 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
SAIGON MÙA VU LAN
Phóng Sự của Thu Thuỷ và Pha LêÔng bà ta xưa vẫn thường nhắc nhau:
“Dù ai buôn bán đâu đâu
Cứ rằm tháng Bảy mưa ngâu thì về”Khi những cơn mưa nhẹ rả rích kéo dài - những cơn ngâu phủ xuống đất trời, chính là lúc nhắc mọi người một mùa Tết Trung nguyên lại đến, mùa của những ngày xá tội vong nhân, của Lễ Vu Lan báo hiếu…
Theo tín ngưỡng truyền thống thì ngày rằm tháng Bảy là ngày các tội nhân ở cõi âm được tha tội, bởi vậy, các gia đình ở dương gian bày mâm cúng gia tiên, đốt vàng mã và cầu cúng tụng kinh độ trì cho họ. Phật tử và khách thập phương nô nức đến chùa để tưởng nhớ, tôn vinh công sinh thành dưỡng dục, cầu nguyện cho cha mẹ, cho vong hồn người thân và các "cô hồn thập phương" được siêu thoát. Phong tục này đã thành một nếp sinh hoạt văn hóa tinh thần rộng rãi của dân tộc Việt từ nhiều đời nay, chứ không chỉ dành riêng cho giới Phật tử. Người ta mong rằng trong ngày này, không ai phải đói khát, khổ sở. Các cửa chùa đều rộng mở, phân phát cơm chay cho mọi người, trẻ mồ côi, người nghèo, kẻ hành khất, những người sống lang thang khắp nơi đều được hưởng lộc Phật...
Chùa Xá Lợi
Tháng Bảy, bên cạnh một Sài Gòn với nhịp sống sôi động không dứt, thì có một điểm xuyết của một Sài Gòn với ý nghĩa tâm linh, cùng song hành: nhiều người dành thời gian tìm tới cửa Phật để cầu nguyện cho người thân đã khuất, cầu an cho gia đình, đất nước. Họ tạm quên đi những đua chen vất vả, để được thả hồn vào những câu kinh báo hiếu mẹ cha, cứu độ chúng sinh. Thầy Thích Đồng Bổn, Phó trụ trì chùa Xá Lợi, một ngôi chùa nổi tiếng của Sài Gòn nói về những nghi thức được tiến hành tại nhà chùa nhân dịp này.
“Lễ Vu Lan là lễ báo hiếu, ở chùa Xá Lợi đây là mùa đông khách nhất trong năm. Tháng bảy từ ngày mùng 8 đến ngày rằm, chùa tổ chức tụng kinh báo hiếu ở nhiều thời khắc khác nhau, đêm 14 ngoài lễ chính còn có giảng kinh, đêm rằm có tổ chức văn nghệ mừng mùa Vu Lan báo hiếu”.
Mâm cúng cô hồn (Ảnh Đức Huy)
Ngoài việc đến chùa lễ Phật, tại nhà, người ta còn tiến hành nhiều nghi lễ khác. Đầu tiên là lễ cúng cô hồn. Với lễ này, người sống muốn gửi chút lòng thành tới người đã khuất, dành cho những vong linh vất vưởng không ai chăm lo, cúng giỗ. Ngay từ những ngày đầu tháng bảy âm lịch, tập trung nhất là vào các ngày mười bốn và rằm, trên các đường phố buôn bán sầm uất của Sài Gòn, đặc biệt là khu vực Chợ Lớn, hình ảnh đặc trưng nhất là những mâm cúng cô hồn đặt trước cửa nhà, thường là vào buổi tối. Trên mâm có gạo, muối, trái cây, vàng mã… Nhà khá giả có khi còn có cả heo quay, vịt quay, tiền lẻ hoặc một nồi cháo bốc hơi nghi ngút. Khi những nén nhang vừa tàn, bầy trẻ con lao vào giật đồ trên mâm cúng, tiếng reo hò vang dội cả một góc phố. “Giật cô hồn” là cả một thú vui của trẻ con, còn người cúng thì hỉ hả cười vui nhìn lũ trẻ lao vào dọn dẹp sạch sẽ mâm cúng, điều đó chứng tỏ trời Phật và những vong hồn đã về chứng giám cho lòng thành của họ.
Trong nhiều gia đình thường có lệ tặng quà cho cha mẹ, để tỏ lòng biết ơn công lao sinh thành, dưỡng dục. Quà tặng trong ngày lễ báo hiếu là quần áo, các loại bánh, trái cây. Nhiều người còn dành cho cha mẹ món quà bất ngờ và độc đáo hơn như những "tour báo hiếu" mà các công ty du lịch tổ chức để đưa cha mẹ đi tham quan, nghỉ dưỡng, vãn cảnh chùa ở Vũng Tàu, Nha Trang hay Ðà Lạt.
Đúng ngày rằm tháng Bảy, những ai đến viếng chùa còn được gắn một bông hồng, bông hồng màu đỏ thắm gắn cho ai còn đủ cả mẹ cha, bông hồng màu hồng gắn cho những người chỉ còn cha hoặc mẹ, còn những ai đã mất cả cha lẫn mẹ thì được gắn bông hồng trắng. Đây là một phong tục rất đẹp có nguồn gốc từ Nhật Bản đã du nhập vào nhiều nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Các phòng trà, quán cà phê nhạc đều tổ chức riêng những đêm nhạc với những ca khúc hay nhất về mẹ. Chúng ta hãy nghe Ca sĩ Ánh Tuyết, chủ nhân phòng trà ATB xúc động nói về đêm nhạc Bông hồng cài áo vào dịp Vu Lan tại phòng trà của mình: “Trong mỗi chúng ta ai cũng có hình ảnh của mẹ trong tâm hồn mình. Ánh Tuyết ngại biểu hiện tình cảm bằng lời nói, nhân dịp lễ Vu Lan ÁnhTuyết làm đêm nhạc về mẹ, muốn mượn ngày đó làm một món quà tinh thần dành cho tất cả những ai yêu mẹ, đồng thời đó cũng chính là món quà Ánh Tuyết dành cho mẹ của mình” .
Vị cả sức khoẻ lẫn tâm linh
Đối tượng khách đến ăn chay tại nhà hàng Vân Cảnh (TP.HCM) cũng khá đa dạng: viên chức khoảng 40%, Việt kiều khoảng 20%, văn nghệ sĩ khoảng 10%, người nước ngoài khoảng 10% và số còn lại là tiểu thương, nội trợ.
Theo bà Dương Huỳnh Ngọc Hiếu, phó giám đốc KS. Đồng Khánh, số người đến ăn chay nhân mùa Vu Lan mỗi năm tăng 20 - 25%. Xu hướng đi ăn chay ở khu Chợ Lớn thường thấy đa số là cả gia đình ba thế hệ cùng đi ăn chay chiếm 70%, còn lại là tiểu thương và viên chức chiếm khoảng 30%. Số khách người Việt chiếm khoảng 60%. Còn lại là khách người Hoa, vì hiện nay họ cũng đã biết nhiều đến những buffet chay vùng Q.5.
Vị dinh dưỡng
Ông Trần Tâm, giám đốc một công ty dịch vụ thương mại tại Q.4 là người có thói quen ăn chay thường xuyên. Ông nói: "Người ăn chay hiện nay rất chú ý đến khía cạnh dinh dưỡng trong món chay, họ ăn và chọn món như một niềm vui thay đổi khẩu vị chứ không ăn chay theo kiểu có gì ăn nấy như tôn giáo".
Đáng chú ý là có khá nhiều người trẻ tuổi, thành đạt, sức khoẻ tốt cũng chuyển sang thói quen ăn chay. Cô Minh Ngọc, giáo viên dạy thể dục thẩm mỹ tại nhà văn hoá phụ nữ TP.HCM đã chuyển sang ăn chay chỉ vì: "Khi ăn chay, tôi cảm thấy người nhẹ nhõm hơn, đón nhận công việc và cuộc sống môt cách bình tĩnh, thanh thản hơn, nó là bài thuốc giúp tôi… trẻ lâu".
Là những người kinh doanh máy tính và sản phẩm kỹ thuật số, nhóm bạn của ông Tạ Văn Hùng, ngụ ở Q.3 đang áp dụng trào lưu ăn chay kiểu mới từ 2 năm qua - ăn chay theo cách người phương Tây, giảm hoặc kiêng hoàn toàn thịt, cá, thực phẩm chế biến từ động vật. Ông Hùng kể: "Tôi học cách ăn này khi đi học ở châu Âu, tuy không ăn thịt động vật, nhưng tôi ăn tất cả các thứ rau, đậu, trứng, uống sữa và các chế phẩm từ sữa như phô mai, bơ... Hạn chế ăn thịt động vật sẽ giúp giảm cholesterol, ngăn ngừa bệnh dị ứng và một số bệnh do nhiễm vi khuẩn".
Trong những ngày qua, khi vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm được xới lên, nhiều người lại đề cập đến ăn chay theo phương pháp thực dưỡng Ohsawa của Nhật. Bà Nguyễn Thị Minh Hiền, trung tâm Ohsawa Việt Nam, cho biết phương pháp này không chủ trương gạo lứt muối mè như nhiều người lầm hiểu, mà dùng đủ loại rau đậu, củ quả, vẫn ăn trứng, uống sữa nhưng đòi hỏi sản phẩm có nguồn gốc mang tính tự nhiên, không trồng bằng phân hoá học, không phun thuốc trừ sâu...
Vị tâm linh
Ni cô Diệu Hiền, một người tu hành trẻ tuổi vừa đi du học ở nước ngoài về, kể: "Nếu theo đúng quy định trước đây thì những người ăn chay theo phái Nam Tông (khất thực) chỉ được phép ăn những gì mà mọi người tặng cho. Những người theo phái Bắc Tông kiêng tất cả động vật có sự sống, những thực phẩm có tính kích thích như hành, hẹ, tỏi, nén, hưng, cừ... Bây giờ đa số người ăn chay ở Việt Nam đều không bó buộc theo những quy luật khắt khe, mà phổ biến là kiêng thịt động vật. Vì vậy người ăn chay bây giờ chuộng các món tôm, mực, hải sản làm từ ngũ cốc, hoặc nghĩ ra các cách chế biến món chay sơn hào hải vị thật ngon".
Vì sức khoẻ hay vì tôn giáo, thì ăn chay vẫn đang là trào lưu chi phối đời sống xã hội hiện tại.
BÍCH NGA - QUANG TÂM
Món ăn chay
Tháng Bảy cũng là tháng mọi người thường ăn chay để tích đức cho cả năm, vì vậy đây cũng là dịp để các nhà hàng, quán ăn chay ra sức trổ tài. Trong mùa lễ Vu Lan năm nay, Sài Gòn Tourist sẽ mở thêm chương trình ẩm thực chay tại nhà hàng Á Đông, với không gian bài trí thành một khu phố người Hoa thu nhỏ để phục vụ tiệc tự chọn với khoảng 30 món ăn mang đậm phong cách Trung Hoa. Nhà hàng Vân Cảnh mở tiệc chay liên tục cả tháng bảy với bộ sưu tập 63 món chay Sài Gòn, cũng với hình thức tự chọn, trong không gian thiết kế rất dân dã. Khách sạn Đồng Khánh cũng tổ chức tiệc tự chọn, với các món chay Trung Hoa, giới thiệu 45 món chay thuần túy của xứ sở phương Bắc, do chính đầu bếp người Hoa thực hiện.
Song song với các lễ hội ẩm thực chay ở các nhà hàng cao cấp, tại các quán chay bình dân, thực khách cũng có thể thưởng thức một đĩa cơm, tô hủ tiếu trong các quán chay nổi tiếng như Thuyền Viên, Hương Viên, Giác Duyên, Tịnh Tâm trai v.v… Món chay bình dân năm nay khá phong phú, ngoài các món ăn truyền thống còn có các món chay đóng hộp như cá chay, patê chay, chả chay, gà chay và nhiều thực phẩm chay đóng hộp khác nhập khẩu từ Đài Loan, Trung Quốc, Bên cạnh đó, những bữa cơm chay của các gia đình trong các ngày mười bốn và ngày rằm cũng là dịp để cả nhà đoàn tụ, chúc thọ mẹ cha.
“Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
miệng nhai cơm búng lưỡi lừa cá xương...”Đối với người xa xứ, ẩn chứa trong nỗi nhớ quê nhà bao giờ cũng là nỗi nhớ người thân, nhớ cha, nhớ mẹ, đặc biệt là khi mẹ cha ta không còn nữa. Trong mùa Đại lễ Vu Lan báo hiếu này, Người Viễn Xứ xin gởi đến quý vị phóng sự này như một món quà, với hy vọng làm dịu đi phần nào nỗi nhớ quê hương nơi đất khách, và mong quý vị cũng xem đây là một bông hồng đỏ thắm để cài lên áo quý vị, một bông hồng đỏ thắm cho tất cả mọi người mặc dù không phải ai ai trong chúng ta đều có được niềm hạnh phúc còn đủ mẹ cha; một bông hồng đỏ thắm để nhắc chúng ta rằng những ngày Vu Lan đẹp nhất chính là những ngày ta được sống bên mẹ, bên cha, bên những người thân yêu nhất của mình...
THU THỦY
Chay từ nhà hàng
đến góc chợVào mùa Vu Lan, người ăn chay có nhiều điểm bán thức ăn chay để lựa chọn, từ nhà hàng 5 sao đến gánh hàng rong vỉa hè, từ siêu thị đến cửa hàng tự chọn… Giá một món chay có thể chênh nhau rất nhiều.
Một số nhà hàng mở kinh doanh tiệc buffet chay suốt tháng 7, và nét hấp dẫn của các nhà hàng này không chỉ là nhiều món ăn hấp dẫn mà còn mang đến một không gian vừa ấm cúng vừa trang trọng.
Đa dạng thực đơn
Đối với khu vực Chợ Lớn thì số nhà hàng bán buffet mùa chay nhiều hơn: Đồng Khánh, Bát Đạt, Thiên Hồng và Á Đông. Buffet chay của các nhà hàng năm nay đã có những tìm tòi mới trong cách chế biến. Nội món nước chấm cũng phân biệt hàng chục loại khác nhau cho từng món ăn cũng là cả một quá trình dài. Hoa quả sử dụng cho các món gỏi, lẩu cũng trên hai chục thứ,… để tạo thành những món ăn đặc sắc. Như nhà hàng Vân Cảnh có món càri tôm, càri dê, bún mắm chay… nổi tiếng. Nhà hàng Đồng Khánh, Thiên Hồng, Á Đông thì thế mạnh là những đồ chay theo gu món ăn Hoa như lẫu ngũ quả tiềm thuốc bắc, lẩu dê, thịt đông sương Thượng Hải, đậu hủ Tứ Xuyên chay… Hoặc những món Âu kết hợp trong thực đơn chay: salad rau củ trộn phô mai, bánh pizza, xúp kem bí đỏ… Càng ngày thực đơn của những buffet chay càng phong phú với số lượng cả 75 món ăn, những buffet ít món hơn thì cũng khoảng 40 món.
Chế biến món chay cũng phức tạp khó khăn không thua món mặn. Sự trang trí công phu cho từng món ăn cũng như khung cảnh đã làm thực khách cảm thấy đi ăn chay là một dịp thể hiện được lòng mình, nhưng cũng là dịp để thưởng thức sự tinh tế đầy thú vị của ẩm thực chay nhân mùa Vu Lan.
Nhộn nhịp khách thập phương
Thực khách tìm đến các quán ăn chay không chỉ có các sư, thầy hay người lớn tuổi mà còn có các bạn trẻ, sinh viên..., thậm chí là người lao động nặng và khách nước ngoài. Có người tìm đến với món chay vì mộ đạo, có người muốn ăn kiêng giảm cân hay chỉ với nhu cầu ngon, bổ, rẻ. Anh Duy Khoa, nhà ở hẻm 101 Nguyễn Văn Đậu, Q. Bình Thạnh cho biết, anh là dân lao động chân tay, rất cần ăn nhiều nhưng giá cả bình dân. Vì thế anh cũng hay tìm đến các quán chay để đổi khẩu vị và để tiết kiệm. Chỉ cần từ 5.000 -7.000 đồng, anh đã có được một bữa ăn tươm tất, ngon lành. Nếu số tiền đó ăn cơm bình dân, có lẽ thức ăn sẽ ít hơn.
Các quán ăn chay lúc nào cũng tấp nập khách vì tính tiện lợi và bình dân của nó. Người tiêu dùng có thể lựa chọn các món ăn từ bình dân đến cao cấp được chế biến sẵn chỉ khoảng 5.000 đồng/ món trở lên hay đĩa cơm chay chỉ với giá từ 7.000 đồng/đĩa trở lên ở các quán cơm chay Thuyền Viên, Giác Duyên, Giác Đức… Một số quán chay còn chế biến thêm món bánh mì chay kẹp thịt chả lụa hay thịt nướng, phá lấu… phục vụ điểm tâm.
Hàng rong cũng vào cuộc
Để bắt kịp với mùa chay năm nay, các gánh hàng rong cũng nhảy vào cuộc kinh doanh thực phẩm chay với các món ăn chay di động như bún gạo, gỏi cuốn, mì xào, hủ tiếu, cà ri, bánh bèo…Vì là gánh hàng rong, xe đẩy nên giá cả cũng bình dân không kém, chỉ khoảng từ 2.000-2.500 đồng/món trở lên. Vào mùa chay này, nhiều người ăn chay thực sự thấy tiện lợi hơn với thức ăn chế biến sẵn, vì chỉ cần ngồi nhà cũng có một đội quân bán món chay dạo chào mời. n
Nhóm PV SGTT
Kinh Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 7-2005
Các Số Đặc Biệt:
2004
401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412
301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312
