Vài Suy
Nghĩ Về Hình Thức Lễ Phật Ðản
Thích
Chân Tính
Bất
cứ ngày lễ hội nào, của đất nước nói chung, cũng như
của tôn giáo, nếu thiếu đi hình thức thì sẽ không thể
hiện được niềm hân hoan trong lòng của mỗi người. Một
ngày lễ mà không treo cờ , không có biểu ngữ, không có đèn
hoa, không có những hoạt động văn hoá, văn nghệ v.v. thì
thật là tẻ nhạt . Không ai còn bảo đó là ngày lễ . Vì
chắc chắn ngày lễ phải có hình thức nào đó thể hiện
khác với ngày thường .
Trong
từng phạm vi của buổi lễ, đối với nhà nước có những
lễ chỉ gói gọn trong phạm vi một xã, huyện hoặc thành
phố . Có những lễ mang tính quốc gia chẳng hạn như Quốc
Khánh, thì hình thức của buổi lễ phải thật sự tưng bừng
náo nhiệt . Có như vậy ngày lễ mới thật sự đi vào lòng
người . Ðối với Phật giáo, có những ngày lễ vía chỉ
gói gọn trong khuôn viên tự viện . Nhưng cũng có những ngày
lễ mang tính quốc tế, như lễ Phật đản, thì hình thức
của ngày lễ trở nên long trọng hơn và phổ cập trong quảng
đại quần chúng hơn .
Về
hình thức buổi lễ của Phật giáo, trước nhất giúp cho
người có cùng tín ngưỡng hoặc khác tín ngưỡng nhớ và
biết đó là ngày lễ gì . Thứ hai, qua hình thức trang trí
như cờ, phướn, biểu ngữ, xe hoa, lễ đài v.vẦtạo được
niềm hoan hỷ trong lòng người Phật tử . Thứ ba nhờ có
hình thức nên thu hút được quần chúng đến với đạo Phật,
tìm hiểu nội dung của buổi lễ . Nhờ vậy, mà ta tạo cho
họ có cơ hội gần gũi và hiểu biết về đạo Phật hơn
.
Ngày
lễ Quốc Khánh, đi ra đường chúng ta thấy cả một rừng
cờ treo hai bên đường, những biểu ngữ nói về ý nghĩa
ngày lễ, những hoạt động văn hoá văn nghệ thật náo nhiệt,
khiến lòng ta cũng cảm thấy hân hoan phấn khởi . Ngày lễ
Phật Ðản là ngày lễ lớn của Phật giáo, không chỉ tại
Việt Nam tổ chức mà các nước trên thế giới cũng long trọng
tổ chức . Thế mà thật không thể tin được khi ra đường
chúng ta không thấy gì là biểu hiện của ngày đại lễ cả,
có chăng chỉ hạn hẹp trong khuôn viên của chùa . Còn Phật
tử thì sao ? Ngay cả những người thờ Phật có người cũng
không biết ngày lễ Phật đản, có chăng cũng chỉ là những
người Phật tử thuần thành mà thôi .
Là
người Phật tử , nếu quên cả ngày Ðức Như Lai ra đời
để có Tam bảo hiện hữu hôm nay, thì thật là đáng trách
. Ðến ngày Phật Ðản thiết nghĩ mỗi cơ sở Phật giáo
không làm được một lễ đài tưởng niệm vì lý do hoàn
cảnh khó khăn, nhưng cũng nên bày tỏ lòng thành kính thông
qua việc trang hoàng cờ, đèn, biểu ngữ "Kính mừng Phật
Ðản" Ðó chính là một việc làm thể hiện tinh thần báo
Phật ân đức . Chúng tôi được biết, tại Huế trước đây
cũng như hiện nay, ngày lễ Phật Ðản thực sự là ngày hội
lớn của người con Phật . Mỗi nhà Phật tử đều có treo
cờ Phật giáo ; trên bộ thì có xe hoa, dưới sông thì có
thả đèn hoa, và diễu hành thuyền hoa, tạo thành một truyền
thống lễ hội văn hoá Phật giáo tưng bừng, đầy ý nghĩa,
thu hút được hàng vạn người tham dự, gây được niềm
hoan hỷ trong lòng người con Phật .
Năm
1995, Thành hội Phật giáo TP HCM tổ chức diễu hành xe hoa
và chấm thi xe hoa nhân ngày lễ Phật Ðản PL. 2539. Không khí
của ngày lễ Phật Ðản lần ấy thật hết sức tưng bừng
náo nhiệt . Hàng vạn người hân hoan chiêm ngưỡng xe hoa diễu
hành trên các đường phố. Họ mong ước mỗi lần lễ Phật
Ðản nên có những chiếc xe hoa diễu hành như thế , để
nhắc nhở mọi người nhất là con cháu của họ biết đến
ngày lễ Phật Ðản, tạo cho không khí của ngày lễ thêm
phần khởi sắc, gieo vào lòng người hạt giống Bồ đề,
niềm tin vào tính thiện .
Là
người con Phật, chúng ta có suy nghĩ gì để tạo cho ngày
lễ Phật Ðản hằng năm sắp tới trở thành ngày hội lớn
của Phật giáo Việt Nam, một đất nước mà đạo Phật đã
có bề dày lịch sử hơn hai ngàn năm ?
(Tuần
báo Giác Ngộ số 163 -5/1999)
