Loài
người chúng ta là những sinh vật hữu hình hữu hạn, chúng
ta không thể sống ngoài viễn tượng không gian và thời gian.
Vì sao ? vì sắc chất chúng ta được cấu tạo nên từ tứ
đại giả hợp, không có cách nào chụp bắt hay bám víu vào
những lý thuyết hão huyền của vô hạn. Vậy thì làm sao
chúng ta có thể tự giải thoát mình ra khỏi sự ràng buộc
của phiền não khổ đau trong kiếp người từ giới hạn cuộc
sống ?
Bởi
thế, sự giải thoát phải được tìm kiếm trong chính hữu
hạn, nói cách khác là ngay trong hành động thực tế của
xã hội, mà biết đem giáo lý Phật đà ra áp dụng để hoán
cải cuộc đời trở thành nhân sinh quan tươi đẹp; đó mới
là ý nghĩa cứu khổ ban vui, lòng bi nguyện của Bồ tát hạnh,
cũng là hoài bảo lớn lao của đức Phật Thích Ca khi đứng
trước hoàn cảnh bất công ở xã hội thời ấy. Cho nên biết
rằng, không có gì vô hạn tách biệt khỏi những sự vật
hữu hạn. Nếu chúng ta tìm kiếm cái gì siêu nghiệm bằng
lý thuyết suông, việc ấy sẽ cắt lìa chúng ta ra khỏi thế
giới vật chất tương đối này; chẳng khác nào sự "hư vô
hóa" chính chúng ta, thì luật đào thải tự nhiên của xã
hội sẽ ném ta vào quá khứ.
Không
một sinh vật nào trên vũ trụ có thể thoát khỏi định luật
thiên nhiên là vô thường sinh diệt. Biết như thế thì có
gì phải bi quan yếm thế cầu giải thoát bằng cách khoanh
tay ngồi chờ sung rụng ? mà hãy nhớ rằng : "NIẾT BÀN phải
được tìm kiếm ngay giữa lòng cõi TA BÀ hay trong giòng SINH
TỬ".
Nếu
chỉ biết có "Tinh thần", chỉ sống với "Vĩnh cửu". "Trừu
tượng", "Vô biên" v.v. . . ưu tư muốn tìm một tổng hợp
trong ấy, đối kháng quyết liệt với lao động chân tay, hoặc
chẳng thể hòa mình vào dòng đời phụng sự xã hội, nhân
loại; muốn đạt được cùng một lúc thân còn ở tại nhân
gian mà tâm trí sống ở thiên đàng. Việc ấy sẽ không thể
nào có được.
Mỗi
người phải sống cho trọn đời mình cho đến giây phút cuối
cùng, bằng tất cả bầu nhiệt huyết để đắp bồi cho cuộc
đời bằng những bông hoa tươi thắm, cho hậu thế được
hạnh phúc an vui, phải dám sống cho đến khi kết thúc đời
mình, và cái bước kế tiếp là cái bước ngang qua lằn ranh
đi vào cõi chết, trả thân nầy về cát bụi một cách mãn
nguyện an vui vì đã làm tròn sứ mạng của con người. Chúng
ta không có đủ can đảm để vào cuộc hành trình mà phải
kêu lên là "không dám" hay sao ?
Cái
chết là một chung cuộc lớn lao, một kinh nghiệm toàn mỹ,
một triển khai có từ đời sống theo việc làm xấu hay tốt,
ta cần gì phải nghĩ ngợi xa hơn ? con người chẳng bao giờ
thấy xa hơn cái chung cuộc ấy. Sự chết đủ là một kinh
nghiệm lớn lao, tại sao ta cứ phải tư duy, tra vấn về cái
gì ở đằng sau một kinh nghiệm; hơn nữa, lại là một kinh
nghiệm mà ta hãy còn mù tịt ?
Trong
kinh Nhân Quả báo ứng có nói :
"Dục
tri tiền thế nhân, kim sanh thọ giả thị;
Yếu
tu lai thế quả, kim sanh tác giả thị"
Thế
thì chúng ta hãy gắng công gieo hạt giống lành Đạo đức,
vun phân tưới nước gốc Từ bi; lo gì cây Đạo pháp không
lớn, hoa Bát nhã không nở, quả Niết bàn không kết trái
?
Đại
thừa Mật giáo Tây Tạng có nói : "Nếu chúng ta muốn vươn
lên khỏi trần gian này, chúng ta cũng phải đứng lên từ
mặt đất; vì người ta rơi trên mặt đất, người ta phải
cất mình lên với sự trợ giúp của mặt đất".
Văn
hào D.H. Lawrence cũng đã khẳng định :"Tương lai sẽ chỉ
thuộc về những người dám đối mặt và chấp nhận định
mệnh". Tương lai, là tặng phẩm dành cho người đi đến mục
đích giải thoát; đối mặt ở đây có nghĩa nhìn thẳng vào
thực tại và hành động; còn chấp nhận định mệnh tức
nhận rõ sự sinh tử là lẽ tất nhiên của con người, mà
chỉ người có trí tuệ mới giác ngộ được chân lý ấy,
khi nhận thức thấu đáo triết lý cốt tủy của đạo Phật
là pháp Tứ Diệu Đế.
Muốn
có được những thực chất ấy, thì trước tiên chúng phải
vun trồng nơi tự mình, bằng cách rèn luyện đạo đức qua
hành trì giới luật, tu tập thiền quán. Song song đó, chúng
ta cần trau dồi kiến thức, phát triển trí tuệ qua nghiên
cứu tam tạng giáo điển để nhận ra tự tánh; việc còn
lại là sống đời sống an lạc tự thân để giúp mọi người
chung quanh sửa chữa những sai lầm bản thân, những tư tưởng
lệch lạc, những tập quán, nề nếp không còn phù hợp.
Làm
được như thế, mới là cùng nhau đạt đến chân hạnh phúc
ở thực tại, cho phạm trù sống phải thực có ý nghĩa, thì
đến khi phạm trù chết xảy ra, đó sẽ là ý nghĩa lớn lao
nhất mà con người muôn thuở đều muốn vươn tới : sự
vĩnh hằng của Niết bàn tịch tĩnh.
Mùa
an cư Ất Sửu
Tư
liệu có tham khảo và trích dẫn :
Buổi
sáng cuối cùng, D.H. Lawrence
Tương
lai và ảo ảnh, Freud
Trà
đạo, Okakura Kakuzo
xk
