VẤN ĐỀ
SINH SẢN VÔ TÍNH
Bác
Sĩ Nguyễn Ý Đức
Vừa
mới vui mừng đón Đấng Cứu Thế ra đời được vài ngày
thì dư luận thế giới lại xôn xao với một đe dọa trong
luật sống thiên nhiên của nhân loại. Đó là việc không
cần tuân theo các sắp đặt của Đấng Tạo Hóa mà con người
cũng có thể tạo sinh ra con người. Sự việc này được công
bố vào ngày thứ Sáu, 27 tháng 12 năm 2002, trong một cuộc
họp báo tại Florida, Mỹ quốc.
Giám
Đốc công ty Clonaid là Tiến sĩ Brigitte Boisselier, giáo sư hóa
học, cho thế giới hay một phụ nữ 31 tuổi đã hạ sanh cháu
bé tên “Eve” nặng 7 lbs theo phương pháp vô tính bằng tế
bào của chính bà này. Công ty không cho biết tên và địa
chỉ của người mẹ cũng như không nói rõ ai đã thực hiện
sự tạo nhi và bằng phương thức nào. Họ chỉ tiết lộ
mẹ của Eve cần “cloning” vì chồng bà ta vô sinh mà bà
ta lại muốn có con.
Đến
ngày Chủ nhật, công ty cho biết thêm là một bác sĩ tiểu
nhi đã khám Eve, và Eve rất lành mạnh. Công ty còn cho hay,
vào tuần sau, một bé nhân bản thứ hai của một cặp
đồng tính nữ sẽ sinh ở miền bắc Âu châu. Sau đó, vào
ngày thứ Hai 30/12/02, Tiến sĩ Boisselier loan báo tiếp là Eve
sẽ được đưa về Hoa Kỳ đoàn tụ cùng với gia đình. Bà
ta nói thêm, sau khi về đến nhà thì họ đồng ý cho một
nhóm chuyên gia độc lập tới lấy DNA của hai mẹ con để
kiểm chứng liên hệ.
Clonaid,
trụ sở chính nằm trong đảo Bahama, tự giới thiệu là cơ
sở đầu tiên tạo ra sinh sản vô tính ở con người.
Công ty được nhóm tôn giáo Raelian Movement thành lập vào năm
1997. Nhóm này khẳng định loài người trên trái đất được
sinh vật ngoài hành tinh Elohim tạo ra một cách khoa học bằng
phối hợp gen di truyền DNA. Họ nói là Chúa Jesus cũng được
tái sinh nhờ phương pháp đó. Chủ thuyết của họ cho sinh
sản vô tính là chìa khóa của đời sống vĩnh hằng và sinh
sản này có thể thay thế cho cả thuyết tiến hóa của Darwin
và tín điều tạo sinh của nhiều tôn giáo lớn. Vào thập
niên 1990, nhóm này đã được chính quyền Quebec cấp cho quy
chế tôn giáo. Lãnh đạo tinh thần của phong trào, với 55.000
người hâm mộ trên khắp thế giới, là Claude Vorilhon, một
ký giả người Pháp. Claude khoe, vào năm 1973, trong khi đi thăm
một núi lửa trên đất Pháp, ông ta thấy đĩa bay đáp xuống
gần đó. Từ đĩa bay, một người hành tinh thanh lịch bước
ra. Hai bên chào hỏi nói chuyện. Khách cho hay, nhân loại là
do người hành tinh tạo ra bằng chế biến gen di truyền.
Tin
bé Eve ra đời đã được giới truyền thông trên thế giới
loan tải rộng rãi. Các nhà khoa học, tôn giáo, chính khách
liên tục phát biểu ý kiến, mà hầu hết là kết án việc
làm của Clonaid. Một số thì cho rằng đây chỉ là trò quảng
cáo của nhóm này. Nhiều nhà làm luật vội vàng tuyên bố
sẽ ban hành luật cấm sự tạo sinh vô tính. Riêng Claude Vorillon
thì hể hả tuyên bố: “Dù luật có cấm, chúng tôi cũng
đã thành công vì tổ chức của chúng tôi đã được truyền
thông trên khắp thế giới lưu ý tới”.
Xin
tìm hiểu vấn đề bằng cách ôn lại sinh sản bình thường,
hữu tính rồi đến vô tính, cũng như hậu quả của phương
pháp nhân bản này.
Sinh
sản hữu tính và sinh sản vô tính
Sinh
sản hữu tính là sinh sản trong đó có sự kết hợp giữa
đực và cái, nam và nữ.
Bình
thường, sự thụ tinh giữa trứng nữ và tinh trùng nam sẽ
tạo ra phôi thai, rồi bào thai. Trứng và tinh trùng đều mang
tính gen di truyền trong phân tử DNA. Theo sự sắp đặt của
Tạo Hóa thì sự thụ tinh xẩy ra ở cơ quan sinh dục người
nữ, trong vòng 24 giờ sau khi đôi bên nam nữ giao hoan. Và sự
sinh con đẻ cái là để nối tiếp dòng giống con người trên
trái đất, như ý muốn của Đấng Toàn Năng.
Nhưng
rồi gần đây các tiến bộ của y khoa học đã lấy đi cái
quyền độc tôn đó của Tạo Hóa. Cho nên mới có “test tube
baby Louise Brown” (bé Louise Brown trong ống nghiệm), mới có
bà mang thai cháu hộ cho con, mới có kẻ thuê mướn người
mang thai cho mình.
Cũng
nhắc lại là trong cơ thể sinh vật có hai loại tế bào: tế
bào sinh sản (reproductive cells) sinh ra trứng, tinh trùng, và
tế bào thường (somatic cells) để cấu tạo gan, phổi, tim...
Mỗi tế bào có 36 cặp nhiễm thể (chromosomes). Tế bào nam
có một nhiễm thể giống tính nữ X và một nhiễm thể giống
tính nam Y. Tế bào nữ có hai nhiễm thể giống tính nữ
XX.
Tinh
trùng và trứng chỉ có một nhiễm thể. Trứng có một nhiễm
thể X; tinh trùng có con mang một nhiễm thể X, có con mang một
nhiễm thể Y. Sanh trai hay gái là tùy theo khi thụ tinh: một
con tinh trùng X hoặc Y nào đó chui tọt được vào trái tim
một trứng X. Nếu là chú tinh trùng Y, ta có trứng thụ tinh
X+Y và đẻ ra con trai. Nếu là cô tinh trùng X, ta có trứng
thụ tinh X+X, bà mẹ đẻ ra con gái. Như vậy yếu tố sanh
trai hoặc gái là từ người đàn ông với hai loại tinh trùng
nữ X và nam Y quyết định. Nghĩ mà tội nghiệp thân phận
đàn bà xưa kia. Khi vợ không sanh được con trai để nối
dõi tông đường là bị ông chồng hất hủi, đổ lỗi cho.
Và ông ta có cớ để kiếm thêm dăm ba bà vợ nhỏ, nàng hầu.
Còn
sinh sản vô tính là hình thức sinh đẻ không có sự kết
hợp giữa giống tính nam và nữ. Đây là phương thức tạo
ra một sinh vật mới bằng cách sao y nguyên tín hiệu di truyền
từ một sinh vật cha hoặc mẹ. Nhiều người còn gọi sinh
sản vô tính là sinh sản nhân bản. Theo định nghĩa, nhân
bản là tạo ra nhiều bản đúng như bản cũ. Thí dụ làm
photocopy hoặc đánh máy một tài liệu với giấy carbon để
có nhiều văn bản giống nhau.
Phương
thức đang được nhiều khảo cứu dùng là “chuyển nhân”
với diễn tiến như sau:
1-
Ta lấy trứng trong noãn sào (ovary), giả thử là của bà Lan
2-
Hút bỏ nhân có nhiễm thể mang gen di truyền trong trứng này
(nhân sẽ không còn nhiễm thể nữ X)
3-
Kiếm một tế bào nào đó, giả thử là của ông Minh
4-
Kết hợp tế bào ông Minh với trứng mất nhân của bà Lan,
bằng hai cách:
-Tách
lấy nhân với DNA từ tế bào của ông Minh, rồi bơm nhân
này vào trứng mất nhân của bà Lan; hoặc:
-Để
trứng mất nhân của bà Lan và tế bào ông Minh nằm cạnh
nhau. Cho đôi bên kết hợp bằng một kích thích điện
năng.
5-
Dùng điện năng hoặc hóa chất kích thích để trứng bà Lan
có nhân mới của ông Minh, tăng sinh thành phôi bào.
Phôi
bào có hai loại tế bào: tế bào thường sẽ thành nhau (placenta)
với nhiệm vụ nuôi dưỡng, và một nhóm tế bào mầm ở
giữa có khả năng tăng sinh để tạo ra mọi loại tế bào
trong các cơ quan bộ phận con người.
Cloning
trị liệu và cloning sinh sản
Khi
phôi bào đã thành hình, vấn đề được đặt ra, là cloning
trị liệu hay cloning sinh sản.
a-
Cloning trị liệu:
Người
ta tách các tế bào mầm, nuôi cấy cách riêng, hướng dẫn
tế bào đó thành loại tế bào mình muốn để dùng trong
việc thay thế trị liệu.
Giả
thử, ông Nguyên bị bệnh tiểu đường vì tế bào tụy tạng
không tiết ra đủ chất Insulin. Khoa học gia dùng một tế
bào nào đó của ông để cloning thành một phôi bào rồi lấy
tế bào mầm của phôi bào đó, truyền dẫn thành tế bào
tụy tạng, ghép vào tụy tạng suy yếu của ông Nguyên. Tụy
tạng tăng cường này sẽ tiết ra Insulin để trị bệnh tiểu
đường. Người ta cũng có thể làm như vậy với tế bào
tim, tế bào gan, nhất là tế bào thần kinh, một khi tiêu hao
là không tái sinh được. Như vậy thì cloning đã phục vụ
con người.
Hiện
nay chỉ có viện nghiên cứu Advanced Cell Technology tại Massachusetts
làm công việc cloning trị liệu trên đất Mỹ. Anh quốc cấm
cloning sinh sản nhưng cho phép cloning trị bệnh.
b-
Cloning sinh sản:
Đây
là vấn đề phức tạp, gây nhiều tranh luận. Phôi bào với
tế bào mầm của trứng bà Lan sẽ được đưa vào tử cung
bà Tâm nào đó để nhờ mang thai hộ, hoặc đưa vào chính
tử cung bà Lan.
Trên
lý thuyết, phôi bào sẽ có thể lớn lên trở thành bào thai
và sanh ra một hài nhi. Hài nhi này được tạo ra từ trứng
của bà Lan đã mất DNA nguyên thủy mà mang gen di truyền DNA
của ông Minh, người cho tế bào. Nguồn năng lực cho tất
cả tế bào trong cơ thể không phải là từ trứng bà Lan mà
từ nhân tế bào của ông Minh được bơm vào. Hài nhi này
được gọi là sinh sản vô tính vì không do kết hợp nam nữ,
đực cái.
Kích
thích tố từ bà Tâm được nhờ mang phôi bào sẽ gây ra nhiều
ảnh hưởng khác nhau trên sự tăng sinh của phôi bào. Hậu
quả là hài nhi này có thể sanh non, mang nhiều khuyết tật,
bệnh hoạn.
Việc
tạo sinh nhân bản vô tính là đề tài thảo luận sôi nổi
trong giới tôn giáo, khoa học, chính trị, y đức.
Cloning
bắt đầu từ bao giờ?
Thụ
thai, sanh con đẻ cái vẫn là vấn đề thần bí cho tới thế
kỷ thứ 19 mới được giải thích. Trước đó, vào thế kỷ
16, hóa học gia Thụy Sĩ Paracelsus còn cứ nghĩ rằng nếu ta
nấu tinh trùng nam với phân ngựa trong 40 ngày thì ta sẽ tạo
ra một nhân mạng nhỏ bé nhưng không có linh hồn.
Còn
việc tạo sinh nhân bản thì đã được giới khảo cứu để
ý tới từ lâu. Năm 1938, khoa học gia người Đức Hans Spermann
đưa ra lý thuyết là có thể tạo sinh vô tính động vật
bằng cách phối hợp một phôi bào với một trứng. Năm 1952,
Robert Briggs và TJ King lấy nhân phôi bào ếch, cho kết hợp
với tinh trùng con ếch khác, nhưng sự kết hợp không thành
công. Năm 1962, nhà sinh học phân tử Anh quốc John Gurdon cho
hay ông đã kết hợp được một con ếch từ nhân tế bào
ruột một con ếch khác. Năm 1970, ông cấy phôi bào ếch vào
trứng và tạo ra một con nòng nọc. Tiếp tục thử nghiệm
cho tới năm 1970, ông nhân bản được 30 con ếch.
Năm
1978 đánh dấu bước ngoặt quan trong trong việc thụ tinh sinh
đẻ: baby Louise Brown được sinh ra do sự kết hợp trứng và
tinh trùng trong một hộp thí nghiệm. Sự việc này đã khiến
lối sanh con đẻ cái bằng giao hoan thiên nhiên bị cạnh tranh.
Việc
cloning sinh vật tiếp tục được nhiều người nghiên cứu.
Năm 1994, 5 con trừu non được “sao y bản chánh” ở Anh.
Năm 1997, cừu Dolly được Ian Wilmut tạo sinh nhân bản ở Scotland.
Đây là động vật đầu tiên được tạo ra do phương pháp
chuyển nhân: cho kết hợp tế bào vú con cừu với trứng mất
nhân di truyền của con cừu khác. Trứng phối hợp được
nuôi và tăng sinh thành phôi bào. Cấy phôi bào vào tử cung
con cừu thứ ba để lớn lên và sanh ra bé trừu Dolly. Bây
giờ thì Dolly đã trở thành bà nội ngoại, già yếu rồi...
Đến
năm 1999, chú khỉ Tetra cũng được viện nghiên cứu trên Oregon
tạo ra bằng phương pháp phân tách phôi bào: trứng khỉ thụ
tinh với tinh trùng khỉ, cho ra phôi bào với 8 tế bào. Tách
phôi bào ra làm 4 cặp tế bào giống nhau. Cấy mỗi cặp vào
tử cung khỉ khác để tăng sinh. Bất hạnh là chỉ có một
khỉ Tetra sống sót ra đời và không mang một gen nào của
cả cha lẫn mẹ, nhưng giống y hệt các con khỉ kia nếu chúng
còn sống thành khỉ.
Bác
sĩ sản khoa Serevino Antoni cách đây mấy tháng cũng tuyên bố
là phòng thí nghiệm của ông ta đang có một phụ nữ mang
thai vô tính và sẽ sanh một bé trai vào tháng Giêng năm 2003.
Panos Zavos, một cựu giáo sư tại Đại Học Kentucky tuyên bố
cũng sẽ cloning người nhưng ông ta chưa thành công trong việc
tạo ra phôi bào.
Sinh
sản vô tính không phải dễ thực hiện
Theo
bác sĩ Ian Smith, chuyên gia của hệ thống truyền thanh NBC thì,
phương thức sinh sản này không phải là việc dễ làm. Nó
cần một trình độ kiến thức cao, một kỹ thuật toàn hảo
và rất nhiều may mắn. Để tạo ra Dolly, Ian Wilmut đã phải
thử nghiệm tới lui cả 276 lần mới thành công.
Rudolf
Jaenisch, nhà sinh vật học tại Massachusetts Institute of Technology,
tuyên bố là hiện giờ mà nghĩ tới việc cloning con người
là một hành động vô trách nhiệm. Lý do là có thể sau khi
tạo ra, hài nhi đó có vẻ lành mạnh nhưng khi lớn lên chưa
biết sức khỏe nó sẽ ra sao. Ông ta kết luận là không nên
thử nghiệm con người như thử trên loài vật.
Alta
Charo, Khoa Trưởng trường Luật tại Wisconsin không tin tưởng
là việc sinh sản vô tính người đã thực hiện được. Và
nếu có thì đây là một thử nghiệm vô trách nhiệm vì cho
tới nay ngay cả thử trên súc vật cũng chưa ai biết có an
toàn hay không.
Nhiều
nhà khảo cứu khác đều đồng ý là một động vật được
tạo ra như vậy đều có nhiều vấn đề sức khỏe như kinh
phong, mập phì, u bướu, bệnh tim mạch trầm trọng, bệnh
xương khớp cũng như nhiều khuyết tật nguy hiểm. Các bệnh
hoạn này đều là hậu quả sự biến đổi của gen trong khi
chuyển nhân. Ấy là chưa kể việc sao chép nguyên bản sẽ
tạo ra một loạt người giống hệt nhau, như những chiếc
xe hơi, xe đạp.
Dư
luận đối với việc làm của Clonaid
Các
khoa học gia trên thế giới đồng loạt chỉ trích, tố cáo
Clonaid là lừa bịp khi không cho biết rõ chi tiết về cloning.
Theo các vị này: “Cốt lõi của khoa học là khi khảo cứu
phải công bố rõ ràng mọi chi tiết”. Họ cũng không tin
rằng Clonaid có đủ trình độ kỹ thuật, khoa học để thực
hiện việc tạo sinh vô tính.
Bác
sĩ Robett Lanza, Giám đốc Advanced Cell Technology ở Massachusetts,
thì cho là Clonaid đã làm một công việc vô trách nhiệm về
phương diện khoa học và ngày mà nhóm này công bố đã tạo
sinh ra Eve là một ngày buồn cho khoa học.
Đức
Giáo Hoàng kết án việc tạo sinh nhân bản Eve là hành động
man rợ và trái với thiên nhiên. Giáo sĩ Muslim nói sao chép
con người gây ra rối loạn luật tạo hóa, tạo ra một tương
lai vô tổ chức cho nhân loại và là công việc của quỷ Satan.
Từ
Jerusalem,
vị lãnh đạo tinh thần Do Thái Giáo cho hay, giáo hội ủng
hộ các nghiên cứu y khoa học giúp trị bệnh và giải quyết
tình trạng vô sinh, nhưng phản bác sự sao chép con người.
Sinh sản phải qua hành động giao hoan theo luật tự nhiên của
tạo hóa.
Chính
quyền nhiều quốc gia đồng ý hỗ trợ sinh sản vô tính để
trị bệnh và cấm sinh sản vô tính để tạo ra con người.
Hạ viện Hoa Kỳ đã biểu quyết luật cấm bất cứ hình
thức nào để nhân bản con người. Còn Thượng viện Hoa Kỳ
lại đưa ra dự luật cấm cloning sinh sản mà cho phép cloning
trị liệu. Tổng Thống George W. Bush thì lên án việc chép
sao con người là sai và ông rất ủng hộ Quốc hội ra luật
cấm clone người.
Cơ
quan Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ cho hay họ sẽ điều
tra xem các nghiên cứu của Clonaid có vi phạm luật lệ Hoa
Kỳ không. Thực ra hiện nay tại Hoa Kỳ chưa có luật lệ
nào về cloning người, nhưng muốn nghiên cứu phải có giấy
phép của cơ quan này.
BS.
Nguyễn Ý-ĐỨC
TX,
01-01-03