LÂM TỲ
NI – KHU VƯỜN TÚ LỆ
LÊ
BÍCH SƠN
Mỗi
năm khi mùa hè sắp đến, nhân gian lại rộn rã, hân hoan chào
đón ngày Phật Đản, ngày ấy người ta không thể nào không
nhắc đến chữ “Lumbinī” hay “Lâm Tỳ Ni”. Vậy Lâm Tỳ
Ni là gì?
Lâm
Tỳ Ni là cách đọc theo âm Hán Việt, nguyên thuỷ từ tiếng
Sanskrit là “Lumbinī” ( लुम्बिनी ) có nghĩa là
xinh xắn, tú lệ, mỹ miều, yêu kiều, v.v. Trong các sách Hán
văn “Lumbinī” còn được phiên âm theo nhiều cách như: 林微尼,
林毘尼, 嵐毘尼, 龍彌你, 流彌你, 臘伐尼, 論民, 林毘,
嵐鞞尼, 留毘尼, 流毘尼, 林毘你, 樓毘尼, 流彌尼, 論民尼,
藍軬尼, v.v. Và Lâm Tỳ Ni đã thực sự trở thành khu vườn
không thể lãng quên trong lịch sử và văn chương Phật giáo.
Bởi vì Lâm Tỳ Ni chính là nơi thị hiện giáng trần của
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, một trong bốn thánh địa quan trọng
nhất đối với Phật giáo đồ trên khắp hành tinh này.
Trụ
đá Asoka tại Lâm Tỳ Ni
Theo
hầu hết các sử liệu Phật giáo ghi chép rằng: vào ngày
trăng tròn tháng Vesak năm 623 trước Tây lịch, Hoàng hậu Mahāmāyā
hạ sanh Thái tử Siddhārtha Gautama trong khu vườn mang tên Lâm
Tỳ Ni trên đường về lại quê nhà để sinh con đầu lòng
theo tục lệ thời bấy giờ. Lâm Tỳ Ni thời Phật còn tại
thế không phải là một “ngự hoa viên của dòng họ Śākya”
như nhiều bài viết vẫn thường gọi, mà nó chỉ là một
công viên bên đường nằm giữa hai kinh đô Kapilavastu và Devadaha
(Devadarśita). Xác nhận sự kiện Đức Phật ra đời tại Lâm
Tỳ Ni với tên gọi “Lumbineyya Janapada” được tìm thấy
trong “Sutta Nipāta” (Kinh Tập) thuộc “Khuddaka Nikāya” (Tiểu
Bộ Kinh). Và cũng tại Lâm Tỳ Ni với một tên gọi khác là
“Lumbinīvana” trong thời gian hoằng hoá tại thành Devadaha,
Đức Phật đã thuyết giảng bài kinh “Devadaha Sutta” được
tìm thấy trong “Majjhima Nikāya” (Trung Bộ Kinh) thuộc hệ
thống Kinh tạng Thượng Toạ Bộ, .v.v.
Sau
khi Đức Phật nhập diệt, Hoàng đế Asoka (sinh: 304, tử: 232
trước Tây lịch) của triều đại Maurya (từ năm 304 đến
năm 232 trước Tây lịch) đã đến chiêm bái Lâm Tỳ Ni và
để lại sắc dụ khắc trên một trụ đá cao 6.5 mét bằng
ngữ hệ Prakrit với nội dung: “Hai mươi năm sau khi lên ngôi,
Thiên ái Thiên tử - Quốc vương Piyadasi - đã đến đây chiêm
bái. Bởi vì chính nơi đây, Đức Phật - bậc Thánh giả của
dòng họ Thích Ca – đã giáng trần. Quốc vương ban lệnh
khắc một pho tượng bằng đá và dựng thạch trụ này ghi
dấu nơi Đức Phật đản sanh. Dân làng Lâm Tỳ Ni được
miễn thuế và dân chúng trong vùng này chỉ đóng một phần
tám lợi tức hoa màu”. (Twenty years after his coronation, Beloved-of-the-Gods,
King Piyadasi, visited this place and worshipped because here the Buddha,
the sage of the Śākyans, was born. He had a stone figure and a pillar
set up and because the Lord was born here, villagers of Lumbinī was exempted
from tax and required to pay only one eighth of the produce). Theo H. W.
Schumann - một học giả người Đức - trong cuốn “The Historical
Buddha” (Đức Phật Lịch Sử) thì chuyến chiêm bái này được
Hoàng đế Asoka thực hiện vào năm 245 trước Tây lịch.
Những
thế kỷ sau đó, Lâm Tỳ Ni thực sự trở thành niềm ao ước
và điểm đến của những hành giả và học giả Phật giáo.
Hai vị danh Tăng Trung Hoa – Pháp Hiển (sinh 337, tử 422) và
Huyền Trang (sinh 602, tử 664) – ít nhiều đã ghi lại những
dấu tích về Lâm Tỳ Ni trong các tác phẩm để đời của
các Ngài sau những lần chiêm bái quê hương Đức Phật. Và
cũng nhờ vào các bộ “ký sự” của hai vị danh Tăng Trung
Hoa này, vào năm 1896 nhà khảo cổ người Nepal đã khai quật
và phát hiện “sắc dụ Asoka” (trụ đá A-Dục) trên vùng
đất có tên “Rummindei” sau gần mười thế kỷ Lâm Tỳ
Ni hoang phế, điêu tàn và rơi vào quên lãng, kể từ ngày
các thánh địa Phật giáo bị tàn phá, khủng bố dưới bàn
tay những kẻ cuồng tín dị biệt niềm tin.
Năm
1997, UNESCO (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hiệp
quốc) chính thức liệt kê Lâm Tỳ Ni trở thành di sản văn
hoá thế giới, tiếp tục khai quật, trùng tu và tôn tạo Lâm
Tỳ Ni ngày một xinh xắn, tú lệ theo đúng như tên gọi ban
đầu của khu thánh địa Phật giáo này.
Những
dòng chữ khắc trên trụ đá Asoka
Ngày
nay, Lâm Tỳ Ni nằm dưới chân dãy Himalaya, cách cổ thành
Ca-Tỳ-La-Vệ (Kapilavastu) 25 km về hướng Đông. Lâm Tỳ Ni
toạ lạc tại quận Rupandehi, khu vực Lumbinī thuộc Vương
quốc Nepal; nằm cách biên giới Sonauli của Ấn Độ khoảng
36 km. Một quần thể các công trình văn hoá Phật giáo, chùa
chiền, tu viện các nước Phật giáo gồm Đại Thừa Phật
Giáo, Nguyên Thuỷ Phật Giáo và Kim Cang Thừa Phật Giáo được
kiến lập có quy hoạch trên vùng thánh địa này. Góp phần
vào những công trình văn hóa ấy, Phật giáo Việt Nam hãnh
diện được góp sức mình trong công cuộc phục hưng, tôn
tạo khu thánh địa này với sự hiện diện của hai ngôi chùa
Việt có tên: Việt Nam Phật Quốc Tự và Linh Sơn Tự.
Lâm
Tỳ Ni xinh xắn, Lâm Tỳ Ni tú lệ hôm nay đang mỉm cười
chào đón những người con Phật thành tâm từ khắp nơi trên
quả địa cầu này!
Georgia
– Hoa Kỳ, mùa Phật Đản 2632
LÊ
BÍCH SƠN
04-08-2008
11:34:12
