| THƯ VIỆN HOA SEN |
c
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Đại Tạng Số 1425 LUẬT MA HA TĂNG KỲ Hán dịch: Tam Tạng Phật Đà La người Thiên Trúc, cùng Samôn Pháp Hiển, đời Đông Tấn, Trung Quốc Việt dịch: Thích Phước Sơn - Chứng nghĩa: Thích Đỗng Minh Sài Gòn, Việt Nam, PL 2543 (TL 2000)
47.
"Cần phải học: Không được đem thức ăn thừa trong bát
đổ xuống đất". Khi
ăn, phải lượng cái bụng mà lấy thức ăn, không được
lấy nhiều. Nếu tịnh nhân sớt quá nhiều, thì trước khi
ăn nên sớt bớt cho người bên cạnh. Nếu người bên cạnh
không lấy thì nên cho Sa-di và người làm vườn. Khi
rửa bát, không được đổ một hạt cơm nào xuống đất.
Nếu còn thức ăn thừa thì nên đổ trên tấm ván hoặc trên
lá cây. Nếu những hạt thức ăn quá nhỏ như bột không thể
dồn lại được thì không có tội. Nếu buông lung các căn
đem đổ thức ăn thừa trong bát xuống đất tức là coi thường
pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì
không có tội. Thế nên nói: --"Cần phải học: Không được
đổ thức ăn thừa trong bát xuống đất". Kệ
tóm tắt: "Vét,
liếm, nhai ra tiếng,
Khi
Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đứng thuyết pháp cho các đồng tử
Ly-xa ngồi nghe, bị người đời chê bai rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên đứng thuyết
pháp cho người ngồi nghe? Ðây là hạng người bại hoại,
nào có đạo hạnh gì! Nhưng bọn đồng tử này cũng không
có tâm cung kính, khi thuyết pháp vi diệu như vậy lẽ ra phải
mời vị ấy ngồi trên giường, chứ sao lại để vị ấy
đứng thuyết mà mình ngồi nghe? Các
Tỉ-kheo [408a] bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn.
Phật liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến
rồi, Phật liền hỏi lại việc kể trên: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông đứng thuyết pháp cho người không bệnh ngồi
nghe? Từ nay về sau không được đứng thuyết pháp cho người
ngồi nghe. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo đang sống tại thành Tì-xá-li
phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới
cho các Tỉ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại: 48.
"Cần phải học: Tỉ-kheo không được đứng thuyết pháp cho
người ngồi nghe ; ngoại trừ họ bị bệnh". Bệnh:
(Khi người nghe có bệnh thì đứng thuyết pháp) đức Thế
Tôn bảo là không có tội. Thuyết:
Vì thính giả mà giảng giải nghĩa lý, phân biệt diễn thuyết
để cho họ theo đó mà tu hành. Pháp:
Do Phật thuyết hoặc do Phật ấn chứng. -
Do Phật thuyết: Do chính đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến
Tri trình bày. -
Do Phật ấn chứng: Do các vị Thanh Văn thuyết, được Phật
ngợi khen là có ý nghĩa, đó gọi là ấn chứng. Không
được đứng thuyết pháp cho người ngồi nghe, nhưng nếu
họ bị bệnh (thì mình đứng thuyết pháp) không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp của chúng Tăng, đi đến nhà vua
hay chủ đất, rồi họ bảo: "Tỉ-kheo, thuyết pháp cho tôi
nghe", thì không được bảo họ đứng dậy, vì sợ họ sinh
nghi ngờ. Nếu bên cạnh họ có người đứng, mình nên nghĩ
là thuyết pháp cho người đứng đó nghe, thì dù nhà vua ngồi
nghe, mình vẫn không có tội. Nếu buông lung các căn đứng
thuyết pháp cho người không bệnh ngồi nghe tức là coi thường
pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì
không có tội. Thế nên nói: --"Cần phải học: Tỉ-kheo
không được đứng thuyết pháp cho người ngồi nghe, ngoại
trừ họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ, Nan-đà,
Ưu-ba-nan-đà ngồi thuyết pháp cho người nằm nghe, bị người
đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, ngồi thuyết
pháp cho người nằm nghe? Ðây là hạng người bại hoại,
nào có đạo hạnh gì! Vả lại, những kẻ nghe pháp không
có tâm cung kính, Vì sao nghe thuyết pháp vi diệu như vậy mà
lại nằm nghe? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy bạch lên Thế Tôn. Phật liền
bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi, Phật
liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại ngồi thuyết pháp cho người không bệnh
nằm nghe? Từ nay về sau Tỉ-kheo không được ngồi thuyết
pháp cho người nằm nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 49.
"Cần phải học: Tỉ-kheo không được ngồi thuyết pháp cho
người nằm nghe, trừ khi họ bị bệnh". (Họ
bị) bệnh: Ðức Thế Tôn nói là không có tội. Thuyết
pháp: Như trên đã nói. Nếu
Tỉ-kheo vì công việc của Tháp, của chúng Tăng, khi đi đến
nhà vua hay chủ đất mà họ bảo: "[408b] Tỉ-kheo, hãy thuyết
pháp cho tôi nghe", thì không được bảo họ đứng dậy, vì
sợ họ sinh tâm nghi ngờ. Nếu bên cạnh họ có người ngồi,
thì mình nên nghĩ là thuyết pháp cho người ngồi đó nghe,
dù vua (nằm) nghe, mình vẫn không có tội. Nếu buông lung các
căn, ngồi thuyết pháp cho người không bệnh nằm nghe, tức
là coi thường pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị
cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói: --"Cần phải
học: Tỉ-kheo không được ngồi thuyết pháp cho người nằm
nghe, trừ khi họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ, Nan-đà,
Ưu-ba-nan-đà ngồi dưới giường nhỏ thấp thuyết pháp cho
tướng quân Sư Tử ngồi trên giường cao nghe, bị người
đời chê trách rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, bản thân
mình ngồi dưới giường thấp nhỏ mà thuyết pháp cho người
ngồi trên giường cao nghe? Ðây là hạng người bại hoại,
nào có đạo hạnh gì! Vả lại, tướng quân Sư Tử này không
có tâm cung kính, khi nghe pháp vi diệu như vậy vì sao lại
ngồi trên giường cao, để cho Tỉ-kheo ngồi dưới giường
thấp thuyết pháp? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc đó bạch lên Thế Tôn. Phật liền
bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi, Phật
liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông ngồi dưới giường nhỏ thấp thuyết pháp
cho người ngồi trên giường cao nghe? Từ nay về sau, mình
ở dưới thấp không được thuyết pháp cho người ngồi ở
trên cao nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 50.
"Cần phải học: Tỉ-kheo không được ngồi dưới giường
thấp mà thuyết pháp cho người ngồi trên giường cao nghe,
trừ khi họ bị bệnh". Giường
thấp: Có hai loại: 1/ Giường ở dưới gọi là giường thấp
; 2/ Giường thô sơ xấu xí cũng gọi là giường thấp. Giường
cao: gồm hai loại: 1/ Giường cao lớn gọi là giường cao ;
2/ Giường đẹp đẽ lộng lẫy cũng gọi là giường cao. Bệnh:
(Khi thính giả bị bệnh thì Tỉ-kheo đứng thuyết pháp) đức
Thế Tôn nói là không có tội. Thuyết
pháp: Như trên đã nói. Không
được ngồi dưới giường thấp mà thuyết pháp cho người
ngồi trên giường cao nghe, nhưng nếu đó là người bệnh,
thì không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì công việc của Tháp, của chúng Tăng, đi đến
nhà vua, đến chủ đất mà họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết
pháp cho tôi nghe", thì khi ấy không được bảo họ đứng
dậy khỏi chỗ ngồi, vì sợ họ sinh tâm nghi ngờ. Nếu bên
cạnh họ có người ở dưới thấp, thì mình nên nghĩ là
thuyết pháp cho người đó nghe, dù vua ngồi trên giường cao
nghe, mình vẫn không có tội. Nếu
buông lung các căn ngồi dưới giường thấp thuyết pháp cho
người ngồi trên giường cao nghe tức là coi thường pháp
cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không
có tội. Thế nên nói: --"Cần phải học: Tỉ-kheo không
được ngồi dưới giường thấp thuyết pháp cho người ngồi
trên giường cao nghe, trừ khi họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ, Nan-đà,
Ưu-ba-nan-đà [408c] thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa mang
giày da nghe, bị người đời chê cười rằng: "Vì sao Sa-môn
Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp cho người
mang giày da nghe? Ðây là hạng người bại hoại, nào có đạo
hạnh gì! Vả lại, các đồng tử này nghe thuyết pháp vi diệu
mà không có tâm cung kính, không chịu cởi giày da khi nghe pháp".
Các Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn.
Phật liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến
rồi, Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại thuyết pháp cho người không bệnh mà mang
giày da nghe? Từ nay về sau không được thuyết pháp cho người
mang giày da nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 51.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người mang giày
da nghe, trừ khi họ bị bệnh". Giày
da: hoặc một lớp, hoặc hai lớp. Thuyết
pháp: như trên đã nói. Không
được thuyết pháp cho người không bệnh mà mang giày da nghe,
nhưng nếu họ bị bệnh thì Phật bảo là không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì công việc của Tháp, của Tăng... cho đến... có
tịnh nhân ở bên cạnh họ, thì mình nghĩ là thuyết pháp
cho người đó nghe, dù vua nghe, mình vẫn không có tội. Nếu
Tỉ-kheo đang ở nơi đường hiểm, chỗ đáng kinh sợ, mà
người bảo vệ nói: "Tôn giả hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì người ấy dù mang giày da, mình thuyết pháp cũng không
có tội. Nếu buông lung các căn thuyết pháp cho người không
bệnh mà mang giày da nghe tức là coi thường pháp cần phải
học. Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không có tội.
Thế nên nói: --"Cần phải học: không được thuyết pháp
cho người mang giày da nghe, trừ khi họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ Nan-đà,
Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa mang guốc
gỗ nghe, bị người đời chê trách rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên thuyết pháp
cho người mang guốc nghe? Ðây là hạng người bại hoại,
nào có đạo hạnh gì! Vả lại, các đồng tử này cũng không
có tâm cung kính, khi nghe diệu pháp như vậy lẽ ra phải cởi
guốc, vì sao lại mang guốc mà nghe? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại thuyết pháp cho người không bệnh mà mang
guốc nghe? Từ nay về sau không được thuyết pháp cho người
mang guốc nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 52.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người mang guốc
nghe, trừ khi họ bị bệnh". Bệnh:
Ðức Thế Tôn bảo là không có tội. [409a]Guốc:
Gồm mười ba loại: 1/ Guốc vàng ; 2/ Guốc bạc ; 3/ Guốc
ma-ni ; 4/ Guốc răng ; 5/ Guốc gỗ ; 6/ Guốc đa-la ; 7/ Guốc
da ; 8/ Guốc Khâu-bà-la ; 9/ Guốc diên ; 10/ Guốc cỏ gai ; 11/
Guốc vỏ cây ; 12/ Guốc bà-ca ; 13/ Guốc cỏ. Gồm các loại
guốc như thế, đó gọi là guốc. Thuyết
pháp: Như trên đã nói. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng, đi đến vua hoặc Chủ
đất, mà họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì không nên bảo họ cởi guốc ra, vì sợ họ sinh tâm nghi
ngờ. Nếu bên cạnh họ có Tịnh nhân, thì mình nên nghĩ là
thuyết pháp cho Tịnh nhân nghe, dù vua nghe cũng không có tội.
Nếu buông lung các căn thuyết pháp cho người không bệnh mà
mang guốc nghe tức là coi thường pháp cần phải học. Ngoại
trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói:
--"Cần
phải học: Không được Thuyết pháp cho người mang guốc nghe,
trừ khi họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ Nan-đà,
Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa trùm đầu
nghe, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viễn, thuyết pháp
cho người trùm đầu nghe? Ðây là hạng người bại hoại,
nào có đạo hạnh gì! Vả lại, bọn đồng tử này cũng không
có tâm cung kính, nghe diệu pháp như vậy lẽ ra phải gỡ bỏ
khăn trùm đầu, vì sao lại trùm đầu nghe pháp? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy bạch lên Thế Tôn. Phật liền
bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi, Phật
liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại thuyết pháp cho người không bệnh mà trùm
đầu nghe? Từ nay về sau không được thuyết pháp cho người
trùm đầu nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 53.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người trùm
đầu nghe, trừ khi họ bị bệnh". Bệnh:
đức Thế Tôn bảo là không có tội. Trùm
đầu: trùm kín cái đầu hoàn toàn. Thuyết
pháp: Như trên đã nói, nhưng được thuyết pháp cho người
bệnh (trùm đầu) nghe, không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng, khi đi đến nhà vua
hay chủ đất v.v... cho đến nếu bên cạnh họ có Tịnh nhân,
thì mình nên nghĩ là thuyết pháp cho người ấy nghe, dù vua
nghe cũng không có tội. Khi
Tỉ-kheo đi đến những nơi đường hiểm đáng sợ mà người
bảo vệ nói: "Tôn giả hãy thuyết pháp cho Tôi nghe", thì dù
người ấy đang trùm đầu, mình thuyết pháp cho họ nghe cũng
không có tội. Nếu buông lung các căn thuyết pháp cho người
không bệnh mà trùm đầu nghe tức là coi thường pháp cần
phải học. Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không có
tội. Thế nên nói: --"Cần phải học: Không được thuyết
pháp cho người trùm đầu nghe, trừ khi họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ Nan-đà,
Ưu-ba-nan-đà [409b] thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa quấn
khăn trên đầu nghe, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp
cho người quấn khăn trên đầu nghe? Ðây là hạng người
bại hoại, nào có đạo hạnh gì! Nhưng các đồng tử này
cũng không có tâm cung kính, nghe pháp vi diệu như vậy vì sao
lại quấn khăn trên đầu mà nghe? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại thuyết pháp cho người không bệnh mà quấn
khăn trên đầu nghe? Từ nay về sau không được thuyết pháp
cho người quấn khăn trên đầu nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo đang sống tại thành Tì-xá-li
phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới
cho các Tỉ-kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại: 54.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người quấn
khăn trên đầu nghe, trừ khi họ bị bệnh". Bệnh:
Ðức Thế Tôn bảo là không có tội. Quấn
(khăn) trên đầu: Hoặc dùng vải quấn hoặc dùng lụa quấn. Thuyết
pháp: như trên đã nói ; nhưng được thuyết pháp cho người
có bệnh quấn khăn trên đầu nghe, không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì công việc của Tháp, của Tăng đi đến nhà vua
hay Chủ đất, rồi họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho
tôi nghe", thì không được bảo họ mở khăn quấn đầu, vì
sợ họ sinh tâm nghi ngờ. Nếu bên cạnh họ có Tịnh nhân
thì nên nghĩ là mình thuyết pháp cho người ấy nghe, dù vua
nghe mình cũng không có tội. Khi
Tỉ-kheo đang đi trên con đường nguy hiểm đáng sợ mà người
bảo vệ nói: "Tôn giả hãy thuyết pháp cho tôi nghe" thì người
ấy dù đang quấn khăn trên đầu, mình thuyết pháp cho họ
nghe cũng không có tội. Nếu
buông lung các căn thuyết pháp cho người không bệnh mà quấn
khăn trên đầu nghe tức là coi thường pháp cần phải học.
Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không có tội. Thế
nên nói: --"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho
người quấn khăn trên đầu nghe, trừ khi họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại Thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa đang
ngồi chòm hỏm ôm đầu gối nghe, bị người đời chê cười
rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp
cho người ngồi chòm hỏm ôm đầu gối nghe? Ðây là hạng
người bại hoại, nào có đạo hạnh gì! Nhưng các đồng
tử này cũng không có tâm cung kính, khi nghe diệu pháp như
vậy lẽ ra phải ngồi ngay ngắn, vì sao lại ngồi chòm hỏm
ôm đầu gối mà nghe pháp? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại thuyết pháp cho người không bệnh ngồi
chòm hỏm ôm đầu gối mà nghe? Từ nay về sau không được
thuyết pháp cho người ngồi chòm hỏm ôm đầu gối mà nghe,
trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi [409c] cũng phải nghe lại: 55.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người ngồi
chòm hỏm ôm đầu gối mà nghe, trừ khi họ bị bệnh. Bệnh:
đức Thế Tôn bảo là không có tội. Ôm
đầu gối: Ôm tay, ôm y, ôm cả dây buộc. Thuyết
pháp: Như trên đã nói. Nếu thuyết pháp cho người có bệnh
nghe thì không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng khi đi đến nhà vua hay
chủ đất, cho đến câu nếu bên cạnh họ có tịnh nhân,
thì nên suy nghĩ là mình thuyết pháp cho Tịnh nhân nghe, dù
vua nghe mình cũng không có tội. Nếu buông lung các căn thuyết
pháp cho người không bệnh mà ngồi ôm đầu gối nghe tức
là coi thường pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị
cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói: --"Cần phải
học: Không được thuyết pháp cho người ngồi chòm hỏm ôm
đầu gối nghe, trừ khi họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa ngồi
tréo chân mà nghe, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp
cho người ngồi tréo chân mà nghe? Ðây là hạng người bại
hoại, nào có đạo hạnh gì! Nhưng các đồng tử này cũng
không có tâm cung kính, khi nghe diệu pháp như vậy lẽ ra phải
ngồi nghiêm chỉnh, vì sao lại ngồi tréo chân? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại thuyết pháp cho người không bệnh ngồi
tréo chân mà nghe? Từ nay về sau không được thuyết pháp
cho người ngồi tréo chân mà nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 56.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người ngồi
tréo chân mà nghe, trừ khi họ bị bệnh". Bệnh:
Ðức Thế Tôn nói là không có tội. Ngồi
tréo chân: Ðùi vế để trên đùi vế, đầu gối đặt trên
đầu gối, bắp chân đặt trên bắp chân, gót chân để trên
gót chân. Thuyết
pháp: Như trên đã nói. Không được thuyết pháp cho người
không bệnh ngồi tréo chân mà nghe, nhưng nếu họ có bệnh
thì thuyết pháp không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng, đi đến nhà vua hay
Chủ đất, rồi họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho tôi
nghe", thì không được bảo họ ngồi lại nghiêm chỉnh, vì
sợ họ sinh tâm nghi kỵ. Nếu bên cạnh họ có tịnh nhân
thì nên nghĩ là mình thuyết pháp cho tịnh nhân ấy nghe, dù
vua nghe cũng không có tội. Nếu
buông lung các căn, thuyết pháp cho người không bệnh ngồi
tréo chân mà nghe tức là coi thường pháp cần phải học.
Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không có tội. Thế
nên nói: --"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho
người ngồi tréo chân mà nghe, trừ khi họ bị bệnh". Kệ
tóm tắt: "Những
người ngồi và nằm,
[410a]
Khi Phật an trú tại thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy
giờ Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa
cầm dao nghe, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp
cho người cầm dao nghe? Ðây là hạng người bại hoại, nào
có đạo hạnh gì! Nhưng các đồng tử này cũng không có tâm
cung kính, nghe diệu pháp như vậy lẽ ra phải nhất tâm, chấp
tay, vì sao lại như bọn đồ tể, cầm dao nghe pháp? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông thuyết pháp cho người cầm dao nghe? Từ nay
về sau không được thuyết pháp cho người cầm dao nghe. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ kheo đang sống tại thành Xá-vệ
phải tập họp lại tất cả, vì mười lợi ích mà chế giới
cho các Tỉ kheo, dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại: 57.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người cầm
dao nghe". Cầm:
dùng tay cầm. Dao:
dao lớn, dao nhỏ, gươm. Thuyết
pháp: Như trên đã nói, không được thuyết pháp cho người
cầm dao nghe. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng đi đến nhà vua hay Chủ
đất, rồi họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì không được bảo họ bỏ dao, vì sợ họ sinh tâm nghi
ngờ. Nếu bên cạnh họ có tịnh nhân, thì nên nghĩ là mình
thuyết pháp cho tịnh nhân, dù vua nghe mình cũng không có tội. Nếu
Tỉ-kheo đang đi trên con đường nguy hiểm đáng sợ, mà người
bảo vệ nói: "Tôn giả hãy thuyết pháp cho Tôi nghe", thì tuy
người ấy đang cầm dao mình thuyết pháp cũng không có tội. Nếu
buông lung các căn thuyết pháp cho người cầm dao nghe tức
là coi thường pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị
cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói: --"Cần phải
học: Không được thuyết pháp cho người cầm dao nghe". Khi
Phật an trú tại Thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa cầm
cung tên nghe, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp
cho người cầm cung tên nghe? Vả lại, bọn đồng tử này
cũng không có tâm cung kính, nghe pháp vi diệu như vậy lẽ
ra phải bỏ cung tên, vì sao lại cầm cung tên mà nghe pháp
giống như bọn thợ săn? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông thuyết pháp cho người cầm cung tên nghe? Từ
nay về sau không được thuyết pháp cho người cầm cung tên
nghe. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, [410b] vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo,
dù ai nghe rồi cũng phải nghe lại: 58.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người cầm
cung tên nghe". Cầm:
dùng tay cầm. Cung
tên: Vũ khí phòng vệ. Thuyết
pháp: như trên đã nói ; không được thuyết pháp cho người
cầm cung tên nghe. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng đi đến nhà vua hay Chủ
đất, rồi họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì không được bảo họ bỏ cung tên, vì sợ họ sinh tâm
nghi ngờ. Nếu bên cạnh họ có tịnh nhân, thì nên nghĩ là
mình thuyết pháp cho tịnh nhân, dù vua nghe mình cũng không
có tội. Nếu
Tỉ-kheo đang đi trên đoạn đường nguy hiểm đáng sợ mà
người bảo vệ nói: "Tôn giả hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì tuy người ấy cầm cung tên mình thuyết pháp cũng không
có tội. Nếu
buông lung các căn, thuyết pháp cho người cầm cung tên nghe
tức là coi thường pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí
bị cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói: --"Cần
phải học: Không được thuyết pháp cho người cầm cung tên
nghe". Khi
Phật an trú tại thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa cầm
gậy nghe, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp
cho người cầm gậy nghe? Ðây là hạng người bại hoại,
nào có đạo hạnh gì! Vả lại, các đồng tử này cũng không
có tâm cung kính, tại sao nghe diệu pháp như vậy mà không
bỏ gậy xuống, lại cầm gậy nghe pháp? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông thuyết pháp cho người không bệnh mà cầm gậy
nghe? Từ nay về sau không được thuyết pháp cho người cầm
gậy nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 59.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người cầm
gậy nghe, trừ khi họ bị bệnh". Cầm
gậy: Tất cả các loại gậy. Thuyết
pháp: Như trên đã nói, không được thuyết pháp cho người
không bị bệnh mà cầm gậy nghe, trừ khi họ có bệnh thì
không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng, đi đến nhà vua hay
Chủ đất mà họ bảo: "Tỉ-kheo hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì không được bảo họ bỏ gậy, vì sợ họ sinh tâm nghi
ngờ. Nếu bên cạnh họ có tịnh nhân thì nên nghĩ là mình
thuyết pháp cho tịnh nhân, dù vua nghe mình cũng không có tội. Nếu
Tỉ-kheo đang đi trên đoạn đường nguy hiểm đáng sợ mà
người bảo vệ nói: "Tôn giả hãy thuyết pháp
cho tôi nghe", thì tuy người ấy đang cầm gậy, mình thuyết
pháp cũng không có tội. Nếu
buông lung các căn thuyết pháp cho người không bệnh mà cầm
gậy nghe tức là coi thường pháp cần phải học. [410c] Ngoại
trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói:
--"Cần
phải học: Không được thuyết pháp cho người cầm gậy nghe,
ngoại trừ họ bệnh". Khi
Phật an trú tại thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa cầm
dù nghe, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp
cho người cầm dù nghe? Ðây là hạng người bại hoại, nào
có đạo hạnh gì! Vả lại, các đồng tử này cũng không
có tâm cung kính, khi nghe diệu pháp như vậy lẽ ra phải bỏ
dù đi, vì sao lại cầm dù nghe pháp? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại thuyết pháp cho người không bệnh mà cầm
dù nghe? Từ nay về sau không được thuyết pháp cho người
cầm dù nghe, trừ khi họ có bệnh. Ðoạn
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 60.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người cầm
dù nghe, trừ khi họ bị bệnh". Bệnh:
đức Thế Tôn bảo là không có tội. Dù:
Dù bằng vỏ cây, dù bằng lá đa-la, bằng lá đa-lê, bằng
thanh tre, bằng nhiều nếp gấp, bằng lông đuôi công, nói
chung các loại có thể che mưa nắng như vậy đều gọi là
dù. Thuyết
pháp: như trên đã nói, không được thuyết pháp cho người
không bệnh mà cầm dù nghe, nhưng nếu họ có bệnh thì không
có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng, đi đến nhà vua hay
Chủ đất mà họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho tôi nghe"
thì không được bảo họ bỏ dù, vì sợ họ sinh tâm nghi
ngờ. Nếu bên cạnh họ có tịnh nhân, thì nên nghĩ là mình
thuyết pháp cho tịnh nhân, dù vua nghe mình cũng không có tội. Nếu
thuyết pháp cho pháp sư, luật sư khi mưa, gió, lạnh, tuyết,
hoặc nóng bức mà họ cầm dù, thì không có tội. Nếu
buông lung các căn thuyết pháp cho người không bệnh mà cầm
dù nghe tức là coi thường pháp cần phải học. Ngoại trừ
tâm trí bị cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói: --"Cần
phải học: Không được thuyết pháp cho người cầm dù nghe,
trừ khi họ bệnh". Khi
Phật an trú tại thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đi sau các đồng tử Lê-xa mà thuyết
pháp, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, đi sau mà
thuyết pháp cho người đi trước nghe? Ðây là hạng người
bại hoại, nào có đạo hạnh gì! Vả lại, các đồng tử
này cũng không có tâm cung kính, khi nghe diệu pháp như vậy
lẽ ra phải đi sau mà nghe. Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
[411a] Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông đi sau người không bệnh mà thuyết pháp cho
họ nghe? Từ nay về sau không được đi sau mà thuyết pháp
cho người đi trước mình nghe, trừ khi họ bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 61.
"Cần phải học: mình đi sau không được thuyết pháp cho người
đi trước mình nghe, trừ khi họ bị bệnh". Bệnh:
Ðức Thế Tôn bảo là không có tội. Ði
sau: Người kia đi trước, mình đi sau. Thuyết
pháp: Như trên đã nói, không được đi sau người không bệnh
mà thuyết pháp cho họ nghe, trừ khi họ có bệnh thì không
có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng đi đến nhà vua hay Chủ
đất mà họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì không được bảo họ đi phía sau mình, vì sợ họ sinh
tâm nghi ngờ. Nếu bên cạnh họ có tịnh nhân, thì nên nghĩ
là mình thuyết pháp cho tịnh nhân, dù vua nghe cũng không có
tội. Nếu
Tỉ-kheo đang đi trên đoạn đường nguy hiểm đáng sợ, mà
người bảo vệ nói: "Nơi này bọn cướp thường đón đầu
đoàn bộ hành, để tôi đi trước, tôn giả đi sau thuyết
pháp cho tôi nghe", thì mình thuyết pháp không có tội. Nếu
có kẻ ác lườm mắt, cầm gậy dành đi trước bắt Tỉ-kheo
đi sau thuyết pháp cho y nghe, thì thuyết pháp không có tội. Nếu
buông lung các căn đi sau thuyết pháp cho người không bệnh
đi trước nghe tức là coi thường pháp cần phải học. Ngoại
trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói:
--"Cần
phải học: Tỉ-kheo không được đi sau thuyết pháp cho người
đi trước mình nghe, trừ khi họ bệnh". Khi
Phật an trú tại thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà thuyết pháp cho các đồng tử Lê-xa cưỡi
ngựa nghe, bị người đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, thuyết pháp
cho người cưỡi ngựa nghe? Ðây là hạng người bại hoại,
nào có đạo hạnh gì! Vả lại, các đồng tử này cũng không
có tâm cung kính, khi nghe diệu pháp như vậy lẽ ra phải xuống
ngựa, vì sao ngồi trên lưng ngựa mà nghe pháp? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông thuyết pháp cho người không bệnh mà cưỡi
ngựa nghe? Từ nay về sau không được thuyết pháp cho người
cưỡi ngựa nghe, trừ khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 62.
"Cần phải học: Không được thuyết pháp cho người cưỡi
ngựa nghe, trừ khi họ bị bệnh". Bệnh:
Ðức Thế Tôn bảo là không có tội. Cưỡi:
gồm có tám loại: Cưỡi voi, cưỡi ngựa, cưỡi bò, cưỡi
lừa, ngồi trên thuyền, ngồi trên xe, [411b] ngồi trên kiệu,
ngồi trên cáng. Thuyết
pháp: Như trên đã nói, không được thuyết pháp cho người
không bệnh mà cưỡi ngựa nghe, trừ khi họ bị bệnh, thì
không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng, đi đến nhà vua hay
Chủ đất, rồi họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho tôi
nghe", thì không được bảo họ xuống ngựa, vì sợ họ sinh
tâm nghi ngờ. Nếu bên cạnh họ có tịnh nhân thì nên nghĩ
rằng mình thuyết pháp cho tịnh nhân, dù vua nghe mình cũng không
có tội. Nếu
Tỉ-kheo đang đi trên đoạn đường nguy hiểm đáng sợ, mà
người bảo vệ nói: "Tôn giả, hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì dù người ấy ngồi trên ngựa, mình thuyết pháp cũng
không có tội. Nếu
buông lung các căn, thuyết pháp cho người không bệnh cưỡi
ngựa nghe, tức là coi thường pháp cần phải học. Ngoại
trừ tâm trí bị cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói:
--"Cần
phải học: Không được thuyết pháp cho người cưỡi ngựa
nghe, trừ khi họ bị bệnh". Khi
Phật an trú tại thành Tì-xá-li, nói rộng như trên. Bấy giờ
Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà ở ngoài lề đường thuyết pháp cho
các đồng tử Lê-xa đang ở giữa đường nghe, bị người
đời chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà giống như diễn viên, mình ở ngoài
lề đường mà thuyết pháp cho người ở giữa đường nghe?
Ðây là hạng người bại hoại, nào có đạo hạnh gì! Vả
lại, các đồng tử này cũng không có tâm cung kính, khi nghe
diệu pháp như vậy lẽ ra phải tránh sang bên lề đường
để Tỉ-kheo ở giữa đường, chứ vì sao mình lại ở giữa
đường? Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi Nan-đà, Ưu-ba-nan-đà đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại ở ngoài lề đường thuyết pháp cho người
ở giữa đường nghe? Từ nay về sau không được ở ngoài
lề đường thuyết pháp cho người ở giữa đường nghe, trừ
khi họ bị bệnh. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 63.
"Cần phải học: Không được ở ngoài lề đường mà thuyết
pháp cho người ở giữa đường nghe, trừ khi họ bệnh". Bệnh:
đức Thế Tôn bảo là không có tội. Ở
ngoài lề đường: Tỉ-kheo ở ngoài lề đường. Ở
giữa đường: thính giả ở giữa đường. Thuyết
pháp: như trên đã nói, không được ở ngoài lề đường
thuyết pháp cho người không bệnh ở giữa đường nghe, trừ
khi họ bị bệnh thì không có tội. Nếu
Tỉ-kheo vì việc của Tháp, của Tăng đi đến nhà vua hay Chủ
đất mà họ bảo: "Tỉ-kheo, hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì không được bảo họ tránh ra ngoài lề đường, vì sợ
họ sinh tâm nghi ngờ. Nếu bên cạnh họ có tịnh nhân, thì
nên nghĩ là mình thuyết pháp cho tịnh nhân, dù vua nghe mình
cũng không có tội. Nếu
Tỉ-kheo đang đi trên đoạn đường nguy hiểm đáng sợ, mà
người bảo vệ nói: "Tôn giả hãy ở ngoài lề đường, để
tôi ở giữa đường, nếu có bọn cướp xuất hiện, tôi
sẽ chống cự chúng. Tôn giả hãy thuyết pháp cho tôi nghe",
thì tuy người ấy ở giữa đường, mình thuyết pháp cũng
không có tội. [411c]
Nếu buông lung các căn ở ngoài lề đường mà thuyết pháp
cho người không bệnh ở giữa đường nghe, tức là coi thường
pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì
không có tội. Thế nên nói: --"Cần phải học: Không được
ở ngoài lề đường mà thuyết pháp cho người ở giữa đường
nghe, trừ khi họ bệnh". Khi
Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ,
vua Ba-tư-nặc muốn đi đến hồ nước ở công viên phía đông
để du ngoạn, bèn ra lệnh cho kẻ hầu cận: -
Ngày mai, Trẫm cùng phu nhân thể nữ sẽ đi du ngoạn ở đông
viên, các ngươi hãy quét tước sạch sẽ, trang hoàng giường
nệm chu đáo. Khi
ấy, nhóm sáu Tỉ-kheo nghe được, liền đến trước vườn
đó, nhổ nước miếng, nước dãi trên cỏ non, rồi lấy lá
cây gói những thứ bất tịnh thả nổi trong hồ nước. Phu
nhân thể nữ ở trong cung lâu ngày thường trông mong được
đi du ngoạn, đến hôm được theo vua ra đi, chẳng khác gì
tù nhân ra khỏi ngục. Khi đến trong vườn, thấy cỏ non mềm
mại, ai nấy đều chạy xô tới, từ xa xí phần, nói: "Ðây
là phần của tôi. Ðây là phần của tôi", rồi ngồi trên
những bãi nước miếng, khiến y phục bị dơ bẩn. Do thế,
họ chạy tới hồ nước để rửa tay và gụt y, rồi họ
lại thấy những chiếc lá gói lại đang nổi phập phều trên
mặt hồ, liền tưởng tượng: "Có lẽ các chàng thanh niên
nghe chúng ta sắp đi dạo chơi nên gói các hương thơm để
tặng chúng ta chứ gì?" Rồi
xúm tranh nhau, bảo: "Cái này của tôi. Cái này của tôi", giành
lấy các gói lá, khiến những thứ bất tịnh bắn ra, nhớp
cả y phục. Ðoạn,
họ bảo nhau: "Kỳ quá, kỳ quá! Ta tưởng là hương thơm,
ai ngờ là đồ bất tịnh", liền tâu với vua: "Thực là kỳ
lạ! Trước đây đại vương đã ra lệnh quét tước sạch
sẽ mà giờ thì nhớp nhúa như vậy đó!" Vua
bèn hỏi người giữ vườn: "Ai làm bẩn vườn này như thế?". Người
giữ vườn tâu: "Hôm qua nhóm sáu Tỉ-kheo đến chơi trong vườn
này khá lâu, có lẽ họ làm bẩn chăng?". Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi nhóm sáu Tỉ-kheo đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi lại đầy đủ sự việc kể trên: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông đại tiểu tiện và khạc nhổ trên cỏ tươi
và trong nước? Từ nay về sau không được đại tiểu tiện
và khạc nhổ trên cỏ tươi và trong nước. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 64.
"Cần phải học: Không được đại tiểu tiện và khạc nhổ
trên cỏ tươi. 65.
"Cần phải học: Không được đại tiểu tiện và khạc nhổ
trong nước". Không
được đại tiểu tiện và khạc nhổ trên cỏ tươi mà nên
đại tiểu tiện nơi chỗ đất không có cỏ. Nếu vào những
tháng hạ, cỏ non mọc khắp nơi không có chỗ đất trống
thì nên đại tiện... tại những lối đi của lạc đà, bò,
ngựa, lừa, dê. Nếu không có những chỗ ấy thì nên (đại
tiện) trên ngói, gạch, đá. Nếu cũng không có nữa thì nên
(đại tiện) trên những lá cỏ khô. [412a] Nếu cũng không
có nữa, thì nên dùng cành cây lót, đại tiện trên cành cây,
rồi đem chôn xuống đất. Khi
đi kinh hành, Tỉ-kheo không được nhổ trên cỏ tươi. Nơi
đầu đường đi kinh hành nên để ống nhổ trên ngói đá
cỏ lá, dùng tro bỏ trong ống nhổ rồi mới nhổ vào. Nếu
đại tiểu tiện bị dơ tay chân thì được chùi trên cỏ
tươi. Nước gồm có mười loại như trên đã nói. Không được
đại tiểu tiện, khạc nhổ trong nước mà phải đại tiểu
tiện trên đất. Nếu vào mùa mưa, nước bỗng dưng dâng lên
ngập khắp nơi thì nên đại tiện trên những mô đất. Nếu
không có những mô đất thì nên dùng ngói đá hay tre gỗ đại
tiện trên đó, rồi mới đem bỏ xuống nước. Nếu
đào đất làm cầu tiêu mà dưới đáy cầu có nước chảy
ra, thì Tỉ-kheo không được đi cầu trước mà phải bảo
Tịnh nhân đi trước, rồi Tỉ-kheo mới đi sau, thì không có
tội. Nếu dưới đáy cầu có nước chảy thì phải dùng thanh
gỗ đại tiện trên đó rồi mới bỏ xuống nước. Nếu
đại tiểu tiện, khạc nhổ bị bẩn tay chân thì được dùng
nước rửa. Hoặc khi đại tiểu tiện thì được rửa trôn
trong nước, không có tội. Khi
Tỉ-kheo xuống nước tắm, không được khạc nhổ trong đó.
Nếu ở cách xa bờ thì phải nhổ vào trong tay rồi đem vứt
đi. Nếu
buông lung các căn đại tiểu tiện khạc nhổ trên cỏ tươi
tức là coi thường pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí
bị cuồng loạn thì không có tội. Nếu
buông lung các căn đại tiểu tiện khạc nhổ trong nước tức
là coi thường pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị
cuồng loạn thì không có tội. Thế nên nói: --"Cần phải
học: Không được đại tiểu tiện khạc nhổ trên cỏ tươi.
Cần phải học: Không được đại tiểu tiện khạc nhổ trong
nước". Khi
Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ
nhóm sáu Tỉ-kheo đứng đại tiểu tiện, bị người đời
chê cười rằng: -
Vì sao Sa-môn Thích tử mà đứng đại tiểu tiện giống như
bò lừa lạc đà? Ðây là hạng người bại hoại, nào có
đạo hạnh gì! Các
Tỉ-kheo bèn đem sự việc ấy đến bạch lên Thế Tôn. Phật
liền bảo gọi nhóm sáu Tỉ-kheo đến. Khi họ đến rồi,
Phật liền hỏi: -
Các ông có việc đó thật không? -
Có thật như vậy, bạch Thế Tôn. -
Vì sao các ông lại đứng đại tiểu tiện? Từ nay về sau
không được đứng đại tiểu tiện. Ðoạn,
Phật truyền lệnh cho các Tỉ-kheo phải tập họp lại tất
cả, vì mười lợi ích mà chế giới cho các Tỉ-kheo, dù ai
nghe rồi cũng phải nghe lại: 66.
"Cần phải học: Không được đứng đại tiểu tiện". Nếu
gót chân bị dính bùn, sợ nhớp y, thì được đứng đại
tiểu tiện không có tội. Nếu gót chân bị đau, bị ghẻ,
bị phù thũng thì được đứng đại tiểu tiện không có
tội. Nếu
buông lung các căn đứng đại tiểu tiện tức là coi thường
pháp cần phải học. Ngoại trừ tâm trí bị cuồng loạn thì
không có tội. Thế nên nói: --"Cần phải học: [412b] không
được đứng đại tiểu tiện". Kệ
tóm tắt: "Cầm
dao, mang cung tên,
Khi
Phật an trú tại thành Xá-vệ, nói rộng như trên. Bấy giờ,
Phật nói với A-Nan: -
Tăng đang có việc tranh chấp, ông hãy đến đó dập tắt
sự tranh chấp ấy. A-nan
liền bạch với Phật: -
Thế nào là Tăng có sự tranh chấp phải tìm cách dập tắt? Phật
dạy: -
Nhóm sáu Tỉ-kheo biết Tăng đã dập tắt sự tranh chấp đúng
pháp, đúng luật, đúng Tì-ni, nhưng sau đó khơi dậy sự tranh
chấp của các Tỉ-kheo, nói rằng: Việc đó phi pháp, cho đến
việc yết-ma đó không hợp lệ, như trong giới Ba-dạ-đề
đã nói rõ. Trong vô lượng việc thường làm của chư Tăng
đệ tử đức Thế Tôn đều dùng bảy pháp Diệt tránh này
mà dập tắt. Ðó gọi là những việc thường làm, dùng bảy
pháp Diệt tránh này mà dập tắt. Thế nên nói: "Nếu Tỉ-kheo
biết Tăng đã dập tắt sự tranh chấp đúng pháp, đúng luật,
mà sau đó còn khơi dậy, thì phạm tội Ba-dạ-đề". Bảy
pháp Diệt tránh đến đây là hết. Pháp,
tùy thuận pháp như hai bộ Tì-ni đã đề cập. Tùy thuận
nghĩa là tuân hành pháp này vậy. HẾT
PHẦN GIỚI BẢN CHÍNH. LUẬT
MA HA TĂNG KỲ Hết quyển thứ hai mươi hai.
x |
c
|
|||||||||||||||||||||||