Một
ngày nọ có chàng trẻ tuổi vừa buồn vừa khóc, tìm đến
Ðức Phật. Ðức Phật hỏi, "Cái gì sai trái đã làm nhà
ngươi khóc?"
"Thưa
ngài, cha con chết ngày hôm qua."
"Thì
nhà ngươi làm gì được? Ông ấy đã chết rồi, buồn khóc
chẳng thể làm ông ấy sống lại."
"Vâng,
thưa ngài, con hiểu điều đó; buồn khóc chẳng thể làm cho
cha con trở về với con. Nhưng con đến đây cầu xin ngài một
điều: xin ngài hoan hỷ làm một điều gì đó cho người cha
quá vãng của con!"
"Vậy
ta có thể làm gì giúp cho cha con?"
"Thưa
ngài, xin ngài làm một cái gì đó. Ngài là đấng toàn năng,
chắc chắn ngài có thể làm được. Ngài hãy xem, các vị
tu sĩ cúng tế, các thầy phát giấy xá tội, đã cử hành
những nghi thức cúng lễ cầu siêu giúp người quá cố.
Và nghi thức cúng tế cầu siêu nếu được tổ chức sớm
ở đây, thì cánh cửa trên thiên giới sẽ được mở ra sớm
và người quá cố sẽ được siêu thăng về nơi đó. Họ
sẽ nhận được giấy nhập cảnh. Thưa ngài, ngài là đấng
toàn năng, ngài có đầy đủ quyền lực! Nếu ngài chủ tế
nghi thức cầu siêu cho cha con, cha con không những nhận được
giấy nhập cảnh nơi thiên quốc mà ông ấy sẽ được ở
thường trú luôn. Thưa ngài, xin ngài hoan hỷ giúp cha con!"
Biết
rằng chàng trai trẻ tràn ngập nỗi đau khổ chắc khó có
thể hiểu được những lý lẽ phải trái trong lúc này, nên
Ðức Phật đã phải dùng một phương tiện khác giúp cho chàng
ta hiểu. Vì thế Phật nói: "Nhà ngươi hãy đi mua hai cái chậu
đất nung." Chàng trẻ tuổi lấy làm sung sướng, nghĩ rằng
Ðức Phật đã nhận lời làm lễ cầu siêu cho cha hắn và
đã tức tốc đi chợ mua hai cái chậu bằng đất nung.
"Ðược
rồi," Phật nói, "đổ vào chậu thứ nhất đầy đá cuội,
chậu thứ hai đầy bơ." Chàng trẻ tuổi làm y như lời Phật
dạy.
"Bây
giờ bịt miệng cả hai chậu lại, xong bỏ xuống hồ nước.
Chàng trai trẻ làm xong, hai chậu chìm xuống dưới đáy hồ.
"Bây giờ" Phật nói, "đem cái gậy ra đây, chọc bể cả hai
chậu." Chàng trẻ tuổi rất lấy làm sung sướng, nghĩ rằng
đức Phật đã cử hành nghi lễ cầu siêu cho cha hắn.
Theo
tập quán cổ truyền cổ Ấn Ðộ, khi người cha chết, người
con làm lễ hỏa táng. Vào khoảng giữa thời gian thiêu, người
con dùng cây gậy thọc và làm vỡ sọ đầu. Cũng theo niềm
tin cổ truyền của họ, cho đến khi sọ đầu được mở
ra nơi trần gian này thì cánh cửa thiên giới cũng được
mở ra. Vì thế chàng trẻ tuổi tự nghĩ là, "Cha ta đã được
thiêu đốt ngày hôm qua. Như là một biểu tượng, đức Phật
muốn mình làm vỡ các chậu ngày hôm nay!" Chàng cảm thấy
sung sướng nhiều với nghi thức này của Ðức Phật.
Chàng
trẻ tuổi đã dùng cây gậy làm bể hai chậu. Lập tức, chậu
đựng bơ bị vỡ, bơ nổi lênh láng trên mặt hồ nước.
Chậu kia đựng những hòn đá cuội vẫn nằm yên dưới đáy
hồ. Rồi Ðức Phật nói, "Chàng trẻ tuổi, đó là những
gì ta đã làm. Bây giờ hãy mời các thầy cúng tế và nói
với họ hãy tụng kinh và cầu nguyện: "Hỡi các viên đá
cuội, hãy nổi lên, hãy nổi lên! Hỡi bơ ơi, hãy chìm xuống,
chìm xuống!" Hãy cho chúng ta xem sự kiện xảy ra."
"thưa
ngài, ngài nói đùa với con! Không thể nào như thế được,
những viên đá cuội nặng hơn nước, chúng chìm xuống đáy.
Chúng chẳng thể bao giờ nổi lên được. Ðây là định luật
tự nhiên! Và thưa ngài, bơ nhẹ hơn nước, chúng nổi lên
mặt nước, chẳng bao giờ có thể chìm xuống được. Ðây
là định luật tự nhiên."
"Chàng
trẻ tuổi, nhà ngươi biết nhiều về định luật tự nhiên,
nhưng nhà ngươi đã không hiểu về định luật tự nhiên
này. Nếu trong suốt cuộc đời của cha nhà ngươi mà ông
ấy đã làm những điều nặng như những viên đá cuội, (3)
cha nhà ngươi sẽ bị đọa, ai có thể giúp cha nhà ngươi
siêu thoát lên trên được? Và nếu tất cả việc làm của
cha ngươi nhẹ như bơ, (4) ông ấy sẽ được siêu thoát; ai
có thể đè ông ta xuống được?"
Nếu
chúng ta hiểu định luật tự nhiên (5) và sống theo luật
tự nhiên này, chúng ta sẽ vượt thoát khỏi những khổ đau
và bất hạnh của cuộc đời.
Tâm
Diệu
Cước
Chú:
(1)
Bản viết này được trích dịch từ quyển "The Art Of Living,
Vipassana Meditation, As Taught By S.N. Goenka" của William Hart do nhà
xuất bản Harper San Francisco phát hành năm 1987 trang 55-56. Cuối
bản viết tác giả có ghi chú là "Based on S. XLII. viii. 6, Asibandhakaputta
Sutta.
(2)
Asibandhakaputta Sutta là một phẩm trong Tương Ưng Bộ Kinh, Tập
IV hệ Pali (Samyutta Nikaya, IV). Chúng tôi không có bản Việt
dịch của HT Minh Châu, nhưng có tham chiếu bản dịch Anh ngữ
của Bhikkhu Bodhi do Dr. Bình Anson (Uc Châu)gửi tặng.
(3) Những điều nặng như viên đá, được hiểu là trong cuộc
đời đã tạo những nghiệp xấu, nghiệp ác. Theo bản dịch
tiếng Anh của Bhikkhu Bodhi là, "a person here who destroys life,
takes what is not given, engages in sexual misconduct, speaks falsely,
speaks divisively, speaks harshly, chatters idly, one who is covetous,
full of ill will, and holds wrong view".
(4) Những điều nhẹ như bơ, được hiểu là trong cuộc đời
đã tạo những nghiệp tốt lành. Theo bản dịch Anh ngữ của
Bhikkhu Bodhi là, "there is a person here who abstains from the destruction
of life, from taking what is not given, from sexual misconduct, from false
speech, from divisive speech, from harsh speech, from idle chatter, one
who is not covetous, without ill will, who holds right view."
(5) Ðịnh luật tự nhiên (the law of nature). Luật nhân quả
(kamma) là một trong năm định luật tự nhiên của vũ trụ
vạn vật. Bốn định luật kia là: utu, bija, dhamma và citta.
"Ðịnh luật nhân quả cho rằng nhơn gieo thì quả trổ. Nhơn
lành đem lại quả tốt. Nhơn ác đem lại quả xấu. Ðó là
định luật tự nhiên, phải trổ sanh như vậy chớ không phải
là một hình thức thưởng hay phạt..." (Ðức Phật và Phật
Pháp, trang 313, HT. Narada Thera, Phạm Kim Khánh Việt dịch)
