Tôi
nghe như vầy, một thời đức Phật ở tại thành Thất La
Phiệt, trong rừng Thệ Đa, vườn của ông Cấp Cô Độc. Khi
ấy, Phật bảo các vị tỳ kheo rằng ở trong thế gian có
ba pháp không đáng mến, không thông suốt, không đáng nghĩ
đến, không vừa ý. Ba pháp đó là gì? Đó là già, bịnh,
chết. Này các tỳ kheo! Già bịnh chết này ở thế gian thật
không đáng mến, không thông suốt, không đáng nghĩ đến,
không vừa ý. Nếu trên thế gian không có già, bịnh, chết
thì Như Lai Chánh Đẳng Giác không thị hiện ở cõi đời
này, vì các chúng sanh mà thuyết pháp đã chứng đắc và những
cách điều phục tâm. Do đó nên biết, già bịnh chết này
ở thế gian thật không đáng mến, không thông suốt, không
đáng nghĩ đến, không vừa ý. Vì ba việc này mà đức Như
Lai Chánh Đẳng Giác xuất hiện trên thế gian để thuyết
pháp đã chứng đắc và những cách điều phục tâm cho chúng
sanh.
Lúc
ấy, đức Thế Tôn dùng kệ nói lại những nghĩa trên:
“Các
cảnh bên ngoài sẽ tan hoại
Trong
thân biến hoại cũng như thế
Chỉ
có thắng pháp chẳng diệt mất
Ai
có trí huệ khéo quán chiếu
Già
bịnh chết này cùng hiềm nhau
Hình
dung xấu xa thật đáng chán
Dung
mạo thiếu niên tạm thời trụ
Chẳng
lâu sẽ trở thành khô kiệt
Giả
sử thọ mạng suốt trăm năm
Cũng
chẳng tránh họa quỷ vô thường
Già
bịnh chết thường chạy đuổi theo
Thường
tạo bất lợi cho chúng sanh.”
Đức
Thế Tôn thuyết kệ xong, các vị tỳ kheo, trời rồng, Dạ
Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, v.v… đều vui mừng hớn hở, tin
sâu phụng hành.
Phật
Thuyết Kinh Vô Thường, Những Việc Quan Trọng Cần Làm Lúc
Sắp Mất
Nếu
tỳ kheo, tỳ kheo ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ biết có người
sắp mất, thân tâm thống khổ, thì phải khởi tâm từ, cứu
độ ban lợi lạc cho họ; dạy họ tắm rửa sạch sẽ bằng
nước hoa, mặc quần áo mới; ngồi ngay thẳng đàng hoàng,
chánh niệm suy tư rằng người bịnh thì không có sức lực.
Người khác thì có thể ngồi xếp bằng. Hãy dạy người
bịnh nằm xuống, nghiêm về bên phải, chấp tay chí tâm hướng
về phía tây. Trước mặt người bịnh dọn dẹp sạch sẽ;
chỉ dùng phân trâu hương bột tùy tâm nhiều ít mà bôi lên
đất; lập đàn tràng bốn góc xung quanh; lấy hoa rãi đất,
đốt các thứ hương tốt bốn góc nhà. Ngay bên trong đàn
tràng, treo một tượng Phật bằng tơ để người bịnh tâm
tâm tương tục, quán thấy tướng hảo của Phật chi tiết
rõ ràng, giúp họ phát tâm Bồ Đề, rồi lại dạy chi tiết
về việc ba cõi bất an, đầy sự khổ nạn, chẳng phải nơi
sinh sống. Chỉ có quả vị Phật Bồ Đề mới thật là nơi
quy y kính ngưỡng. Nhờ quy y Tam Bảo quyết sẽ sanh vào các
cõi Phật cùng cư trú với chư vị Bồ Tát, thọ những sự
an lạc vi diệu. Hãy hỏi người bịnh rằng nay ông muốn sanh
về cõi Phật nào? Người bịnh đáp rằng con muốn sanh về
cõi Phật kia. Khi ấy, người thuyết pháp phải tùy theo ý
thích của người bịnh mà dạy về mười sáu cách quán cõi
Phật, v.v…, như quán cõi Tây Phương tịnh độ của Phật
Vô Lượng Thọ chẳng hạn. Dạy xong hết tất cả, nên khiến
người bịnh phát tâm muốn sanh về cõi Phật. Thuyết pháp
xong, lại dạy họ phải quán chiếu kỹ càng các tướng hảo
của Phật, tùy theo cõi Phật ở phương nào. Dạy quán tướng
hảo Phật xong, lại dạy cách cung thỉnh Phật và chư Bồ
Tát như sau: “Con cúi đầu đảnh lễ đức Như Lai Ứng Cúng
Chánh Đẳng Giác cùng chư đại Bồ Tát, xin thương xót cho
con, cứu độ ban lợi lạc. Con nay kính thỉnh các ngài giúp
con diệt các nghiệp tội, và con lại muốn làm đệ tử, theo
Phật cùng chư Bồ Tát sanh qua cõi Phật”.
Thỉnh
bạch như thế lần thứ hai, lần thứ ba. Dạy người bịnh
thỉnh bạch xong, lại dạy họ niệm danh hiệu của đức Phật
đó, để thành tựu đầy đủ mười niệm, rồi khuyên họ
thọ pháp Tam Quy Y, thành tâm sám hối nghiệp chướng. Dạy
họ sám hối xong, lại dạy họ thọ giới Bồ Tát. Nếu người
bịnh đau đớn không nói được, phải dạy người khác đại
diện mà thọ giới và sám hối, v.v… Tất nhiên các tội
chướng sẽ hết và đắc giới Bồ Tát, chỉ trừ là không
chí tâm. Thọ giới xong, người bịnh kia nằm xoay đầu về
hướng bắc, mặt hướng về phía tây, mở mắt nhắm mắt,
quán tưởng kỹ càng ba mươi hai tướng hảo và tám mươi
vẻ đẹp của Phật. Quán chiếu chư Phật trong mười phương
cũng như thế. Lại cũng vì người bịnh mà thuyết pháp Bốn
Thánh Đế, Nhân Quả Mười Hai Nhân Duyên, vô minh, già chết,
khổ không, v.v… Nếu người bịnh sắp mất, những người
lo cho người bịnh đó, phải niệm danh hiệu Phật, âm thanh
liên tục không dứt đoạn. Tùy thep ý thích của người bịnh
mà chỉ niệm một danh hiệu Phật, chứ không niệm nhiều
danh hiệu của các đức Phật khác, vì sợ rằng tâm người
bịnh sanh nghi ngờ. Nếu được như thế, lúc mạng sống của
người bịnh sắp hết, thì sẽ thấy hóa Phật và chư Bồ
Tát mang hoa báu vi diệu đến tiếp dẫn hành giả. Khi vừa
thấy như thế, hành giả khởi tâm vui mừng, thân chẳng cảm
thấy đau nhức, tâm chẳng tán loạn mà sanh chánh kiến, như
nhập vào thiền định, rồi liền qua đời, tất chẳng đọa
vào những cõi khổ địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh. Nương
theo lời dạy bên trên, lập tức sanh trước mặt Phật, như
lực sĩ vừa duỗi cánh tay.
Các
cư sĩ nam, cư sĩ nữ tại gia! Sau khi người bịnh qua đời,
nên nhặt lấy quần áo mới và những vật tùy thân của họ,
phân làm ba phần, rồi vì họ mà cúng dường Phật, Pháp,
Tăng. Nhờ đó mà nghiệp chướng của hương linh được dứt
hết, và họ được công đức thù thắng lợi lạc. Chớ nên
chôn quần áo mới và những vật dụng đó với tử thi. Vì
sao? Vì không có lợi ích gì hết!
Tất
cả y áo vật dụng hay không phải y áo vật dụng của các
tỳ kheo, tỳ kheo ni, cùng những người cầu pháp tịch tĩnh,
đều phải hợp với luật giáo. Còn những người khác thì
giống như hàng cư sĩ. Lúc tiễn đưa người mất đến phần
mộ, để thân họ nằm nghiêng bên phải dưới gió, mặt hướng
về ánh mặt trời. Thiết lập một tòa cao trên hướng gió,
trang hoàng đẹp đẽ, rồi cung thỉnh một vị tỳ kheo giỏi
tụng đọc kinh điển, ngồi lên pháp tòa, rồi vì người
mất mà tụng đọc kinh Vô Thường. Các người con hiếu thảo
chớ ưu sầu khóc lóc, mà phải vì người mất, cùng với
mọi người, chí tâm đốt nhang rãi hoa, cúng dường pháp tòa,
kinh điển vi diệu và vị tỳ kheo trên pháp tòa. Sau đó, trở
về chỗ ngồi, chắp tay cung kính, nhất tâm lắng nghe lời
kinh. Vị tỳ kheo đó phải đọc tụng bài kinh từ từ. Những
ai nghe kinh tụng, mỗi người phải tự quán chiếu thân mình
vô thường, chẳng bao lâu sẽ tan hoại, mà khởi tâm niệm
xa lìa thế tục, nhập vào chánh định.
Sau
khi vị tỳ kheo kia tụng đọc kinh xong, phải rãi hương hoa
cúng dường, rồi cung thỉnh vị đó tụng đọc kinh chú vào
ly nước sạch không có trùng ba mươi bảy biến, để rãi
lên mình người mất. Lại cũng chú nguyện thanh tịnh vào
nắm đất ba mươi bảy lần, rồi rãi lên mình người mất.
Sau đó tùy ý gia đình, hoặc chôn, hoặc thiêu, hoặc bỏ thây
người mất trong rừng. Nhờ lực nhân duyên công đức này,
mà tất cả nghiệp chướng của hương linh trong trăm ngàn
muôn ức kiếp như mười tội ác, bốn tội nặng, năm tội
nghịch lớn, phỉ báng kinh điển Đại Thừa, v.v… tất cả
trong một lúc đều tiêu hết. Thần thức hành giả sanh trước
mặt Phật, được công đức lớn, khởi trí huệ, đoạn trừ
vô minh hoặc, đắc sáu thần thông cùng trí tam minh, tiến
vào Sơ Địa, đi khắp mười phương, cúng dường chư Phật,
nghe thọ chánh pháp, từ từ tu tập vô biên phước huệ, rốt
ráo chứng đắc đạo Bồ Đề vô thượng, chuyển bánh xe
pháp, độ vô số chúng sanh, bước lên quả vị Đại Viên
Tịch, thành đấng Chánh Giác Tối Thượng.
11/04/04
Thích
Hằng Đạt
Đại
Tùng Lâm Vạn Phật Đảnh
