PHẨM 5:
DƯỢC THẢO DỤ
Bấy
giờ đức Thế Tôn bảo ông Ca-diếp và các đại đệ tử:
Tốt lắm, Ca-diếp ! Ông khéo nói được công đức chơn thật
của Như Lai. Đúng như lời các ông, Như Lai còn
có vô lượng vô số công đức khác, dù các ông có nói suốt
ức kiếp đi nữa cũng không hết được.
Ca-diếp,
nên biết ! Như Lai là vua của các pháp, nói ra lời gì đều
không sai không dối. Đối với tất cả các pháp
Phật dùng sức trí tuệ và phương tiện mà diễn nói.
Pháp Phật nói phát xuất từ “Nhất thiết chủng trí”.
Như Lai biết chỗ quy thú của tất cả pháp; rõ biết tâm
hành của chúng sanh và thường đem trí tuệ mà chỉ bày cho.
Ca-diếp!
Ví như trong cõi tam thiên đại thiên đất đai sông núi sanh
ra cây cối lùm rừng và các thứ cỏ thuốc, chủng loại,
tên gọi, màu sắc đều khác. Một vầng mây đen, bủa
giăng trùm khắp và mưa xuống khắp nơi nhuần thắm.
Cây cối, lùm rừng, các thứ cỏ thuốc, cây lớn, cây
vừa, cây nhỏ, thứ nên thuốc, thứ không nên thuốc, tùy
hạng thượng, trung, hạ mà hấp thụ nước khác nhau.
Một vầng mây tuôn mưa, tùy giống loại mà sanh trưởng, đơm
bông kết trái. Dù một cõi đất sanh, một trận mưa
thấm mà cây cỏ đều sai khác.
Ca-diếp,
nên biết ! Như Lai hiện ra đời ví như vầng mây lớn nổi
lên ấy. Giữa trời, người, A-tu-la… trong ba ngàn thế
giới, Phật đường hoàng tuyên bố:
“Ta
là đấng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hành Túc,
Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng
Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn. Người chưa được
độ thì làm cho được độ. Người chưa tỏ ngộ thì
làm cho ngộ. Người chưa an thì làm cho an. Người
chưa có Niết Bàn thì làm cho chứng. Đời nầy và đời
sau Phật đều biết đúng như thật. Ta là bậc nhất
thiết trí, bậc nhất thiết kiến, là bậc tri đạo, bậc
khai đạo, bậc thuyết đạo. Hàng trời, người, A-tu-la
đều nên đến để nghe và học pháp”.
Bấy
giờ có vô số chúng sanh đến với Phật để nghe pháp.
Như Lai xét căn tánh thông minh hay ám độn, tinh tấn hay giải
đãi, tùy cơ, vừa sức mà nói pháp, khiến các chủng lọai
đều được sự lợi lành. Hiện đời được an ổn,
lần lần tiến lên đường đạo, đời sau được sanh
vào quốc độ thánh thiện an vui.
Như
Lai thuyết pháp chỉ có một tướng, một vị, nghĩa là tướng
giải thoát, tướng viễn ly, tướng Niết Bàn tịch diệt,
quy về tướng KHÔNG, rốt ráo đến bậc “ Nhất thiết
chủng trí”, vì Như Lai biết chủng tánh, thể tướng của
chúng sanh nhớ gì, nghĩ gì, tu gì, nhớ thế nào, nghĩ thế
nào, tu thế nào, Như Lai đều thấy biết đúng như thật,
còn cây cối lùm rừng cỏ thuốc không tự biết thánh
thượng, trung, hạ của nó.
Phật
biết như vậy, rồi xem xét tâm ưa muốn của từng đối tượng
mà dắt dẫn, cho nên không dạy liền cho chúng sanh về “Nhất
thiết chủng trí”.
Ca-diếp
! Sự nhận thức của các ông hi hữu. Các ông đã biết
rõ Như Lai tùy cơ nghi nói pháp khó tin, khó hiểu, nay mà các
ông đã tin tốt và tiếp nhận tốt.
Bấy
giờ đức Thế Tôn tuyên lại nghĩa trên bằng một bài kệ:
Ca-diếp
! Ông nên biết
Ta
dùng các nhân duyên
Và
nói nhiều thí dụ
Để
chỉ bày đạo Phật
Đó
là phương tiện của ta
Các
đức Phật cũng thế
Nay
ta vì các ông
Nói
việc chân thật nầy
Quả
chứng của Thanh Văn
Chưa
phải thật diệt độ
Đạo
sở hành của các ông
Phải
là Bồ tát đạo
Học
tu tiến lên dần
Tất
cả sẽ thành Phật
THÂM
NGHĨA
Dược-thảo-dụ
là lấy các lọai cây cối và thảo mộc có tánh chất nên
thuốc, ví cho ba hạng người có căn tánh bậc thượng, bậc
trung, và bậc hạ. Đó là Thanh Văn, Duyên Giác và Bồ
Tát. Ngòai ra còn lọai cây lùm rừng, những thứ “ không
nên thuốc” gì hết, cũng được đề cập chung với dược
thảo nầy, để nói lên sự có mặt, sự hưởng thụ nước
của một trận mưa bình đẳng của một số giống loại cỏ
cây, nhưng là cỏ cây vô dụng. Đó là thứ cỏ cây sanh
trưởng thuộc vùng đất “ bạc địa phàm phu”.
Phật
thuyết pháp bình đẳng. Thật lý mà nói chỉ có một
Phật thừa. Trong những kinh điển thường được xem
là Tiểu Thừa vẫn có cái mầm Đại Thừa, có tư tưởng
tối thượng thừa trong đó. Tùy trí tuệ nhận thức
của từng căn tánh, từng đối tượng mà thấy có hoặc không.
Giống như, cùng nhìn một bầu trời cảnh vật ngày xuân,
thấy quang cảnh đẹp hồng hay ảm đạm âm u là tùy cặp
kính hồng hay đen mà mình đang mang trên mắt.
Để
chứng minh cụ thể, ta cùng đọc một đọan kinh A-hàm thuộc
hệ tư tưởng Tiểu thừa.
“Nầy
các Tỳ-kheo ! Tự mình thắp đuốc lên mà đi, thắp lên cây
đuốc trí tuệ của mình, đừng ỷ lại nương theo ai khác.
Tự mình qui y với mình, qui y với tự tánh mình, đừng hướng
ngọai, qui y với ai khác”.
Thế
mà hàng Thanh Văn, Duyên Giác từ lâu, đối với Đại Thừa
Diệu Pháp không hiểu biết chút nào, tự xem như mình không
được dự phần. Rõ ràng, do sự hấp thụ của từng
loại cây cối, chủng loại cỏ thuốc mà giá trị trưởng
dưỡng khác nhau, còn nước mưa từ một vầng mây tuôn
xuống thì chỉ có một tánh đượm nhuần. Tất cả giáo
pháp của Như Lai chỉ có một tướng là tướng Giác Ngộ
và Giải Thoát.
Học
giáo lý phẩm Dược-Thảo-Dụ, người chủng tánh Đại Thừa
cảm nhận sâu sắc nổi khó khăn của đức Phật trên bước
đường hóa độ chúng sanh và hiểu rõ lý do: Vì sao thời
gian trước, chính Phật đã từng giảng dạy có “ba thừa”
mà nay thì Như Lai lúc nào cũng dường như sẵn sàng quở trách
!.
