|
PHẬT
PHÁP
|
|
TRUYỆN
NGẮN
|
|
THƠ
- VĂN
|
|
ĐỜI
SỐNG
|
|
TIN
TỨC PHẬT GIÁO
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RẰM và MỒNG MỘT
Huỳnh LêThời gian như một vòng tròn khổng lồ có đường kính vô tận, trong vòng tròn khổng lồ đó có những vòng tròn nhỏ dần, nhỏ dần. Như một giáp (12 năm) được biểu trưng bởi 12 con vật luân phiên xoay vòng, hay sự tuần hoàn của bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông và rồi mỗi tháng, mỗi tuần, mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút, mỗi giây,… cứ thế luân chuyển theo những vòng tròn. Mỗi thời khắc trôi qua, vòng tròn lại mở rộng dần và theo nghĩa tuyến tính thì đời sống mỗi con người dần dần ngắn lại.
Theo lịch âm, mỗi tháng có hai ngày là ngày rằm và mồng một, người Huế có truyền thống ăn chay và cúng rằm (thường cúng đêm 14 và cúng đêm 30). Có nhà ăn chay mỗi tháng 4 ngày, ngoài ngày rằm và mồng một còn thêm ngày 14 và ngày 30. Lễ vật để cúng rất đơn sơ, tùy vào mỗi gia cảnh nhưng không thể thiếu hương đèn và hoa quả. Trong buổi lễ cúng rằm và mồng một thường kèm theo lễ phóng sanh.
Những hình ảnh đó đã khắc vào tâm tưởng tôi. Đến bây giờ tôi hiểu lễ phóng sanh còn có một hiệu ứng tâm lý là phóng đi những ý nghĩ, hành động ác độc trong mỗi người và khơi dậy lòng từ bi tiềm ẩn nơi mỗi chúng sanh. Theo truyền thống gia đình, tôi cũng ăn chay một tháng 2 ngày, và có khoảng thời gian dài ăn chay trường đến vài năm. Nhưng rồi, do công việc và hoàn cảnh hay suy cho cùng do duyên nghiệp nên không thể tiếp tục ăn chay. Nhưng cố gắng mỗi tháng 2 ngày, chỉ 2 ngày thôi, thế mà có hôm không giữ nổi.
Hễ đến ngày rằm và mồng một hầu như các quán bún bò giò heo ở Huế lại chuyển sang bán bún chay. Dọc các vỉa hè, những gánh bún bò thường ngày bỗng nhiên lại đông khách hơn, bởi vì những quán khác nếu không bán bún chay thì họ cũng nghỉ bán nên khách lại dồn đến các gánh bún chay. Bún chay, nghe thật giản đơn, nhưng để chuẩn bị một gánh bún chay, những mệ, những o, những chị lại mệt hơn thường ngày, họ phải đi chợ từ chiều hôm trước và phải thức dậy sớm hơn thường ngày để chuẩn bị. Nào là nấm, khoai tây, khoai lang, đậu khuôn, đậu ngự, miến, nước tương, chao, vị tâm, đậu phụng, dầu phụng, mè, rau sống…
Nói về khẩu vị thì tùy vào vị giác mỗi người. Nhưng xem ra, bún chay sau 2 tuần mới được thưởng thức một lần lại chiếm ưu thế. Dạo này, tôi thường ăn bún chay tại vỉa hè đường Trần Hưng Đạo hay Phạm Hồng Thái. Mỗi lần ghé ăn đều chủ động, nhưng lần nào cũng vậy các khách cứ ghé vào có người chịu thì ăn, những người không phân biệt 2 ngày trong tháng thì phát ra một tiếng "chay à" rồi ngần ngừ - có người ngồi xuống ăn, nhưng cũng nhiều người bỏ đi. Dù họ ăn hay không ăn chay nhưng những hương vị, hình ảnh và tác động tâm lý đã phần nào như nhắc nhở mọi người, Huế vẫn còn một tháng 2 ngày để ăn chay.
Xứ Huế rất nhiều quán chay bình dân thường xuyên phục vụ cho mọi người như quán cơm chay Tịnh Ý ở đầu đường Lê Huân, quán chay Bồ Đề ở góc đường Bà Triệu, quán chay trường kỳ nhất vẫn ở số 47 đường Xuân 68 và đầu đường Hàn Thuyên, hiện nay đã phát triển thành 3 quán liền nhau ở số 1, số 3 và 9 Hàn Thuyên, quán ở đường Chu Văn An… trong các quán chay gồm có các món rất đạm bạc như: cơm với các thức ăn là thực vật, cháo chay, bún chay, các loại bánh chay như: bánh cuốn, bánh bèo, bánh lọc… và còn có cả món chay độc đáo.
Người Huế rất ít ăn thịt "cầy" và ở Huế hồi trước làm chi có những quán bán thịt cầy nhiều như bây giờ. Người xưa quan niệm chó là con vật trung thành với con người nhất, nên nó thường được giao nhiệm vụ canh nhà và người rặt Huế không bao giờ sát hại, hay đem bán chó. Trong chữ Hán, chữ Tuất do bộ Ngôn và chữ Thành hợp lại. Có những nhà khi bị mất chó thì chủ nhà quay quắt mấy ngày, còn có người khóc và buồn không muốn ăn uống gì cả, và khi bị mất chó thì nên đề phòng mất trộm. Tôi còn nhớ rõ cái âm thanh não nùng, hoang dại của những chú chó không may đã bị bắt bỏ vào trong bao bố rồi nhận chìm xuống nước cho đến tắt thở. Tiếng réo gọi thống thiết của những chú chó đang quằn quại gợi lên trong tôi "Tiếng gọi nơi hoang dã" - một tác phẩm của nhà văn lừng danh Jack London. Nhiều nước trên thế giới rất quý trọng và thương yêu loài chó, bởi không những chó trung thành với người chủ mà còn giúp ích trong việc săn bắt trộm, hoặc trong những màn xiếc, hay là được xem như vật cảnh trong mỗi gia đình…
Trên thế giới có nhiều tập tục không nhân bản. Có lẽ đến lúc nào đó những tập tục không còn thích hợp với cuộc sống hiện đại, hoặc những tập tục man dại, phi nhân… sẽ dần dần được chuyển đổi bằng hình thức khác nhằm thích nghi với đời sống hiện tại hoặc bỏ hẳn đi. Còn những nét văn hóa có tính thiện như một tháng ăn chay hai ngày,… thì nên phát huy.
Kinh Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 02-2005
(Hạ Tải Đem Về Nhà Để Xem Sau hay in ra Giấy)
Các Số Đặc Biệt:
2004
401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412
301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312
