Lời Đầu Sách

Nhân một phát hiện tình cờ, biên giả tìm thấy bài kinh Bát nhã văn vần của Hòa thượng Khánh Anh, một bậc cao tăng thạc đức được ghi chép trong một quyển sách cũ. Rất vui mừng vì công trình sưu tập Sám văn của mình còn nhân duyên tiếp tục sưu tầm để có thêm một tuyển tập nữa, vì ở cuối mỗi tuyển tập đều có một bài kết quyển bằng kinh Bát nhã văn vần, thay cho bài Sám văn thứ 55.

Bộ tuyển tập Sám văn đã được tái bản trọn bộ năm quyển sau khi biên giả hiệu đính lại hoàn chỉnh. Tưởng rằng chỉ có thể sưu tập đến như thế, nhưng kho tàng văn học Phật giáo và dân gian quả thật vô cùng phong phú, biên giả cũng bất ngờ và thích thú sau những chuyến đi nghiên cứu đề tài khác vẫn rải rác còn sưu tập được các bài Sám văn mới và cũ, chứng tỏ sức sống văn hóa Phật giáo vẫn đang phát triển sinh động trong lòng dân tộc trên mọi miền Phật giáo trong và ngoài nước.

Phát hiện, sưu tập rồi ấn hành tuyển tập thứ VI này, có một phần tư liệu mà biên giả tìm được trên các website Phật giáo, một công cụ lưu thông mới mà tính năng truyền bá rộng khắp cho mọi đối tượng nghiên cứu Phật học. Vì thế, sau khi sách đã được ấn bản, biên giả sẽ gởi phiên bản điện tử lên mạng để cống hiến cho mọi người cùng đọc, như là một sự đền đáp tri ngộ.

Tuyển tập thứ VI này, biên giả lấy tên sách là “Tuyển tập các bài Sám văn Phụ lục” như năm quyển trước đều có tên riêng, và là một đóng góp vào công trình sưu khảo của Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam như là một thành quả trong kho tàng văn hóa Phật Giáo nước nhà.

Như lời đầu sách ở những tuyển tập trước, chắc chắn vẫn còn những điều sơ suất, kính mong lượng bao dung của chư tôn đức và độc giả chỉ giáo và bổ khuyết cho.

Chùa Xá Lợi, trọng Xuân năm Giáp Thân, 2004
Biên giả cẩn bút
Tỳ Kheo THÍCH ĐỒNG BỔN
 

NỘI DUNG
Tuyển tập VI : Các Bài Sám Văn Phụ Lục

LỜI ĐẦU SÁCH
GIỚI THIỆU ĐẠI CƯƠNG KHẢO LUẬN LOẠI HÌNH SÁM VĂN
I.  SÁM VĂN PHÁT NGUYỆN & SÁM HỐI
II.  SÁM VĂN KỶ NIỆM PHẬT, BỒ TÁT, GIỚI RĂN
III.  SÁM VĂN CẦU AN, CẦU SIÊU, CHẨN BẠT CÔ HỒN
IV.  SÁM VĂN CẢNH SÁCH KHUYẾN TU
BẢNG THỐNG KÊ PHÂN LOẠI TOÀN TẬP.
MỤC LỤC MÃ SỐ TOÀN TẬP.
THƯ MỤC THAM KHẢO.
Giới thiệu Đại cương Khảo luận

LOẠI HÌNH SÁM VĂN TRONG TÍN NGƯỠNG
VĂN HÓA - PHẬT GIÁO VIỆT NAM

A. KHÁI LUẬN TỔNG THỂ
I. LÝ DO KHẢO CỨU ĐỀ TÀI
- Chứng minh là một loại hình Văn học đặc thù, có giá trị Văn hóa lớn, chưa được sưu khảo đầy đủ từ trước đến nay.
II. TÌM HIỂU ĐỘNG CƠ RA ĐỜI CÁC SÁM VĂN
1. Cách sắp đặt những điều tâm nguyện có thứ tự.
2. Phổ biến rộng để cùng đọc tụng dễ dàng.
3. Tóm tắt giáo lý một cách đơn giản, trong sáng.
III. THẾ NÀO LÀ MỘT BÀI SÁM VĂN
1. Các thể loại văn vần thường gặp.
2. Chuẩn mực để có thể tụng, ngâm, sám  thuộc lòng.
3. Hội đủ các yếu tố của kệ, kinh, thơ, tích, văn chương.
B. KHẢO SÁT PHÂN TÍCH
I. CÁC NHÀ TRƯỚC TÁC - DỊCH GIẢ
1. Các nhà trước tác bằng chữ Hán.
2. Các nhà chuyển ngữ diễn Nôm.
3. Các nhà trước tác bằng chữ Nôm.
4. Các nhà biên soạn bằng chữ Việt.
II. HỆ THỐNG VÀ PHÂN LOẠI SÁM VĂN
1. Phân loại theo ngôn ngữ Hán - Nôm - Việt.
2. Phân loại theo thể loại văn chương - thơ.
3. Phân loại theo nhóm đề tài và ý nghĩa.
4. Phân loại theo nhóm tác giả và giai đoạn.
III. SO SÁNH VỀ CÁC DỊ BẢN VÀ SỰ BIẾN THIÊN
1. Các dị bản và nguyên nhân từ trước tác.
2. Các dị bản và sự biến thiên từ trùng lắp.
3. Các dị bản từ sự cải biên.
IV. PHÂN TÍCH Ý NGHĨA ĐIỂN HÌNH MỘT BÀI SÁM VĂN
 1. Hệ thống bố cục và đại ý.
 2. Tính văn học và giá trị nghệ thuật.
 3. Tính triết học và mục tiêu đạo đức.
 4. Giá trị phổ biến trong dân gian.
 5. Những mặt hạn chế của Sám văn.
C. NHẬN ĐỊNH GIÁ TRỊ
I. ĐÁNH GIÁ TOÀN DIỆN VỀ LOẠI HÌNH SÁM VĂN
- Sự phong phú.
- Sự phổ cập.
- Sự đơn giản hóa triết lý.
- Tác động trực tiếp đến tâm hồn.
- Là kim chỉ nam cho tu tập hằng ngày.
II. Ý NGHĨA CỦA VIỆC KHẢO CỨU
- Làm cho thấy được giá trị đích thực của Sám văn.
- Có được hệ thống toàn diện về loại hình Sám văn.
- Tạo được sự nhất quán trong sử dụng sám văn.
- Mở ra phương pháp sưu khảo và chọn lọc lại sám văn hay.
- Tiêu chuẩn cho sáng tác mới để phát triển sám văn.
III. MỘT SỐ BÀI SÁM VĂN TIÊU BIỂU.
- Phụ lục các nguyên bản gốc.
- Danh mục sám văn đã được hệ thống mã số.
- Tư liệu sưu khảo.

TP. HCM ngày 20.8.1997
THÍCH ĐỒNG BỔN