MỤC
LỤC
Lời
tựa
Giới
thiệu
CHƯƠNG
1: KHÁT VỌNG HẠNH PHÚC
Kỷ
cương đạo đức và thấu hiểu mọi điều
Ba
nơi nương tựa quý báu
Lánh
xa vòng luẩn quẩn
Những
người bạn tâm hồn/ sự hướng dẫn tâm hồn
CHƯƠNG
2: THIỀN ĐỊNH, BƯỚC KHỞI ĐẦU
Hòa
mình vào một đối tượng chọn lọc
Thiền
định phân giải
Thiền
định cố định
CHƯƠNG
3: THẾ GIỚI VẬT CHẤT VÀ PHI VẬT CHẤT
CHƯƠNG
4: LUẬT NHÂN QUẢ
CHƯƠNG
5: ĐAU KHỔ
Kẻ
thù nguy hiểm nhất
CHƯƠNG
6: BAO LA VÀ SÂU SẮC: HAI HƯỚNG CỦA CON ĐƯỜNG
CHƯƠNG
7: LÒNG TỪ BI
Nhận
ra đau khổ của mọi người
Lòng
yêu thương tử tế
CHƯƠNG
8: THIỀN ĐỊNH VỀ LÒNG TỪ BI
Thiền
định về lòng từ bi và lòng yêu thương tử tế
Lòng
từ bi cao cả
CHƯƠNG
9: RÈN LUYỆN ĐỨC TRẦM TĨNH
Thiền
định về đức trầm tĩnh
CHƯƠNG
10: TRẠNG THÁI BỒ TÁT
Phương
pháp nhân quả 7 lần
Đánh
đổi bản thân vì mọi người
CHƯƠNG
11: DUY TRÌ ĐIỀM TĨNH
Hai
mức độ của tâm hồn
CHƯƠNG
12: CHÍN GIAI ĐOẠN CỦA THIỀN ĐỊNH DUY TRÌ ĐIỀM TĨNH
CHƯƠNG
13: SỰ THÔNG SUỐT
Bản
ngã (Cái tôi)
Cái
tôi và những đau khổ
Lòng
vị tha của những người phi thường
Sự
trống rỗng và căn nguyên phụ thuộc
Thiền
định về "Sự trống rỗng"
Những
mức độ bồ tát
CHƯƠNG
14: CÕI PHẬT
CHƯƠNG
15: PHÁT SINH TRẠNG THÁI BỒ TÁT
Bảy
bước luyện tập
LỜI
TỰA
Lòng
từ bi trong Phật giáo được cắt nghĩa là lòng mong ước
sao cho tất cả mọi người đều vượt qua mọi đau khổ và
bất hạnh. Chẳng may, tất cả chúng ta khó có the åthoát ra
khỏi thế giới của sự đau khổ đó. Chúng ta không thể
tự trách mình được, không có chiếc đũa thần nào để
biến đau khổ thành hạnh phúc. Chúng ta chỉ có thể rèn luyện
tâm hồn mình ngày một nhân đức hơn và từ đó ta giúp mọi
người làm được như vậy .
Tháng
8 năm 1999, Đức Giáo hoàng Dalai Lama (His Holiness the Dalai Lama)
được Chính quyền Tây Tạng và Tổ chức Gere (The Tibet Center
and The Gere Foundation) mời đến New York để trao đổi.
Cuốn
sách này được trích dẫn từ những cuộc trao đổi đó.
Trong những trang sau, Đức Giáo hoàng Dalai Lama sẽ chỉ cho
chúng ta biết cách làm sao đểû rộng mở trái tim của chúng
ta và phát triển lòng từ bi bền vững và chân thật với
mọi người. Toàn bộ cuộc đời của Đức Giáo hoàng là
một bằng chứng về sức mạnh của sự rộng mở trái tim.
Đức
Giáo hoàng đã làm việc tích cực nhằm bảo tồn mọi di tích
về nền văn hóa Tây Tạng. Đặc biệt, ông nổ lực vì truyền
thống tôn giáo của người Tây Tạng. Đối với người Tây
Tạng, tôn giáo và văn hoá là hai điều không thể tách rời.
Ông vẫn tiếp tục nghiên cứu, suy niệm và thiền định,
ông không hề mệt mỏi trong việc truyền bá Phật giáo cho
mọi người trên toàn thế giới. Ông cống hiến mọi nổ
lực của mình cho việc tái lập , các tu viện, nhà dòng, các
buổi giãng dạy truyền thống và tất cả những gì phục
vụ cho việc bảo tồn những hiểu biết về người sáng lập
ra Phật giáo Shakyamuni Buddha.
Khi
còn ở New York, Dalai Lama đã giảng giải ba ngày ở giảng
đường Beacon (Beacon theatre). Chủ đề của những cuộc trao
đổi này tập trung vào những phương pháp của nhà Phật,
làm sao để loài người đạt được sự giác ngộ hoàn toàn.
Ông đã trình bày qua hai nội dung: cuốn " những giai đọan
thiền định" của tác giả là một thạc sĩ người Ấn Độ,
Kamalashila, vào thế kỷ thứ VIII và cuốn "37 bài luyện tập
của những vị Bồ Tát" (The thirty- seven pratices of bodhisattvas)
của tác giả là một chuyên gia người Tây Tạng Togmay Sangpo,
vào thế kỹ thứ XIV.
Cuốn
sách của Kamalashila chỉ dẫn rõ ràng và vắn tắt những gì
được gọi là giai đoạn "bao la"(vast) và "sâu sắc"(profound)
của phương pháp thiền định đi đến sự giác ngộ tối
cao. Mặc dù cuốn sách không được quan tâm nhiều ở Tây
Tạng, nhưng nó vẫn có một giá trị rất lớn và Đức Giáo
hòang vẫn luôn cố gắng truyền bá cuốn sách đó trên tòan
thế giới.
Cuốn
sách thứ hai, cuốn "37 bài luyện tập của những vị Bồ
Tát" là sự mô tả vắn tắt rỏ ràng về phương pháp rèn
luyện lối sống một cuộc đời vì mọi người. Tác giã
cuốn sách đó, Togmay Sangpo, khuyên chúng ta nên nhận thức
được rằng cuộc sống và lòng tin của chúng ta dựa trên
nền tảng là đồng loại. Togmay Sangpo sống một cuộc đời
khắc khổ của môït nhà tu, ông không bao giờ vị kỷ và
luôn hy sinh bản thân vì mọi người xung quanh qua việc ban
bố lòng từ bi của mình.
Qua
những buổi nói chuyện này, dịch giả Geshe Thubten Jinpa đã
diễn tả một cách khâm phục sự tinh tế của môn triết
học Phật giáo được giảng giải bởi Đức Giáo hoàng và
đồng thời truyền tải lòng yêu thương luôn hiện hữu trong
từng bài giãng của Đức Giáo hoàng.
Mong
rằng cuốn sách này sẽ giúp cho những ai đó đọc nó sẽ
tìm được niềm hạnh phúc và cũng mong rằng niềm hạnh phúc
đó sẽ lan tỏa đến tất cả mọi người để trái tim của
mọi người ngày một rộng mở.
NICHOLAS
VREELAND
GIỚI
THIỆU
Xin
chào tất cả những người anh chị em !
Tôi
tin rằng mỗi người đều có một khát vọng bẩm sinh hướng
tới niềm hạnh phúc và vượt qua đau khổ. Tôi cũng tin rằng
mục tiêu hàng đầu của cuộc sống này là được hưởng
những niềm hạnh phúc. Tôi tin rằng mỗi người trong chúng
ta đều mong muốn sự bình tâm và được hưởng niềm vui.
Cho dù chúng ta giàu hay nghèo, da đen hay da trắng, là người
miền Đông hay miền Tây, thì khát vọng của chúng ta đều
như nhau. Chúng ta hoàn toàn giống nhau, cùng có lý trí và cùng
có tình cảm. Mặc dù có một số người có mũi to hơn và
da trắng hơn, theo quy luật của tạo hóa, chúng ta vẫn là
một. Sự khác nhau đó không hề quan trọng. Sự giống nhau
về tình cảm và tâm hồn mới thật sự là quan trọng.
Chúng
ta chia sẻ những nổi buồn và những niềm vui đem lại sức
mạnh và sự bình yên cho tâm hồn.
Tôi
nghĩ rằng chúng ta nên ý thức được lòng mong muốn thật
sự trong mỗi chúng ta và hãy để cho lòng mong muốn này gợi
lại lòng tin nơi mỗi người. Đôi khi chúng ta nhìn nhận một
hiện tượng theo chiều hướng tiêu cực và rồi chúng ta cảm
thấy thất vọng. Tôi cho rằng đây là một quan điểm sai.
Tôi
chẳng có một phép lạ nào để ban tặng các bạn. Nếu có
một ai đó có phép lạ thì tôi sẽ tìm người đó để xin
được giúp đỡ. Thật ra, tôi không tin những người nói
rằng bản thân họ có phép lạ. Tuy nhiên qua việc luyện tập
tâm hồn với những nổ lực kiên trì, chúng ta có thể thay
đổi được ý thức và quan điểm của bản thân. Đ iều
này có thể tạo ra một sự thay đổi thật sự trong cuộc
đời chúng ta.
Nếu
chúng ta có một quan điểm tích cực trong tâm hồn thì cho
dù chúng ta có bị kẻ thù bao vây, chúng ta cũng không hề
mảy may sợ hải. Ngược lại, nếu chúng ta có một quan điểm
tiêu cực trong tâm hồn, luôn luôn cảm thấy thất vọng, hoài
nghi, sợ hãi hay cảm thấy căm ghét chính bản thân mình, thì
thậm chí khi được vây quanh bởi những người bạn thân
trong một không khí đầm ấm, chúng ta cũng không hề cảm
thấy hạnh phúc. Vậy thì, ý thức và quan điểm trong tâm
hồn rất là quan trọng, nó tạo ra sự khác biệt hoàn toàn
về trạng thái hạnh phúc của mỗi người.
Tôi
cho rằng dùng tiền bạc và quyền lợi vật chất để giải
quyết một vấn đề là hoàn toàn sai trái. Thật là hão huyền
khi mong đợi một điều gì đó tốt đẹp mà chỉ đơn giản
là dựa vào những vật ngoại thân. Lẽ dỉ nhiên là vật
chất thì rất quan trọng và hữu ích đối với con người.
Tuy nhiên, thực ra thì thái độ, ý thức và quan điểm tâm
hồn cũng quan trọng như vậy- nếu không muốn nói là quan
trọng hơn. Chúng ta không nên theo đuổi một đời sống vật
chất, vì điều đó gây cản trở chúng ta trong việc luyện
tập tâm hồn. Đôi khi tôi có cảm giác là mọi người đang
dồn tâm trí vào việc làm giàu và quên đi giá trị tâm hồn
của mình. Vậy thì,chúng ta nên phát triển một sự cân bằng
giữa những mối lo lắng quan tâmvề vật chất và việc rèn
luyện tâm hồn. Tôi nghĩ là bẩm sinh chúng ta hoạt động
như là xã hội loài vật. Những phẩm chất tốt đẹp của
chúng ta là những gì mà chúng ta gọi là "giá trị loài người
thật sự". Chúng ta nên cố gắng gia tăng, duy trì những hành
động đẹp đẽ như là chia sẽ và chăm sóc, quan tâm giúp
đỡ lẫn nhau. Đồng thời chúng ta cũng phải tôn trọng quyền
của mọi người khác. Từ đó, chúng ta nhận thức được
rằng niềm hạnh phúc trong tương lai của chúng ta phụ thuộc
vào những thành viên khác trong cùng xã hội.
Riêng
tôi, năm 16 tuổi tôi đã đánh mất tự do của mình, năm 24
tuổi tôi đã đánh mất đất nước mình. Trong suốt 40 năm
qua, tôi là một kẻ lánh nạn mang đầy trọng trách. Nhớ
lại quá khứ của mình, tôi thấy cuộc đời tôi thật sự
khó khăn. Tuy nhiên, qua những năm tháng đó, tôi đã học tập
nghiên cứu trau dồilòng từ bi qua việc chăm sóc mọi người.
Thái độ tâm hồn này đã mang đến cho tôi một sức mạnh
tiềm tàng. Một trong những câu kinh mà tôi rất tâm đắc
là:
" Miễn
là vũ trụ tồn tại
(so
long as space remains)
Miễn
là loài người tồn tại
(so
long as sentient beings remain)
Tôi
sẽ tồn tại
(I
will remain)
Để
giúp đở, để phục vụ
(in
order to help, in order to serve)
Để
hiến mình vì mọi người
(in
order to make my own contribution)’’
Đoạn
kinh trên đem đến sự tự tin và sức mạnh tiềm tàng cho
mọi người. Đoạn kinh đó đã đem lại mục đích cao cả
cho cuộc đời tôi. Bất chấp những điều phức tạp và khó
khăn cách mấy, nếu chúng ta có được một quan điểm tâm
hồn như vậy, chúng ta sẽ luôn được sự bình an trong tâm
hồn.
Một
lần nữa tôi phải nhấn mạnh rằng "chúng ta đều giống
nhau". Một số người trong số các bạn có thể có ấn tuợng
rằng " Dalai Lama có một chút gì đó hơi khác biệt". Điều
đó hoàn toàn sai. Tôi cũng là một con người bình thường
như các bạn. Chúng ta có cùng một mong muốn tiềm ẩn trong
lòng.
Việc
rèn luyện, phát triển tâm hồn không nhất thiết phải dựa
trên lòng tín ngưỡng tôn giáo. Chúng ta hãy nói về những
luân thường đạo lý trần gian . (secular ethics)
Tôi
tin rằng những phương pháp để chúng ta mở rộng lòng vị
tha, thái độ quan tâm chăm sóc đến mọi người đều rất
quan trọng. Mặc dù chúng ta có thể tìm thấy nhiều sự khác
biệt giữa những nghi thức và quan điểm triết học, nhưng
những thông điệp chủ đạo của mọi tôn giáo đều rất
giống nhau. Mọi tôn giáo đều cổ xuý lòng yêu thương, lòng
từ bi và sự tha thứ. Và thậm chí những người không tin
vào tôn giáo vẫn có thể hiểu biết và trân trọng những
giá trị đạo đức của loài người.
Bởi
vì niềm hạnh phúc và chính sự tồn tại của chúng ta là
kết quả của sự giúp đỡ bảo bọc của mọi người, chúng
ta phải phát huy thái độ cư xử tốt đẹp của mình đối
với mọi người xung quanh . Chúng ta thư?ng có khuynh hướng
quên đi những điều cơ bản. Ngày nay, với nền kinh tế toàn
cầu hiện đại, mỗi quốc gia đều xích lại gần nhau hơn.
Mọi quốc gia đều nương tựa phụ thuộc vào nhau, mọi lục
địa đều nương tựa phụ thuộc nhau. Tất cả chúng ta đều
nương tựa phụ thuộc lẫn nhau.
Khi
chúng ta quan sát kỹ càng những vấn đề mà ngày nay con người
phải đối mặt, chúng ta sẽ nhận ra rằng tất cả những
vấn đề đo ùđều do con người gây ra. Không phải tôi đang
nói về vấn đề thiên tai đâu nhé! Những cuộc xung đột,
những trận tàn sát, và mọi vấn đề phát sinh từ chủ nghĩa
dân tộc và ranh giới quốc gia đều do con người gây ra.
Nếu
chúng ta nhìn thế giới từ trên cao, chúng ta sẽ không thấy
bất kỳ một sự phân chia ranh giới nào giữa các quốc gia
cả. Chúng ta chỉ thấy đơn thuần một hành tinh nhỏ bé-
chỉ một mà thôi!!. Một khi chúng ta chia ranh giới, chúng ta
sẽ có khái niệm về "chúng ta" và " bọn họ"ï. Khi khái niệm
này trở nên mạnh mẽ, nó sẽ làm chúng ta mù quáng không
phân biệt được đâu là đúng đâu là sai. Ở nhiều quốc
gia Châu Phi và gần đây, một vài quốc gia thuộc Đông Âu
, đã phát sinh chủ nghĩa hẹp hòi.
Khái
niệm "chúng ta" và " bọn họ" là một khái niệm hoàn toàn
sai lạc, bởi vì những mối quan tâm và quyền lợi của mọi
người cũng chính là những mối quan tâm và quyền lợi của
chúng ta. Quan tâm chăm sóc niềm hạnh phúc tương lai của chính
bản thân mình. Sự thật thì luôn đơn giản. Nếu chúng ta
muốn gây hại cho kẻ thù, thì chính chúng ta sẽ bị hại.
Tôi
nhận thấy rằng do sự phát triển mạnh mẽ của nền công
nghiệp hiện đại, nền kinh tế toàn cầu và hậu quả của
sự gia tăng dân số, thế giới của chúng ta bị thay đổi
nhiều: nó trở nên bé nhỏ hơn nhiều. Tuy nhiên, chúng ta vẫn
không nhận ra điều đó; chúng ta vẫn tiếp tục phân chia
ranh giới và vẫn ‘‘ chúng ta’’ – ‘‘bọn họ’’.
Chiến
tranh dường như là một phần trong lịch sử của loài người.
Khi nhìn lại hành tin của chúng ta trong quá khứ, chúng ta thấy
rằng những quốc gia, những lãnh thổ và thậm chí là những
ngôi làng đều độc lập về mặt kinh tế. Trong hoàn cảnh
như vậy thì huỷ diệt kẻ thù chính là chiến hắng của
chúng ta. Bạo lực và chiến tranh trong quá khứ là hợp lý.
Tuy nhiên, ngày nay chúng ta luôn phụ thuộc lẫn nhau nên khái
niệm về "chiến tranh" đã trở nên lỗi thời. Ngày nay, khi
chúng ta gặp phải những bất đồng hay những rắc rối, chúng
ta phải cố tìm ra giải pháp qua các cuộc đàm phán. Đàm
phán là phương pháp thích hợp duy nhất. Một nước đánh
chiếm và chiến thắng một nước khác giờ đây không còn
thích hợp nữa. Chúng ta phải cố gắng giải quyết mọi xung
đột bằng thái độ hoà giải và chúng ta phải luôn vì lợi
ích của cộng đồng. Chúng ta không được huỷ diệt đồng
loại của mình. Chúng ta không được phớt lờ quyền lợi
của họ. Nếu chúng ta làm như vậy, cuối cùng chúng ta sẽ
tự chuốc lấy đau khổ cho mình. Vậy nên, tôi nghĩ rằng
ngày nay khái niệm về " bạo lực" hoàn toàn không còn thích
hợp nữa. Hòa bình, không bạo lực là giải pháp thích hợp
nhất.
Không
bạo lực không có nghĩa là chúng ta thờ ơ, không quan tâm
đến mọi vấn đề. Ngược lại, chúng ta cần phải tham gia
giải quyết mọi vấn đề. Tuy nhiên, chúng ta phải giải quyết
mọi vấn đề vì lợi ích chung chứ không phảinhằm mục
đích trục lợi cho riêng mình. Chúng ta không được gây tổn
hại cho lợi ích của cộng đồng. Vì vậy, hòa bình không
chỉ đơn thuần là không có bạo lực, nó còn liên quan đến
sự quan tâm giúp đỡ lẫn nhau, nó gần như là một biểu
hiện của lòng từ bi. Tôi hoàn toàn tin rằng chúng ta phải
khuyến khích khái niệm về sự hoà bình trong phạm vi gia đình,
cũng như là phạm vi quốc gia và quốc tế. Mọi cá nhân đều
có khả năng góp phần vào việc gìn giữ hoà bình và giúp
đỡ mọi người.
Vậy
thì chúng ta nên bắt đầu bằng cách nào đây? Chúng ta có
thể bắt đầu với chính chúng ta. Chúng ta phải cố gắng
mở ra những tiền đồ rộng lớn, chúng ta phải nhìn nhận
mọi việc từ mọi góc độ, mọi khía cạnh. Thường thì
chúng ta hay gặp rắc rối khi nhìn nhận sự việc theo quan
điểm riêng của mình, thậm chí đôi khi chúng ta còn cố ý
bỏ qua một số khía cạnh của sự việc. Điều này thường
dẫn tới những kết quả tồi tệ. Dù sao thì chúng ta cần
phải nhìn nhận các hiện tượng một cách bao quát hơn.
Chúng
ta phải nhận thức được rằng những cá nhân khác cũng là
một phần trong xã hội chúng ta. Chúng ta có thể xem xã hội
chúng ta như một cơ thể, có chân, có tay và những bộ phận
khác. Đương nhiên là tay không giống với chân; tuy nhiên,
nếu chân có bị đau thì tay sẽ vươn tới để trợ giúp.
Tương tự, khi mọi người trong xã hội có mệnh hệ gì thì
chúng ta phải trợ giúp họ. Tại sao? Bởi vì họ chính là
một phần của cơ thể, họ chính là một phần của chúng
ta.
Chúng
ta cũng phải quan tâm đến môi trường của chúng ta. Đây
là ngôi nhà của chúng ta- ngôi nhà duy nhất của chúng ta.
Đúng là chúng ta có nghe những nhà khoa học bàn luận về
vấn đề định cư trên sao thổ và mặt trăng. Nếu chúng
ta có thể làm được điều đó một cách dễ dàng tiện lợi
thì tốt biết bao. Nhưng tôi lại nghĩ rằng điều đó khá
khó khăn . Ơ ûđó, chúng ta sẽ cần vài trang thiết bị để
mà hô hấp. Tôi nghĩ rằng hành tinh xanh của chúng ta rất
đẹp đẽ và thân thuộc với chúng ta. Nếu chúng ta huỷ diệt
nó, hay một tổn thất to lớn nào đó xảy ra do lổi lầm
của chúng ta thì chúng ta sẽ đi đâu!? Vì vậy, quan tâm chăm
sóc môi trường chính là quan tâm chăm sóc niềm hạnh phúc
và lợi ích chính của chúng ta.
Việc
phát triển một phương pháp quan sát tổng quát hơn về hoàn
cảnh của chúng ta và nâng cao nhận thức của chúng ta về
sự vật, chính cái đó thật sự có thể đem đến một sự
thay đổi lớn lao trong đời sống chúng ta. Đôi khi vì một
lý do rất nhỏ nhặt, một cuộc ẩu đả xảy ra giữa chồng
và vợ, giữa cha mẹ và con cái. Nếu bạn xem xét một khía
cạnh nào đó của vấn đề, tập trung vào khía cạnh đó,
và rồi, vâng, thật sự cần phải ẩu đả lắm!!.Tuy nhiên,
khi nhìn nhận sự việc trên một cách tổng quát và sâu sắc
hơn, chúng ta sẽ cảm nhận được những khía cạnh tiêu cực
và cả những khía cạnh tích cực. Bạn có thể suy nghĩ "
Đây chỉ là một rắc rối nho nhỏ thoi mà! Mình sẽ giãi
quyết bằng cách trao đổi với nhau,không nhất thiết phải
dùng biện pháp cứng rắn!". Nhờ vậy, chúng ta có thể tạo
được hoà khí trong gia đình chúng ta cũng như trong toàn cộng
đồng.
Ngày
nay, chúng ta còn đối mặt với một vấn đề nữa, đó là
sự phân cấp giữa người giàu và kẻ nghèo. Ở nước Mỹ
này, tổ tiên của các bạn đã thiết lập những khái niệm
về quyền bình đẳng, quyền tự do, sự tự do, sự bình đẳng
và những cơ hội bình đẳng cho mọi công dân. Những khái
niệm này được quy định bởi luật pháp của các bạn. Tuy
nhiên, con số những nhà triệu phú ở nước này đang gia tăng
trong khi những người nghèo đói, thậm chí họ càng ngày càng
nghèo hơn. Điều này thật đáng tiếc thay!!.Tương tự nếu
xét trên bình diện toàn cầu, chúng ta cũng sẽ thấy một
số quốc gia giàu có trong khi đó một số quốc gia vẫn nghèo
đói. Điều này cũng thật đáng tiếc thay!!. Nó không chỉ
sai trái về mặt đạo đức, thực tế. Nó chính là nguồn
gốc của mọi vấn đề rắc rối và bạo loạn. Không sớm
thì muộn, những rắc rối đó sẽ tìm đến chúng ta.
Khi
còn nhỏ, tôi thường nghe người ta nói về New York. Tôi đã
nghĩ rằng ắt hẳn New York giống thiên đường lắm, một
thành phố tuyệt vời. Năm 1979, lần đầu tiên tôi đến New
York, giữa đêm, khi tôi đang ngủ yên thì bị đánh thức bởi
tiếng còi báo động
"Doooooo!!
Doooooo!! Doooooo!!". Tôi nhận ra rằng đâu đó có một cái gì
đó không ổn, hoả hoạn và những nguy hiểm khác…
Tương
tự, một người anh của tôi- ông ta đã qua đời- đã kể
với tôi về đời sống của mình ở Mỹ. Ông đã sống cuộc
đời ratá khổ cực , ông kể với tôi v? những rắc rối,
những nổi lo sợ, giết chóc, trộm cắp, hảm hiếp mà mọi
ngươi phải gánh chịu. Tôi nghĩ đây là sự chênh lệch của
cải trong xã hội. Đương nhiên là khó khăn chồng chất khó
khăn nếu chúng ta phải làm việc quần quật ngày này qua ngày
khác để mà mưu sinh cuộc sống trong khi những người khác,
cũng là con người như chúng ta, lại sống an nhàn trong nhung
lụa với cuộc sống vật chất xa hoa. Điều này thật sự
không công bằng; kết quả là những người giàu co ù- những
nhà triệu phú và tỷ phú luôn có cảm giác lo lắng bồn chồn.
Vậy nên tôi nghĩ rằng khoảng cách giữa những người giàu
và kẻ nghèo quá to lớn như vậy là một điều bất hạnh.
Cách
đây không lâu, một gia đình giàu có ở Bombay đến thăm tôi.
Người vợ trong gia đình đó la ømột người rất tin vào
thâøn thánh, bà ta yêu cầu tôi hãy ban phúc cho bà ta. Tôi
đã nói với bà: "Tôi không thể ban phúc cho bà. Tôi không
có khả năng đó!". Và sau đó tôi bảo bà ta: "Bà xuất thân
từ một gia đình giàu có. Đấy là một điều may mắn. Điều
may mắn này là kết quả của những việc làm đức hạnh
của bà trong kiếp trước. Người giàu là những thành viên
quan trọng trong xã hội. Bà đã cố gắng kinh doanh để tích
luỹ ngày một nhiều của cải hơn. Bây giờ bà nên dùng của
cải của mình để giúp đỡ những người nghèo khổ về
mặt giáo dục và sức khỏe". Chúng ta nên sử dụng đường
lối tư bản đề mà kiếm tiền rồi sau đó phân phối số
tiền đó một cách có ý nghĩa và thiết thực cho cộng đồng.
Nếu xét theo khía cạnh đạo đức hay thực tế thì đây cũng
là một phương pháp tốt trong việc tạo ra sự luân chuyển
tiền tệ trong xã hội.
Ở
Ấn Độ, việc phân chia đẳng cấp vẫn còn tồn tại; những
thành viên của đẳng cấp thấp nhất được xem là những
tiện nhân mà những người ở đẳng cấp cao tránh không sờ
tới.Vào những năm cuối thập niên 50, Tiến sĩ Bhimrao Ambedkar,
một thành viên của đẳng cấp này và một luật sư, ông
này là Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên của Aán Độ và là
người soạn thảo ra hiến pháp Aán Độ đã theo về Phật
giáo. Sau đó hàng trăm nghìn người khác đã noi theo họ. Cho
dù họ có là tín đồ của Phật giáo thì họ vẫn sống trong
nghèo túng, và thực sự là họ cực kỳ nghèo túng. Tôi thường
nói với họ: "Chính bản thân các bạn phải nổ lực ,các
bạn phải bắt tay vào làm việc với sự tự tin của mình
để tạo ra những sự thay đổi. Các bạn không được phép
đổ lỗi rằng hoàn cảnh hiện thời của bạn là do các đẳng
cấp và giai cấp trên gây ra!".
Vì
vậy, trong số các bạn ở đây có một số người gặp hoàn
cảnh khó khăn nghèo túng, tôi rất mong rằng các bạn sẽ
làm việc rất chăm chỉ và tự tin để tạo ra các cơ hội
cho mình. Những người giàu hơn thì nên quan tâm giúp đỡ
những người có hoàn cảnh khó khăn hơn mình, những người
nghèo khó hãy nổ lực hết sức mình, bằng tất cả niềm
tin.
Cách
đây vài năm tôi có viếng thăm gia đình nghèo khổ ở Soweto
thuộc Nam Phi. Tôi đã nói chuyện với họ, hỏi thăm về hoàn
cảnh của họ, về cách sinh sống của họ và về những việc
đại loại như thế. Tôi đã nói chuyện với một người
đàn ông, người này giới thiệu rằng mình là một giáo viên.
Khi nói chuyện với nhau, chúng tôi cũng đồng ý rằng sự
phân biệt sắc tộc là một điều xấu xa tồi tệ. Tôi đã
nói rằng ngày nay người da đen có mọi quyền bình đẳng,
ông ta có những cơ hội mà ông ta phải tận dụng bằng cách
nổ lực trong ngành giáo dục và làm việc chăm chỉ, rằng
ông ta nên phát huy tối đa những quyền bình đẳng thật sự
của mình. Ông giáo viên nọ đáp lời bằng một giọng buồn
buồn rằng ông ta tin rằng bộ óc của người Châu Phi da đen
nhỏ hơn bộ óc của người da trắng. Ô ng nói "Chúng tôi
không thể bình đẳng như người da trắng!".
Tôi
đã bị choáng váng và rất buồn lòng. Nếu thứ loại quan
điểm đó còn tồn tại trong tâm hồn thì sẽ chẳng có cách
nào làm thay đổi hoàn cảnh của bản thân cũng như của toàn
xã hội. Thật không thể chịu được!!. Vậy nên tôi đã
tranh luận với ông ta. Tôi nói: "S uy nghĩ của tôi và của
những người đồng hương của ông cũng không khác suy nghĩ
của ông lắm. Nếu những người Tây Tạng có cơ hội, chúng
tôi có thể phát triển xã hội loài người thịnh vượng.
Chúng tôi đã từng là những người lánh nạn ở Aán Độ
trong suốt 40 năm qua và chúng tôi đã trở thành một cộng
đồng những người tị nạn thành đạt nhất ở đó". Tôi
nói với ông ta rằng: "Tất cả chúng ta đều bình đẳng!
Chúng ta có những khả năng , những năng lực như nhau! Tất
cả chúng ta đều cùng là loài người! Sự khác biệt giữa
màu da của chúng ta chỉ là một vấn đề nhỏ nhặt! Vì sự
phân biệt màu da trong quá khứ nên ông không có cơ hội, nếu
không, giờ đây ông chẳng thể nào thua kém người da trắng!".
Cuối
cùng, ông ta thì thào đáp lời trong nước mắt "Gìơ đây
tôi cảm nhận được là chúng ta cùng giống nhau. Chúng ta
cùng là con người. Chúng ta có cùng những năng lực như nhau".
Đến
đo,ù tôi cảm thấy sự buồn bực giảm đi rất nhiều. Tôi
cảm thấy là tôi đã góp phần vào việc truyền tải những
nội dung giúp mọi người xích lại gần nhau hơn, tôi đã
giúp ông ta phát huy niềm tin của mình, niềm tin về một tương
lai tươi đẹp.
Niềm
tin đóng một vai trò rất quan trọng. Chúng ta làm sao để
có được niềm tin. Đầu tiên chúng ta phải luôn suy nghĩ
rằng chúng ta chẳng thua kém mọi người, chúng ta có cùng
tài trí và năng lực như họ. Nếu chúng ta bi quan, cho rằng
mình không có năng lực, mình không thể thành công, thì chúng
ta sẽ không bao giờ tiến bộ được. Luôn cho rằng bản thân
mình không có khả năng ganh đua tranh tài cùng người khác
là bước đầu tiên dẫn đến thất bại.
Vì
vậy , bạn hãy tham gia vào mọi cuộc tranh tài một cách đúng
đắn và trung thành, không gây hại cho người khác, tận dụng
mọi quyền bình đẳng hợp pháp là phương pháp để tiến
triển. Ở đất nước to lớn này(Mỹ), có mọi cơ hội cần
thiết cho bạn tiến bộ.
Dù
chúng ta nên tham gia vào mọi hoạt động trong đời sống xã
hội với sự tự tin của bản thân, chúng ta cũng nên ý thức
được những phẩm chất tiêu cực xấu xa của tính khoe khoang
tự cao tự đại và những phẩm chất tích cực tốt đẹp
của lòng tự trọng và tự tin. Đây cũng là một trong những
phương pháp rèn luyện tâm hồn. Theo thói quen của tôi, khi
tôi có ý kiêu ngạo: "Mình là một người đặc biệt !", tôi
thường tự nói với chính mình: "Mình chỉ là một con người
bình thường, là một tu sĩ Phật giáo, nhờ vậy mà mình có
thể vận hành tinh thần hướng cõi Phật(Buddhahood)". Sau đó
tôi so sánh bản thân với con côn trùng trước mặt và tôi
nghĩ: "Con côn trùng này rất yếu ớt, nó không có khả năng
suy nghĩ những vấn đề triết học, nó không có khả năng
phát huy lòng vị tha quảng đại. Trong khi đó, mình có khả
năng đó mà mình lại xử sự một cách ngốc nghếch đến
như vậy!". Nếu tôi chỉ trích bản thân theo cách trên thì
con côn trùng đó hoàn toàn chân thật, ngay thẳng, chính trực
hơn tôi nhiều.
Thỉnh
thoảng tôi có gặp một vài người cho là tôi giỏi hơn họ,
tôi sẽ cố tìm một vài phẩm chất tốt đẹp nào đó của
anh ta. Có thể anh ta có một mái tóc đẹp vậy thì tôi sẽ
nghĩ: "Mái tóc của anh ta thật đẹp, còn mái tóc của mình
thì bị hói. Nếu xét về khía cạnh này thì anh ta vẫn hơn
mình". Chúng ta cũng có thể sẽ nhận thấy vài phẩm chất
đáng kể của một người nào đó mà về mặt khác chúng
ta vượt trội hơn hẳn anh ta - điều này sẽ giúp chúng ta
đánh giá và tập luyện chế ngự lòng tự cao tự đại của
mình.
Đôi
khi chúng ta cũng cảm thấy thất vọng; chúng ta trở nên nản
lòng và nghĩ rằng mình không có khả năng làm được việc
gì cả. Trong trường hợp như vậy, chúng ta nên nhớ lại
những cơ hội và dịp may mà ta đã thành công.
Ý
thức được rằng chúng ta có thể uốn nắn tâm hồn của
mình, chúng ta có thể tạo ra những thay đổi về thái độ
tâm hồn của mình bằng cách sử dụng những phương pháp
suy nghĩ khác nhau . N ếu các bạn là người tự cao tự đại,
các bạn có thể sử dụng phương pháp suy nghĩ mà tôi vừa
trình bày. Nếu các bạn bối rối vì mất niềm tin và đau
khổ, các bạn nên nắm bắt mọi cơ hội nhằm cải thiện
tình trạng của mình. Phương pháp này rất có ích.
Cảm
xúc của con người rất mạnh mẽ và đôi khi gây bối rối
cho chúng ta.Điều này có thể sẽ dẫn đến những tai hoạ.
Một phương pháp quan trọng khác trong việc luyện tập thái
độ tâm hồn của chúng ta là đẩy lùi những cảm xúc đó
trước khi chúng trỗi dậy trong lòng chúng ta. Ví dụ: khi chúng
ta cảm thấy tức giận và căm thù, có thể chúng ta suy nghĩ:
"Sự tức giận làm cho mình mạnh mẽ hơn, quyết đoán hơn
và phản ứng nhanh hơn". Tuy nhiên, khi bạn xem xét vấn đề
cặn kẽ hơn, bạn sẽ thấy rằng sự mạnh mẽ có được
nhờ những cảm xúc tiêu cực như vậy hoàn toàn là sự mù
quáng. Tôi không tin rằng sức mạnh có được nhờ sự tức
giận là một sức mạnh hữu ích. Thay vì như vậy, chúng ta
nên phân tích tình huống đó cẩn thận hơn và rồi, bằng
thái độ sáng suốt và khách quan, chúng ta quyết định các
biện pháp đối phó cần thiết. Lòng tin "Tôi phải làm một
điều gì đó" có thể giúp bạn thêm nghị lực và kiên quyết.
Tôi tin rằng đây mới chính là nền tảng của một sức mạnh
hữu ích hơn.
Nếu
có một ai đó đối xử bất công với chúng ta, việc đầu
tiên chúng ta phải làm là phân tích cặn kẽ tình hình. Nếu
chúng ta cảm thấy rằng mình có thể chịu được sự bất
công đó; nếu như hậu quả do sự bất công đó gây ra không
quá to tát, tôi nghĩ làù tốt hơn hết chúng ta nên chấp nhận
nó. Tuy nhiên, nếu chúng ta bình tĩnh sáng suốt xem xét tình
hình và thấy rằng việc chấp nhận điều bất công đó sẽ
đem đến những hậu quả nặng nề to tát hơn, vậy thì chúng
ta phải suy nghĩ tìm ra những biện pháp đối phó thích hợp.
Tôi nhắc lại, mọi giải pháp đều phải dựa trên nền tảng
là sự sáng suốt xem xét tình hình chứ không phải là sự
tức giận. Tôi cho rằng nếu chúng ta càng tức giận và căm
thù hơn thì thực ra chúng ta lại càng gây hại cho chính mình
hơn là gây hại cho kẽ gây rắc rối cho mình.
Hãy
hình dung rằng một người hàng xóm của bạn rất ghét bạn
và luôn gây rắc rối cho bạn. Nếu bạn mất bình tĩnh và
trở nên oán ghét anh ta thì tinh thần của bạn sẽ bị tổn
thương, bạn sẽ không thể ngủ ngon được, bạn bắt đầu
dùng thuốc an thần và thuốc ngủ. Càng ngày bạn càng dùng
nhiều hơn, nhửng viên thuốc này sẽ gây hại cho cơ thể
bạn. Tính khí và tâm trạng của bạn thay đổi; và kết quả
là những người bạn của bạn không muốn thăm viếng bạn
nữa. Tóc của bạn dần dần bạc trắng, và những vết nhăn
xuất hiện. Cuối cùng , sức khỏe của bạn suy sụp nghiêm
trọng. Vậy thì người hàng xóm của bạn sẽ cảm thấy rất
thích thú; không cần phải nhọc công nhọc sức, hắn đã
đạt được điều mong muốn của mình.
Nếu
bất chấp thái độ của anh ta, bạn vẫn bình thản và sức
khỏe của bạn vẫn tốt, bạn vẫn vui vẽ và bạn bè của
bạn vẫn thăm viếng bạn bình thường, cuộc sống của bạn
thịnh vượng hơn.
Điều
này sẽ làm cho người hàng xóm của bạn lo lắng. Tôi cho
rằng đây là cách khôn ngoan để trừng phạt người hàng
xóm của bạn. Đây không phải là câu chuyện vui đâu nhé
các bạn!!. Tôi đã từng gặp phải những chuyện như vậy
rất nhiều. Trong những trường hợp như vậy tôi thường
rất bình tĩnh và sáng suốt, không bao giờ xao động tinh thần
. Tôi cho rằng điều này hữu ích đấy! Bạn đừng bao giờ
nghĩ rằng lòng khoan dung tha thứ và tính kiên nhẫn là biểu
hiện của sự yếu đuối bạc nhược. Trái lại, tôi cho rằng
đó là biểu hiện của sức mạnh và nghị lực.
Khi
chúng ta đối mặt với kẻ thù và những người muốn hãm
hại chúng ta, chúng ta có thể xem đó là dịp để chúng ta
rèn luyện, phát huy lòng khoan dung tha thứ và tính kiên nhẫn
của mình. Chúng ta thật sự rất cần những phẩm chất này;
những phẩm chất này rất hữu ích cho chúng ta. Và dịp duy
nhất mà chúng ta phải rèn luyện, phát huy những phẩm chất
này là khi chúng ta bị kẻ thù khiêu khích. Nếu xét theo quan
điểm này thì kẻ thù của chúng ta chính là thầy của chúng
ta, may thay, bất chấp động cơ của họ là gì thì họ cũng
có ích cho chúng ta.
Nhìn
chung, những giai đoạn khó khăn trong cuộc đời cho chúng ta
những cơ hội để đạt được những kinh nghiệm hữu ích
và phát huy sức mạnh tiềm tàng của mình. Ở nước Mỹ,
thế hệ trẻ có một đời sống tiện nghi và dễ dàng mà
lại thường gặp khó khăn khi phải đối mặt với những
rắc rối, thậm chí là những rắc rối nho nhỏ. Khi gặp rắc
rối, họ lập tức la hét. Các bạn trẻ hãy nhớ về những
gian khổ mà thế hệ trước và cha ông các bạn đã chịu
đựng và trải qua khi mới bắt đầu định cư trên mảnh
đất này.
Tôi
nhận thấy có một điều sai trái là xã hội hiện đạicủa
chúng ta có khuynh hướng từ chối và không yêu thương những
người đã phạm tội ác – những tù nhân chẳng hạn- kết
quả là họ đánh mất niềm hy vọng của mình. Họ không còn
ý niệm về trách nhiệm và hình phạt. Kết quả là mọi người
đều đau khổ và bất hạnh hơn. Chúng ta nên truyền đạt
thông điệp sau đây tới những tù nhân đó: "Bạn cũng là
một phần của xã hội. Bạn cũng có tương lai của bạn.
Tuy nhiên bạn phải sửa chữa những lỗi lầm và những hành
vi sai trái của mình và bạn đừng bao giờ lập lại những
lỗi lầm như vậy nữa. Bạn phải sống có trách nhiệm như
mọi thành viên khác trong xã hội".
Tôi
cũng thấy một điều đáng buồn là những bệnh nhân bị
bệnh SIDA lại không được xã hội thừa nhận. Khi chúng ta
gặp những người có hoàn cảnh đau khổ đặc biệt, thì
đó là cơ hội tốt để chúng ta rèn luyện sự quan tâm chăm
sóc mọi người và lòng từ bi của mình. Tuy nhiên tôi thường
nói với mọi người: "Lòng từ bi của tôi chỉ lànhững lời
nói trống rỗng. Mẹ Teresa xa xưa mới thật sự có tấm lòng
từ bi !".
Đôi
khi chúng ta làm ngơ trước bất hạnh của mọi người. Khi
tôi đi xuyên Ấn Độ bằng tàu hỏa, tôi thường trông thấy
những người nghèo khổ và những người hành khất ở sân
ga. Tôi thấy mọi người không hề để mắt đến họ và
thậm chí còn doạ nạt họ. Những giọt nước mắt rơi ra
từ mắt chúng ta. Để làm gì vậy!??. Tôi nghĩ rằng tất
cả chúng ta nên phát huy một thái độ đúng đắn khi chúng
ta gặp phải những hoàn cảnh bất hạnh như vậy.
Tôi
cũng cảm thấy rằng việc sống thiên về tình cảm không
phải là điều tốt. Đôi khi tôi thấy những người bạn
Miền Tây của tôi xem tình cảm lưu luyến là một cái gì
đó rất quan trọng đối với họ, dường như là nếu không
có những tình cảm như vậy thì cuộc đời của họ sẽ vô
cùng tẻ nhạt. Tôi nghĩ rằng chúng ta cần phải phân biệt
rõ đâu là những khao khát và tình cảm sai lầm và đâu là
những phẩm chất đáng quý của lòng yêu thương đem đến
niềm hạnh phúc cho mọi người. Tình cảm lưu luyến làm cho
chúng ta ngu muội, vì vậy chúng ta không thể nhận thức mọi
việc một cách sáng suốt, dần dần nó sẽ dẫn chúng ta đến
những rắc rối không cần thiết. Giống như những cảm xúc
sai lầm của lòng căm thù tức giận, tình cảm lưu luyến
có hại cho chúng ta. Chúng ta phải cố giữ cho lòng mình bình
thản và thư thái. Điều này không có nghĩa là bạn nên vô
cảm, thờ ơ lãnh đạm. Chúng ta phải luôn ý thức đâu là
đúng đâu là sai, đâu là tốt đâu là xấu. Sau đó chúng
ta hành động nhằm hạn chế, loại trừ cái xấu phát huy
cái tốt.
Có
một phương pháp trong Phật giáo mà khi chúng ta luyện tập,
chúng ta trao tặng niềm vui và tạo ra niềm hạnh cho mọi người,
nhờ vậy mà chúng ta tẩy sạch những đau khổ của mọi người.
Mặc dù đương nhiên là chúng ta không thể làm thay đổi hoàn
toàn hoàn cảnh khó khăn của họ, tôi thật sự thấy rằng
trong một số trường hơp, qua sự chân thành quan tâm chăm
sóc của chúng ta, qua việc chia sẽ nổi đau của chúng ta-
những đau khổ của mọi người sẽ nguôi ngoai- nếu xét về
mặt tinh thần. Tuy nhiên, mục tiêu chính của phương pháp
này là làm tăng thêm sức mạnh tiềm tàng và lòng can đảm
của chúng ta.
Tôi
đã lựa chọn ra nhiều phương pháp mà tôi nghĩ rằng mọi
người, mọi tôn giáo, thậm chí là những ai không theo tôn
giáo nào cả, cũng có thể chấp nhận được. Khi đọc những
phưong pháp này, nếu bạn là người theo tôn giáo, bạn có
thể suy niệm về vị thần mà bạn tôn thờ. Một người
thiên chúa giáo có thể nghĩ về Jesus hoặc Chúa Trời, một
tín đồ Hồi giáo có thể nghĩ về thánh Allah. Vậy thì, khi
đọc những lời kinh này, bạn hãy tập trung vào để nâng
cao những giá trị tinh thần của mình. Nếu bạn là người
không theo tôn giáo, bạn có thể suy niệm về việc mọi người
đều mong ước niềm hạnh phúc và vượt qua những đau khổ
bất hạnh. Nhận ra được điều này, bạn có thể rộng mở
tấm lòng của mình điều quan trọng là chúng ta phải có một
tấm lòng nhân hậu. Vì chúng ta là một phần của xã hội
loài người, chúng ta phải là những người có tấm lòng nhân
hậu.
‘‘Cầu
chúc cho người nghèo không còn nghèo nữa
(
May the poor find wealth)
Cầu
chúc cho người khổ tìm được niềm vui
(Those
weak with sorrow find joy)
Cầu
chúc cho kẻ bất hạnh tìm được niềm tin.
(May
the forlorn find new hope.)
Mãi
mãi sống trong hạnh phúc và thịnh vượng.
(Constant
happiness and prosperity.)
Cầu
chúc cho kẻ nhút nhát không còn sợ hải.
(May
the frightened cease to be afraid.)
Gông
xiềng biến thành tự do.
(And
those bound to be free.)
Cầu
chúc cho người yếu đuối tìm được nghị lực.
(May
the weak find power.)
Và
trái tim mọi người tràn ngập lòng yêu thương.
(And
may their hearts join in friendship.
