Tượng
Phật Ðản Sanh - Nhật Bản
Thích
Nguyên Tạng
Ở
Nhật Bản, từ thời kỳ đầu của triều đại Asuka (538-645),
lễ tắm Phật vào ngày mùng tám tháng tư âm lịch hằng năm
đã có tổ chức tại các chùa lớn, trong buổi lễ đặc biệt
này, nước cam lộ được tưới khắp thân pho tượng đản
sinh. Ngày nay, mọi Phật tử ở Nhật Bản đều biết đến
lễ tắm Phật này. Như là một thành quả, tượng Phật đản
sinh đã trở nên rất phổ biến và được thờ phượng trên
khắp Nhật Bản.
Tượng
đản sinh được đề cập dưới đây là một pho tượng đồng
được đúc theo trường phái Ðông Ðại (Todai), là một pho
tượng nổi tiếng nhất ở Nhật Bản, tượng cao 47 cm, khuôn
mặt đẹp, thân hình tròn trỉnh. Pho tượng này được đúc
vào khoảng giữa thế kỷ thứ 8.
Dáng
vẽ của pho tượng, tay phải chỉ lên trời, tay trái chỉ
xuống đất là được các điêu khắc gia phát họa dựa theo
Kinh Phật. Theo các Kinh Hạ Sanh, Kinh Trường Bộ, Kinh Quá Khứ
Hiện Tại Vị Lai Nhân Quả thì Ðức Phật đản sinh tại
Ấn Ðộ, con của vua Tịnh Phạn và hoàng hậu Maya. Hoànghậu
Maya trên đường về quê để hạ sanh thái tử, bà đã ghé
thăm vườn Lâm-Tì-Ni vào sáng ngày mùng tám tháng tư âm lịch,
khi bà đưa tay lên hái cành hoa Vô ưu, thì Thái tử liền đản
sinh từ bên hông phải của bà. Ngay sau khi đản sinh, Thái
tử liền đi bảy bước và tuyên bố câu nói bất hủ : "Trên
trời dưới đất, chỉ có ta là bậc tối thượng" ( I am alone
honored, in heaven and on earth). Quan cảnh đản sinh trên đã được
điêu khắc một trong bốn mươi tám bức tranh nghệ thuật
thu nhỏ của Chùa Pháp Long (Horyù-ji) dưới triều đại Nara
và hiện nay được trưng bày tại viện bảo tàng Tokyo.
Những
buổi lễ được tổ chức vào ngày 08/04/AL có nhiều tên gọi
như Lễ tắm Phật, Lễ Rồng Hoa, vì Lễ Phật đản luôn được
tổ chức trong mùa hoa nở rộ. Tuy vậy, Lễ tắm Phật thường
được gọi nhiều nhất. Ýù tưởng về Lễ tắm Phật được
xuất phát từ truyền thuyết rằng khi Thái tử Sĩ-Ðạt-Ta
đản sinh, có các vị Phạm thiên, Ðế thích, Long vương và
nhiều vị trời thần khác đến hộ vệ và rưới nước cam
lộ lên khắp thân củaThái tử. Ðó cũng là lý do tại sao
các tượng Phật đản sinh ở Nhật Bản đều đúc bằng đồng.
Tượng
đồng đản sinh của Chùa Ðông Ðại đã thể hiện một cấp
độ cao về nghệ thuật điêu khắc. Ðây là pho tượng đồng
duy nhất được tìm thấy trong thời kỳ Asuka và Hakuhò và
đây cũng là pho tượng đáng chú ý nhất trong nền nghệ thuật
điêu khắc Phật giáo tại Nhật Bản.
Theo
Dharma World tháng 4/1997
