thấy được quý thầy, quý
sư cô và nghe những bài pháp thoại trong phim, thế mà những
hạt giống tốt trong họ được tưới tẩm và khi về nhà,
họ mong muốn được tu học.Vậy sang Tịnh Độ không khó
khăn gì, nếu ta có chút nhân duyên.Chỉ cần ta biết rằng
Tịnh Độ đang có mặt ở đó, và ta chỉ cần cầm điện
thoại lên và nói:‘‘Allo!Tịnh Độ đó phải không?Tôi muốn
được về tu học hai tuần’’.Sư chú hay sư cô sẽ trả
lời:‘‘Dạ được, khóa tu mùa đông còn chỗ.’’Có khó
khăn gì đâu?Ăn thua là có cái duyên hay không.Vô duyên thì
có gần sát bên cũng không gặp, có duyên thì mấy ngàn cây
số cũng gần.Chỉ cần một mảnh điện thư (e-mail), một
tờ truyền chân (fax) hay một cú điện thoại là mình có thể
bay sang Tịnh Độ.
