HOA
TRĂNG NĂM HAI NGÀN
Tường
Vũ Anh Thy
Hoa
Trăng hay Trăng Hoa?
Từ
ngữ thế gian thường có lắm điều đày đọa? Hoa Trăng dịch
nôm từ tên một loài hoa: Hoa Nguyệt Quế, cảnh nhỏ,. màu
trắng như sương, thơm ngát. Và Nguyệt Quế là tên vầng trăng
rằm tháng giêng ở Quỳnh Hải (Quỳnh Hải nguyên tiêu*) khởi
thành mười hai nhân duyên chập chùng cho cõi phù sinh này.
Nhưng
đảo ngược chữ Hoa Trăng thành Trăng Hoa thì hốt nhiên mở
ra những chân trời đọa đày viễn mộng khác: cõi ái ân
trai gái, cũng trùng trùng duyên khởi như sóng nước bao la.
Phải
chăng chuyện trai gái trăng hoa mãi mãi là một công án? Mãi
mãi là tiếng thầm thì bí ẩn như mật ngôn của sóng gió
vỗ vào bờ đá dưới trăng rằm?
Mỗi
lần gió thổi là một lần sóng vỗ. Mỗi lần sóng vỗ là
một lần lay động ánh trăng. Mỗi lần ánh trăng lay động
là một lần vang dội âm ba. Cái khoảnh khắc hiện tại bỗng
là thiên thu ẩn mật. Và đó chính là mật ngôn, là diệu
âm, đã đánh thức, và giác ngộ chúng sanh, trong hoa trăng
nghiêm mật.
Mỗi
trang của cuốn Trang Tôn Kinh Huyền Hoặc này như mở mãi vào
cõi trăng nghiêm mật dị thường.
Muốn
đi vào cõi trăng ấy, hành giả phải một mình tự cởi bỏ
mọi ràng buộc thế gian. Hoặc như nàng Thúy Kiều của Nguyễn
Du, bước qua miền trăng hoa trải dài 15 năm, đều đến sông
Tiền Ðường tìm đóa hoa trăng nghiêm mật nhất của đời
nàng. Hoặc như Ðường Tam Tạng trong truyện Tây Du Ký của
Ngô Thừa ân, băng qua chặng trăng hoa quỷ mị đến bến đò
Lăng Vân, gặp chiếc thuyền bát nhã chở ông vào cõi hoa trăng
ấy.
Ở
truyện Tây Du Ký, Tam Tạng không tự mình quyết định được
định mệnh cuối cùng, ông phải nhờ Tôn Ngộ Không, dùng
trí vô úy xô đẩy ông bước qua chính phàm thân của
ông để lọt vào thuyền bát nhã. Và nhờ thuyền bát nhã
đưa ông vào cõi trăng.
Ở
Truyện Kiều, Nguyễn Du để một mình Thúy Kiều tự nhẩy
qua xác thân phàm, bơi thẳng vào nhụy hoa trăng.
Ở
Trang Tôn Kinh Huyền Hoặc, Nghiêm Xuân Hồng lại khởi đi tự
vầng trăng ấy. Khi Thạch Sanh (lức Lý Liễu Quán) bưng ly
rượu độc, bưng chén lửa hồng lên uống mà không hề chớp
mắt là một hành động tỉnh thức dị thường của một
bậc Bồ lát đã từng bước qua phàm thân mình, uống biển
pháp để ngăn che cho mọi chúng sinh không phải đối diện
với diêm vương qủy sứ. **
Những
nhân vật khác của truyện như Long Cuồng Huệ, dùng trí rất
vi tế biết tất cả thế giới như giấc mộng, như ảnh tượng,
như huyễn hóa. . . để thị hiện đản sanh rất vi tế
mà cứu độ chúng sanh. Như Càn Thát Bà, tìm cầu một
âm thanh rất vi tế để hiển thị tất cả âm thanh khắp
thế giới. . . dùng một âm thanh thuyết pháp làm cho tất cả
chúng sanh đều hoan hỉ...
Những
nhân vật ấy đều là các Bồ tát, họ không trông cầu
người khác cúng dường mình, chỉ chuyên cấp thí tất cả
chúng sinh nên không kinh sợ về tiếng xấu.
Ðó
là những kẻ vô úy, bước đi, trên con đường tìm về cõi
hoa trăng nghiêm mật. Dưới ánh trăng, mỗi cánh đều huyền
hoặc, và trang nghiêm như một tờ kinh... cho nên mọi trăng
hoa không làm họ kinh sợ, mọi trăng hoa không làm chao động
lằn ánh sáng phát ra tự trái tim, phản chiếu ánh sáng vi
diệu của Hoa-trăng-nghiêm-Mật.
Thời
gian được dệt bởi vô lượng ánh sáng. Và kể từ thuở
đó, thuở vào truyện Trang Tôn Kinh Huyền Hoặc, thuở của
Bồ tát Long thọ, với vô-phân-biệt-trí đang tiến dần đến
năm 2000. Nghĩa là đã 2000 năm ánh sáng của hoa-trăng-rằm-tháng-giêng
tưới lên từng ngọn cỏ bờ khe, từng lọn sóng, vẫn ẩn
dấu trong một trang kinh. Mõ và chuông đập nhịp cho hơi thở
dài suốt một chiều dài lịch sử nhân sinh 2000 năm không
hề gián đoạn.
Tên
gọi Thạch Sanh trong cổ tích, tên gọi Mỹ Ê trong lịch sử,
hay tên gọi Càn Thái Bà trong kinh sách, tên gọi Phong Châu
của địa cầu, tất cả đều tử sinh trong một cõi nổi
trôi sinh tử. Tất cả đều chập chờn huyền hoặc trong ánh
sáng của Hoa Trăng.
Lạ
lùng thay, thuở ấy, câu chuyện Chữ Ðồng Tử và Tiên Dung,
với chiếc gậy thần có hai đầu sống chết, sau một mùa
trăng hoa, thì đoá hoa trăng chợt nở ngạt ngào nghiêm mật
như sách ước.
Cách
dựng truyện lạ lùng này, cùng với lời kinh xưa, cư sĩ Nghiêm
Xuân Hồng đã đưa người đọc vào một vùng huyền hoặc
của ánh sáng Hoa Trăng. Câu chuyện thỉnh kinh chỉ là một
cái cớ. Ngón tay chỉ mặt trăng là một cái cớ. Như những
nhân vật kia, người đọc, chính người đọc, phải vượt
qua nhân vật để bước vào nhụy hoa.
Xin
nguyện cầu Hoa Trăng nở trong năm 2000, để ánh sáng vi diệu
được chan rưới khắp mọi cõi nhân sinh.
Tường
Vũ Anh Thy
San
jose, mùa trăng rằm tháng giêng
năm
Mậu Thìn 1988
*
Tựa đề một bài thơ của Nguyễn Du
**
Những chữ in nghiêng trích trong Kinh Hoa Nghiêm, bản dịch của
Thích Trí Tịnh
