PHẦN III
CÁC BÀI SÁM VĂN BÁO HIẾU - CẦU AN 

194. Sám Hiếu Từ 
195. Văn Phát Nguyện Báo Ân Phụ Mẫu 
196. Sám Dược Sư Cầu Tiêu Tai 
197. Sám Cầu Tật Bệnh Tiêu Trừ 
198. Sám Cứu Khổ Quan Thế Âm 
199. Sám văn Phát Nguyện Thế Phát (I) 

 194. SÁM HIẾU TỪ 
 (Sám báo hiếu 11)

 Nước sông nọ có nguồn mới chảy. 
 Hạt thóc kia có cấy mới lên
 Phàm phu cho đến Thánh Hiền 
 Nếu không cha mẹ sao nên thân người 
 Trong mười tháng mặt xanh da bủng 
 Vì nuôi con bụng ỏng lưng eo 
 Ba năm bú mớm nâng niu
 Cam sài mẹ chịu hẩm hiu mẹ buồn 
 Hai bầu sữa nước nguồn khôn ví
 Dạ nuôi con sá kể nhọc nhằn.
 Đêm đông ấp nệm ủ chăn 
 Chiếu giường ẩm ướt dành thân mẹ nằm
 Năm canh những âm thầm với bóng
 Mong cho con chóng lớn nên người 
 Tháng hè như nấu như sôi 
 Tay xoa tay quạt mồ hôi đầm đìa. 
 Hàm răng cũng thường khi biếng xỉa. 
 Đài gương soi cũng để bụi mờ
 Xuân xanh mấy chốc đã già.
 Trời cao bể rộng khôn mà ví ơn. 
 Còn cha phải tìm cơm lo cháo 
 Vì con lo quần áo đơn mền. 
 Một ngày dần một lớn lên 
 Đón Thầy tìm bạn bút nghiên học hành 
 Dạy ăn nói cho thành khuôn phép
 Đạo làm người dạy biết nông sâu 
 Lại cho dựng vợ gả chồng 
 Gây cơ lập nghiệp nối dòng mai sau 
 Công đức nặng trên tày non Thái 
 Đạo làm con ta phải biết ngần 
 Sớm khuya phụng dưỡng chuyên cần 
 Đem lòng phụng Phật sự Tăng mới là 
 Khi ăn ở vào ra hầu hạ 
 Dung nhan thường hòa nhã vui tươi
 Không may trái nắng trở trời 
 Tìm thầy tìm thuốc đêm ngày dưỡng nuôi
 Mùa nóng nực không ngơi tay quạt 
 Tiết ngày đông sắp đặt màn chăn 
 Vì cha mẹ quý hơn thân 
 Nhẹ bên tình ái, nặngï phần cù lao 
 Gương hiếu hạnh kể sao cho xiết 
 Muôn điều lành kể liệt đầu tiên 
 Kìa như Nghiêu Thuấn vua hiền 
 Bởi tùy thuận ý chẳng phiền lòng cha
 Ông Mạnh Tử sương sa rét mướt 
 Mảnh áo lau cảm được lòng từ 
 Gương con nuôi mẹ chuyện xưa 
 Kìa ông Quách Tử trời cho lọ vàng.
 Chẳng qua đấng anh hùng hào kiệt
 Hiếu có tròn sự nghiệp mới cao,
 Muốn người thoát khỏi trần lao 
 Công ơn cốt dục nỡ nào làm quên 
 Vứt bỏ tấm thân nên chẳng đoái
 Quyết mọi điều ân ái bước ra 
 Sắc trần chẳng chút nhuộm qua 
 Giàu sang trò ảo, vinh hoa chuyện đời 
 Chí Lục độ bằng mười rắn rỏi 
 Chữ Từ ân thúc gọi bên tai 
 Vì mình thoát khỏi trần ai 
 Mẹ cha hẳn được lên đài tiêu dao
 Đấng Đại giác kề bao nhiêu kiếp 
 Vì sinh thành chịu chết cũng cam 
 Mục Liên dốc một hiếu tâm 
 Thần thông đắc đạo ơn thâm trả đêàn.
 Mẹ ngục tối trở lên Tịnh độ 
 Con như ngài tiến bộ mới cao 
 Ba la mật thác sinh vào 
 Là ngài Địa Tạng má đào lạ thay 
 Gậy tích trượng ra tay cứu mẫu 
 Ngọc minh châu soi thấu cõi đời
 Kiếp sau lại trở làm người 
 Với tên Quang Mục đứng ngồi nghiêm  trang 
 Thích trứng cá mẹ mang tội báo 
 Vào ngục ngài hóa đạo sinh thiên
 Hiếu như thế mới nên đại hiếu 
 Tu như ngài mới hiểu đường tu 
 Dẫu như thế tục khư khư 
 Ngọt bùi ấm lạnh chăm lo thân thờ.
 Một ngày yên giấc ngàn thu 
 Hồn mê ngơ ngẩn bây giờ nương đâu ?
 Hiếu thế tục, chỉ trầu cơm nước
 Hiếu Phật đà giải thoát luân hồi 
 Dám khuyên khắp cả mọi người 
 Báo ơn khá tỏ chớ sai lầm đường 
 Khuyên cha mẹ ngày thường niệm Phật 
 Miệng hằng nên nói thật ăn chay 
 Chúng sanh nghiệp sát đừng gây 
 Tu hành thập thiện trồng cây phúc lành 
 Dù một kiếp chưa thành chánh giác.
 Song nhân lành quả chắc có phen
 Làm người phải dứt trần duyên 
 Tu hành gắng gỏi báo đền ơn sâu 
 Khỏi mang tiếng cạo râu cắt tóc 
 Không thẹn thân khoát phúc điền y 
 Phật nhà trước hãy thờ đi. 
 Phật nhà chưa biết, biết chi Phật chùa 
 Lời thành thật con vừa trình tấu 
 Cầu Thế Tôn hiểu thấu lòng con 
 Từ bi tế độ vuông tròn (vong hồn)
 Siêu sanh lạc quốc ngồi trên đài vàng.
 Nam Mô Siêu Lạc Độ Bồ Tát Ma Ha Tát.
 
 
 

- Bài truyền khẩu chép lại - chưa rõ xuất xứ - do Dương Kinh Thành cung cấp.
- Tìm thấy trong tập bản thảo đánh máy của tủ sách Giác Đạo Như Tâm - Thủ Đức 1979.

 195. VĂN PHÁT NGUYỆN BÁO ÂN PHỤ MẪU 
 (Sám tụng Vu lan 7)

 Cúi đầu kính lạy Phật 
 Từ tôn trên ba cõi 
 Dủ lòng thương cứu độ 
 Chúng sanh khắp mười phương 
 Con này phát nguyện lành 
 Trì tụng kinh báo ân 
 Đáp nghĩa cùng mẹ cha 
 Được nghe tám thứ tiếng 
 Cùng với năm lời nguyền 
 Hay là mọi khổ hạnh 
 Thâm ân chẳng thể đền 
 Lòng con nay dũng mãnh 
 Trì tụng lễ Tam bảo
 Đền cả bốn trọng ân 
 Khắp giúp ba đường khổ 
 Nếu có ai thấy nghe
 Đều phát Bồ đề tâm 
 Đền đáp báo thâm ân 
 Khuất còn đều lợi lạc 
 Ai trì tụng kinh nầy 
 Sau đây cũng thành Phật 
 Xin Phật cởi mở cho 
 Tất cả các chúng con 
 Đều trọn thành Phật đạo.
 Nam Mô Đại Hiếu Mục Kiền Liên Bồ Tát.
 
 
 

- Trích trong "Nghi thức tụng niệm " - Chùa Niệm Phật Bình Dương ấn hành 1970. 
- Là bài phát nguyện trước hoặc sau khi tụng kinh Báo Ân tháng bảy hằng năm.

 196. SÁM DƯỢC SƯ CẦU TIÊU TAI 
 (Sám tán cầu an 4)

 Lòng thành đệ tử xin cầu 
 Nhờ ơn đức Phật cứu âu tai nàn 
 Vì trong bá tánh chẳng an 
 Nương kinh công đức lập đàn Dược Sư 
 Nguyên do những khổ bấy chừ 
 Thảm thương dân chúng quá ư đau lòng 
 Chẳng nài có của cùng không 
 Ngày đêm lạy Phật ra công khẩn cầu 
 Nguyện cho khắp cả đâu đâu 
 Nhơn nhơn xứ xứ bớt sầu bớt lo 
 Nhà nhà ăn mặc ấm no 
 Hưởng phần vui vẻ đồng lo tu hành 
 Biết đời diệt diệt sanh sanh 
 Có không không có tan tành đổi thay 
 Khác nào như gió như mây 
 Như sương như điển hiện nay rõ ràng 
 Đó là lẽ sự thế gian 
 Mau mau tránh khỏi tầm đàng chơn tu 
 Nguyện theo chánh pháp vô dư 
 Hoàn toàn dứt khổ đồng chư Phật đà 
 Phân thân qua cõi Ta bà 
 Từ bi tiếp độ những là chúng sanh 
 Nguyện cho bá tánh tu hành 
 Đồng về cực lạc đồng sanh sen vàng 
 Nam mô tịnh độ Lạc bang 
 Chứng minh đệ tử Tây phang mau về.
 
 
 
 
 

- Trích soạn theo "Pháp Môn Tu Tịnh Độ" - Chùa Đại Giác ấn hành Sàigòn 1974.

 197. SÁM CẦU TẬT BỆNH TIÊU TRỪ 
 (Sám tán cầu an 5)

 Cúi đầu lễ Phật Di Đà
 Dược Sư hải hội cùng là Quan Âm 
 Mở khai đức rộng thậm thâm 
 Xót thương pháp giới lỗi lầm cứu con 
 Thân tật bệnh mỏi mòn đau yếu 
 Vì huyễn thân triền níu nghiệp trần 
 Chí thành lạy Phật ân cần 
 Cầu cho tật bệnh giảm lần hiểm nguy 
 Hoặc tội ác khinh khi Tam Bảo 
 Miệng hung hăng chẳng kể Thánh thần 
 Tạo nhiều oan nghiệp xoay vần 
 Nhồi căn trả quả chịu phần ốm đau 
 Lúc mê muội cầm dao mổ xẻ 
 Chặt nấu bầm giết hại chúng sanh 
 Món ăn vừa miệng ngon lành 
 Ngày nay thọ bệnh tử sanh đáo đầu 
 Dẫy đầy oan nghiệp thẩm sâu 
 Xét ra mới biết từ lâu lỗi lầm 
 Kiếp tạo ác lung lăng không kể 
 Nay ốm đau làm lễ khẩn cầu 
 Cho hay nhân quả nhiệm mầu 
 Giống chi hưởng nấy tránh đâu khỏi nàn 
 Nay sám hối lập đàn cầu nguyện 
 Đức từ bi linh hiển độ con 
 Nhẹ nhàng các nghiệp tiêu mòn 
 Thân này dứt hết chẳng còn ốm đau 
 Quả nhơn chẳng trước thời sau
 Gẫm cơn báo ứng chậm mau mấy hồi 
 Nay con sám hối đã rồi 
 Tu hành theo Phật đền bồi tội xưa 
 Từ nay việc ác nguyện chừa 
 Nguyện làm việc thiện ngăn ngừa vọng tâm 
 Bao nhiêu oan nghiệp lỗi lầm 
 Con xin sám hối thân tâm đêm ngày 
 Bệnh căn qua khỏi nạn tai 
 Quy y Tam bảo trì trai tu hành 
 Nguyện về tịnh độ Lạc thành
 Cầu cho thoát khỏi tử sanh luân hồi 
 Cõi trần khổ não lắm thôi
 Quyết lòng niệm Phật về ngôi sen vàng
 Nam mô tịnh độ Lạc bang 
 Dắt dìu đệ tử Tây phang mau về.
 
 
 

- Trích soạn theo "Nghi thức tụng niệm" - Niết Bàn Tịnh Xá ấn hành 
- Vũng Tàu 1970.

 198. SÁM CỨU KHỔ QUAN THẾ ÂM 
 (Sám tụng Quan Âm 7)

 Cúi đầu lạy Phổ Đà Phật Tổ 
 Quan Thế Âm cứu khổ hồng trần 
 Từ bi phổ tế lê dân 
 Muôn loài nhuần gội hồng ân đức Ngài 
 Xin độ kẻ hằng ngày chiêm ngưỡng 
 Giúp người lành hạnh hưởng phước duyên 
 Gió giông sa đọa ghe thuyền
 Tâm thành khẩn đảo, tai liền giảm tan 
 Rủi lầm bước vào đàng đạo tặc 
 Vướng đao binh thắt ngặt thảm sầu 
 Nhờ ơn bủa khắp bốn châu
 Tiếng than xúc động tầm âu độ người 
 Hoặc hung bạo bị nơi xiềng tỏa 
 Ở hiền lành mắc họa thình lình 
 Chí thành khẩn vái thánh minh 
 Quan Âm Bồ Tát anh linh cứu nàn 
 Gặp yêu quái cản đàng ngăn ngõ 
 Đức Từ hàng chẳng bỏ người lành 
 Tà mà nghe đến oai danh 
 Mắt không dám ngó khó hành hại thân 
 Cảm, thử, thấp, tâm thần trầm trệ
 Mang bệnh căn thân thể xốn xang 
 Hồn mơ chợt tỉnh trí ngoan 
 Quan Âm niệm đặng, tai nàn sẽ tiêu 
 Người vô tự, quạnh hiu sau trước 
 Sửa tấc lòng tác phước khẩn cầu 
 Cho trai hiển đạt trí mầu 
 Gái ngoan đoan chánh ngõ hầu thuần lương 
 Lòng thê thứ nhiều phương tin tưởng 
 Quan Thế Âm liệu lượng hóa thân
 Xót thương trợ kẻ phàm trần 
 Dắt dìu thuyết pháp chóng gần Phật tiên 
 Trí ngu muội đảo điên minh mẫn
 Tánh sân si cầu khẩn giải oan 
 Như lòng tà dục dấy loàn 
 Sớm khuya tụng niệm đặng an tinh thần 
 Cơn nước lửa khó phần trốn tránh 
 Lúc hiểm nguy tâm tánh kinh hoàng 
 Thật lòng khấn vái khỏi nàn 
 Nhành dương cam lộ rưới tan diệu kỳ 
 Đệ tử chúng con qui mạng lễ 
 Mong ơn trên phổ tế mười phương 
 Chúng sanh thoát chốn tai ương 
 Tránh nơi khổ não, tránh đường chông gai 
 Nhờ Bồ Tát, Như Lai lân mẫn 
 Độ cho con tinh tấn tu hành 
 Bền lòng chặc dạ kính thành 
 Lâm chung mau đặng vãng sanh sen vàng 
 Cầu cho cha mẹ bình an 
 Cửu huyền thất tổ nhẹ nhàng siêu thăng 
 Muôn dân phước lộc thọ tăng 
 Nhà yên nước thạnh, người năng làm lành 
 Mỗi người phát nguyện tu hành 
 Đồng về Tịnh độ, đến thành Lạc bang.
 Nam Mô Đại Từ Đại Bi, Cứu Khổ Cứu Nạn, Quảng Đại Linh Cảm Ứng Quán Thế Âm Bồ Tát Ma Ha Tát.
 
 

- Trích "Nghi Thức Tụng Niệm" - Niết Bàn Tịnh xá - Vũng Tàu 1970.

 199. SÁM PHÁT NGUYỆN THẾ PHÁT (I)
 (Sám phát nguyện 23)

 Con từ lâu dại ngây mê tối 
 Chốn sáu đường qua lại luôn luôn 
 Biết bao đau khổ rầu buồn 
 Não phiền trói buộc vô thường chuyển luân 
 Cũng vì chấp huyễn thân là thật 
 Lấy giả danh làm vật thường còn 
 Cho thân là quí là hơn 
 Sửa sang sắc đẹp , áo quần , tóc mây
 Vì đầu tóc mà gây nhơn quả
 Tạo nghiệp duyên sa đọa đời đời 
 Biết bao nam nữ anh tài 
 Sa vào lưới dục hình hài lửa thiêu 
 Vì đầu tóc bao nhiêu phụ nữ 
 Sanh lòng ghen giận dữ thất tình 
 Rã tan bao cảnh gia đình 
 Tài  ba thất đảo nước thành ngả nghiêng 
 Vì đầu tóc bao phen cực khổ 
 Lâm vào đường chồng vợ oan gia 
 Lại thêm cực khổ mẹ cha 
 Bà con quyến thuộc ruột rà anh em 
 Đã ngu tối lại buồn một nỗi
 Theo sách xưa thường lối dạy rằng 
 Tóc da thân thể sáu căn 
 Do cha mẹ tạo cấm hằng hủy thương 
 Giữ được vậy trọn đường nhân đạo 
 Ấy là con hiếu thảo trọn nghì 
 Nào ngờ càng giữ càng si 
 Thân này tạo tội tóc ni kết đầy 
 Tóc nầy kết tạo oan gia 
 Lâm vào biển khổ tột ta vẫn còn 
 Thân tật bệnh mỏi mòn ốm yếu 
 Bởi nghiệp căn triền níu xác thân 
 Chướng duyên ác nghiệp cõi trần 
 Phát ra đau nặng thất thần ăn năn
 Nay sám hối ân cần phát nguyện 
 Thọ tam qui thoát biển trần lao 
 Tóc nầy nguyện cạo sạch đầu 
 Tẩy trừ nghiệp chướng hết mau bịnh tình 
 Xin cắt tóc dứt tình oan trái 
 Tóc sạch rồi rảnh khỏi đàn ba 
 Nguyện cầu chồng vợ mẹ cha 
 Thân bằng quyến thuộc cùng là chúng sanh 
 Thảy tu về cõi Lạc thành 
 Đều nên Phật đạo, đều sanh sen vàng.
 Nam Mô Tiêu tai tăng Phước Thọ Bồ Tát. 
 
 

Trích từ "Nghi thưc tụng niệm" - Chùa Đại Giác trang 287-289 - Sàigòn  1974 
Bài sử dụng cho lễ xuống tóc của hàng cư sĩ khi họ cầu nguyện điều gì có phát nguyện xuống tóc một lần .