Phần
VI: Ba-dật-đề-đề-xá-ni (Pratideśanīya dharmā)
*******
Tụ
Ba-dật-đề-đề-xá-ni theo sau tụ Ba-dật-đề, Tỳ-kheo-ni
có 8 giới và Tỳ-kheo có 4 giới. Theo Hirakawa, thuật ngữ pratideśanīya
có nghĩa là nhu cầu sám-hối lỗi của một Tỳ-kheo hoặc
Tỳ-kheo-ni trước một Tỳ-kheo hoặc Tỳ-kheo-ni khác.[1] Ba-dật-đề-đề-xá-ni
được dịch sang tiếng Hoa là hui kuo fa (hối quá pháp) [2].
Vi phạm bất cứ một giới nào trong tụ Ba-dật-đề-đề-xá-ni
thì người đó phải sám-hối tội mình trước một vị Tỳ-kheo
hoặc Tỳ-kheo-ni.[3] Tất cả các giới này đều liên hệ đến
việc đòi hỏi thức ăn. Tám giới của Tỳ-kheo-ni đơn giản
chỉ nói đến việc không được đòi hỏi những thức ăn
như: gi (tiếng Ấn là ghee), dầu, mật, đường, sữa, sữa
chua, cá và thịt, nếu Tỳ-kheo-ni ấy không bệnh. [4] Trong
tụ này, chúng ta thấy các giới liên hệ đến thức ăn đối
với Tỳ-kheo-ni ít nghiêm khắc hơn Tỳ-kheo. Mặc khác các
giới trong tụ Ba-dật-đề-đề-xá-ni của Tỳ-kheo thuộc nhiều
loại hơn như được nêu trong bảng liệt kê dưới đây:
Số
La-tinh là trật tự giới của Tỳ-kheo; kế đến là nội dung
căn bản của giới [5]
1.
Cấm nhận thức ăn từ vị Tỳ-kheo-ni không quen biết, trừ
phi bệnh.
2.
Cấm nhận thức ăn do vị Tỳ-kheo-ni yêu cầu trong bữa cơm
tín chủ đang dâng cúng.
3.
Cấm nhận thức ăn ở nhà cư sĩ có tín tâm nếu không mời
thỉnh, trừ khi bệnh.
4.
Cấm nhận thức ăn tại chùa nếu điều kiện bên ngoài không
nguy hiểm và không có điều đáng sợ, trừ khi bệnh.
Mặc
dù số giới của Tỳ-kheo-ni nhiều gấp hai lần số giới
của Tỳ-kheo trong tụ Ba-dật-đề-đề-xá-ni này, 8 giới của
Tỳ-kheo-ni có đặc tính vô cùng đơn giản và dường như
thật sự chỉ là sự chia chẻ trong giới 40 của Tỳ-kheo trong
phần Ba-dật-đề trước. Mặc khác, các giới của Tỳ-kheo
trong tụ Ba-dật-đề-đề-xá-ni này có phạm vi rộng hơn.
Các giới 1 và 2 xác định các mối quan hệ giữa Tỳ-kheo
và Tỳ-kheo-ni trong bữa ăn. Một lần nữa giới 1 ngăn cấm
Tỳ-kheo lợi dụng Tỳ-kheo-ni. Trong một dịp nào đó có Tỳ-kheo
đã dùng thức ăn của một Tỳ-kheo-ni lớn tuổi. Sau ba ngày
dâng cúng hết phần thức ăn của mình, vị Tỳ-kheo-ni ấy
đã bị xỉu vì đói lả.[6] Khi đức Phật biết điều đó,
Ngài đã chế định ra giới thứ 1 của Ba-dật-đề-đề-xá-ni
cho Tỳ-kheo.
“Này
người không có trí, một người không quen biết, ngươi không
biết những gì là thích hợp và những gì là không thích hợp,
những gì đúng và những gì sai đối với một vị Tỳ-kheo-ni
không quen biết. Này người không có trí, sao ngươi lại nhận
thức ăn của một vị Ni không quen biết ? Không thích hợp,
này người không có trí, vì hoan hỷ đối với người không
hoan hỷ…và do đó, giới này được chế định cho Tỳ-kheo”…Bất
cứ vị Tăng nào chính tay nhận các thức ăn mềm hoặc cứng
từ vị Ni không quen biết (và) vị Tỳ-kheo ấy vừa vào làng
khất thực, vị Tỳ-kheo phạm tội này phải đến trước
vị Tăng sám-hối thưa rằng: “Bạch Đại Đức, tôi có tội
đáng quở trách, không xứng đáng phải được sám-hối.”
[7]
Giới
thứ 3 trong phần Ba-dật-đề-đề-xá-ni của Tỳ-kheo cấm
vị Tăng thiếu suy nghĩ bóc lột một gia đình tín tâm. Giới
cuối cùng của Tỳ-kheo đề cập các hoàn cảnh đặc biệt
trong những trú xứ.
So
sánh các giới trong Ba-dật-đề-đề-xá-ni của Tỳ-kheo và
Tỳ-kheo-ni chứng minh rằng các tội phạm của Tỳ-kheo-ni trong
phần này ít nghiêm khắc hơn Tỳ-kheo. Tám giới trong phần
này của Tỳ-kheo-ni giống như một giới thứ 40 trong phần
Ba-dật-đề của Tỳ-kheo, và thuộc phần tội của Tỳ-kheo-ni
nhẹ hơn Tỳ-kheo. Đức Phật cho phép chư Tỳ-kheo-ni ăn những
thức ăn có chất bổ, đặc biệt khi cô ấy bị bệnh.
--------------------------------------------------------------------------------
[1]
Hirakawa, p. 375.
[2]
Sách đã dẫn, p. 696.
[3]
Sách đã dẫn.
[4]
Sách đã dẫn, pp. 778, 1038-1039.
[5]
Sách đã dẫn, pp. 695-698, 1020.
[6]
Sacred Buddhist Books. Tập XIII, pp. 103-104.
[7]
Sách đã dẫn, p. 104.
Đọc
Thêm: Tứ Phần Luật, Việt dịch:
Tỳ-kheo Thích Đỗng Minh và Thích Đức Thắng
