 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
GIẢI THÍCH HỆ THỐNG TƯỢNG PHẬT Ở TRONG CHÙA
Cư Sĩ Tuệ Minh Đạo
Chào DH Dieu Tien,
Rất cám ơn Diệu Tiên đã hồi báo cho biết các câu hỏi của tôi. Hôm nay tôi xin gửi đến DH một bài viết về các vị Phật trong chùa và cách bài trí, cũng xin nói trước, đây chỉ là sự hiểu biết nông cạn của tôi, xuyên qua sự sưu tầm và biên soạn, tất nhiên còn nhiều thiếu sót, hơn nữa cách bài trí lại còn tuỳ theo sở thích và sự hiểu biết của các vị trụ trì. Đúng ra câu hỏi này DH phải hỏi quí vị Cao Tăng mới rõ nghĩa hơn.CÂU HỎI : -Hệ thống tượng phật trong chùa ở Việt Nam ? và sự ra đời của từng vị Phật, thời gian trước sau thế nào ?
Nếu diễn tả hết ý nghĩa của các vị Phật thì phải viết cả một quyển sách, nhưng đây tôi chỉ tóm tát thôi nhé.
TRẢ LỜI :- Ở VN ta các chùa thường hay thờ Phật, thờ Tổ, thờ Thánh. -Nhờ Phật độ nên mỗi năm tôi về VN một lần, mà lần nào tôi cũng đi từ Nam ra Bắc hầu hết thời gian tôi đều dành cho việc đi tham quan các chùa, do đó tôi thấy :Cách bài trí các tượng chư Phật, chư Bồ Tát, ở trong chùa tuy cũng có công thức và ý nghĩa rõ ràng, nhưng vì xưa nay không có sách vở nào ghi chép cho tinh tường. Do đo,ù người ta mỗi khi bước chân vào chùa không phân biệt được pho tượng nào thờ vị nào. Nay ta muốn biêt rõ, trước hết phải phân biệt tượng thờ chư Phật, tượng thờ chư Bồ Tát. Dưới đây tôi chỉ trả lời câu hỏi nêu trên, không giải thích về sự thờ Thánh của một số chùa ở VN.
Ở trong chánh điện thờ Phật, chỉ có cái ý thờ Phật mà thôi, nhưng Phật có tam thân là Pháp thân, Báo thân và Ứng thân. Cách bài trí các tượng Phật ở chánh điện theo đúng ý nghĩa ấy cho nên ở lớp trên cùng là thờ Pháp thân Phật, tức là thờ thường trụ Phật ở trong vũ trụ ; Ở lớp thứ hai thờ Bảo thân Phật, tức là thờ Thụ-dụng trí-tuệ Phật. ở cõi cực lạc; ở lớp thứ ba là thờ Ứng thân Phật, tức là thờ Phật đã hoá hiện ra sác thân ở trần thế. Từ lớp thứ tư trở xuống bày những cảnh quan hệ đến lúc sơ sinh của đức Thích Ca Mầu Ni Phật và những tượng các vị thần khác.
Vậy cách bài trí các tượng ở chánh điện từ trên xuống dưới theo thứ tự său đây :
A)-Tượng Tam Thế Phật.- Lớp trên cùng tột ở chỗ giáp vách phía trong, có ba pho tượng để ngang một dẫy, hình dáng giống nhău, tức là tượng “Thường trụ tam thế diệu pháp thân”, người ta thường gọi tát là tượng Tam thế Phật, nghĩa là Phật thường trụ, trong thời gian quá khứ, hiện tại và vị lai.
B)-Tượng Di-Đà tam tôn.- Lớp thứ hai có ba pho tượng lớn, pho tượng ngồi giữa là pho tượng đức A-Di-Đà Phật, tức là Thụ-dụng Trí-tuệ thân, Pho tượng đứng bên tả là tượng đức Quan-Thế-Âm Bồ Tát, pho tượng đứng bên hữu là tượng đức Đại Thế-Chí Bồ-Tát. Đức Phật và hai Bồ Tát ấy ở Tây-phương Cực-lạc, chủ việc cứu độ chúng sinh ở cõi Sa-bà qua cõi Cực lac.
C)-Tượng Hoa Nghiêm Tam Thánh.-Lớp thứ ba có ba pho tượng lớn, pho tượng lớn ngồi giữa là tượng Thích Ca Mầu Ni Phật, tức là Ứng- thân hay là biến hóa thân, giáng sinh xuống trần thế, tu thành chính quả và thuyết pháp độ chúng, pho tượng ở bên phải, hoặc đứng trên toà sen , hoặc ngồi trên con sư tử xanh là tượng Đức Văn-Thù Bồ-Tát; pho tượng ở bên hữu, hoặc đứng trên toà sen, hoặc ngồi trên con voi tráng là tượng Đức Phổ-Hiền Bồ-Tát, theo thuyết nói trong Hoa Nghiêm kinh.
Ở lớp thứ ba ấy có nhiều chùa làm tượng đức Thich Ca Mầu-Ni ngồi cầm hoa-sen, như khi ngài thuyết pháp ở Linh-Thíu-Sơn; bên tả là tượng Ca-Diếp Tôn-Giả, vẻ mạt già, bên hữu là tượng A-Nan-Đà tôn giả, vẻ mạt trẻ, là hai đại đệ tử của Đức Thích-Ca khi ngài còn ở thế-gian. Tượng hai vị tôn giả ấy đều tạc đứng, hình dáng hai người tỳ khâu.
D)-Tượng Cửu Long.- Lớp thứ tư có pho tượng Cửu Long để giữa. Tượng này theo điển nói khi đức Thích Ca Mầu Ni mới giáng sinh, có chín con rồng xuống phun nước cho ngài tắm, đoạn ngài đi bẩy bước tay tả chỉ lên trời, tay hữu chỉ xuống đất mà nói rằng : “Thiên thượng, thiên hạ, duy ngã độc tôn. Trên trời, dưới đất, chi có ta là quí hơn cả” Bởi vậy tượng Cửu-long làm chín con rồng vây bọc chung quanh và ở trên những đám mây có chư Phật chư thiên, nhã nhạc, cờ phướn và bát bộ Kim Cương, ở giưã có pho tượng nhỏ, đứng một tay chỉ lên trời và một tay chỉ xuống đất, đó là tượng Bổn Sư Thích Ca Mầu Ni Phật lúc sơ sanh. (Ý nghĩa ngày Đản Sinh, tôi đã viết và phổ biến trong cuốn sách “Tôn Giáo và Dân Tộc”, cũng có trên Internet và một số báo).
SƠ QUA VỀ CÁC VỊ BỒ TÁT
Định nghĩa Bồ Tát : BỒ TÁT (Bodhisattva), Tên đầy đủ là Bồ-đề-tát-đoá, còn gọi là Bồ-đề- tác-đóa, Ma- ha- đế- tác- đóa. Cũ dịch là Đại đạo tâm chúng sinh, Đạo chúng sinh.v..v. mới dịch là đại Giác hữu tình, Giác hữu tình....nghĩa là người có đại tâm cầu đạo. Các vị đại Bồ Tát đối với trên thì cầu được đạo Phật, đối với dưới thì cầu giáo hoá chúng sinh. Chư Bồ Tát khi mới phát tâm, ai nấy đều phát nguyện bốn đều thề lớn său đây, sau này gọi là tứ hoằng- thệ :
1)-Chúng sanh vô biên, thề nguyện độ. Thề xin độ hết thẩy chúng sanh vô biên. Ấy là lấy Khổ- đế làm duyên mà phát thệ.
2)-Phiền não vô số thề nguyện đoạn. Thề xin dứt hết phiền não vô số. Ấy là lấy Tập- đế làm duyên mà phát thệ.
3)-Pháp môn vô tận, thề nguyện học. Thề xin học hết pháp môn vô tận. Ấy là lấy Đạo- đế làm duyên mà phát thệ.
4)-Phật-đạo vô-thượng thề-nguyện thành. Thề xin thành đạo Phật vô thượng. Ấy là lấy Diệt-đế làm duyên mà phát thệ.
Đối với tâm thân mình, chư Bồ Tát phát bốn điều nguyện lớn său dây :
1)- Tâm như đại đại. Nguyện cái tâm mình như đất lớn, để nuôi lớn chúng sinh cho được thành chánh quả.
2)-Tâm như kiều thuyền : Nguyện cái tâm mình như cái cầu, cái thuyền để đưa chúng sinh sang bến bên kia.
3)-Tâm như đại hải :Nguyện cái tâm mnh như bể lớn, để nuôi chứa chúng sinh trong chỗ chân nguyên (mối đầu chân thật phát sinh ra vạn vật).
4)-Thân như hư không : Nguyện cái thân mình như hư không bao hàm hết thẩy vạn vật, cùng với chúng sinh bình đảng vô nhi.
Đối với chúng sinh, chư Bồ Tát phát bốn điều thệ nguyện lớn như său :
1)-Vị độ giả, linh độ : Ai chưa được độ, thì khiến được độ.
2)-Vị giải giã, linh giải : Ai chưa hiểu, thì khiến được hiểu.
3)-Vị an giả, linh an. : Ai chưa được an, thì khiến được an.
4)-Vị Niết-bàn giả, linh niết bàn :Ai chưa được niết-bàn thì khiến được niết bàn.
Trên đây tôi chỉ dẫn giải một số hạnh nguyện chính của các vị Bồ-Tát, tôi không đi sâu vào Hạnh nguyện của từng vị, mỗi vị có một hạnh nguyện khác nhău như :
-Di Lạc Bồ Tát, - Quán Thế Âm Bồ Tát, -Đại Thế Chí Bồ-Tát, -Văn Thù Bồ Tát,- Phổ Hiền Bồ-Tát..v...v....
Hiện nay ở Bác Việt, chùa Tây Phương, thuộc phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây có pho tượng Tuyết sơn, tạc rất khéo, và chùa Bút Tháp thuộc phủ Thuận Thành, tỉnh Bác Ninh có pho tượng Tuyết Sơn cũng rất mỹ thuật. hai pho tượng ấy thật rất đáng xem. Trong dịp tôi đến vãng cảnh chùa Đậu thuộc Quận Thường Tín, tỉnh Hà Đông, cách Hà-Nội có 25 cây so về phía nam, có hai pho tượng đặc biệt đó là hai vị : Vũ Khác Minh và Vũ khác Trường hai chú cháu đều tu đác đạo cách đây trên 300 năm, hiện toàn thân xá lợi đang thờ tại chuà Đậu, mà du khách trong nước cũng như quốc tế đều tìm đến chiêm ngưỡng, Cũng tại chùa Đậu tôi còn thây thờ ở nhà hành lang có 18 vị A-La-Hán ở hai bên dẫy nhà Hành lang. –Chi tiết, địa danh và di tích lịch sử của ngôi chùa Đậu tôi đã phổ biến trên website và in trong cuốn sách “Trở về cội nguồn” xuất bản năm 2000, do nhà xuất bản “Văn Nghệ” phát hành. -Nhắn tin : Nếu Dieu Tien o Ha Noi, DH có thể đến thư viện chua Quán Su, gặp Bác Nguyen Quang Cừ, nói tên tôi Ong Cừ đã biet tôi nhiều vì năm nào tôi cũng ấn tống kinh sách gửi ra nhờ Ong ấy phân phối di các noi, tôi mới gui tặng thu viên 10 cuốn sach “Tôn Giáo Và Dân Tộc” sách của tôi có ở đó.
Thân ai kinh chào Dieu Tien.
Cư Si : Nguyễn Đức Can USA.
E-Mail : ndcan2000@yahoo.com
Kinh Sách và Các Bài Viết Mới Post Lên Mạng Trong Tháng 06-2004
(Hạ Tải Đem Về Nhà Để Xem Sau hay In ra Giấy)Các Số Đặc Biệt:
2003
301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312
