QUAN
ĐIỂM CỦA PHẬT GIÁO
VỀ
VIỆC TỰ SÁT
Xin
cho biết quan điểm của Phật giáo như thế nào về vấn đề
tự sát ?
- Kirti
Tsenshab Rinpoche : Đối với người Phật tử, tự giết mình
là một tội rất lớn. Vì sao ? Bởi vì có được thân người
là một trong những điều khó và làm bị thương hoặc hủy
diệt thân ấy là một điều sai lầm rất lớn. Tự tử thường
bắt nguồn từ kết quả của những cơn nóng giận. Chỉ có
giận dữ người khác mà không làm gì được nên trở lại
giết chết mình. Đối với một người không theo đạo Phật
cũng thế, tự tử là một hành vi đáng trách và tội lỗi.
Sau khi chết, thần thức của họ không có một nơi nào khác
là phải lao theo nghiệp ác của mình. Vì thế chúng ta phải
nghĩ cách làm thế nào để giúp họ vượt qua những cơn khủng
hoảng tinh thần và nỗi khổ đau của họ. Ở trong tình trạng
rối loạn, bế tắc và tuyệt vọng, cơn khủng hoảng trầm
trọng này có thể đẩy con người đến chỗ tự sát.
- Garje
Khamtul Rinpoche : Nhà Phật cho rằng tự tử là một điều tồi
tệ nhất mà con người có thể làm. Đây là một hành động
tiêu cực khiến cho thần thức của kẻ ấy gặp khó khăn
trong việc tái sinh. Theo truyền thống của Phật giáo Tây Tạng
thì có hàng trăm vị nam và nữ thần ở trong thân của chúng
ta, nếu phạm vào tội tự sát, đồng thời ta cũng giết cả
họ. Còn theo Phật giáo Đại Thừa thì dưới chân của mỗi
sợi tóc thì có hàng ngàn tế bào sống khác ..., khi ta giết
ta thì đồng thời ta cũng hủy diệt chúng.
- Geshe
Lamrimpa : Theo Phật giáo thì tự tử là một hành vi tiêu cực
và là nguyên nhân khiến cho thần thức của người ấy rơi
rớt vào cõi xấu.
- Dilgo
Khyentse Rinpoche : Khi một người tự tử, thần thức của họ
thường phải đi theo nghiệp xấu của mình, rất có thể họ
sẽ bị một ác ma bắt lấy và chiếm đoạt sinh lực. Để
giúp cho những người này, các vị thầy có năng lực phải
làm nhiều lễ cầu siêu đặc biệt như năm cuộc lễ và những
nghi thức khác để siêu độ thần thức cho người chết.
Trong
thời gian chiến tranh tại Việt Nam, có nhiều Tăng sĩ đã
tự thiêu, với động cơ là làm cho thế giới chú ý đến
nỗi khổ đau chiến tranh ở VN. Việc tự thiêu của họ phải
chăng là hành vi tiêu cực ?
- Geshe
Lamrimpa : Các vị Bồ Tát được phép thực thi một số hành
vi mà người thường cho đó là tiêu cực. Tuy nhiên, theo Phật
giáo Nguyên thủy thì phản đối hành động này, vì thế tự
tử luôn được xem là hành vi tiêu cực trong truyền thống
này. Nếu bạn phân tích kỹ hơn, xem động cơ khiến các vị
Tăng này tự thiêu là gì thì chúng ta mới phán quyết là tiêu
cực hay tích cực. Trong một bộ kinh của Phật giáo có ghi
lại câu chuyện về một vị Tỳ kheo trẻ bị một phụ nữ
ép buộc phải lấy bà ta. Vị này biết rõ rằng nếu mình
chịu lấy thì sẽ phá bỏ giới luật ; mặt khác, nếu không
chịu lấy bà ta sẽ vu khống rằng mình đã có những hành
vi tồi bại. Vì thế, để giải quyết tình cảnh bế tắc
này mà không phạm giới, vị ấy quyết định tự kết liễu
đời mình. Suy nghĩ như thế rồi, vị ấy giả vờ đồng
ý và nói với bà ấy đợi một chút. Vị ấy vào phòng trong,
đóng cửa và tự đâm vào cổ họng mà chết. Trước khi tắt
thở, vị ấy kính lễ mười phương Tam Bảo và nói rằng
: "Vì tôn kính Tam Bảo và gìn giữ giới hạnh mà con quyết
định từ bỏ thân này".
Trong
kinh nói đây là hành vi tích cực và có công đức. Nếu trường
hợp các Tăng sĩ Việt Nam vì động cơ muốn cứu vãn Chánh
pháp của đất nước họ không lún sâu vào chiến tranh, vì
một động cơ cao cả như thế thì hành vi tự thiêu của họ
không thể cho là tiêu cực mà phải được xem là hành vi của
các vị Bồ Tát.
Quan
điểm của Phật giáo như thế nào về việc chấm dứt mạng
sống trước khi người ấy chết ? Bệnh nhân yêu cầu để
cho họ chết tự nhiên bằng cách không dùng thuốc hay những
phương pháp y học nào đó vì họ quá đau đớn về thể xác
và tinh thần trong khi việc điều trị không mang lại kết
quả.
- Garje
Khamtul Rinpoche : Trong trường hợp này rõ ràng bạn muốn đem
lại lợi ích cho người khác, chấm dứt sự đau đớn của
họ. Tuy nhiên, cần phải xem xét cẩn thận chứ đừng nên
hành động thiếu suy nghĩ, bởi vì giết một mạng người
là một tội ác, vì vậy, dù đau đớn dữ dội, thay vì để
cho họ chết thì cố gắng dùng hết khả năng để điều
trị cho họ, có thể cho họ uống thuốc giảm đau hoặc thuốc
an thần chẳng hạn. Mặt khác, nên nhớ rằng thân người
rất khó khăn mới có được. Do vậy, các nhà chữa bệnh
phải suy nghĩ cẩn thận trước khi quyết định việc này.
- Geshe
Lamrimpa : Người ta nên tiếp tục chữa trị để giữ mạng
sống cho họ. Nếu người ấy chết với trạng thái tâm giận
dữ, bất an, tiêu cực hay hôn mê thì sẽ gặp rất nhiều
khó khăn trong việc đầu thai và sẽ gặp bất lợi cho đời
sống tương lai của họ. Tuy nhiên, nếu cho họ uống thuốc
để rút ngắn mạng sống thì cũng không thích hợp.
Đôi
khi họ muốn được chết thì sao ?
- Geshe
Lamrimpa : Họ muốn chết trước thời hạn, bởi vì họ không
chịu đựng nổi sự đau đớn ngay trong đời này. Nhưng họ
đâu biết rằng nỗi khổ đau ấy họ vẫn phải đối mặt
trong đời sau, vì thế, tốt hơn hết nên giúp họ điều trị.
- Dilgo
Khyentse Rinpoche : Sử dụng máy móc để kéo dài mạng sống
của một người không còn cơ may lành bệnh là điều vô lý
và hãi hùng. Tốt hơn cứ để cho họ chết một cách tự
nhiên trong bầu không khí yên bình. Khi sử dụng máy móc mà
không có hy vọng hồi phục cho người bệnh thì không phải
là tội ác để chấm dứt việc điều trị bằng máy. Rõ
ràng không cần thiết để kéo dài sự sống nhân tạo cho
họ. Theo cái nhìn của nhà Phật, thì chúng ta nên làm bất
cứ điều gì có thể để trợ giúp cho người ấy đối phó
với sự xuống tinh thần trong giờ phút đau đớn và sợ hãi,
đem lại cho họ niềm bình an vào phút cuối của cuộc đời.
